Yuvarlak Masa
Üretim Dinamikleri
Medya Perspektifleri

🙌 Community #9: Sivil toplum ve gönüllülük

Aposto! topluluğunun tazeleri, Yuvarlak Masa sohbetleri, yayıncıların entelektüel üretim dinamiklerine dair içgörüler ve medyaya dair okuma önerilerimiz burada.
🙌 Community #9: Sivil toplum ve gönüllülük

Aposto! Community'nin yeni sayısından herkese merhaba! Artık iki haftada bir cuma günleri saat 15.00'te e-posta kutularınızda olacağız. Aposto! Yuvarlak Masa serisinde gündemde yaşanan olayların farklı perspektiflerden değerlendirmesini önemsiyoruz. Geçtiğimiz haftalarda yaşadığımız yangın felaketlerinde gönüllülüğün önemini bir kez daha gördük. Topluluğumuzun paydaşlarıyla birlikte etkin bir sivil toplum yansıması olarak gönüllülüğü tartıştık. Aposto! Community'nin bu sayısının duraklarında neler var derseniz;

  • Yuvarlak masa: Podcast serimizin yeni bölümünde etkin bir sivil toplum yansıması olarak gönüllülük,
  • Üretim dinamikleri: Tasarlayanlar'ın yaratıcısı Bilge Nur Saltık ile tasarım ve üretim ilişkisi,
  • Medya perspektifleri: Afganistan olaylarında medyanın nasıl bir rol oynadığına ilişkin okuma önerilerimiz yer alıyor.

Keyifli okumalar!

Yuvarlak Masa

Etkin Bir Sivil Toplum Yansıması Olarak Gönüllülük

Hacer Sert


Aposto! Community’nin podcast serisi Yuvarlak Masa'nın yeni bölümünde kavramsal bağlamda gönüllülük motivasyonlarını, toplumsal normlar bazında sınırları değişken olan gönüllüğün gönüllüye olduğu kadar topluma da yararlarını, karşılaştığı zorlukları ve gönüllüğü yaygınlaştıran/yaygınlaştırabilecek trendleri konuşmak üzere Purgatorio’dan Marsel Tuğkan Gündoğdu, Ateş Böceği Derneği’den Ömürcan Işık ve AbilityPool’dan Özlem Ülker ile bir araya geldik.

Türkiye’de kurumsal anlamda gönüllülük bilincinin yaygınlaşması özellikle 1999 Marmara depremi sonrasında, daha önce hiç bahsedilmediği kadar sık bir şekilde “gönüllülere ihtiyaç duyulduğundan" bahsedilmeye başlanmasıyla gerçekleşti.  “Gönüllü olmanın" çok yeni olduğu bir dönemde, deprem sonrası gerçekleştirilen yardımlar ve hayati müdahaleler, gönüllülük faaliyetlerinin ve STK’ların görünürlüğünü artırmış; gönüllü olmak ve gönüllülük kavramı için bir kırılma noktası olmuştu. 

Marsel, podcast’te gönüllülüğün tarihsel gelişimi hakkında şu ifadeleri kullanıyor:

Sevgili Ayşin Çavdar bir yazısında, 99 depreminin enkazının altından iki şey çıktığını söylüyor: AK Parti iktidarı ve sivil toplum. Tam da depremin yarattığı toplumsal travma ve ortada enkazı kaldırabilecek, yaraları hafifletebilecek ve toplumu iyileştirebilecek kurumsal bir devletin olmayışı nedeniyle, Türkiye sivil toplumu eşitlikçi bir yerden hak arayışı üzerine değil, yardımlaşma ve dayanışma üzerine kendisini inşa etmek zorunda kaldı o dönem.

Bireyler arası eşitliği sağlamak için sosyal yurttaşlığın gönüllülük faaliyetleri ile güçlendirilmesi gerektiği; ancak gönüllülüğün toplumsal normlar, coğrafya, din, kültürel miraslar, tarih, politika ile ilişkisi ve değişkenliğinin de ağır bastığı aşikâr. Türkiye’de ise gönüllüğün kitleselleşmesinin ve dinamizminin arttığı anları çoğunlukla afet anları ve sonrası olarak yorumlayan Marsel, podcast'te aslında bu dönemlerdeki gönüllülük artışının nedeninin devletin sosyal haklar alanında kapasitesinin yeterliliği ile paralel olduğunu belirtiyor.

Devletin gönüllülüğe bakış ve tutumlarını, sivil toplum kuruluşlarının “güven vermeyen” uygulamalarını, gönüllülüğün “yetersizliğinin” ve yönelimlerinin nedenlerini, kurumsal gönüllüğü detaylı tartıştığımız podcast'i çevrim içi gönüllülük ve sosyal medyanın gönüllüğün yaygınlaşmasındaki etkisi ile beraberinde getirdiği tehlikeleri konuşarak bitirdik. Bilişim çağının aynı zamanda bir gönüllü çağı olduğunu söyleyebilir miyiz bilmiyoruz; ama bölümü umutlarımız yüksek bir şekilde kapattık.

Üretim Dinamikleri

Üretim ve tasarım ilişkisi

Esra Ece Kuleci


2018 yılında tasarımın farklı alanlarından gelen ve dünyanın farklı yerlerinde yaşayan altı kadınının girişimiyle kurulan Tasarlayanlar; portre, akış ve podcast gibi farklı içerik biçimleriyle farklı şehirlerden ve kültürlerden beslenen yaratıcı profilleri tanıtıyor. Güncel etkinliklere de akışında yer verirken tasarlayanlar arasındaki hareketten beslenerek okuyucularına ilham oluyor. Ayrıca ekip üyeleri yıl boyunca atölyeler düzenlemeye devam ediyor. Bugün Tasarlayanlar’ın yayın editörü Bilge Nur Saltık’la değişen ofis alışkanlıklarının tasarımdaki yansımasını ve bunun üretime olan etkisini konuşuyoruz.

Şu an ABD'de yaşayan Nur, kendini yazmak konusunda en üretken hissettiği saat diliminin akşamüstleri olduğunu söylüyor. "Üretmek için önce tüketmek gerekiyor," diye de ekliyor. İki dilde de üretim yapan Nur, klavyesine eşlikçi olarak yazmadığı dildeki müzikleri; genellikle de sözsüz müzikleri tercih ediyor, favori playlist'ini de sizler için buraya iliştiriyor.

Üretime eşlik eden müziğin de zaman zaman dikkat dağıtan bir yanı olabiliyor; günümüzde azalan odak sürelerimiz eski ofis alışkanlıklarımıza geriye dönüp hayretle bakmamıza sebebiyet veriyor. Yaratıcılık gereken işlerde ofiste geçirilen saatlerin önceden de esnek olduğunu dile getiren Nur, değişen ilk dinamiğin mekânla birlikte tükettiğimiz içeriklerin ve iletişim şekillerimizin olduğunu söylüyor; ofis çıkışı yapılan galeri, sergi ziyaretlerinin yerini dijital içerikleri tüketmeye bıraktığından bahsediyor. Özellikle sabahları yaptığımız ilk şeylerden biri olan "etrafımızda olan biteni bilme ve gündeme yetişme ihtiyacına" değinirken bunun da bir tüketim olduğunu ve tüketmeden üretebilir bir hâle gelemediğimizi ifade ediyor. Gün boyu çevrim içi olmamız gerektiğini belirten Nur, "hep gelen bir bildirim var" diyerek iletişimin zaman kavramını çok değiştirdiğini söylüyor.

Bireysel alan: Değişen ofis hayatlarımıza dair en önemli gözlemimiz; pandemiyle birlikte sağlığı gözeten bir bireysel alan ve sosyal mesafe kavramının ortaya çıkardığı yeni normallerdi. Nur’a yönelttiğimiz soru, bu alanların yaratımında tasarımın ilk olarak neyi gözettiği üzerine oluyor.

“Evet bu alanlar başta mesafeyi korumak odaklı ortaya çıktı; ama gerekliliği de bir o kadar anlaşıldı. Ofisin olağan akışında zaman yönetiminin elinizde olmaması durumu, kendinle kalamama hâli ve kimse sana bakmıyorken üretebilmek, tasarımda konuşulan konular arasına girdi.”

Ortak alanlar: Aposto! olarak "mutlu kazaların" meydana geldiği ortak alanlarımızı ve bir arada üretme hâlini seviyoruz. Ekip olarak bizi gelecekte ortak alanlarda nasıl tasarımların beklediğini Nur’a sorduk. Aynı zamanda, kendi deyimiyle eğitmen şapkası da giyen Nur, akademik alandaki deneyimiyle bu konuya yaklaşıyor.

“İnsan sosyal bir varlık, ortak alanlarda üretirken o sosyal mesafeyi korumak çok mümkün olmuyor. Öğrenci projelerinden örnek vermek istiyorum, o sandalyeyi üretenin yanına çekip omuz omuza bir üretim gerçekleştirmek gerekiyor çoğu zaman."

Tasarımcı: Şirketlerin ofis alanlarını büyütmeye yönelik yatırımlarını yavaşlatması, bir yeni normal modeline evrilmemiz ofisin tanımını da değiştirdi. Gelecekte pek çok şirket hibrit modellerle işleyişlerine devam edeceğini duyurdu, kimse ufak kıvılcımlardan uzak kalmak istemiyor.

"Tasarımlar var evet ama daha tam anlamıyla deneyimlemedik. Bulunduğumuz dönemde tasarımcı olmak etkili, pek çok mezun projesinde bizi bekleyen geleceğe dair tasarımlar göreceğiz. Ön plana çıkan şey de materyal olacak."

Aposto!'da üretmenin Nur’u heyecanlandıran kısmına geldiğimizde ekibi adına şunları söylüyor:

"İnsanların hayatını etkileyen ama farkında olmadıkları haberleri söyleyebildiğimizi düşünüyorum, önemli konulara tasarımın gözünden cevaplar veriyoruz. Bu da beni heyecanlandırıyor. Aposto! ile daha geniş bir kitleye ulaştık, heyecanla bülteni bekleyen okuyucular olduğunu bilmek, onlardan geri dönüş alabiliyor olmak en keyifli yanı."

Yazının sonuna gelirken tasarıma, hayatımızın ve zihnimizin kahramanlarından biri desek yanlış olmaz diye düşünüyor ve Issey Miyake’nin tasarıma dair şu cümlesiyle bu kanalı sonlandırıyoruz:

 “Tasarım felsefe için değil, hayat için vardır.” 

Medya Perspektifleri

• Medya enstitüsü Poynter’da yer alan bu yazı, ABD medyasının Afganistan'da devam eden süreci ele alış biçimine odaklanıyor. Yazar Tom Jones, ABD medyasının olayları ve sonuçları doğru okumak yerine direkt olarak politik gözlüklerle baktığını ve en başında ABD Başkanı Joe Biden olmak üzere politik figürler üzerinden bir “kazananlar ve kaybedenler” resmi çizerek doğru bir kapsam çizemediğini düşünüyor.

• Afganistanlı gazeteciler, bir yandan görevlerini sürdürmek için çabalarken bir yandan da kendilerinin ve ailelerinin güvenliği için mücadele veriyor. Columbia Journalism Review’da yayımlanan bu yazı, gazetecilerin görevlerini yerine getirebilmesi için özellikle güvenlik ve altyapı bağlamında bazı adımlar atılması gerektiğini; aksi takdirde hikâyenin yalnızca “elçilik helikopterinden çekilen görüntüler” boyutuna indirgendiğini belirtiyor.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Aposto P.S.

Aposto P.S.

Aposto'dan gelişmeler, ürün güncellemeleri, yazar ve yayın topluluğumuzdan hikâyeler, röportajlar, medya sektörüne ve entelektüel üretime dair perspektifler ve daha fazlası.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir