26 Ekim sabahından herkese günaydın. Geçen haftanın öne çıkan yazılarına göz gezdirmek isterseniz burayı ziyaret edebilirsiniz. Yazılarımızın “çalma listesi kıvamındaki” listelerini farklı temalarda yapmaya başladık. “Koleksiyon” adını verdiğimiz bu derlemelerden apayrı bir keyif alıyoruz.
- Haftaya başlarken: Yakından takip ettiğimiz müzik yayını Pitchfork'un yeni keşiflerini listelediği Pitchfork's Best New Music bu haftanın ilk tınılarını günümüze taşıyor. Aposto!'nun Haftanın Albümleri seçkisi 2 gün önce yenilendi, her hafta yenilenmeye devam ediyor.
Keyifli günler!
Aposto GündemHer sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.
• Pazartesi: ABD'de Senato, Amy Coney Barrett'ın Yüksek Mahkeme yargıcı olup olmayacağına ilişkin bir oylama gerçekleştirecek.
• Salı: ABD'de tüketici güven verileri açıklanacak.
• Çarşamba: Deutsche Bank çeyrek sonuçları açıklanacak.
• Perşembe: Sanofi ve Moderna'nın çeyrek raporları gelecek.
• Cuma: Petrol şirketi Total'in çeyrek sonuçları açıklanacak.

• Birleşik Krallık ile Japonya, Brexit sonrası ilk serbest ticaret anlaşmasına imzalarını attı. Yeni anlaşmayla iki ülke arasında yeni gümrük tarifelerinde indirime gidilecek. Aynı zamanda, Birleşik Krallık bu sayede Trans Pasifik Ortaklığına (TPP) girmek için kendine zemin hazırladı.
- Dahası: Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'ne üye olduğu dönemde Japonya'yla yaptığı ticaret anlaşması 2020'de son buluyordu. Yeni anlaşma büyük ölçüde önceki anlaşmanın şartlarını koruyor. Birleşik Krallık hükümeti bu anlaşmanın önümüzdeki 15 yıl içinde Birleşik Krallık'ın GSYİH'sini 2018 seviyelerine kıyasla %0,07 artırmasını bekliyor.
• IHS Markit'in açıkladığı verilere göre, Avro Bölgesi imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI) ekim ayında 26 ayın en yüksek seviyesi olan 54,4 puana yükseldi. Ancak bileşik PMI eylül ayındaki 50,4 puandan 49,4 puana geriledi. Çift haneli daralma riskinin belirdiği bölgede hizmet sektörü PMI 48 puandan 46,2 puana geriledi. Birleşik Krallık'ta da bileşik PMI ekim ayında, 56,5’ten 52,9’a düşerek dört ayın en düşük seviyesine indi.
- Öte yandan: ABD'de bileşik PMI ekim ayında 55,5 seviyesine ulaşarak 20 ayın en yüksek seviyesini gördü. Hizmet PMI da 54,6 olan beklentiyi geçerek 56 puana yükseldi.
• 2021 yılı Bütçe Gerekçesi'ne göre, yatırımların teşviki ve bu yolla istihdamın artırılması için Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı taşınmazlarının yatırımcılara açılmasına devam edilecek ve 2021-2023 döneminde toplam 60 milyon metrekare yüz ölçümlü taşınmaz kullanılacak.
• Bloomberg'e göre, Türk Lirası geçen hafta da değer kaybederek 1999 yılından bu yana en uzun süreli haftalık düşüşünü yaşadı. Ekonomik ve jeopolitik riskler artarken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz artırımından kaçınarak verdiği sinyalden dolayı Türkiye ekonomisinin geçici toparlanmasının durabileceğine işaret ediliyor.
• ABD merkezli teknoloji şirketi Google'ın Türkiye ofisi, Türkiye'deki küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) dijitalleşme süreçlerini desteklemeyi hedefleyen Google Dijital Türkiye platformunu hayata geçirdi.
- Ayrıntılar: Google'ın Ideasoft iş birliğiyle hayata geçirdiği Dijital Türkiye platformu, işletmelerini dijitale taşımak isteyen KOBİ'ler için dijital ortamda daha fazla görünürlük kazanma, sektör, rakip, müşteri analizi gibi araçlar ve işletme performans raporu, 24 saat içinde anahtar teslim e-ticaret sitesi gibi hizmetler sunacak.
- Öte yandan: Covid-19 sonrası KOBİ destekleri birçok şirketin gündeminde olmuş, Türkiye pazarında faaliyet gösteren Vodafone, Amazon, Facebook gibi birçok küresel şirket KOBİ'lere yönelik dijital dönüşüm ve teşvik paketleri açıklamıştı.
• Çin merkezli çevrim içi B2B ticaret platformu Alibaba Group'un kurucusu Jack Ma, grubun fintek şirketi Ant Group'un halka arz fiyatının “yeni bir rekora” imza atabileceğini öne sürdü.
- Ayrıntılar: 27 Ekim'de gerçekleşecek halka arzda şirketin Hong Kong ve Şanhay’da listelenmesiyle yaklaşık 35 milyar dolara yakın kaynak toplanabileceği; bu miktarın ek satış hakkı seçenekleriyle de 40 milyar dolara ulaşabileceği tahmin ediliyor. Böyle bir senaryoda şirketin piyasa değeri 270 milyar doları aşabilir.
- Ek bilgi: Şu anda bu rekorun sahibi, 2019’da başlattığı ve toplamda 29,6 milyar dolar kaynak elde ettiği halka arzla Suudi Arabistan merkezli Saudi Aramco.
• Almanya merkezli spor giyim şirketi Adidas'ın Reebok'ı satacağı iddia edildi.
- Ayrıntılar: Manager Magazin isimli dergi, Covid-19'un da etkisiyle yılın ilk iki çeyreğinde zarar açıklayan Adidas'ın 2016 yılında 3,8 milyar avroya satın aldığı Reebok'ı satmaya karar verdiğini öne sürdü. Dergiye göre; piyasa değeri 842 milyon avroya düşen Reebok'ın satışının Mart 2021'e kadar tamamlanması hedefleniyor. Potansiyel alıcılar arasında ise bünyesinde The North Face, Vans, Timberland ve Eastpak gibi markaları da bulunduran ABD merkezli VF Corp. ve Çin merkezli Ant Sports yer alıyor.
• İş Bankası'nın teknoloji şirketi Softtech, Türkiye merkezli girişimleri desteklemek amacıyla Softtech Venture isminde yeni bir erken aşama yatırım ve risk sermayesi şirketi kurdu. Softtech Ventures, tohum aşamasında olan girişimlere teknoloji ve danışmanlık desteği vermeyi hedefliyor.
• Google, Google Fi adında, Pixel 4A modeline yönelik yeni bir telefon abonelik modeli duyurdu.
- Google Fi: Şirket aylık 9 dolar karşılığında ve iki yıllık bir taahhütle Pixel 4A aboneliği sunuyor. Buna ek olarak 6 dolarlık bir koruma paketiyle bu iki yıllık süreç içinde kullanıcıya iki defa telefonun yanlışlıkla hasar görmesine ve bir defa da kaybolmasına/çalınmasına karşı destek sunuluyor. Kullanıcı, iki yılın sonunda ise telefona sahip oluyor.
• Araştırma şirketi Slash Data, programlama dillerine yönelik 17 bin yazılımcıyla yaptığı bir araştırmayı paylaştı.
- En çok kullanılan programlama dilleri listesinde Javascript 12,4 milyon kullanıcıyla ilk sırada yer alırken Python 9 milyon kullanıcıyla ikinci, Java 8,2 milyon kullanıcıyla üçüncü sırada yer aldı.
• Yaratıcı içerik üreticileri platformu Patreon, yanlış bilgi içeren içerikler yayarak QAnon’la bağlantılı grupları destekleyen içerik üreticilerini platformdan engelleyeceğini açıkladı.
- QAnon: ABD merkezli bir komplo teorisi akımı olan QAnon ve destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın derin devlet ve dış güçlerle bir mücadele içinde olduğunu ve özellikle Demokrat Partili isimlerin Trump’ı devirmeye çalıştığını iddia ediyor.
- Bir adım geriden: Geçtiğimiz aylarda Facebook, QAnon’u “militarize bir sosyal hareket” olarak tanımlayarak platformdan tamamen yasaklamış, Twitter da benzer bir adım atarak akımla bağlantılı hesapları engellemiş ve bu konuda yanlış bilgi yayan içeriklerin platformdaki dolaşımını kısıtlamak için bazı önlemler almıştı.
Nijerya protestoları ve SARS’a yönelik sorular
Nijerya'da temelleri 2017'ye dayanan protestolar, Ekim 2020 itibarıyla yeniden ülke gündeminin merkezinde.

2020 yılının ayırıcı özelliklerinden biri de başta ABD olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde gerçekleşen sokak gösterileri ve protestolar oluyor. Bu protesto dalgasının sonuncusu, ekim ayını karmaşık geçiren Nijerya’da yaşanıyor. Temelleri 2017 yılına dayanan ve “SARS’ı sonlandırın” sloganıyla ortaya çıkan hareket, özellikle Nijerya'daki gençlerin kolluk kuvvetlerine ve hükümete yönelik tepkisinden kaynaklanıyor.
- SARS? İngilizce kısaltmasıyla SARS, Nijerya’da 1992 yılında kurulan ve Özel Hırsızlık Önleme Timi adıyla faaliyet gösteren bir kolluk kuvveti birimi. Kuruluş amacı hırsızlık, kapkaç, kaçırma suçlarına müdahale ve Nijerya’nın kırsal bölgelerindeki hayvan endüstrisinin güvenliğini sağlama olan SARS; aradan geçen 28 yılda Nijerya halkı tarafından hukuksuzca insan öldürme, insan kaçırma, haraç kesme, işkence, tecavüz ve yasa dışı organ ticareti gibi pek çok eylemde bulunmakla suçlanıyor.
- 2017: Herhangi bir hükümete bağlı olmayan insan hakları kuruluşu Uluslararası Af Örgütü'nün (Amnesty International) 2017 yılında SARS görevlilerini Nijerya'daki gençleri haksız yere gözaltına almak ve akrabalarından para istemekle suçlaması, ardından yaklaşık 10 bin kişinin imza toplayarak Nijerya meclisine birimin dağıtılmasına yönelik talepte bulunmasının akabinde çıkan olaylar, #EndSARS protestolarının başlangıç noktası olarak kabul ediliyor.
- Ayırt edici özellikler: Uluslararası Af Örgütü ve protestocuların iddialarına göre SARS görevlileri daha çok genç insanlarla etkileşime geçiyor ve bu insanları bazı kriterlere göre belirliyor. Buna göre birimin dikkatini çeken özellikler giyim tercihi, dövme, saç stili, lüks arabalar ve hatta bazen bir iPhone kullanmak olabiliyor.
- Ayırt edici özellikler: Uluslararası Af Örgütü ve protestocuların iddialarına göre SARS görevlileri daha çok genç insanlarla etkileşime geçiyor ve bu insanları bazı kriterlere göre belirliyor. Buna göre birimin dikkatini çeken özellikler giyim tercihi, dövme, saç stili, lüks arabalar ve hatta bazen bir iPhone kullanmak olabiliyor.
- Ekim 2020: İçinde bulunduğumuz ay başlayan ve hâlâ devam eden protestoların başlangıç noktası ise 3 Ekim 2020 tarihinde bir SARS görevlisinin aracının içindeki bir genci dışarı çıkartarak vurma anının videosunun Twitter’da dolaşıma girmesi olarak gösteriliyor. Videonun ardından platformda #EndSARS etiketinin başlatılmasından çok kısa süre sonra, 5 Ekim'de Sleek lakaplı 20 yaşındaki bir müzisyenin benzer şekilde öldürülmesi gösterilerin katılımcı sayısını ve tepkinin şiddetini artırıyor.
- Talepler ve karşılıklar: Protestocuların SARS birimini dağıtma, gösteriler sırasında tutuklanan göstericilerin serbest bırakılması ve hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödenmesine yönelik taleplerine karşılık olarak hükümet SARS faaliyetlerini askıya aldığını belirtse de bu adım protestoculara tatmin edici gelmiyor. Zira hükümetin daha önce de benzer açıklamalar yaptığı, fakat birimin faaliyetlerine devam ettiği biliniyor.
- Son durum: Nijerya Başkanı Muhammed Buhari son açıklamasında 69 kişinin hayatını kaybettiğini belirtirken protestocuların taleplerini dinlediklerini fakat kolluk kuvvetlerinin de protestolara karşılık vermeye devam edeceğini belirtiyor. Buhari’ye göre kolluk kuvvetlerinin devam eden sert müdahalesinin arkasında, özellikle ülkenin başkenti Lagos’ta pek çok dükkân, alışveriş merkezi ve deponun yağmalanması ve bazı binaların yakılması yatıyor. Buhari, gerilimin gittikçe tırmanmasının ardından, sokaktaki herkesin barışçıl amaçlarla sokakta olmadığını ve bazı grupların yağmacılık ve holiganizm yaptığını iddia ediyor.
• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü yaptığı konuşmada daha önce “İslamcı ayrılıkçılıkla mücadele” çağrısı yapan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron için “Bu bir vaka. Hakikatten kontrolden geçmesi lazım” ifadelerini kullandı. Bu ifadelerin “kabul edilemez” olduğunu söyleyen Fransa, Türkiye'deki Büyükelçisini istişarelerde bulunmak üzere Paris'e çağırdı.
- Öte yandan: Hollanda'da aşırı sağcı Özgürlük Partisi'nin Başkanı Geerth Wilders, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AK Parti'ye “terörist” nitelemesi yapılan bir mesajı sosyal medya üzerinden paylaştı. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, “Geert Wilders gibi faşistler Cumhurbaşkanımıza saldırırken niyetleri Suriye’de, Libya’da mazlumların kanını dökmektir ve Avrupa’da Hitler’in Yahudilere yaptığı zalimliği Müslümanlara yapmaktır.” ifadeleriyle tepki gösterdi.
- İslamofobi tartışması: Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, “Avrupa'nın Müslümanlar için giderek daha tehlikeli olduğunu” savunan bir tepki mesajı yayımladı.
• Birleşmiş Milletler'in ara buluculuğunda Cenevre'de dört gün süren müzakerelerin ardından cuma günü Libya'da savaşan taraflar arasında kalıcı ateşkes anlaşması imzalandığı açıklandı.
- Ateşkes şartları: Tarafların cephedeki tüm askerî birliklerin ve silahlı grupların kamplarına dönmeleri konusunda anlaştığı, tüm paralı askerlerin ve yabancı savaşçıların en fazla üç ay içinde Libya'dan ayrılacağı ateşkesin BM tarafından belirlenmiş terörist gruplar için geçerli olmadığı öğrenildi.
- Tepkiler: BM anlaşmayı “Libya halkı için önemli bir umut işareti” olarak tanımlarken Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Yapılan ateşkes anlaşması en üst düzeyde bir ateşkes değil, daha alt düzeyde. Bunun kalıcılığı ne kadar olur bunu zaman gösterecek" ifadelerini kullandı.
• Afganistan'ın başkenti Kabil'de bir okula düzenlenen terör saldırısında en az 24 öğrenci hayatını kaybetti. Saldırıyı terör örgütü IŞİD'in üstlendiği öğrenildi.
• Türkiye, Doğu Akdeniz'de sismik araştırma faaliyetini sürdüren Oruç Reis gemisi için 4 Kasım tarihine kadar yeni NAVTEX ilan etti. Yunanistan ise yine Türkiye'nin faaliyetinin "yetkisiz, yasa dışı ve Yunanistan kıta sahanlığındaki bir bölgede gerçekleştiğini" savundu.
- Tatbikat iptalleri: NATO, Türkiye ve Yunanistan'ın haftaya birbirlerinin ulusal bayramlarına denk gelen günlerde düzenlemeye karar verdikleri deniz tatbikatlarını iptal ettiğini duyurdu.
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan işgali altındaki Dağlık Karabağ'da süren çatışmalarda ateşkes ilan edilmesinden yana olduklarını, bunun için tek şartlarının ise “Ermenistan'ın, Azerbaycan'ın meşru topraklarından çekilmesi olduğunu” ifade etti.
- Öte yandan: İran Devrim Muhafızları, Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmaların yaşandığı ülkenin kuzey batı sınır bölgesine askerî yığınak yaptıklarını açıkladı.
• The Athletic'den Shams Charania'nın haberine göre NBA, 22 Aralık'ta 2020-21 sezonunu başlatmayı düşünüyor. Ayrıca yeni sezonun 72 maç üzerinden oynanması planlanıyor.
• Dünün öne çıkan karşılaşmaları:
- Süper Lig 6. Hafta: Fenerbahçe 3 - 1 Trabzonspor
- Premier Lig 6. Hafta: Arsenal 0 - 1 Leicester City
- ING Basketbol Süper Ligi 5. Hafta: Fenerbahçe Beko 93 - 70 Socar Petkim Spor
• Günün öne çıkan karşılaşmaları:
- Süper Lig 6. Hafta: Denizlispor - Beşiktaş, 20.00, beIN Sports 1
- Premier Lig 6. Hafta: Burnley - Tottenham Hotspur, 23.00, S Sport
- ING Basketbol Süper Ligi 5. Hafta: Beşiktaş Sompo Sigorta - Anadolu Efes, 20.00, Tivibu Spor 2
Bodum marka French Press’ler KahhveCom’da
Yalnız yaşayanların, filtre kahve makinesi olmayan mekânların, ofislerin favorisi French Press’in hikâyesi 1800’lü yıllara dayanıyor. Seri üretimi başladıktan sonra bu tasarımı geliştiren Bodum gibi markalar, imza ürünleriyle öne çıkıyor. Dünyaca ünlü kahve ekipmanı üreticisi Bodum’un kaliteli malzemelerden üretilmiş çevre dostu, ödüllü tasarımlı French Press’leri, kahveye dair her şeyi tek bir platformda toplayan KahhveCom üzerinden satın alınabiliyor.
- Bodum: Temelleri 1944 yılında Kopenhag'da Peter Bodum tarafından atılan Bodum markası, bir aile şirketi olarak kurucusunun izinden gidiyor ve "iyi tasarımın pahalı olmak zorunda olmadığını" savunuyor. Uygun fiyatlarla nitelikli kahve ve çay çözümleri sunma amacıyla çalışan marka kahve, çay ve mutfak ekipman ve aksesuarları konusunda uzmanlaşıyor. 1974'te Bistro adını verdiği French Press'iyle uluslararası üne kavuşan ve büyük bir atılım gerçekleştiren Bodum, uluslararası medyada en çevre dostu French Press seçilen Bistro'nun tasarımıyla çok sayıda ulusal ve uluslararası ödüle layık görülüyor. Bugün Türkiye’deki kahveseverler; Chambord, Caffettiera, Bean, Java modelli yenilikçi French Press'leriyle öne çıkan Bodum markasının French Press'lerine ve başka aksesuarlarına Bodum’un Türkiye yetkili dağıtıcısı KahhveCom sayesinde ulaşabiliyor.
- French Press’in hikâyesi: İlk patentinin 1852 yılında alındığı bilinen; çeşitli tasarımları Cafetiere, Plunger gibi farklı model ve adlarla anılan French Press'in Fransa merkezli bir şirket tarafından seri üretimi, 1958 yılında tasarımcı Faliero Bondanini'nin Chambord adıyla aldığı patentle mümkün oluyor. 1970'li yıllarda ise Bodum markası, inovatif yeni French Press tasarımıyla en çevre dostu French Press'i üretmeyi başarıyor. Deterjansız temizlenebilen ve kağıt filtre gerektirmeyen French Press'ler, bu özellikleriyle çevre dostu unvanını kazanıyor. Yalnızca sıcak suyla gerçek kahve lezzetine ulaşmayı mümkün kılan, öğütülmüş kahve çekirdeklerinin sıcak su içinde preslenerek kahve lezzetini açığa çıkarmasına dayanan bu pratik ve hesaplı araçlar, kahve tutkunları tarafından çokça tercih ediliyor.
- KahhveCom: İyi kahvenin peşinde olan üç ortak tarafından kahveye dair ihtiyaç duyulan her şeyi tek bir platformda toplamak amacıyla kurulan KahhveCom, nitelikli kahve çekirdeklerine ve dünyaca ünlü kahve ekipmanı üreticilerine erişmeyi mümkün kılıyor. Bodum'un yanı sıra Bialetti, Hario, Chemex, The Dripster gibi çok sayıda kahve ekipmanı üreticisini ve Federal Coffee, Kronotrop, Urban Grind, Taft Coffee gibi Türkiye'nin en iyi kahve kavurucularını tek platformda toplayan KahhveCom; 16.00'ya kadar verilen siparişlerde aynı gün kargolama, ücretsiz iade ve güvenli ödeme avantajlarıyla ev ve ofislerin kahve ihtiyaçları için en doğru çözümleri sunuyor.



