Up
Antro
Spell
DOT

Bu kent bizim, bu sanat bizim!

Hiç bırakmayacağımız o güzel günler ve sokaklar…
Alex Vasey - Unsplash

Alex Vasey - Unsplash

Kentin sokaklarında dans eden rüzgara kucak açmak en özlediklerimizden ne dersin? Belki de hepimiz eski koşturmacaları özledik. Sokakların cıvıl cıvıl olduğu, sohbetle başlayan günlerin müzik ve dansa kavuştuğu (hiç bırakmayacağımız) o güzel günleri…

Bugüne benim şarkım Scarlet Pleasure “What A Life” oldu. Anı paylaşmak istersen buradan dinleyebilirsin. Müziğin ruhunu açtığı en özel anlarını sokaklarda ayaklarını sürüklerken yaşadığın kente bağ bu sayıda da yerini buldu.

Up: Eleştiri, akış, konu! Kentin eleştiren yüzü

Antro: Fotoğrafçı Igor Vitomirov röportajı: “Fotoğrafçılık bilinç gerektiren bir felsefedir ve bu zaman alır.”

Spell: Albaya mektup yok. Gabriel Garcia Marquez

Dot: Kente sanat dokunduğunda.

Haftalık sanat ve kültür dozunu almak için bu e-postayı birincil klasörüne taşıyabilirsin.

Keyifli okumalar! 

EZA


Up

Eleştiri, akış, konu!

Kentin eleştiren yüzü…

Eleştiri, akış, konu!

Zamanla birlikte sanatın ifade biçimi ve aynı şekilde etki alanı da değişiyor; teknolojinin katkıları, yeni anlatım şekilleri ve elemanları ile devasa bir deniz olan, sokakta başlayıp sokakta devam eden ve belki de hiç bitmeyecek olan bir yaşam formu. Son birkaç yıldır sokağın eleştiri elemanlarından biri haline geldi sanat bir kez daha. 70’lerdeki duvar yazılarından 2000’lerin sokak resimlerine kadar geniş bir yelazede konumlanmış olan sokak sanatı bugün her türlü eleştirinin hem görsel açıdan hem de duygusal açıdan sesi haline geldi tekrardan. 

Aka Hyuro - Designboom

Aka Hyuro dünyanın duvarlarına eleştirel çizimler yapan isimlerden biri. Hyuro, eleştirilerini (çalışmaları) kent ve çevre faktörünü gözardı etmeden, sürrealist bir tazrla duvarlara taşıyor Arjantin doğumlu olan sanatçı, İtalya’da Breziyaya, Belçika’dan Hollanda’ya dünya sokaklarını hareketlendiren isimlerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Aynı zamanda dünya çapındaki festivallere de katılmayı ihmal etmeyen Hyuro!nun odak noktası insan vücudu denebilir.Yorumu çoğu zaman izleyiciye bırakan sanatçı, kadın özelindeki çalışmalarıyla da dikkat çekiyor. Özellikle kadınların evle sınırlı olduğu zamanları ve mekanları hatırlatan kıyafetlerle betimlemeler yapıyor.

Sanatın siyaseti de kapsıyor olması ve bunun sokaklarda olması toplumlar açısından oldukça önemli. Doğanın ve insanın içinde bulunduğu her şeyin sanatla ilgili olması ve günden güne bunun daha da belirgin bir şekilde hayatlarımıza girmesi sokak sanatçılarının da  hareket alanını genişletiyor. Aka Hyuro’nın çalışmalarına buradan erişebilirsin.


Hikâyeyi paylaşmak için:
Antro

Fotoğrafçı Igor Vitomirov röportajı

“Fotoğrafçılık bilinç gerektiren bir felsefedir ve bu zaman alır.”

Fotoğrafçı Igor Vitomirov röportajı

Igor Vitomirov Sırbistan doğumlu bir fotoğrafçı. 20 yaşında İsveç’e yerleşen Vitomirov, sanat ve tasarım alanındaki eğitimini bitirdikten sonra fotoğrafçılık alanında çalışmaya başlamış. Sanatçının çalışmaları huzur ve heyecan içeriyor. 

Fotoğraf çekmeye ne zaman başladın ve bu ne zaman senin için profesyonel bir iş halini aldı? 

Hep sanata ilgi duydum ama çizim ya da başka bir sanat dalı için ne isteğim ne de yeteneğim vardı. Eski bir fotoğrafçı arkadaşım tarafından 20-25 yıl önce fotoğrafçılıkla tanıştırıldım. Başlangıçta teknik ekipmanları öğrendim ve kamera ile yapılabilecek tüm hataları yaptım. Dijital kamera olmadığı zamanlarda film kullanırdık. Ucuz 35 mm siyah beyaz film. Bir süre sonra insanları ve konserleri fotoğraflamaya başladım ve insanlar fotoğraflarımı sevmeye başladı. Bu işi başka bir seviyeye getirmenin zamanı geldiğini düşündüm. 

Seni en çok ne heyecanlandırır?

Soyut sanatı her zaman sevmişimdir, doğaya karşı bir sevgi de beslemeye başladım, yani ikisinden de biraz. Doğa ve soyutlama benim boya fırçam diyebilirim. Bu iki tarzı duygularımı ve kişiliğimi fotoğraflara aktarmada en kolay iki tarz olarak görüyorum. Heyecan verici... İnsanları fotoğraflamak her zaman en zorudur. Kişiliklerini ve hislerini bir fotoğrafta yakalamak ve yeni bir şehirde seyahat etmek, şehrin atmosferini ve sokaktaki insanları, tarzlarını ve yüzlerini fotoğraflamak benim için heyecan verici. Igor Vitomirov

Çalışmalarından yola çıkarak sormak istiyorum: Minimal bir tarza sahip gibisin? 

Haklısın. Her zaman azlığı sevmişimdir. Bolluktan çok minimalizm… Objeleri ve renkleri minimum değerlerde tutmayı ve yine heyecanı ve duygusallığı korumayı seviyorum. Sanata ve hayata da Budist yoldan bakıyor gibiyim. Ama bazen bazı sorunlar çıkabiliyor, renk patlaması ya da gereksiz öğeler. Hayat ve sanat mükemmel değildir. Bunu kabul ettiğinde, doğru yoldasın demektir. 

Fotoğrafın dışında ilgilendiğin başka bir konu var mı? Bunun dışında neler yapıyorsun? 

Bir hobinin mesleğe dönüşmesi çok tuhaf. Yani hobi nedir ki o zaman? Fotoğrafçılık bilinç gerektiren bir felsefedir ve bu zaman alır. Yani fotoğraf hem benim işim hem de hobim. Ama tabii ki başka şeyler de var. Uzun plak kayıtlarından zevk alıyorum ve bir kaç jazz kaydı topluyorum. İyi müzikten zevk almayı seviyorum :) Yugoslavya’da Joy Division ve korsan bayrağıyla büyüdüm. Şimdi genelde jazz ve elektronik dinliyorum. Tarkowsky, Jim Jarmusch izlerim. Her yıl bir sürü kitap okurum, en son okuduğum kitap George Orwell’den Paris ve Londra’da Beş Parasız. 

Olaydan çok durum fotoğrafları çekiyorsun, yanılıyor muyum? 

Doğru. Bir şeylerle etkileşime girmeden önce onları gözlemlemeyi ve hissetmeyi daha çok seviyorum. Bunu doğadan öğrendim. Orman ilk bakışta gayet sessizdir ama oturup onu gözlemleyip hissetmeye başladığında hayatla doludur. Bu deneyimi şehirlerde de uyguluyorum ve aynı sonucu alıyorum. 

Yeni fikirler var mı? 

Şu anda tam olarak berrak olmayan bir sürü yeni fikir var. Sergiler planlıyorum. Belki bir ara manzara çekimi için Norveç ya da İzlanda’yı ziyaret ederim. Deniz kıyısı seyahati planım da var.

Sanatçının çalışmalarına buradan erişebilirsin.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Spell

• Bir öykü düşün sıradanlığı pür-i pak anlatan, bir yazar düşünün toplumu çözüp su gibi aktaran.

Çağımızın yakaladığı en özel yazarlardan Gabo’nun en etkileyici hikayelerinden ”Albaya mektup yok.” Emekli bir askerin ülkesi için verdiği hizmetler karşılığında aldığı koskoca bir hiçin aslında bu hiçin farkına varılmasının öyküsünü anlatıyor burada Gabriel Garcia Marquez.

Albaya Mektup Yok - Can Yayınları

Horozu ve karısıyla her cuma emekli aylığını bekleyen albayın trajikomik hikayesini okurken yazarın yaptığı devlet ve toplum çözümlemesine hayran olmamak elde değil.

Bu kitap için söylenecek söz yok diyebilirim gönül rahatlığıyla!

DOT

Kente sanat dokunduğunda!

Herkes kendi şarkısını söylüyor.

Kente sanat dokunduğunda!

Tüm dinamikleriyle sosyal yaşamın parçalarından olan kavram, literatürde ortak bir tanıma sahip olmasa da (her ülke için geçerli olabilecek genel bir tanım yapılamadığından) geçmişten bugüne uygarlık kelimesiyle bağdaştırıldığı görülüyor(1).Her kent aynı ya da benzer uygarlık seviyesine sahip olmasa da sokaklarında filizlenen sanat her daim ortak sözcüklerin başında geliyor.

Her kesimin kendi diliyle oluşturduğu sanat ve ifade şekilleri sokağın sesiyle birlikte daha agresif, daha cüretkar ve daha yasaklı bir tarzda kendini gösteriyor. Yıllarca devletlerin grafitiden korkması, onu yasaklama çabası da biraz buradan geliyordur belki. Anonim şekilde, aykırı bir ruhla topluma ve iktidara belki de ekonomik sisteme karşı bir duruş olarak varlık gösterse de bazen yaşamsal bir çırpınış, bazen de mizah olmayı sürdürdü.

Sokağın sanatı öyle hareketlidir ki onu yalnızca grafiti ya da duvar yazısıyla sınırlamak haksızlık olur. Keza son yıllarda tiyatroyu kaldırım taşlarına değdiren, caddenin hareketleriyle hikayesini anlatan birçok tiyatro izleme fırsatı bulduk, buluyoruz (Pandemiden önce ve muhtemel sonra:)).

Olga Pronkina - Unsplash

Bir de kent ve sanatın daha sert yüzleri var göç ile birleşen! Suriye’de başlayan ve yıllardır devam eden zorlu süreçle birlikte sanatçılar çok fazla üretim yaptılar sokakta, galerilerde, ekranlarda, sahnelerde… Buradaki ortak nokta ise ölüm ve can yelekleriydi. Kentin nabzında bağırsa da sanat profesyoneller tarafından, ücra köşelerinde göçmenler kendi ağıtlarını yakıyor, şarkılarını söylüyorlardı. Bu, geniş çaplı ele alınması gereken bir konu tabii ama şu an kent kültürünün görmezden gelinmeyecek bir parçası.

Loft mimarisine değindiğim yazımda soylulaştırmadan bahsetmiştim. Burada da aslında soylulaştırma kent ve sanatın odaklarından ya da kent ve sanat mı soylulaştırmanın odaklarından demeliyim emin değilim (ikisi de olacaktır muhtemelen). Bildiğiniz gibi Türkiye’de soylulaştırma örneklerine İstanbul’daki Bomonti ve Tophane tarafı verilebilir. Sanatın; sokakta, galerilerde ve esnafın yerleşkesinde yaşamaya başladığı bir canlılık hali olarak.

Kent, yaşamla ortak çalışır aslında. Ortaçağ’daki kiliselerin görkeminin bir amacı vardı ya da Brezilya’daki şehir yapılaşmasının. Doğrudan amaç sanat olmasa da… Konu her ne kadar fazlasıyla derinleştirilebilecek olsa da uzmanlar tarafından toplumun dokunuşları kenti kaldıran değiştiren ve dönüştüren bir faktör. Sokaklar bizimle var olur ve kültürümüzle şekillenir arkadaşlar sanatın süsü hep bir köşesinde…

Dipnot: (1) Kavramsal olarak kent nedir ve Türkiye’de kent neresidir? A. Kadir Topal

Haftaya görüşmek dileğiyle hoşça kal!

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Page

Page

Page, tasarım ve kültür ortaklığından beslenen, toplumsal yapıyı sanat pratikleriyle eleştiren ve aktarmaya çalışan bir yayın olma hedefinde...

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir