📮 Erdoğan’a İmralı ziyareti, Rusya açılımı

^{Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.}

•  BIST 100 endeksi günü 146,2 milyar TL hacim ve %1,36 kazançla 10.580 puan seviyesinden tamamladı. 

• Ayrıntılar: Güne sakin bir açılışla başlamasına rağmen sabah saatlerinde 10.500 direncini zorlayan endeks, öğle saatlerinde gelen güçlü alımlarla birlikte bu direnci kırarak yukarıya doğru ivmelendi ve günü son zamanların en yüksek seviyesinden kapatmayı başardı. 
• Kazanç-kayıp: Endekste haftalık kazanç %3,84 seviyesinde olmakla birlikte aylık kazanç %7,46; yılbaşından bu yana kazanç ise %7,63 seviyesinde.

•  Cari denge yıla açıkla girdi: TCMB'nin Ocak ayına ilişkin yayımladığı ödemeler dengesi istatistiklerine göre 3 milyar dolarlık beklentileri aşan cari açık 3,8 milyar dolar oldu.

•  Eksik vergi beyanında lider imalat sektörü: Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu'nun (VDK) geçen yıl birçok alanda yürüttüğü incelemelerde en büyük matrah farkı bulunan sektör 43,9 milyar liralık verginin eksik beyan edildiği imalat oldu.

• Geniş açı: Yürütülen incelemelerde farklı sektörlerden 78 binin üzerinde mükellefin 159,8 milyar liralık vergi matrahını eksik beyan ettiği belirlendi.

•  Taşıt kredilerine düzenleme: BDDK, Türkiye'de üretilen elektrik motorlu taşıt alımında uygulanan kredi vade sınırı ve tutarlarına ilişkin düzenleme yaptı.

• Ayrıntılar: Düzenlemeye göre nihai fatura değeri 2,5 milyon lira ve altında olan elektrikli araç alımında kullanılan kredilerde kredi vade sınırı 48 ay olarak belirlendi.

•  Tarifeler yürürlükte: ABD Başkanı Donald Trump tarafından alınan karar doğrultusunda çelik ve alüminyum ithalatına uygulanan %25’lik gümrük vergileri herhangi bir istisna veya muafiyet tanınmadan 12 Mart itibarıyla yürürlüğe girdi.

• AB'den ABD'ye misilleme: AB Komisyonu, tarifelere misilleme olarak 1 Nisan'dan itibaren ABD'den ithal edilen ve aralarında çelik, alüminyum, tekstil, beyaz eşya ve tarım kalemlerinin de bulunduğu 28 milyar dolar değerindeki ürünlere yönelik karşı tedbir uygulayacağını duyurdu.

•  ABD TÜFE beklentilerin altında: ABD'de enflasyon Şubat ayında yıllık bazda %2,8, aylık bazda da %0,2 ile beklentilerin altında geldi. 

• Bununla birlikte: Gıda ve enerjinin hariç tutulduğu çekirdek enflasyon da aylık bazda %0,2 ve yıllık bazda %3,1 ile beklentilerin altında kaldı.

•  FİLE ayrılıyor: BİM, kendi çatısı altında faaliyet gösteren FİLE markasını farklı bir anonim şirketi olarak yapılandırma kararı aldığını KAP'a bildirdi. 

• Bununla birlikte: 250 bin lira sermaye ile kurulacak yeni şirketin hisselerinin tamamının BİM'e ait olacağı aktarıldı.

•  TMSF Bellona'yı satıyor: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Bellona'nın satışı için ihale sürecini başlattı. Muhammen bedelin 7 milyar lira olarak belirlendiği ihale için katılım teminatı 350 milyon lira, şartname ücreti 200 bin lira ve veri inceleme ile tesis ziyareti ücreti ise 500 bin lira olarak açıklandı.

• Bir adım geriden: 15 Temmuz darbe girişiminin ardından başlatılan FETÖ soruşturması kapsamında, Kayseri’de kurulu İstikbal, Bellona ve Mondi gibi mobilya markalarının sahibi olan Boydak Holding’e 2016 yılında kayyum atanmış; şirket 2022'de TMSF'ye devredilmişti.

^{Zeki Triko, mayo ve bikini reklamlarının yasaklanması kararını billboardlardaki afişlerinde "sebze" kullanarak protesto etmişti | Pazarlamasyon}

•  "Zeki" markasının sahibi belli oldu: İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi, Aralık 2021'de finansal zorluklar nedeniyle icradan satışı yapılarak BRG Turizm firması tarafından satın alınan Zeki Triko'ya ait "Zeki" markasının kullanım haklarının Gökhan Göksel’e de ait olduğuna hükmetti.

• Bir adım geriden: Firmayı 1958 yılında kuran Zeki Başeskioğlu, markanın isim hakkını noter onaylı muvafakatnameyle 2020 yılında doğrudan Gökhan Göksel’e devretmiş; Göksel de markayı 10 yıl süreyle kendi adına tescil ettirmişti.

•  Northvolt iflas etti: Son dönemde otomotiv sektörü için batarya üreten diğer birçok şirket gibi ciddi mali zorluklarla karşı karşıya kalan İsveç merkezli lityum-iyon batarya üreticisi Northvolt, iflas başvurusunda bulundu. 

• Editörün önerisi: Parlayamayan Kuzey Yıldızı: Northvolt | Hüseyin Koyuncuoğlu, Pareto İçgörü

•  Pokémon Go'yu Suudi grup aldı: Pokémon Go'nun geliştiricisi Niantic Labs, Monster Hunter Now ve Pikmin Bloom gibi mobil oyunların da aralarında bulunduğu portföyünü 3,5 milyar dolar karşılığında Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu'nun (PIF) sahip olduğu Scopely'ye sattığını duyurdu.

•  Meta yapay zeka çipi testlerine başladı: Meta, büyük dil modelleri vb. sistemleri eğitmek üzere tasarlayarak Tayvan merkezli TSMC işbirliğiyle ürettiği yapay zeka çiplerini test etmeye başladığını duyurdu.

• Geniş açı: 2025 yılında 114-119 milyar dolar arası harcama yapmayı planlayan şirket, bunun yaklaşık 65 milyar dolarını yapay zeka altyapısına ayırmış durumda.

•  Grönland'da sandık sürprizi: Grönland'da yapılan parlamento seçimlerini Danimarka’dan bağımsızlık talep eden merkez sağ Demokrat Parti kazanırken, bağımsızlığı destekleyen bir diğer parti olan “Yönelim Noktası” ise sandıktan ikinci çıktı. 

• Perspektif: Başbakan Egede'nin "Birleşik Inuit" partisinin kazanması beklenen ve ABD Başkanı Donald Trump'ın adanın kontrolünü alma hedefinin gölgesinde gidilen seçimden çıkan sonuç, sürpriz olarak değerlendirildi.

•  Ukrayna gündemi: ABD, Japonya, Kanada, Almanya, Fransa, İtalya ve İngiltere’den oluşan G7 ülkelerinin dışişleri bakanları, Ukrayna'da süren savaş gündemiyle Kanada'nın Quebec şehrinde biraraya geldi.

• Bununla birlikte: ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile birlikte Cidde’de bulunan Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz, “önümüzdeki günlerde” Rus mevkidaşıyla görüşeceğini açıklarken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Perşembe günü Beyaz Saray'ı ziyaret edeceğini duyurdu.

^{ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Ukraynalı mevkidaşı Sibiha ile Cidde'de biraraya gelmişti | ABC News}

•  ABD ve Rusya masaya oturacak: ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan’daki ABD-Ukrayna görüşmelerinin ardından gündeme gelen 30 günlük ateşkes önerisi için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini bildirdi.

• Bir adım geriden: ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Suudi Arabistan'da Ukrayna ile ABD arasında yapılan görüşmelerin 30 günlük ateşkes önerisiyle sonuçlanması üzerine "topun Moskova'nın sahasında" olduğunu ifade etmişti.

•  USAID'de belge imhası: ABD'de federal mahkemeye yürütmenin durdurulması talebiyle yapılan bir başvuruya göre USAID Yönetici Sekreteri Erica Carr, kurumun başkent Washington DC'de bulunan merkezindeki personel bilgileri ve gizli mahiyetteki belgeler başta olmak üzere birçok kaydın öğütülerek imha edilmesi için çalışanlara talimat verdi.

• Bir adım geriden: Trump, göreve gelmesinin hemen ardından ABD dış politikasıyla uyumunun değerlendirilmesi için 90 günlük bir inceleme süresi başlattığını duyurarak dış kalkınma yardım programlarından sorumlu tüm bakanlık ve kurumların diğer ülkelere yapacağı ödemeleri kesmiş; Dışişleri Bakanlığı da 27 Ocak'ta Bakanlık ve USAID tarafından finanse edilen tüm dış yardımların durdurulduğunu açıklamıştı.

•  Bosna'da Dodik tartışması: Bosna'da savcılar, Bosna-Hersek Sırp Cumhuriyeti Başkanı Milorad Dodik ile Sırp yönetiminin başbakanı ve meclis başkanı hakkında "Anayasa'ya aykırı davranmak" suçlamasıyla tutuklama emri çıkardı.

• Tepkiler: Ülkenin savcılık makamını tanımadığını söyleyen Dodik, yakalama emrinin geçerliliğini ve tutuklanmasına yönelik her türlü girişimi reddederek sorgulama için Saraybosna'ya gitmeyeceğini söyledi.

13 Mart Dünya Böbrek Günü’nde radyolarınızın ayarı ile oynamayın, sesini açın!

21. yüzyılın sessiz hastalığı, yavaş ilerleyen ve sıklıkla belirti göstermeyen kronik böbrek hastalığı (KBH), toplum sağlığını tehdit eden ciddi bir sorun. Türkiye’de her 6-7 yetişkinden biri, farkında olmadan kronik böbrek hastalığıyla yaşıyor.¹ Erken evrelerde tespit edildiğinde ilerlemesi önlenebilir olsa da bu hastalık hakkında farkındalık dünya genelinde %10’un, Türkiye’de ise %2’nin altında.² Bu düşük farkındalık oranları, hastalığın erken teşhis edilme şansını da azaltıyor. Bu gerçekten yola çıkan AstraZeneca da KBH’nin önemine dikkat çekmek ve farkındalığı artırmak için Dünya Böbrek Günü kapsamında "Sessiz Hastalığın Sesi" isimli bir kampanyaya imza attı. 13 Mart günü Türkiye’nin önde gelen 10 radyo kanalında, sabah 08.00 ve akşam 17.00 reklam kuşağında yayınlanacak kampanya ile bu hastalığın sesi dinleyicilere ulaştırılacak. 

Buraya tıklayarak bu çarpıcı filmi hemen izleyebilirsiniz. Videonun sesini açmayı unutmayın!

_{1. Süleymanlar G, Utaş C, Arınsoy T, et al. A population based survey of chronic renal disease in Turkey - The CREDIT study. Nephrol Dial Transplant 2011; 26: 1862-71.}

_{2. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kronik-hastaliklar-ve-yasli-sagligi-db/Dokumanlar/Kitaplar/Turkiye_Bobrek_Hastaliklari_Onleme_ve_Kontrol_Programi_2018-2023.pdf} 

•  İmralı heyetinin Erdoğan ziyareti: AK Parti'nin Çarşamba günü düzenlenen grup toplantısının ardından gazetecilere konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "İmralı heyetine randevu verir misiniz?" sorusunu "Benden istendiği takdirde randevu veririm" şeklinde yanıtladı.

• Geniş açı: DEM Parti'nin MHP ve AK Parti ziyaretlerinde yer alacağı belirtilen Sırrı Süreyya Önder de katıldığı Habertürk yayınında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yakın zamanda bir görüşme yapılabileceğini belirtmişti.
• Öte yandan: HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın MHP lideri Bahçeli ile yaptığı telefon görüşmesi hatırlatılan Erdoğan, "Demirtaş'ın sürece dahil olması söz konusu mu?" sorusunu ise yanıtsız bıraktı.
• Bununla birlikte: DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan randevu isteyeceklerini duyurdu.

^{Rasim Ozan Kütahyalı | Halk TV YouTube kanalı üzerinden}

•  Halk TV'de ROK depremi: Rasim Ozan Kütahyalı’nın Halk TV YouTube kanalında yayımlanan "İmralı süreci" röportajının ardından Halk TV'de peş peşe istifalar yaşandı.

• Ayrıntılar: Gazeteci Serpil Yılmaz'ın istifasının ardından Şule Aydın, Murat Ağırel, Timur Soykan ve Barış Pehlivan'dan oluşan "Kayda Geçsin" ekibi de kanalla yollarını ayırdıklarını duyurdu.

•  Duvar kapanıyor: 2016 yılından beri yayın hayatına devam eden Gazete Duvar, ekonomik gerekçelerle yayın hayatını sonlandırma kararı aldı. 

• Perde arkası: T24'e konuşan Gazete Duvar'ın sahibi Vedat Zencir, kapanma kararı almalarının birinci sebebinin "Google'ın algoritma değişikliği ile beraber medyanın ayak bastığı alanın belirsizleşmesi" olduğunu ifade etti.

•  Asker'e yakalama kararı: 2021'de yayımlanan bir haberden dolayı Halk TV programcısı ve sorumlu müdürü Serhan Asker hakkında Antalya'da açılan dava kapsamında yakalama kararı çıkarıldı. 

• Bununla birlikte: Asker'in bu kapsamda nöbetçi mahkemede ifade vereceği öğrenilirken, ifade vermesinin ardından hakkındaki yakalama kararının da kaldırılması bekleniyor.

•  Kural ihlali yapan motosikletlilere ceza: Motobike İstanbul Fuarı’na katılan İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, motosiklet sürücülerinin kural ihlali yapması durumunda uygulanacak yeni cezalara ilişkin çalışmayı duyurdu.

• Ayrıntılar: Buna göre kask takmamanın cezası ilk seferde 1.500 lira, ikinci tespitte 3 bin lira, üçüncü ve sonraki ihlallerde ise 9 bin lira olarak uygulanacak. 
• "Akrobasi"nin cezası: Akan trafikte tek teker üzerinde kalkma vb. "akrobatik" hareketlere 47 bin lira ceza verilerek sürücü belgesine 60 gün el konulacak. Yarış yapıldığının tespitinde bu süre 2 yıla çıkacak.

•  Barım davasında yeni gelişme: Ayşe Barım davasında yalancı şahitlik yaptıkları iddiasıyla oyuncular Halit Ergenç ve Rıza Kocaoğlu hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası istemiyle iddianame hazırlandı.

• Bir adım geriden: "Gezi direnişinin planlayıcılarından olduğu" iddiasıyla başlatılan soruşturmada, "hükümeti ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs" suçlamasıyla tutuklan Ayşe Barım'ın menajerliğini yaptığı oyuncular Halit Ergenç, Bergüzar Korel, Nehir Erdoğan, Dolunay Soysert, Rıza Kocaoğlu, Mehmet Günsür, Ceyda Düvenci ve Nejat İşler "tanık" sıfatıyla ifade vermişti.

^{Koordinasyonunu İKSV'nin üstlendiği Türkiye Pavyonu’nun küratörleri Ceren Erdem ve Bilge Kalfa | İKSV}

•  Venedik Bienali: Bu yıl 10 Mayıs-23 Kasım tarihleri arasında sanatseverlerle buluşacak Venedik Bienali 19. Uluslararası Mimarlık Sergisi Türkiye Pavyonu’nda sergilenecek Ceren Erdem ve Bilge Kalfa’nın küratörlüğündeki “Yerebasan” başlıklı projenin ayrıntıları açıklandı.

• Ayrıntılar: Ziyaretçileri toprakla daha derin bir bağ kurmaya davet edecek “Yerebasan”, toprağın hissedilip duyumsanabileceği, etkileşimli bir sergi olarak kurgulandı. Küratörler bu sergiyle sürdürülebilir, dayanıklı ve çevreyle uyumlu inşa ve yaşam biçimleri tasavvur ederken toprağın öğretebileceklerine kulak vermeyi, geleceğin toplumları için toprağı ortak bir zemin olarak değerlendirmeyi öneriyor.

•  Alex Skolnick Trio yeniden İstanbul'da: Thrash metal sahnesindeki köklü geçmişini caz müziğinin özgür doğaçlama ruhuyla birleştiren Alex Skolnick Trio, Prove You’re Not A Robot turnesi kapsamında 28 Mart Cuma akşamı saat 20.30’da İBB Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda dinleyicilerle buluşacak.

• Bir adım geriden: Aerosmith, Scorpions, Ozzy Osbourne ve Kiss gibi grupların parçalarına getirdiği bebop caz yorumlarıyla dikkat çeken grup, Downbeat Magazine tarafından 4.5 yıldızla ödüllendirilmişti.

•  Küresel şirketlerden nükleer taahhüdü: Aralarında Google, Amazon, Meta ve Dow'un da bulunduğu büyük enerji tüketicisi uluslararası şirketler, enerji güvenliği ve sürdürülebilir temiz enerjiyi desteklemek üzere nükleer enerji kapasitesini 2050'ye kadar en az 3 katına çıkarma hedefini destekleyen taahhüde imza attı.

• Geniş açı: Söz konusu şirketler böylece bu hedefi destekleyen 14 küresel banka ve finans kuruluşu ile 140 nükleer endüstri şirketi ve 31 ülkeye katılmış oldu. Türkiye de bu taahhüde destek veren ülkeler arasında yer alıyor.

^{Spherex uzay teleskobu | NASA}

•  Spherex yörüngede: SpaceX aracılığıyla California'dan fırlatılan NASA'nın en yeni uzay teleskobu Spherex, yörüngeye gönderilerek başarıyla rotasına yerleşti.

• Perspektif: Yeni güneş sistemlerinin ortaya çıktığı yıldızlar arasındaki buzlu bulutlarda su ve diğer yaşam bileşenlerini arayacak olan 488 milyon dolarlık Spherex misyonu, galaksilerin milyarlarca yıl içinde nasıl oluşup evrimleştiğini ve evrenin ilk anlarında nasıl bu kadar hızlı genişlediğini açıklamayı da amaçlıyor.

•  Pirate Bay'in finansörü öldü: Finansörü olduğu dosya paylaşım sitesi The Pirate Bay'in korsan torrentler barındırdığı gerekçesiyle yargılanarak 2012'de 4 ay hapis yatan İsveçli siyasetçi ve iş insanı Carl Lundström, Slovenya'da meydana gelen bir uçak kazasında yaşamını yitirdi.

• Ayrıntılar: 2021 seçimlerinde aday olduğu sağ görüşlü "İsveç için Alternatif" partisi, kendi kullandığı uçak ile Zagreb'den Zürih'e gitmek üzere tek başına havalanan Lundström'ün ölümünü doğruladı.

🎥 Ne izliyoruz? Fatih Güner ile medya manipülasyonu, dijital dönüşüm ve Türkiye’deki yaratıcı ekonominin geleceği üzerine çarpıcı analizleri hakkında konuştuk.

🤔 Neyi merak ediyoruz? 2024 Ödeme Sistemleri Raporu'nun sonuçlarını. Türkiye Bankalar Birliği tarafından hazırlanan Ödeme Sistemleri Raporu'na göre, 2024'te FAST'te yıllık işlem adedi %41, işlem hacmi %210 arttı. Finansal teknolojilerdeki son gelişmeleri aktaran bültenimiz Pareto Fintech'te, Hüseyin Koyuncuoğlu'nun haberi. 

🚗 Ne okuyoruz? Türkiye'deki Çin rekabetini ve rakamların ne dediğini. Çin merkezli otomobil üreticilerine yönelik ilgi artarken tüketici güvenine ilişkin sorunlar, bu markaların önündeki en büyük engeller arasında yer alıyor. Ahmet Çelik, otomotiv sektöründen gelişmeleri aktaran Pareto Mobilite bültenimiz için yazdı.