PİYASALAR & EKONOMİ
İŞ DÜNYASI
POLİTİKA
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
TEKNOLOJİ & STARTUP
SPOR
GÜNÜN HİKÂYESİ

🗞 Akaryakıt zammından hükümet istifasına

Günaydın. Kazakistan'da akaryakıt zammı protestolarının ardından hükümet görevden alındı. CHP lideri Kılıçdaroğlu "sandığı bekleyin" çağrısında bulundu. Tüketici elektroniği fuarı CES dün başladı.
6 Ocak - Odeabank
Odeabank ile birlikte

Eşit Masallar artık daha fazla çocuğa ulaşıyor

Türkiye’nin genç, dinamik ve yenilikçi bankası Odeabank , uzun süredir devam ettirdiği Eşit Masallar projesini daha fazla çocuğa ulaştırmak için ‘her çocuk masal dinleme hakkına sahip’ ilkesi çerçevesinde Erişilebilir Her Şey'le anlamlı…

Daha fazlasını öğren →

Valery Sharifulin / TASS / Getty Images

Valery Sharifulin / TASS / Getty Images

Jan 6

Aposto Gündem

Jan 6

Herkese günaydın. Kazakistan'da akaryakıt zammıyla başlayan protestolar nedeniyle hükümet istifa etti; ancak eylemler sürüyor. Yetkililerin tepkileri ve olayların detayları Günün Hikâyesi kanalımızda. 

Hava durumu: Türkiye'nin genelinde havanın bulutlu ve yağışlı olması bekleniyor. Kuvvetli rüzgârın da gün boyu devam edeceği tahmin ediliyor. Aman dikkat. 

Günün çalma listesi: Yoğun gündeme rağmen güne sakin başlamak için Folk&Friends

Keyifli bültenler,

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

PİYASALAR & EKONOMİ

• Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, ortodoks politikaların bırakıldığını artık heterodoks politikaların uygulanacağını belirterek, "Tüm tedbirleri aldık. Bundan sonra yapılacak şey hükümet politikalarını takip etmek, toplumsal ritüellere uygun biçimde çıkarılmış enstrümanları kendinize uygun şekilde kullanmak. Kullanın." dedi. Nebati, kur korumalı mevduata katılımın 91,5 milyar TL'ye ulaştığını söyledi. 

  • Nedir? Ortodoks politikalar, faizin temel araç olduğu para politikası, bütçenin disiplinli kullanılması ve kamu harcamalarının kontrolü gibi genel kabul görmüş ekonomi politikalarını içeriyor. Heterodoks politikalar ise Ortodoks politikalar dışındaki uygulamaları niteliyor. 
  • Öte yandan: TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Simone Kaslow ise yaptığı açıklamada “Bu hafta başında ülkemizde açıklanan yüksek enflasyon rakamları da attığımız adımları tekrar gözden geçirmemiz gerektiğini net şekilde ortaya koymakta. Enflasyon ile mücadelede gerçekten doğru adımları mı atıyoruz? Bunlar doğru adımlarsa neden enflasyon bu denli şiddetli yükseliyor” dedi.

• Fitch, Türkiye'de devam eden döviz hareketliliğinin borcunun büyük kısmı hedge edilmemiş büyükşehir belediyelerinin borç sürdürülebilirliği üzerinde baskı oluşturabileceğini bildirdi. Fitch, en çok etkilenecek belediyelerin toplam ortalama borç stoklarının %77’si dövizden oluşan ve hedge edilmemiş olan İstanbul, İzmir ve Antalya olduğunu belirtti.

• UBS, dünyada en fazla işlem gören beş hisseyi açıkladı. Portföy analizine göre en çok işlem gören hisseler Microsoft, Meta, Visa, UnitedHealth ve Google oldu.

• Avro Bölgesi'nde imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI), IHS Markit'in açıkladığı verilere göre aralık ayında 55,4’ten 53,3’e gerileyerek marttan bu yana en düşük seviyesine indi. Hizmet PMI'ı ise 55,9'dan 53,3’e gerileyerek 8 ayın en düşük seviyesini gördü. IHS Markit Kıdemli Ekonomisti Joe Hayes, Omicron varyantının hizmet sektöründe önemli etkisi olduğunu belirterek “Ekonomiye yönelik risklerin artık daha büyük olduğu görülüyor” dedi.

İŞ DÜNYASI

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yaptığı yeni düzenlemeye göre plastik poşet fiyatı 25 kuruş olarak sabit kalacak, zincir marketler ve mağazalarda plastik poşetlerin yanında kâğıt, file, bez çanta gibi alternatif taşıma ekipmanlarının bulunması zorunlu olacak. 

• Demirören Grubu, CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır'ın şirketin "20 Aralık'ta elindeki dolarları 17-18 liradan sattığına" yönelik iddialarına yanıt verdi. Şirket açıklamasında Başarır'ın iddialarını kanıtlaması gerektiğini belirterek, "Ali Mahir Başarır, eğer iddialarını belgeleyemezse gereğinin yapmasını ve milleti temsil görevinden istifa etmesini bekliyoruz." ifadelerini kullandı.

  • CNN Türk'ün lisansı: Newsweek'te yer alan habere göre, CNN Genel Başkan Yardımcısı Ken Jautz, CNN Türk'ün yayın politikasını ihlal ettiği bir durumla karşılaşılması durumda kanalın lisansının iptal edileceğini söyledi. Geçtiğimiz günlerde CNN International'dan gönderilen bir heyetle kanalın yayın politikası hakkında inceleme başlatılmıştı. 

• Toyota, ABD'de 2021 yılında bir önceki yıla kıyasla satışlarını %10,4 artırarak 2,3 milyona yükseltti. Pazarda en çok satışı gerçekleştiren şirket, 1931 yılından bu yana satışlarda lider olan General Motors'u geçti. ABD'de de ilk kez yerli olmayan bir otomobil üreticisi pazarda ilk sırayı aldı. 

  • Neden? Toyota'nın küresel tedarik sorunu ve çip krizini General Motors'a göre daha iyi yönettiği değerlendiriliyor. 
  • Çip anlaşması: Volvo, Honda ve Renault, elektronik ürünleri, bilgi- eğlence sistemlerini ve otonom teknolojisini yeni üretilecek araçlarında kullanmak üzere Qualcomm'la çip tedariki anlaşması imzaladı.

• Daimler, yaklaşık 800 bin Mercedes otomobil sahibini, soğutma sistemindeki yangına yol açabilecek teknik kusur konusunda uyararak araçlarını kullanmamalarını talep etti. Gönderilen bilgilendirmede sorunun çözülmesi için gerekli parçaların bulunmaması nedeniyle geri çağırmanın yapılamayacağı paylaşıldı.

POLİTİKA

• Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Bilim Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada karantina süresinin 7 güne düşürüldüğünü, pozitif vakaların 5'inci gününde testinin negatif çıkması hâlinde karantina süresinin biteceği açıkladı. 

  • Hatırlatma dozu uyarısı: Koca hatırlatma dozu aşısının yapılmasının önemli olduğunu vurgulayarak "Temaslı kişiler son 3 ay içinde hatırlatma dozu aşısını olmuş ya da hastalığı geçirmiş ise karantinaya alınmayacak" dedi.  

• CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Utanmadan sıkılmadan sokaklara döküleceklermiş, meydanlara döküleceklermiş. Siz 15 Temmuz'u görmediniz mi?" sözlerine "Biz tam tersine arkadaşlara 'sokaklara çıkmayacaksınız, sabırla sandığı bekleyeceksiniz' diyoruz." yanıtını verdi. 

  • Davutoğlu'nun çıkışı: Gelecek Partisi lideri Ahmet Davutoğlu da Erdoğan'ın ifadelerini "Cumhurbaşkanı sokağa çıkılsın istiyor. Sokağa çıkılsın ki kendisi de kendi taraftarlarını sokağa çıkarabilsin." diye yorumladı.

• CHP Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Seyit Torun, belediyelerin il tanıtım günleri düzenleme yetkisinin valiliklere atanmasını "Yapılan bu düzenleme, siyasi iktidarın, yerel seçimlerden sonra başlattığı yetki gaspı sürecinin yeni bir halkasıdır. Belediyelerimizin faaliyet alanını daraltma girişimidir." sözleriyle eleştirdi. 

  • Neler olmuştu? İçişleri Bakanlığı, dün belediyelerin "İl Tanıtım Günleri" düzenleme yetkisini valiliklere vermiş; bakanlığın açıklamasında "gerekli şartları taşımayan hiçbir etkinliğe müsaade edilmeyeceği" ifadeleri kullanılmıştı. İYİ Parti'nin İBB Meclisi Grup Başkan Vekili İbrahim Özkan da kararı "gündemi değiştirme çabası" olarak değerlendirmişti.

• Şule Çet'in hayatını kaybetmesine ilişkin görülen davada sanık Çağatay Aksu'nun avukatlığını yapan Levent Ekmen "kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek ve yaymak" suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezası aldı. 

  • Arka plan: Çet'in ailesi, Ekmen hakkında "özel hayata yönelik bilgileri hukuka aykırı şekilde ele geçirdiği, kişisel veri niteliğindeki reçete ve transkripti mahkemeye ibraz ederek adil yargılamayı etkilemeye çalıştığı" gerekçesiyle suç duyurusunda bulunmuştu.

• İki yıldır haber alınamayan Gülistan Doku için bir araya gelen Tunceli Kadın Platformu, Doku'nun ailesinin de katılımıyla basın açıklaması yaptı. Anne Bedriye Doku, kızının bulunamamasına "Emniyete başvurduk, sanki bir kedi, sanki bir tavuk kaybolmuş. Savcı gerekeni yapmadı, barajı aradılar, başkalarını çıkardılar, benim kızımı niye bulmadılar?" diye tepki gösterdi. 

  • Adalet vurgusu: Doku'nun ailesi Tunceli Adliyesi önünde oturma eylemi başlattı ve Tunceli Valisi Mehmet Ali Özkan'la görüştü. Bedriye Doku, görüşmeden önce "Adalet istiyorum" çağrısında bulunurken baba Halit Doku "Ben Gülistan'ı okula gönderdim, ölüme göndermedim." dedi.

• Çilem Doğan'ın, Yargıtay tarafından onanan 15 yıl hapis cezasına yönelik itirazı reddedildi. Avukat İsa Ayanoğlu, konuya ilişkin "Olayla ilgili 7 yeni tanık var. Onların dinlenmesi ve yeni deliller ışığında yeniden yargılama talep ettik." açıklamasında bulundu.

  • Neler olmuştu? Doğan, Yargıtay'ın cezasını onamasını "8 yaşındaki bir kız çocuğunu sahipsiz bıraktılar. Çok üzgünüm. Adalete olan inancımı kaybettim. Mücadelemize devam edeceğiz. Bir şekilde kazanacağız." ifadeleriyle eleştirmişti.

• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Covid-19 aşısı olmayan insanlarla "uğraşmak" istediğini söyledi. Cumhurbaşkanlığına aday olan Marine Le Pen, Macron'un sözlerini kaba bulduğunu belirtti. Le Pen, Macron'un kendisini "hiçbir zaman tüm Fransa halkının başkanı" olarak görmediğini iddia etti. 

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Eşit Masallar artık daha fazla çocuğa ulaşıyor

Türkiye’nin genç, dinamik ve yenilikçi bankası Odeabank, uzun süredir devam ettirdiği Eşit Masallar projesini daha fazla çocuğa ulaştırmak için ‘her çocuk masal dinleme hakkına sahip’ ilkesi çerçevesinde Erişilebilir Her Şey'le anlamlı bir iş birliği kurdu.

Nedir? Odeabank, Erişilebilir Her Şey Derneği ile kurduğu iş birliği sayesinde, çocuklar eşit yarınlara uyansın diye hayata geçirdiği Eşit Masallar projesi artık sesli betimleme ve işaret dili çözümleriyle görme ve işitme farklılığı olan çocuklara da ulaşıyor. 

Nasıl? Masallara eklenen sesli betimleme metinleriyle görme farklılığına sahip çocuklar masallardaki karakterleri, mekânları daha iyi algılayabiliyor. Ayrıca, mevcut olan alt yazıya eklenen işaret dili tercümesiyle işitme farklılığı olan çocuklar da masallara ulaşabiliyor.

  • Eşit Masallar projesi: Ebeveynlerde farkındalık yaratmak ve toplum bilincinin değiştirilmesine katkı sağlamak amacıyla Odeabank ve Can Yayınları iş birliğinde gerçekleştirilen Eşit Masallar projesinde en bilinen ve sevilen klasik masallar, eşitlikçi bakış açısıyla yeniden yorumlandı. Kırmızı Başlıklı Kız, Sindirella, Pamuk Kalpli Prens ve Yedi Cüceler, Rapunzel ve Kurbağa Prens masalları, psikolog Prof. Dr. Ayşe Bilge Selçuk’un içerik danışmanlığında, çağdaş Türk edebiyatı yazarları Gamze Arslan, Mevsim Yenice ve Murat Gülsoy, Fadime Uslu ve Hikmet Hükmenoğlu tarafından tekrar kaleme alındı.

Yeniden yorumlanan dünya klasiği masallara YouTube, Spotify ve Odeabank web sitesi üzerinden ulaşılabiliyor, sesli betimlemeye sahip masallara ise YouTube kanalında erişilebiliyor.   

Eşit Masallar ve çok daha #fazlası hakkında bilgiye sahip olmak için Odeabank’ı Instagram'da takip edebilirsiniz. 

TEKNOLOJİ & STARTUP

CES etkinliğinin girişinden bir görsel

Getty Images

• Tüketici elektroniği fuarı Consumer Electronics Show (CES), dün Las Vegas'ta başladı. Etkinliğin ilk gününde Samsung, Asus, Sony, Mercedes, TP-Link, John Deere, Dell gibi birçok şirket yeni ürünlerini tanıttı. Etkinlikte öne çıkanlar: 

  • Sony, elektrikli otomobil modeli Vision-S 02'yi tanıttı. Aracın ücreti ya da satış tarihiyle ilgili bilgi paylaşılmazken şirketin elektrikli araç çalışmaları için "Sony Mobility" isimli oluşum kurduğu duyuruldu. 
  • BMW, iX M60 isimli renk değiştirme özelliği bulunan otomobilini sundu. BMW, renk değiştirme teknolojisine dair detayları ve bu teknolojinin yakın zamanda kullanıp kullanılmayacağı bilgisini vermedi. 
  • TCL, gözlük formundaki giyilebilir ekran TCL NxtWear Air isimli ürününü tanıttı. Güneş gözlüğü formundaki giyilebilir ekranın 2022'nin ilk çeyreğinde satışa sunulması bekleniyor. 
  • Vivo, güneş ışığında renk değiştiren Vivo V23 isimli telefon modelini tanıttı. 
  • Elektrikli aktarım ve otonom üzerine çalışan traktör üreticisi John Deere, sürücüsüz traktör konseptini sundu. Şirketin konsepti hâlihazırda ürettiği traktörleri otonom hâle getiriyor. 
  • Asus etkinlikte yeni monitörlerini, dizüstü bilgisayarlarını tanıtırken Samsung da yeni televizyon ve monitörlerin yanı sıra Samsung Freestyle projektör modelini sundu.
SPOR

• Türkiye Futbol Federasyonu (TFF), maçlara giriş şartına ilişkin "İki doz aşısını tamamlamış olan kişiler veya Covid-19 hastalığını geçirip üzerinden 180 gün geçmemiş olan kişiler katılım sağlayabilmektedir." açıklamasında bulundu. TFF, aşı takvimini tamamlanmasının üzerinden 180 gün geçmiş kişilerin karşılaşmalara girebilmesi için hatırlatma aşısı olması gerektiğini söyledi.

• Aston Martin, Formula 1 takımının sorumlusu Otmar Szafnauer'in görevinden ayrıldığını açıkladı. Aston Martin, Szafnauer'a iyi şanslar diledi ve takıma yönelik hizmetleri için teşekkür etti.

• Avustralya Açık'a tıbbi muafiyet kararıyla katılmayı planlayan Novak Djokovic, Avustralya'ya girmek için "gerekli koşulları sağlamadığı" gerekçesiyle ülkeye alınmadı. Avustralya Sağlık Bakanı Greg Hunt, Djokovic'in ülkeye geri gönderileceğini bildirdi. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Avustralya'yı Djokovic'e "kötü muamele" yapmakla suçladı. 

  • Bir adım geriden: Avustralya Başbakanı Scott Morrison, Djokovic'in Covid-19 aşısı olmaması için "gerçek" bir tıbbi muafiyeti olduğunu kanıtlaması gerektiğini aksi takdirde "bir sonraki uçakla eve döneceğini" söylemişti.
GÜNÜN HİKÂYESİ

Olağanüstü hâl: Kazakistan'da neler oluyor?

Olağanüstü hâl: Kazakistan'da neler oluyor?

Kazakistan'da akaryakıt fiyatlarına zam yapılmasından sonra ülke genelinde protestolar başladı. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, hükümeti görevden aldı ve ülkede olağanüstü hâl ilan edildi. Tokayev, Alikhan Smailov'u geçici başbakan olarak atadığını açıkladı.

  • Arka plan: Akaryakıt fiyatlarına %50 oranında zam yapılması, ülkenin Zhanaozen şehrindeki protestoları da beraberinde getirmiş; Tokayev göstericilere sükûnet çağrısı yapmıştı. Zam oranı %25'e düşürülmesine rağmen eylemciler hükümetin istifa etmesi talebinde bulunmuştu. 

Neler oluyor? 

Olaylarda polisin, göstericiler üzerinde sersemletici el bombası ve göz yaşartıcı gaz kullandığı öğrenildi. Protestolar başladıktan sonra internet kesintiye uğradı ve mesajlaşma uygulamaları engellendi. Yerel haber sitesi Zakon'a göre, Almatı'da sopa ve demir çubuk taşıyan bir grup belediye başkanının ofisine girdi. Tokayev, hükümet binasına yapılan saldırıların yasa dışı olduğuna yönelik açıklama yaptı. Cumhurbaşkanlığı konutunun önünde eylemler sürerken savcılık binasında da yangın çıktığı bildirildi. Göstericileri "radikal" olmakla suçlayan Almatı'nın polis şefi Kanat Taimerdenov, protestocuların iş yerlerini yağmaladığını ve 500 sivile saldırdığını belirtti. Almatı'da protestolarda en az 40 kişinin hastaneye başvurduğu, dördü polis olmak üzere yedi kişinin de yoğun bakımda tedavi gördüğü bilgisi paylaşıldı. Gösterileri bastırmak için ordunun devreye girdiği, protestolar başladığından bu yana 200'den fazla insanın tutuklandığı aktarıldı. Göstericilerin havalimanını bastığı ve beş uçağı ele geçirdiği ileri sürüldü. 


Kazakistan'da yanmış bir otobüs

Valery Sharifulin\TASS\Getty Images


  • Yardım talebi: Tokayev, göstericileri "toplumun istikrarını ve birliğini baltalamak isteyen bireyler" diye tanımladı. Ülkenin "terörist grupların" saldırısına uğradığını söyleyen Tokayev, aralarında Rusya ve Belarus'un da bulunduğu Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'nden ülkedeki "yabancı saldırganlığını" bastırmak için askerî yardım istedi. Örgüt, Tokayev'in çağrısına Kazakistan'a "barış gücü" olarak adlandırılan birlikleri göndereceğini açıklayarak cevap verdi.
  • Tokayev'in hamlesi: Hükümetin istifasına rağmen bakanların yeni bir kabine kurulana dek görevlerinde kalacağı açıklandı. Hükümete kişisel bir iflas kanunu hazırlanmasını, kamu hizmetlerinin fiyatlarının dondurulmasını ve yoksul ailelerin kira ödemelerinin sübvanse edilmesini emreden Tokayev; eyalet valilerine de akaryakıt fiyatlarını eski hâline getirmeleri konusunda uyarıda bulundu. Eski lider Nursultan Nazarbayev'in Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanlığı görevinden alındığı da duyuruldu. 

Nasıl yorumlanıyor? 

Radio Free Europe'un Orta Asya uzmanı Bruce Pannier, gösterilerin şaşkınlık yarattığı yorumunda bulunuyor. Pannier, protestoların ekonomik nedenlerle başladığını; ancak üst düzey yetkililerin görevden alınması çağrısının yapılması üzerine, olayın politik bir eyleme dönüştüğüne dikkat çekiyor. Yaklaşık 30 yıl boyunca ülkeyi yöneten Nazarbayev'in de ülke yönetimi üzerinde etkisi olduğuna inanılıyor. Almatı'da Nazarbayev'in parti binasının ateşe verilmesi ve çeşitli bölgelerde Nazarbayev'e atıfla "yaşlı adam dışarı" ifadelerinin kullanılması, Pannier'in yorumunu destekliyor. 

  • Rusya'nın etkisi: Öte yandan Nazarbayev'in Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in desteğini aldığı da belirtiliyor. Moskova, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nden ayrılarak bağımsızlığını kazanan Kazakistan'ı kendi "etki alanının" bir parçası olarak görüyor. Kazakistan'daki protestoların bölgede karışıklık yaratabileceği yönünde değerlendirmeler de öne çıkıyor. Geçtiğimiz haftalarda ABD'den Ukrayna gerginliğine yönelik güvenlik garantileri de talep eden Rusya, bölgedeki etkisinin zayıflayacağından endişe duyuyor. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Kazakistan'ın kendi sorunlarını çözebileceğini ve dışarıdan kimsenin müdahale etmemesinin önemli olduğu görüşünün altını çizerken Rusya'nın ülkedeki durumu yakından takip ettiği de biliniyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir