13 Mayıs Pazartesi gününden herkese merhaba.
Bir kısım görmezden gelmeye devam etse de müzik dünyasından birçok isim İsrail'in Filistin işgalini sonlandırmak için birlik olma çağrısı yapıyor. Eurovision'da yaşananlar, Kendrick Lamar'la Drake'in birbirini yemesi, üzerine Macklemore'un yeni şarkısıyla "Filistin'e özgürlük" mesajını daha sık duyacağız gibi görünüyor.
Bugün ayrıca Ahmet Ali Arslan'la dördüncü albümü Yangı'yı konuştuk. Ayvalık'a taşınan Arslan, müziğindeki değişimi ve albümün hazırlık sürecini Duende için anlattı.
İyi okumalar,
Duende ekibi.
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
Ahmet Ali Arslan: 'Hayatımdaki en sakin şey müzik'
Ahmet Ali Arslan’ın dördüncü albümü Yangı, Nisan sonunda dinleyiciyle buluştu. Bir buçuk yıldır Ayvalık-İstanbul ekseninde yaşayan Arslan'la albümün hazırlık sürecini ve müziğindeki değişimin arkasında yatan nedenleri konuştuk.

Ahmet Ali Arslan’ın dördüncü albümü Yangı Nisan sonunda dinleyiciyle buluştu. Arslan ile sekiz parçadan oluşan albümdeki şarkı sözlerinden yola çıkarak, son bir buçuk yıldır Ayvalık ile İstanbul arasında mekik dokuyarak geçen hayatının müziğine etkisini, kariyerinin nasıl bir dönemecinde olduğunu konuştuk.
Dördüncü stüdyo albümün Yangı’nın sözleri bir ilişki günlüğünü andırıyor.
Evet, bir ilişkinin içinden ve sonrasından... Ama aslında aynı hikayenin parçalarından oluşuyor. Albümü biraraya getiren de bu hikaye bütünlüğü oldu.
Albümü hazırlarken seni en çok yoran ne oldu? Şarkıları yazmak mı yoksa kayıt süreci mi?
Şarkı yazmak hayatta en keyif aldığım şey. Bağımsız bir müzisyen olunca sadece şarkı yazmakla kalmıyorsun, her şeyle ilgilenmen gerekiyor. Video ile uğraşmak, kendi PR’ını yapmak derken adeta iş sahibi oluyorsun. Tek bir şeyle ilgilenebilecek olsam sadece şarkı yazardım. Beni en çok besleyen ve mutlu eden kısım o.
Asıl zor süreç albümü yaptıktan sonra başlıyor. İşin pazarlama tarafından ve o dünyadan çok keyif almıyorum. Bu albümün prodüksiyonu da çok zordu. Çünkü hayatım son bir yılda çok değişti.
“Yangı adını Bilge Karasu’dan alıyor. Sözlerde yer alan üzgü, sevi kelimeleri de sözlüğüme Bilge Karasu’dan girmiş kelimeler. Bir şekilde Yangı’yı bu albüme yakıştırdım. Bir yanma anlatısı var.”
Ne anlamda değişti hayatın? Müzikal anlamda mı yoksa daha içsel bir biçimde mi?
Müzikal anlamda ilk üç albümden, hatta belki kariyerimin ilk yarısından çok daha farklı bir çalışma bu. Yüzüm Batı’ya daha dönük. Önceden hem sahneme hem de şarkılarıma Türk enstrümanları, makamları ve ritimleri daha hâkimdi. Bu albümde hikaye anlatma tarafına geçip müziği daha basitleştirip üzerine çokça söz yazmaya başladım. Kulağımda da Amerikan folk tınıları çalmaya başladı.
Bir buçuk yıl önce Ayvalık’a taşındım. Hâlâ da orada yaşıyorum. Arada buraya geldikçe şehirle yeniden tanışma sürecine girdim. Ayvalık’a gitmeden önce İstanbul’u tüketmiş gibi hissediyordum. İşimle ilgili heyecanımı, eşimi, dostumu bir sürü şeyi... Şehir değiştirip geri gelince insanın önüne yeni bir harita çıkıyor. Ama bir yandan da buraya her geldiğimde kendimi göçebe gibi hissediyorum.

Fotoğraf: Deniz Sabuncu
Kontrolcü biriyimdir. Columbia Üniversitesi’nde elektronik mühendisliği okudum. Mühendislikten kalma bir alışkanlık olarak sabahtan akşama gün içinde yapacaklarım belliydi. İlk çalışmam da üniversite sonrası mühendislik albümü gibiydi. Her şey planlı ve yazılıydı. İkinci ve üçüncü albümde canlı çalma hissini yansıtmaya ve bunların deneylerini yapmaya başladım.
Bu albümde ise hiç dizginler elimde değil gibi hissediyordum. Hayatımdaki rutinsizlikten kaynaklı olarak her şarkıda kulağım nereye gidiyorsa ben de o tarafa gittim. Albüm, bütün bir sound’dan ziyade bir sound yelpazesi gibi oldu. En zorlayan kısım da bunları biraraya getirmekti. Her şarkıya müzikal olarak farklı bir tını hâkim.
'Gülgü’yü 13 erkek ayaklarımızı yere vura vura birlikte söyledik'
Ticari olmayan bir müzik yapıyorsun ve çekirdek bir hayran kitlen var. Zaman içinde profesyonelleşmek müzik yaratım sürecini nasıl etkiledi?
Bir hayran kitlem olduğunu söyleyebilirsek onun bir kısmı Bahçeden kayıtlarına hâlâ tutunuyor. Bu zorluyor insanı. Çünkü her albümde farklı bir şey yapmak, daha da dallanıp budaklanmak istiyorum. İçimden geldiği gibi müzik yapmayı seviyorum. Hayatı da böyle yaşıyorum. 10 yıl önce yaptıklarımı yapmak bana da şu an haz vermez.
Gülgü albümdeki en değişik forma sahip şarkı…
Albümün genel havasını Sevgi şarkısı anlatıyor. Gülgü ise bütün albümün içinde en çok ayrışan şarkı. O şarkıdaki kalabalıkla beraber şarkı söyleme hissini sevdim. Bu aradığım, gözettiğim de bir histi. Gülgü’yü 13 erkekle birlikte seslendirdik. O neşenin şarkıya da geçmesi çok iyi hissettirdi bana.
Şarkıyı yazarken Orta Dünya’da olduğumu hayal ettim. Elfler, hobbitler, iğrenç tipler şerefe yaparak bu şarkıyı söylüyor hissini yaşamak istiyordum. Şikayet eden ama başına gelenleri de kabullenmek zorunda hisseden, teslim olmuş bir erkeğin şarkısı. Tabii bu hayatı özetlemiyor, böyle yaşamıyoruz. O yüzden bu şarkının albümün geneline dair fikir verdiğini söylemek yanlış olur.
13 kişi kayıt yapmak zor oldu mu?
İki saatte kaydettik şarkıyı. Bu şarkı söylenirken ayakların yere vurulmasını da duymak istedim. Yüzde 80’i müzisyenlerden oluşan bir ekiple Ziba’nın ikinci katında oturduk. Biramız da eksik olmadı. Herkesin çok ihtiyacı varmış böyle birlikte şarkı söylemeye. “İstediğinizi yapın, bağırın, çağırın” dedim. Şarkının ilk versiyonunda daha abartılı sözler vardı ama sonradan hafiflettim biraz. İnsanlar şarkı söyledikten sonra arınmış olarak oradan çıktı. Belki de yeterince bağırmıyoruz…

Fotoğraf: Deniz Sabuncu
'Şarkılar da acıyı körüklüyor başka bir sevme de mümkün'
Post-Sezen şarkısında şimdiye kadar şarkılarda duyduklarımızdan farklı bir sevme biçimi tasvir etmeye çalışıyorsun. Nasıl bir sevgi bu? Geçmişte daha acılı mı seviyordu insanlar?
Neyin olmaması gerektiğini biraz biliyormuşum gibi hissediyorum. Post-Sezen ismini koyarken dünyanın en iyi şarkısı olan Her Şeyi Yak’ın “Aşk için ölmeli aşk o zaman aşk” sözünden ilham aldım.
Aşkı öyle yaşamasak mı acaba? Bir ihtimal olduğunu düşünmek istiyorum. Bunu aramak istiyorum. Aslında şarkı da bir alternatif sunmuyor ama “Başka bir ihtimal var” diyor. Etrafıma baktığımda “Kaç tane dengeli ve birbirini besleyen iyi ilişki görüyorsun?” diye düşünüyorum, az.
Olay bir noktada birbirine alışmışlığa tamah etmeye bağlanıyor. Şarkılar da acıyı körüklüyor. Büyük duygular yaşamaya övgü yerine başka türlü bir ilişki olabileceğini hayal ediyorum. Daha dengeli, oyunun eksik olmadığı, yatağının eğlenceli olduğu, birbirinin alanını işgal etmediğin, psikolojik şiddet uygulamadığın bir ihtimal olmalı. Kendimi bunu aramakla yükümlü hissediyorum. Şarkının sözleri de buradan geliyor.
“Punk ve elektronik şarkılarım da yolda”
Bol bol düet yapıyorsun. Bunun ardındaki motivasyon ne?
Daha da fazla yapmak isterim. Eskiden müzisyenler birbirlerine çok şarkı verirmiş. Pop müzikte bu hâlâ devam ediyor. Biz çok yapmıyoruz. Müzik dünyası içinde dostluklarımız oluyor. O dostlukları şarkılara taşımak istiyorum. Erkek ve kadın sesi birbirine yakışıyor, onu da seviyorum. Gülinler ve Şenceylik konuk oldu bu albüme. Onlar da şarkıları başka türlü yaşattı. Şarkıcılığının önde olduğunu düşündüğüm insanlarda bu şarkıların kimlik bulması hoşuma gidiyor.
Kimlerin senin şarkılarını okumasını isterdin?
Can Güngör, Umut Çetin, Cem Özel ve Nilipek’i isterdim.
Bu sakin şarkılarının arasında alttan alttan gelen daha çok sesli bir müzik belirtileri var sanki...
Birkaç tane yan projem var. Bir tane ambient albüm kaydettim. 17 şarkı var ve hepsinde farklı müzisyenlerle çalıştım. Ayvalık’ta zeytin ağaçlarının arasında dolaşırken, kuş sesleri arasında ukulele çaldığım 17 şarkı.
İki de punk şarkım var ama onları nasıl çıkaracağım bilmiyorum. Ahmet Ali Arslan adıyla çıkaramam. Elektronik birkaç şarkım da var. Ahmet Ali Arslan diye bir karakter var ama o hayatımın sadece bir kısmını oluşturuyor. Her albümde yeni bir kabuk hayal ediyorum ama yaşadığım geniş tecrübeye göre dar bir alan orası hâlâ. Bir iki yıldır bunu kırmaya çalışıyorum. Meyvelerini küçük küçük topluyorum. Daha sert, daha elektronik, daha karanlık şarkılar var yolda.
'Kendimi ifade ettiğim bir şarkıyı yazmanın hazzını hiçbir şeye değişmem'
Gündelik hayatta müziğindeki kadar sakin misin?
Hayatımdaki en sakin şey müzik. Sakin olmak istiyorum. Elimden geleni yapıyorum bunun için. Müziğimde sunduğum şeyler genelde en sakin olduğum anların yansıması oluyor. Şu anda en sinirlendiğim anın da meyvesini koparıp müziğe dökmenin eşiğindeyim. Şehir değiştirince insanın kendine ördüğü duvarlar rahatlıyor.
Bu albümle kariyerinde yeni bir sayfa mı açıldı?
Bahçeden’e dair videoları izlediğimde artık oradaki kişi benmişim gibi hissetmiyorum. Ama o anki hissi de bazen özlüyorum. Kendimi ifade ettiğim bir şarkı yazdığımda o kadar haz alıyorum ki o hissi hiçbir şeye değişemem. Sahnedeki düzenim de değişti. Normalde tek başıma akustik gitar çaldığım bir konser formatım vardı. Sonbahardan sonra dört kişilik bir ekiple sahneye çıkacağım.
İlk sahneye çıktığında nasıl hissetmiştin?
Hiçbir şey anlamamıştım. Kendi müziğimle ilk sahneye çıkışım felaketti. Hiç o müziğe uygun olmayan ve yetersiz bir ses sisteminin olduğu bir mekandı. Bütün lise arkadaşlarım oradaydı. Ben de daha kariyerimin başındaydım ve hayatımda seyirci ile konuşmamıştım bile... Çok ağırdı müziğim. Üst üste o şarkıları çaldım. Tamam kendi burnunun dikine gidiyorsun ama bir noktada dinleyiciyi de düşünmen gerekli.
İlk albümüm Günaşığı’nın lansman konseri ise çok güzeldi. Salon İKSV’deydi ve sahnede de konuklarımız olmuştu. O albüme Türk müziği çok hakimdi. O konseri unutamıyorum hâlâ. Cenk Erdoğan, Mehtap’ın sonunda bir gitar solosu atmıştı. Çok güzeldi. Yakın zamandan da Müze Gazhane’de verdiğimiz iki kişilik konser de çok tatlıydı.
Sence Türkiye’deki alternatif müziğin içindeki müzisyenler birbirini tutuyor mu?
Tutuyorlar. Birtakım tayfalar var. Olsun da… Eninde sonunda o kadar küçük bir pasta dilimiyiz ve o kadar yalnızız ki... Her dirsek temasına, göz göze gelmeye ihtiyacımız var. O yüzden ben birbirini tutma hâlinden memnunum.
Müzisyenlerin Filistin'e destek çağrıları artıyor
Geçen hafta müzik dünyasına "Filistin'e özgürlük" mesajı damga vurdu. Eurovision'dan Kendrick Lamar'la Drake atışmasına ve Macklemore'un yeni parçasına her yerde barış çağrıları vardı.

Müzik dünyasından birçok ismin Filistin’de yaşananlara dikkat çektiği bir haftayı geride bıraktık. Birçoğu sessizliğini korusa da bazı müzisyenler bozulacak reklam anlaşmalarını ve büyük şirketlerin kurduğu baskıyı pek de umursamıyor gibi. Macklemore’un yeni şarkısı ve Eurovision’da yaşananlar da müzik camiasında önümüzdeki dönemde “Filistin'e Özgürlük” çağrısını daha fazla duyacağımıza işaret ediyor.
Oslo’da bir gece kulübünden içeri giriyorum. Headliner olan DJ’den hemen önce Suriyeli başka bir sanatçı çıkıyor. DJ, set aralarında zılgıt çektikten hemen sonra “Free Palestine” diye bağırmaya başlıyor. Farklı kültürlerden onlarca kişi bu slogana eşlik ediyor. Filistin asıllı shamstep ve elektronik müzik grubu 47Soul’un bir şarkısı eşliğinde Filistin bayrakları sallanıyor. Oslo’daki bir başka gece kulübünün kapı girişinin hemen üzerinde bir Filistin bayrağı asılı. Bu kuzey şehrinde rave dinlemeye gittiğimiz bir kulüpte yaratılmaya çalışılan politik farkındalığa şahit oluyoruz. Fakat her Batı şehrinde işler Oslo’daki gibi yürümüyor. En azından geçen haftaya kadar yürümüyordu…
Müzik endüstrisi Ukrayna-Rusya savaşında tavrını net bir şekilde belli ederken İsrail’in Filistin’i işgal etmesinin ardından derin bir sessizliğe şahit olduk. 96. Akademi Ödülleri’nde Yabancı Dilde En İyi Film dalında Oscar kazanan Zone of Interest'in yönetmeni Jonathan Glazer, Gazze’deki İsrail saldırılarına ve işgaline tepki gösterdi. Bunun üzerine 450’den fazla Yahudi Hollywood çalışanı yönetmeni kınayan bir açık mektuba imza attı. Öte yandan bu yılki Grammy’lerde Gazze konusuna değinilmedi bile. Sanatçıların konuştukları takdirde sponsorluk anlaşmalarının sonlanmasından, reklam kampanyalarının iptal edilmesinden korktukları, bağlı oldukları plak şirketleri tarafından üzerlerinde baskı oluşturulduğu iddia edildi.
Örneğin Berlin’deki queer, feminist ve göçmenlerin sesi olan kültür merkezi Oyoun, Gazze’deki savaşa ilişkin sert duruşu nedeniyle Berlin Senatosu tarafından adeta cezalandırıldı. Senato, merkeze aktarılan yıllık 1 milyon avroluk fonu geri çekti. Kadrosunda göçmenleri barından kültür merkezindeki birçok çalışan işsiz kaldı.
Benzer şekilde Filistin’in mücadelesine destek için konserlerinde kefiye takan Arabian Panther’in Berlin’in ünlü gece kulübü Berghain’daki etkinliği iptal edildi. Arabian Panther, Berghain’ın bir sanatçının siyasi ifadesini sansürlüyormuş gibi görünmemek için tüm etkinliği iptal etmeye karar verdiğini iddia etti.
'Elinizde kan var'
Bugüne kadar sektörden birçok isim Filistin’e açık desteğini dile getirdi. Geçen yılın sonunda Gazze’de ateşkes çağrısı yapan Musicians for Palestine oluşumunun açık mektubunun altında 6 binin üzerinde müzisyenin imzası bulunuyor. Geçen hafta Seattle çıkışlı Macklemore’un yayınladığı Hind’s Hall şarkısı ve Eurovision Şarkı Yarışması sırasında yaşananlar da müzik endüstrisinin artık sesini yükseltmeye karar verdiğinin somut göstergeleri olarak okunabilir.
Macklemore, Filistin’e ve ABD üniversitelerinde İsrail’in Gazze’deki işgaline karşı düzenlenen protestolara katılanlara destek için yaptığı Hind’s Hall’u yayımlamasının hemen ardından sosyal medyanın gündemine oturdu. Şarkı adını protestoların devam ettiği Columbia Üniversitesi binasından alıyor. Öğrenciler Filistin eylemleri sırasında işgal ettikleri Hamilton Hall binasının adını, Gazze’de ailesiyle birlikte öldürülen 6 yaşındaki Hind’e ithafen Hind’s Hall olarak değiştirdi. Parçanın beat’leri ise Lübnan’ın efsanevi ismi Fairouz’un Ana La Habibi şarkısına ait.
Macklemore, şarkı sözlerinde Filistin halkına yönelik soykırımın suç ortakları arasında ABD hükümetinin de bulunduğunu söylüyor ve ülkenin duruşunu daha önce hiçbir rapçinin yapmadığı kadar sert ve cesur bir dille eleştiriyor. Şarkıda polisin Filistin yanlısı öğrencilere uyguladığı şiddete ve Filistin yanlısı içeriklere uygulanan sosyal medya sansürüne de yer veriliyor. Macklemore, Joe Biden’a “Elinizde kan var” derken kendisine oy vermeyeceğini de belirtiyor.
Sanatçı ayrıca müzisyenleri Gazze’deki savaş hakkında sessiz kalmakla suçluyor:
“Yet the music industry’s quiet, complicit in their platform of silence
What happened to the artist? What d’you got to say?
If I was on a label, you could drop me today
I’d be fine with it ‘cause the heart fed my page
I want a ceasefire, fuck a response from Drake
What you willin’ to risk? What you willin’ to give?
What if you were in Gaza? What if those were your kids?
If the West was pretendin’ that you didn’t exist
You’d want the world to stand up and the students finally did, let’s get it”
Son dönemde rap müzik dünyasının bir numaralı gündemi Drake ve Kendrick Lamar’ın birbirlerine gönderme yaptıkları şarkılar. İkili bir aydır birbirlerine diss attıkları yeni şarkılar yayımlayarak özel hayatlarına dair suçlamalarda bulunuyor. Macklemore da bu iki rapçinin Filistin konusundaki sessizliğinin ne kadar aciz olduğuna dair göndermelerde bulunuyor ve ikilinin sözlü çatışmasının Gazze’deki gerçek çatışmayı gözden kaçırdığına dikkat çekiyor.
Şarkı sözlerindeki bir başka dikkat çekici nokta da sanatçının bu şarkıyı büyük bir plak şirketine bağlı olmaması sayesinde yayımlayabildiğinin altını çizmesi. Macklemore, parçadan elde edeceği tüm geliri de UNRWA’ya (Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı) bağışlayacağını duyurdu. Rage Against the Machine gitaristi Tom Morello, şarkıyı öven bir yazı paylaştı. Macklemore ise geçen günkü Avustralya konserinde Filistin bayrağı açarak şarkıyı ilk kez canlı olarak seslendirdi.
'Bu suça ortak olmayı reddediyoruz'
Mart ayında Teksas’ta düzenlenen dünyanın en büyük festivallerinden SXSW sırasında onlarca sanatçı ve konuşmacı, İsrail’e destek veren ABD ordusunun etkinliğin ana sponsorluğunu protesto etmek amacıyla sahne almayacağını duyurdu. Bunların arasında Sprints, Scowl, OK Shalom, Squirrel Flower gibi gruplar yer alıyordu. Squirrel Flower’ın vokali Ella Williams, “SXSW’nun savunma sanayi ve endüstrisiyle bağlarını protesto ediyoruz ve Filistin halkını destekliyoruz. Bu suça ortak olmayı reddediyorum” dedi.
Massive Attack, Fontaines D.C. ve Young Fathers tüm geliri Gazze için Sınır Tanımayan Doktorlar’a bağışlanacak, Ceasefire isimli EP’nin 1 Haziran’da yayınlanacağını duyurdu.
Londra’nın elektronik müzik sahnesinde önemli yere sahip 300’e yakın DJ, prodüktör, kolektif ve mekan, “İsrail’in Gazze’ye yönelik acımasızca devam eden saldırısına karşı acilen sesimizi yükseltmemiz lazım” çağrısında bulunan açık bir mektuba imza attı.

Fotoğraf: SkyNews
Tarihin en olaylı Eurovision’u
Cumartesi günü İsveç’in Malmö şehrinde düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması ise tarihinin en politik ve en olaylı anlarına sahne oldu. Yarışma yetkililerinin Filistin’e dair her söz ve simgeyi yasaklamaya çalışmasına rağmen organizasyon Gazze’nin sesinin en çok duyulduğu küresel etkinliklerden biri oldu. Eurovision, 2022’de Rusya’yı yarışmalardan süresiz olarak men etmişti. Aynı yaptırımın İsrail’e uygulanmaması birçok ülke tarafından eleştirildi.
Malmö sokaklarında bir hafta boyunca Filistin’e destek protestoları düzenlendi. İsrail’in temsilcisi Eden Golan’ın October Rain isimli şarkısı Hamas’ın 7 Ekim saldırısına göndermede bulunduğu gerekçesiyle komite tarafından kabul edilmedi ve sanatçı yarışmaya Hurricane adlı şarkıyla katıldı. Golan, gece boyunca yuhalandı ancak seyircinin sesi yayına verilmedi. Filistin bayrağı sallayan seyirciler ise Malmö Arena’dan dışarı çıkartıldı.

Fotoğraf: Getty Images
“United by Music” sloganıyla yola çıkan yarışma, protestolar nedeniyle “United by Gaza” olarak anıldı ve Eurovision komitesi iki yüzlülükle suçlandı. Yarışma haftası boyunca birçok sanatçı sosyal medya hesaplarından büyük baskı altında olduklarını ve hayal kırıklığına uğradıklarını belirtti. İrlanda’yı temsil eden Bambie Thug, İsrail’in büyük finale katılma hakkı kazandığında ekibiyle birlikte üzüntüden ağladıklarını söyledi. Hollanda’nın yarışmacısı Joost Klein, diskalifiye edildi. Sebep olarak prodüksiyon ekibinden bir kadın çalışanın İsveç polisine “tehdide maruz kaldığı” yönünde şikayette bulunması gösterildi. Karar, Hollandalı yayıncı AVROTROS tarafından eleştirildi ve Hollanda canlı yayınlanan jüri oylamasına katılmayacağını açıkladı.
Aslında sebebin politik olduğu, Klein’ın basın toplantısı sırasında İsrailli yarışmacı konuşurken kafasını havluyla örtmesinin, İsrailli delegelerle biraraya gelmeye yanaşmamasının diskalifiye olmasına adım adım sebep olduğu iddia edildi. Yarışmanın geçen yılki birincisi Loreen, İsrail birinci olursa ödülü takdim etmeyeceğini açıkladı. Yunanistan ve Portekiz de İsrail’in bu yıl yarışmada olmasından dolayı rahatsız olduklarını açık açık dile getirdi. Jüri oyları sırasında protesto edilen bir diğer isim de Avrupa Yayın Birliği'nin (EBU) süpervizörü Martin Österdahl oldu ve tüm yarışma boyunca yuhalandı.

Yarışmayı The Code şarkısı ile kazanan İsviçre’nin temsilcisi Nemo, “Yarışma esnasında baş parmağımı kırdım, kupayı da kırdım. Bunların hepsi düzeltilebilir. Ama Eurovision’un da artık düzeltilmesi gerekiyor. Eurovision’un herkes için barıştan yana olma vaadini yerine getirmeye devam etmesini umuyorum” diyerek yarışmanın sorunlu yapısına dair göndermede bulundu.
Eurovision’daki bazı sanatçıların plak şirketleri ile yaptıkları anlaşmalardan dolayı İsrail boykotuna destek veremediği de kulislerde dolanan iddialar arasında. Eurovision, sanıldığı gibi barışçıl bir sahne olmadığını uyguladığı çifte standartla bu yıl bize net bir şekilde gösterdi.
Fakat artık tüm baskılara rağmen kapı aralandı; müzisyenler Gazze için artık en iyi bildikleri şeyi yapmaya, şarkılarla konuşmaya başladı. Bundan sonra gizli veya açık tüm baskılara rağmen “Özgür Filistin” cümlesini daha güçlü ve daha yüksek sesle işiteceğimiz kesin…




