Modada Güncel Vaziyet
Analiz
Atölye
?

ANGST 13: İHTİYACIN VAR MI?

Varsa "neye" ihtiyacın var? Neden var? Dolaptakine ne oldu? Dolaptakine ne olacak?
ANGST 13: İHTİYACIN VAR MI?

Böyle bir dönemde neye ihtiyacımız olduğunu ve neye ihtiyacımız olmadığını ayırmak ve bu soruların cevabını bilmek bir meziyet mi? Yoksa bu sorulara bakma cesaretini göstermek mi mesele? Yoksa her gün önümüze serilen reklamlar ve imajlar arasından sıyrılmak, sahip olduklarımızla tanımlandığımız bir dünyada hırslarımızı kapının dışında bırakıp sırf “kendimiz” olarak varolmaya çalışmak mı? 

Üretmenin de tüketmenin de sınırlarını bilmediğimiz bir dünya kurduk kendimize, sırf “yapabiliyoruz” diye. Kim verdi bu kendi sonunu hazırlayan gücü bize? Güç mü bu? Özgürlük mü?Çaresizlik mi? Kısır döngü mü yoksa? İhtiyacımız var mıydı bunca şeye, ihtiyacı var mı dünyanın? Kim madalya taktı bu hırslara? O paslanmış madalya kimde şimdi?

MODADA GÜNCEL VAZİYET: Kot doğa dostu olabilir mi? Moda yavaşlar mı?
ANALİZ: Peki ya tüketici? Tüketicinin bilinç seviyesi ne durumda? 
ATÖLYE: Üretim fazlası? Destek mi köstek mi?

Sadece bir kere daha düşünelim diye,

Elif & Lara

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Modada Güncel Vaziyet

Kot doğa dostu olabilir mi?

Kot üretim süreci ve doğada yıllarca çözünememesi gibi nedenlerle oldukça problematik ürünlerden biri. Neyse ki bu alanda her yıl yeni alternatifler geliştiriliyor. Closed, kot kumaşı üretim firmalarından Candiani ile iş birliğine giderek doğada altı ay içinde kimyasal bir salınıma neden olmadan veya geride mikroplastik bırakmadan doğada çözünebilecek malzemelere dönüşen bir kot kumaşına imza atıyor.

Detay: Kapsül koleksiyonda yer alan ürünlerin doğada çözünebilmesi için metal düğme ve butonlar selülozla tasarlanırken, logo ise baskı yerine lazerle kot pantolon ve ceketlere işleniyor. Kot için doğada tamamen çözünülebilir kumaş Candiani üretimi Coreva kullanılırken, kumaşları bir arada tutması için ise yine kolay çözünen tencel iplik kullanılıyor.


Moda yavaşlar mı?

Geçtiğimiz günlerde, Prada için Miuccia Prada ile beraber ilk erkek giyim koleksiyonunu tanıtan Raf Simons, The New York Times’da yayımlanan bir röportajında moda ve yavaşlık ilişkisini yorumluyor.

Prada

"Moda bir makine": Raf Simons’ın röportajındaki cümlelerden biri. “Moda endüstrisinin pandemiden ve bu süreçte geçtiği tüm testlerin ardından öğrenmesi gereken açgözlülüğünü bir kenara bırakması gerektiği." diye devam ediyor. Çoğu markanın ilk ve temel hedefinin ekonomik büyüme olduğunu söyleyen Raf Simons “Endüstride kazananlar ne yazık sesi en fazla çıkanlar, düşünerek konuşanlar değil.” diye ekliyor.

Bunun hızlı moda geçmişinden gelen ve yeni yolunu Prada ile yine hızlı moda üzerine çizen bir kreatif direktörden duymak ne kadar ironik olsa da bu çıkmazın içinde, olan bitenin farkında olsa da akışa ayak uydurmak durumunda hisseden bir grubun da olduğu bir gerçek. Gerçek şu ki, “ne kadar kazanç o kadar itibar” düzeni değişmedikçe, yavaş moda bir kavramın ötesine geçemiyor.

Analiz

BİLİNÇ SEVİYESİ

Fashion Revolution'ın tüketiciler üzerindeki araştırmasına göre "sürdürmeye çalışmakta" ne noktadayız?

BİLİNÇ SEVİYESİ

Endüstriden, konseylerden, markalardan, tasarımcılardan ve attıkları adımlardan sürekli konuşuyoruz. Tüketici alışkanlıklarını da sık sık ele alıyoruz. Fakat bu kez verilere bakarak tüketicinin yönelimlerini konuşalım istedik. Adından da anlaşılacağı üzere modanın ihtiyaç duyduğu devrim için araştırma ve çalışmalar yapan platform Fashion Revolution, 2020’de Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Birleşik Krallık’ta yaşayan 16-75 yaş aralığındaki 5 bin kişinin yer aldığı bir anket düzenledi. Bu yazıda anket sonuçları arasında dikkat çeken dört konuyu masaya yatırmak istiyoruz. Her biri de ANGST’ta konusu sık sık geçen meseleler.

1- Bunlardan ilki anket yapılan tüketicilerin %69’unun (ki bu oran 2018’de %59 olarak belirlenmiş) giydiklerinin nerede ve ne şartlarda üretildiğini bilmek istiyor oluşu. Bu konuda daha fazla bilgi sahibi olmak isteyen tüketici, markaları daha şeffaf olmaya, bugüne kadar açık etmediği üretim bilgilerini gündeme getirmeye davet ediyor. Kimi markalar bu alanda yaratıcı girişimlere imza atmışken, (etikete yerleştirilen QR koduyla ulaşılabilen üretim detayları gibi -ürün üstünde çalışan kişinin adına kadar-) kimi markalar hâlâ bu konuyu duymamazlıktan geliyor. Kitabın kapağıyla ilgilenirken, kitabı karıştırmak isteyen tüketicileri görmezden geliyorlar. Bunun değişmek üzere olduğu, tüketicinin de beklentisi üzerine, markaların şeffaflık yolunda büyük adımlar atması gerektiği ortada. Bununla birlikte, markalar üretim koşullarını ve ülke, fabrika gibi detayları paylaştığında bunların ifade ettiklerini analiz edebilmek için tüketicinin yine belli konularda fikir sahibi olması gerekiyor.

2- Araştırmadan elde edilen bir diğer veri, tüketicilerin %70’inin moda ürünlerinin daha sürdürülebilir bir üretim anlayışı ve sürecine sahip olmasında devletin de rolü olduğunu öne sürmesi. Modanın doğa üzerindeki etkisi sadece endüstriye özgü bir mesele olmadığı gibi aksine dünyada en fazla kirliliğe neden olan ilk üç endüstriden biri olduğu için ekstra özen, tedbir ve gelişim yönünde planlanması gereken inovatif adımlar gerektiriyor. Ancak devletlerin bu meseleyi öncelikleri olarak ele almadığını söylememize sanıyoruz ki gerek yok.

3- Araştırmaya göre, modanın dünyaya etkisini belli ölçüde azaltacak adımlar atma şansına sahip tüketiciler, en basit adımın dahi farkında değil. Tüketicilerin sadece %40’ı çamaşırlarını 30 derece ve altı sıcaklıkta yıkıyor. Kıyafetlerin sadece üretim aşamasında doğada yarattığı kirlilikle bitmiyor iş, bir de tüketiciler olarak o ürünleri alıp kullanmanın ve sonunda “çöpe atmanın” da bedeli var. Çöpe atmak yerine alternatif yolları tercih ettiğimizi varsayarak bu konuyu geçiyoruz. Ürünü kullanırken her yıkamada üründen açığa çıkan mikrofiberlerin denizleri nasıl kirlettiğini daha önce ANGST’ta konuşmuştuk, bu konunun ürünü ne kadar sık yıkadığınızla ve makinenin sıcaklığıyla birebir alakalı olduğunun altını da yine orada çizmiştik.

4- Araştırmada dikkat çekmek istediğimiz son nokta, tüketicilerin %39’unun indirim döneminde alışveriş yaptığı yönünde. Adil ve duyarlı şartlarda üretilen ürünleri alan kesim %19 kadar azken, alışverişlerinde dayanıklı ürünler arayanların oranı %31. İndirimin çekiciliğini hâlâ birçoklarını etkisi altına alırken uzun yıllar giyilebilecek dayanıklı ürün arayışının oransal anlamda indirim tutkunlarının ciddi oranda gerisinde olmaması sevindirici bir haber. Ancak adil, güvenli ve çevreye duyarlı üretim kriteri hâlâ birçok insanın gündeminde ne yazık ki değil.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Atölye

GİYSİLERİN YOLCULUĞU (II)

Üretim fazlası eşittir soru işareti.

GİYSİLERİN YOLCULUĞU (II)

Tüketimdeki artış, üretimdeki artış ve buna bağlı yaratılan ekonomi, moda döngüsünün bir parçası. Peki ihtiyaçtan fazla üretimler, ikinci kalite kıyafetler ve bunların yönetimi bu döngünün neresinde? Bu uygulamanın etik olup olmaması gündem sorularından bir tanesi. İkinci el kıyafet ithalatı ve ihracatı ciddi bir gelir ancak bu sosyal olarak haklı bir uygulama mı? Bu sorular modada çevre ve sürdürülebilirlik kaygıları üzerinden ortaya çıkan birçok sorudan birkaçı sadece. Hızlı moda dünyasında ömrü tükenmiş giysilerin yeniden kullanılmak üzere gelişmekte olan ülkelere ihracatı, sistemin kurduğu geri dönüşüm endüstrisinin önemli alanlarından biri.  

En baştan: Başa dönelim; hızlı moda sisteminde uygun fiyatlı ürünler genel olarak “Üçüncü Dünya" ülkelerinde üretiliyor, mağazalarda yerini alıyor fakat satılmadıkları takdirde bir sezon sonra tekrar yola çıkıyor ve başka ülkelerde şanslarını denemek ve satılmak üzere pazarlarda yerini alıyor. 

Belirsiz akıbet: BM rakamlarına göre Birleşik Krallık, ABD'den sonra en büyük ikinci kullanılmış giysi ihracatçısı. 2013 yılında denizaşırı ülkelere gönderilen giysilerin 351 bin tondan fazla olduğu açıklandı. En çok tercih edilen yerler Afrika, Polonya, Pakistan ve Ukrayna. Kullanılmış giysi ticaretinin getirisi yılda 4 milyar doları aşıyor ancak bu sosyal olarak haklı bir uygulama mı tartışmaları ve farklı görüşler ortada. Kullanılan toplam tekstil miktarıyla atılan ve ihraç edilenler arasında boşluklar var. Kısaca ikinci elciler tarafından toplanan tekstil ürünlerinin yarısından fazlası ihraç ediliyor ancak ihraç edilen ikinci el tekstil ürünlerinin akışı iyi bilinmiyor. 

Oxfam organizasyonun araştırmasına göre ABD ve Birleşik Krallık başta olmak üzere kullanılmış giysiler hayır kurumlarına bağışlandıklarında, dış pazarlara gireceğini fark etmeyebiliyorlar. ABD'den sonra en yüksek ikinci el giysi bağışı yapan Birleşik Krallık, ülkede satılan ikinci el kıyafetlerin yalnızca %10-%30'unu görüyor. Charity Retail UK, mağazalardan satılmayan giysilerin çoğu zaman tekstil tüccarlarına satıldığını söylüyor.

Destek mi köstek mi? Andrew Brooks, Clothing Poverty adlı kitabında Batı'dan eski kıyafet akışının ve Doğu Asya'dan ucuz, yeni giysilerin bulunmasının birçok ülkede yerel tekstil endüstrileri üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğunu savunuyor. Bunun özellikle küresel olarak bağışlanan giysilerin üçte birinin satıldığı Afrika'da geçerli olduğunu söylüyor. 1980'lerden ve 1990' lardan bu yana kullanılmış giysiler Kenya, Mozambik, Nijerya, Ruanda, Senegal, Svaziland, Tanzanya, Zambiya ve Zimbabve'de önemli bir pazar payı kazanmış. Araştırmasına göre Uganda'da ikinci el giysiler artık tüm giyim satın alımlarının %81'ini oluşturuyor. Aslında bu döngü, ülkelerin kendi ekonomilerini geliştirmeleri üzerinde negatif etkiler yaratabiliyor. Şöyle ki “gelişmiş ülkelerden” ucuz kullanılmış giysi ithalatı nedeniyle yerel hazır giyim endüstrilerinin zarar görüp görmediğine ilişkin soru işaretleri var. 

Her ne kadar bu giysilerin seyahat hâlinde olması yolculukları sırasında çevreye salınan karbon ayak izini arttırmaya devam etse de ikinci el giysi ticareti giysilerin çöp depolama alanlarına gitmesini engellemek amacıyla yapılan girişimlerden bir tanesi. Kıyafetleri çöp kutusundan uzak tutmak için fırsatlar aramak önemli bir adım. Günün sonunda durum aşırı üretim ve tüketimden kaynaklandığı için tüm bu işlemlere gerek kalmadan alınacak önlemler daha az tüketmek ve ihtiyacımız olmayanı almamaktan geçiyor. Çünkü diğer türlü “kaş yaparken göz çıkarmaya” benzer bir durumla ve ikilemle karşı karşıya kalınıyor. İşin özünü, tüketici ve üretici olarak büyük resmi görmek: Az üretmek ve at tüketmek; işte zincirin en önemli ve kırılgan noktaları. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

YAZARLAR

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir