Cadılar Bayramı ve Kostüm Tasarımı

Kostüm tasarımı temasına değinirken pek de güncel olmayan fakat çok sevdiğim bir sergiden bahsetmek istedim. Tate Britain’da her sene çağdaş İngiliz tasarımcıların davet edildiği Duveen Galleries’de gerçekleşen The Squash isimli sergi Loewe’nin kreatif direktörü Jonathan Anderson ve Anthea Hamilton’ın tasarımı. İkili kostümlerin tasarım aşamasında çeşitli kabak ve bal kabaklarının formlarından ilham almış, sergi de ismini buradan alıyor. Squash, 7000’den fazla beyaz yer karosunun üstünde yer alan bir performans olarak kurgulanmış.

Performans her gün, kabak veya bal kabağı çeşitlerinin renk ve şekillerinden ilham alan yedi renkli kostümden birini giymiş tek bir karaktere odaklanıyor.

Hamilton tarafından Jonathan Anderson ile iş birliği içinde tasarlanan bu yedi kostüm, hacimli kollar, cesur desenler ve kabak şeklindeki şapkalardan oluşuyor.

Kostümlerin organik dokularını oluşturmak için elle boyanmış deri ve baskılı ipek krepon gibi malzemeler kullanılırken, bazı silüetlerde 1970'lerin kıyafetlerine göndermeler görülüyor.

Her gün, sanatçılar, beyaz çinilerin kullanımıyla dönüştürülmüş olan mekanda dolaşırken karakterin bireysel sunumlarını bilgilendiren ve yansıtan bir kostüm seçtiler. Tate'in koleksiyonundan alınan eserler, organik formları ve renkleri nedeniyle Hamilton tarafından seçildi ve performans bu eserler etrafında gerçekleşti.

İlham almak için Hamilton, 20. yüzyılın başlarında Fransız yazar ve oyun yazarı Antonin Artaud'un çalışmalarına ve "görüntülerin fiziksel bilgisi" çağrısına baktı. Hamilton, Squash ile bir fikre veya bir görüntüye verilen bedensel tepki kavramını incelemeyi umuyor. Çalışmanın her bir öğesi, Hamilton'un orijinal kaynağının o zamandan beri kaybolduğu bulunan bir fotoğrafa olan ilgisinden gelişmiş. Anderson’ın el işçiliğine ve zanaate verdiği önemi de göz önüne alarak bu kostümlerin oldukça ilham verici olduğunu düşünüyorum.

Cadılar Bayramı'ndan esinlenerek bahsetmek istediğimiz kostüm tasarımı, kökleri M.Ö 5. yüzyıla – ve hatta muhtemelen daha da öncelerine – dayanan, sahne ve gösteri sanatlarının en önemli yapı taşlarından biridir. Tragedyaya asıl şeklini veren Antik Yunan oyun yazarı Eshilos, oyuncularının kullandıkları maskelerden ayakkabılara kadar her detayıyla kendi ilgilenerek bu alana da yenilikler katmıştır. Eshilos, her oyuna özel olarak yarattığı kostümleri ile yazar kimliğinin yanı sıra, tasarımcı kimliğiyle de adını önemli bir sanatçı olarak tarihe adeta kazımıştır.

Antik Yunan'dan yakın geçmişe doğru büyük bir tarihi sıçrayış yaparak, 1. Dünya Savaşı'nın olduğu yıllara ve bu dönemdeki en önemli sanat akımlarından Dada'ya uzanıyoruz. Dada özgürlükçü ve kuralsız bir sanat akımıdır. 1916 yılında Hugo Ball tarafından dönemin brutalizmini eleştirmek için Avrupa'da ortaya çıkmıştır. Dönemin karamsarlığını absürd denebilecek kostümleri ve oyunlarıyla insanları şaşkına çevirerek yıkmayı hedefleyen bu akım, o zamana kadar var olmuş sanat akımlarına da karşıt bir kültür oluşturmuştur. Edebiyattan güzel sanatlara her alanda etkili olmuş bu akım savaşın anlamsızlığının mükemmel bir yansımasıdır bana kalırsa.

^{Cut with the Kitchen Knife through the Last Epoch of Weimar Beer-Belly Culture in Germany, Hannah Höch, 1919, Nationalgalerie, Staatliche Museen zu Berlin}

Zürih'teki Cabaret Voltaire isimli kabarede doğan Dada akımı, doğduğu yer itibarıyla akıllara oyunlardaki inanılmaz kostümleriyle kazınmıştır. Dada akımı bir yandan da olağan dışı gösterileri ve kostümleriyle savaş döneminin en çarpıcı eğlence sektörünü de oluşturuyordu. Küçük bir tarih özetinden sonra birbirinden garip Dada kostümlerini, Cadılar Bayramı kutlayacaklara ilham olması için kutlamayacaklara da şok olması için paylaşıyorum.

Hugo Ball ve Dada'nın adeta sembolü haline gelmiş piskopos kıyafetini andıran karton kostümü

Emmy Hennings ve Tristan Tzara

Fotoğraf: Man Ray

George Grosz ve Dada Dansçısı