GÜNDEM
KÜLTÜR-SANAT
ARKEOLOJİ-MİMARİ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
PAZAR OKUMASI
HAFTANIN FRAGMANLARI
PAZAR ÖNERİLERİ

📬 CRR'de yeni sezon, Çanakkale’de bienal

Cemal Reşit Rey Konser Salonu kapsamlı yenilemenin ardından yeni sezonunu açtı. 10. Çanakkale Bienali, 60’ın üzerinde sanatçıyı kent merkeziyle Troya’dan Assos’a uzanan 15 mekanda buluşturuyor.
11 Ekim - Lego - Gündem
LEGO ile birlikte

LEGO® Friends’ten kız çocuklarına çifte heyecan: Heartlake Café İstanbul’da, Heartlake Müzikali YouTube’da

11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü’nde hayal gücü, yaratıcılık ve arkadaşlığın gücü LEGO® Friends dünyasında buluşuyor! LEGO Friends, kız çocuklarını iki renkli deneyime davet ediyor: 18 Ekim’e kadar Maltepe Piazza’da ziyaretçilerini…

Daha fazlasını öğren →

11 Ekim Pazar sabahından herkese günaydın.

İstanbul’da Cemal Reşit Rey Konser Salonu, bir yılı aşkın süren yenilemenin ardından yeniden müziğe açıldı. Salonun sahne ve teknik altyapısı baştan aşağı yenilenirken açılış gecesinde CRR Senfoni Orkestrası’na İspanyol tenor Airam Hernández eşlik etti. Ekim-Aralık programı klasik müzikten caza ve çağdaş sahne sanatlarına 30’u aşkın konser ve gösteriyle devam edecek.

Çanakkale’de ise “Metcezir // Ebb & Flow” başlıklı 10. Çanakkale Bienali başladı. 9 ülkeden 60’ın üzerinde sanatçının katıldığı bienal, su ile toprağın ilişkisini zaman, hafıza ve ekoloji üzerinden ele alırken sergileri kent merkezinden Troya, Ayvacık, Assos ve Küçükkuyu’ya yayıyor. İstanbul Modern de Manuel Çıtak’ın 1980’lerden ölümüne uzanan üretimini ilk kez birarada gösterecek retrospektifini duyurdu.

Pazar Okuması kanalında Metin V. Bayrak, "Birlikte Yaşamanın Arkeolojisi" dizisinin ilk yazısında insanın başkalarıyla kurulan bir varlık olması fikrinden yola çıkarak modern hayatın bizi nasıl birbirimizden yalıttığının izini sürüyor; aileden mekana, bakım emeğinden ortak karar almaya uzanan ilişkiler içinde özgürlüğümüzden vazgeçmeden başka türlü bir hayat kurmanın mümkün olup olmadığını araştırıyor.

Bugün ayrıca bültende:

💊 Raporlu ilaçta yeni sistem
📸 Manuel Çıtak’a retrospektif
🤖 Nikon yarışmasında yapay zeka diskalifiyesi
🏺 Hitit kraliyet arşivinde 131 yeni buluntu
🏰 Urartu’nun kayıp başkenti mi?
🏙️ Chrysler Binası’nda yeni dönem
🎸 Turnstile’dan dayanışma konseri

Aposto Gündem, haftanın kültür-sanat haberleri ve mimari-arkeoloji seçkisiyle beraber aşağıda.

Günün çalma listesi | Slow Sunday Playlist

İyi pazarlar.

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

GÜNDEM

•  Ataşehir’de Serdar Orhan başkanvekili: Tutuklanan Murat Güneş’in yerine yapılan Ataşehir Belediye Başkanvekilliği seçiminde CHP ve Yeni Parti oylamaya katılmadı; seçime tek aday giren Cumhur İttifakı’nın adayı AK Partili Serdar Orhan, dördüncü turda 18 oyla başkanvekili seçildi.

  • Ayrıntılar: İlk üç turda gerekli çoğunluk sağlanamazken her turda Orhan 18 oy aldı, iki oy boş çıktı; dördüncü turda geçerli 18 oyun tamamını alan Orhan, göreve geldikten sonra “Bekletilen değil, beklenen Ataşehir” mottosuyla hareket edeceklerini söyledi.
  • Bir adım geriden: 31 Mart 2024’te belediye başkanı seçilen Onursal Adıgüzel’in Nisan’da tutuklanmasının ardından başkanvekilliğine CHP’li Murat Güneş seçilmişti; Güneş’in de 5 Ekim’de tutuklanarak görevden uzaklaştırılması üzerine meclis yeniden seçime gitti.

•  Eyüpsultan’da Cafer Parlak seçildi: Tutuklanarak görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen’in yerine yapılan başkanvekilliği seçimini CHP ve Yeni Parti’nin desteklediği Cafer Parlak kazandı; Parlak dördüncü turda 19 oy alırken Cumhur İttifakı’nın adayı Muhammet Çakır 16 oyda kaldı.

  • Ayrıntılar: İlk turda Parlak 21, Çakır 15; ikinci turda 21’e 16 oy aldı. Üçüncü tur 18-18 eşitlikle sonuçlandı ve bir oy geçersiz sayıldı; sonuç için dördüncü tura gidildi.
  • Bir adım geriden: Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 5 Ekim’de tutuklanan Özmen, İçişleri Bakanlığı tarafından 6 Ekim’de görevden uzaklaştırılmıştı.

•  Yahşihan Başkanvekili görevden uzaklaştırıldı: Kırıkkale’nin Yahşihan ilçesinde AK Parti’den seçildikten sonra görevini bağımsız sürdüren Belediye Başkanvekili Aydın Demirdirek, yürütülen yolsuzluk soruşturmasında tutuklanmasının ardından İçişleri Bakanlığı tarafından geçici tedbirle görevden uzaklaştırıldı.

  • Ayrıntılar: Demirdirek, “rüşvet”, “ihaleye fesat karıştırma” ve “suç örgütüne yardım etme” suçlamaları kapsamında 9 Ekim’de tutuklandı; Bakanlık kararın Anayasa’nın 127. maddesi ile Belediye Kanunu’nun 47. maddesine dayanılarak alındığını bildirdi.
  • Bir adım geriden: AK Parti’li belediye meclis üyesiyken Eylül 2025’te başkanvekili seçilen Demirdirek, 25 Kasım 2025’te kesin ihraç talebiyle disiplin kuruluna sevk edilmiş ve sonrasında görevini bağımsız olarak sürdürmüştü; soruşturmanın ikinci dalgasında Demirdirek’in de aralarında bulunduğu beş kişi tutuklandı.

•  İYİ Parti’den fon soruşturmasında suç duyurusu: İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, fon soruşturmasında ihmali ve sorumluluğu bulunduğunu düşündükleri kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunduklarını ve dosyanın birkaç fon yöneticisinin tutuklanmasıyla kapatılmasına izin vermeyeceklerini söyledi.

  • Ayrıntılar: Dervişoğlu, partisinin soruşturmayı “sistemsel bir problem” olarak gördüğünü belirterek siyasi partilerin eşit sayıda üyeyle temsil edileceği bir TBMM komisyonu kurulması talebini sürdüreceklerini söyledi.

•  Raporlu ilaçta reçetesiz dönem: Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, raporlu ilaç kullanan hastaların tedavilerinde değişiklik olmadığı ve raporları geçerli olduğu müddetçe yeniden doktora gidip reçete yazdırmadan ilaçlarını eczaneden alabilmelerini sağlayacak bir sistem üzerinde çalışıldığını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Planlanan sistemde doktor tarafından ilk kez reçete edilen ilaç, rapor süresi boyunca aylık dozlar hâlinde doğrudan eczaneden alınabilecek; Memişoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın uygulamaya ilişkin hazırlık yürüttüğünü söyledi.

•  Filistin seçimleri 2027’ye ertelendi: Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 28 Kasım’da yapılması planlanan parlamento seçimlerini 11 Eylül 2027’ye erteledi ve başkanlık seçiminin de aynı gün yapılmasına karar verdi; Filistin yönetimi gerekçe olarak İsrail’in saldırıları, yerleşimlerin genişlemesi ve seçimlerin güvenli biçimde yapılmasını engellediğini söylediği diğer koşulları gösterdi.

  • Ayrıntılar: Filistin Kurtuluş Örgütü, Gazze ve Batı Şeria’daki güvenlik koşullarının yanı sıra İsrail’in seçim malzemeleri ve uluslararası gözlemcilerin Gazze’ye girişine izin vermemesini de ertelemenin gerekçeleri arasında saydı.
  • Bir adım geriden: Filistin’de son parlamento seçimi 2006’da yapılmış ve Hamas sandalye çoğunluğunu kazanmıştı; Hamas’ın 2007’de Gazze’nin kontrolünü ele geçirmesinin ardından Hamas ile Abbas’ın liderliğindeki El Fetih arasındaki siyasi bölünme kalıcılaştı.

•  Beyaz Saray’a yeni basın sözcüsü: ABD Başkanı Donald Trump, Trump Media & Technology Group’ta kıdemli iletişim danışmanı olarak görev yapan muhafazakar yorumcu Katie Zacharia’yı Beyaz Saray basın sözcülüğüne atadı; Zacharia, Ağustos’ta görevinden ayrılan Karoline Leavitt’in yerini alacak.

  • Kimdir?: Hukukçu olan Zacharia daha önce kısa süre İç Güvenlik Bakanlığı’nda sözcülük yaptı, Fox News ve Newsmax’te yorumcu olarak yer aldı ve Trump Media’da iletişim danışmanlığı yürüttü.
  • Bir adım geriden: Trump’ın ikinci döneminin ilk basın sözcüsü olan Leavitt, Mayıs’ta ikinci çocuğunu dünyaya getirmesinin ardından ailesine daha fazla zaman ayırmak için Ağustos’ta görevden ayrılmıştı; Kasım’dan itibaren Fox News’e yorumcu olarak katılacak.

•  ABD’de naklen askerî infaz: ABD Savunma Bakanlığı, 2009’da Fort Hood askerî üssünde 13 kişiyi öldürüp 32 kişiyi yaralayan eski binbaşı Nidal Hasan’ın 3 Aralık’ta kurşuna dizilerek idam edilmesinin internetten naklen yayımlanacağını açıkladı; Başkan Yardımcısı JD Vance, yayını izlemeyeceğini söyledi.

  • Ayrıntılar: ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 Ekim’de idam cezasını onaylamasının ardından Kara Kuvvetleri infaz tarihini 3 Aralık olarak belirledi; Hasan, 1961’den bu yana ABD ordusu tarafından idam edilen ilk kişi, 1945’ten bu yana kurşuna dizilen ilk asker olacak.
  • Öte yandan: Pentagon’un canlı yayın planı Cumhuriyetçi ve Demokrat bazı Kongre üyelerinin yanı sıra insan hakları örgütlerinin tepkisini çekerken Vance, planın uygulanıp uygulanmayacağından emin olmadığını belirtti.

•  Delhi’de 2.000’den fazla gözaltı: Hindistan polisi, seçmen listelerindeki değişiklikleri protesto eden gençlik hareketi Cockroach Janta Partisi’nin (CJP) Yeni Delhi’de düzenlemek istediği gösteriyi engellemek için hareketin kurucusu Abhijeet Dipke’nin de aralarında bulunduğu 2.000’den fazla kişiyi gözaltına aldı.

  • Ayrıntılar: Yetkililerin izin vermediği Jantar Mantar’daki gösteri öncesinde kent merkezine binlerce polis ve paramiliter personel konuşlandırıldı; bazı metro istasyonları ve yollar kapatıldı, kentin bazı bölümlerinde mobil internet erişimi kesildi. Göstericiler ise kentin farklı noktalarında küçük ve dağınık eylemler düzenledi.
  • Bir adım geriden: CJP, Seçim Komisyonu’nun seçmen listelerinde yürüttüğü Özel Yoğun Revizyon (SIR) sürecinin ardından Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar’ın istifasını talep ediyor; komisyon, listelerden çıkarılan kayıtların mükerrer veya hayatını kaybetmiş seçmenlere ait olduğunu savunurken muhalefet ve CJP düzenlemenin seçim sonuçlarını etkileyebileceğini öne sürüyor.
KÜLTÜR-SANAT

•  10. Çanakkale Bienali açıldı: “Metcezir // Ebb & Flow” başlıklı 10. Çanakkale Bienali, 9 ülkeden 60’ın üzerinde sanatçının katılımıyla Troya Müzesi’nde açıldı; sergi ve etkinlikler kent merkezinden Troya, Ayvacık, Assos ve Küçükkuyu’ya uzanan 15 mekanda 20 Kasım’a kadar sürecek.

  • Ayrıntılar: Bienalin kavramsal çerçevesi su ile toprağın birbirini sürekli dönüştüren ilişkisini zaman, hafıza, ekoloji ve gündelik yaşam üzerinden ele alıyor; programda Burçak Bingöl, Füreya Koral, Edward Burtynsky, Can Altay, Elif Uras, Lara Ögel ve Volkan Aslan’ın da aralarında bulunduğu sanatçılar yer alıyor.
  • Ayrıca: Çanakkale’nin seramik geleneğine ayrılan özel bölüm, seramiği yalnızca üretim tekniği olarak değil arkeoloji, hafıza, coğrafya ve dönüşümle ilişkili bir malzeme olarak ele alıyor; seçki Troya Müzesi, MAHAL, Korfmann Kütüphanesi ve Mavi Ev’e yayılıyor.

•  CRR yeniden açıldı: Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu, İBB Miras’ın 2025 yazında başlattığı kapsamlı yenilemenin ardından besteci Cemal Reşit Rey’in ölümünün 41. yıldönümü olan 7 Ekim’de 2026-2027 sezonunu açtı.

  • Ayrıntılar: Yapının özgün mimarisi ve akustik sistemi korunurken elektrik, mekanik ve sıhhi tesisat altyapısı yenilendi; yangın ve afet güvenliği, iklimlendirme, aydınlatma, otomasyon ve sahne sistemleri güncellendi, salon yeni kamusal kullanım alanlarıyla genişletildi.
  • Ayrıca: Açılışta Adrian Prabava yönetimindeki CRR Senfoni Orkestrası’na İspanyol tenor Airam Hernández eşlik ederken fuayede Cemal Reşit Rey’in nota defterleri, konser afişleri ve belgelerinden oluşan “Zamanın Ötesinde Bir Nota” sergisi açıldı.
  • Bir adım sonrası: Ekim-Aralık programında klasik müzikten caza ve çağdaş sahne sanatlarına 30’u aşkın konser ve gösterinin yanı sıra Dinleyici Okulu, Ustalık Sınıfı, Fuaye Söyleşileri ve Genç Müzisyenlere Destek Programı gibi ücretsiz etkinlikler yer alacak.

•  Manuel Çıtak’a retrospektif: İstanbul Modern, 2023’te hayatını kaybeden fotoğrafçı Manuel Çıtak’ın 1980’lerden ölümüne uzanan üretimini ilk kez birarada sunan Kendine Ait Bir Ada sergisini 5 Kasım’da Fotoğraf Galerisi’nde açacak; sergi 23 Mayıs 2027’ye kadar görülebilecek.

  • Ayrıntılar: Demet Yıldız Dinçer küratörlüğündeki sergi, Çıtak’ın tanınan siyah-beyaz kıyı fotoğraflarının yanı sıra renkli ve siyah-beyaz kent manzaralarını, erken dönem panoramalarını, portrelerini ve Anadolu ile çevre ülkelerde çektiği fotoğrafları biraraya getiriyor.
  • Bir adım geriden: İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Grafik Bölümü’nde öğrenciyken fotoğrafa başlayan Çıtak, 1990’daki Ermeni toplumu foto-röportajıyla tanınmış; Cornucopia, Skylife, National Geographic ve İstanbul gibi yayınlar için çalışmıştı.

•  Nikon yarışmasında yapay zeka: Nikon, 2026 Small World in Motion mikroskop video yarışmasında birinci seçilen Dr. Ning Xu’nun çalışmasını üretken yapay zeka kullanımına ilişkin kuralları ihlal ettiği gerekçesiyle diskalifiye etti; birincilik Vietnamlı Nguyen Nam Nhat’a geçti.

  • Ayrıntılar: Xu’nun videosu, primer siliyer diskinezi hastası bir çocuğun solunum yollarındaki silyaların hareketini gösterdiği iddiasıyla ödüllendirilmişti; bilim insanlarının görüntüdeki bazı yapıların aniden belirip kaybolduğuna dikkat çekmesi üzerine Nikon çalışmayı ve destekleyici materyalleri yeniden incelemeye aldı.
  • Öte yandan: Xu, görüntülerin işlenmesinde özellikleri ayırmak ve görünür kılmak için yapay zeka destekli bir sinir ağı kullandığını kabul ederken videonun kendisini ya da silya hareketlerini yapay zekayla üretmediğini savundu; Nikon ise olayın ardından yarışmanın kurallarını ve değerlendirme süreçlerini yeniden gözden geçireceğini bildirdi.

•  Jeff Koons koleksiyonundan parçalar müzayedede: Çağdaş sanatın önde gelen isimlerinden Jeff Koons, kişisel koleksiyonunda bulunan yaklaşık 100 milyon dolar değerindeki dokuz eseri Kasım ayında Christie’s New York’ta satışa çıkaracak.

  • Ayrıntılar: Heroes and Lovers başlığıyla sunulacak seçkide en yüksek tahmini değere sahip eser, Koons’un 2008’de Sotheby’s’den 17,4 milyon dolara aldığı Pablo Picasso’nun Le Baiser adlı 1969 tarihli tablosu olacak; eserin 40 milyon dolara satılması bekleniyor.
  • Ayrıca: Seçkide Édouard Manet’nin Femme au tub, Cornelis van Haarlem’in bir adamın boğayla mücadelesini tasvir eden 16. yüzyıl tarihli tablosu ve Tilman Riemenschneider’ın Aziz Catherine ahşap heykeli yer alıyor.

•  Manifest’ten ilk İngilizce single: Çıkış albümleri Manifestival'i Manifest'in ilk İngilizce şarkısı “TRALALA” klibiyle birlikte dinleyicilerle buluştu; Sueda Uluca, Hilal Yelekçi, Lidya Pınar, Zeynep Su Okday, Mina Solak ve Esin Bahat’tan oluşan grup, 16 Ekim’de Londra’daki OVO Wembley Arena’da ilk İngiltere konserini verecek.

•  Turnstile'dan dayanışma konseri: Turnstile, Human Concern International işbirliğiyle 24 Ekim’de Washington D.C.’deki Washington Anıtı’nda ücretsiz bir konser düzenleyerek Filistin, Sudan ve Lübnan’daki insani yardım çalışmaları için bağış toplayacak.

  • Ayrıntılar: Konser, grubun "Never Enough Pt. 2 Tour" turnesinin son etkinliği olacak. Konser için kayıt yaptıran dinleyiciler, üç bölgedeki ihtiyaç sahibi ailelere gıda, su, tıbbi yardım ve barınma desteği sağlamak üzere bağışta bulunmaya teşvik edilecek.

•  Babylon’da Amy Winehouse gecesi: Amy Winehouse’un Back to Black albümünün 20. yılında düzenlenen “Ada Sings Amy Winehouse” gecesi, 15 Ekim’de Babylon’da müzikseverlerle buluşacak.

  • Ayrıntılar: Konseptli gecede Ada Sanlıman, özgün vokaliyle Winehouse’un caz ve soul müziğin klasikleri arasına giren şarkılarını seslendirecek.

•  Suç ve Ceza’da Onur Ödülleri: 27 Kasım - 2 Aralık tarihleri arasında düzenlenecek 16. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali’nin Onur Ödülleri ve Sinemaya Katkı Ödülü sahipleri belli oldu.

  • Ayrıntılar: Adalet ve Sinema Derneği tarafından “Herkes İçin Adalet” ilkesiyle düzenlenen Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali’nin Sinema Onur Ödülleri Çad asıllı Fransız yönetmen Mahamat-Saleh Haroun ile yönetmen ve senarist Handan İpekçi’ye, Akademik Onur Ödülü, Konstanz Üniversitesi’nde ceza hukuku, karşılaştırmalı ceza hukuku ve tıp ceza hukuku alanlarında çalışmalar yürüten Prof. Dr. Liane Wörner’e; Sinemaya Katkı Ödülü ise film festivallerindeki uzun soluklu ve yaratıcı çalışmaları nedeniyle Azize Tan’a takdim edilecek.

•  Antalya ve Ankara jürileri: 24-31 Ekim’de düzenlenecek 63. Antalya Altın Portakal Film Festivali ve 12-20 Kasım’da düzenlenecek 37. Ankara Film Festivali’nin Ulusal Uzun Metraj Film Yarışmaları’nı değerlendirecek isimler belli oldu.

  • Ayrıntılar: Yazar, yönetmen ve yapımcı Derviş Zaim’in başkanlığındaki Antalya jürisinde ayrıca kurgucu Aylin Zoi Tinel, akademisyen Elif Demoğlu, oyuncular Fatih Artman ile Meryem Uzerli, sanat yönetmeni Sırma Bradley ve besteci Rahman Altın yer alacak. Yönetmen, senarist ve yapımcı Semih Kaplanoğlu’nun başkanlığındaki Ankara jürisinde ise ona oyuncu Şenay Gürler, yönetmen ve senarist Gözde Kural, sanat yönetmeni ve yapım tasarımcısı Meral Aktan ile görüntü yönetmeni Özgür Eken eşlik edecek.

•  Sinematek/Sinema Evi’nde yeni sezon: Sinematek/Sinema Evi, 23 Ekim-17 Ocak'ta Arjantin sinemasından Lütfi Ö. Akad filmlerine, Il Cinema Ritrovato seçkisinden Maya Deren’in kısa filmlerine uzanan programıyla sinemaseverlerle buluşacak.

  • Ayrıntılar: "Arjantin Sinemasına Bakış" seçkisinde Bataklık, Resmî Tarih ve Dokuz Kraliçe gibi filmler ile Narcisa Hirsch’in 5 kısa filmi gösterilecek. Lütfi Ö. Akad, doğumunun 110. yılında Hudutların Kanunu, restore edilen Yalnızlar Rıhtımı, Vesikalı Yarim ve Gelin gibi filmlerle anılacak.
  • Ayrıca: Il Cinema Ritrovato’nun restore film seçkisinde Devrimden Önce, Yersiz Yurtsuz ve Şebeke gibi yapımlar yer alacak. Maya Deren’in kısa filmleri canlı müzik eşliğinde gösterilecek.

•  Açık Kapı Mimarlık Festivali: Normal şartlarda ziyarete kapalı olan veya özel izin gerektiren tarihî ve mimari açıdan önemli yapıların kapıları 13-20 Ekim'deki Açık Kapı Mimarlık Festivali için ziyarete açılıyor.

  • Ayrıntılar: Her birinin hikayesini bir uzmanın anlatacağı yapılar arasında Veliefendi Hipodromu, Palazzo Corpi, Bulgur Palas, Zeyrek Çinili Hamam, Rami Kütüphanesi, Çinili Köşk ve Eski Şark Eserleri Müzesi bulunuyor.
ARKEOLOJİ-MİMARİ

•  Hititlerin kraliyet arşivi büyüyor: Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar kazılarında II. Tudhaliya dönemine tarihlenen 131 yeni çivi yazılı tablet ve parçasının bulunmasıyla yaklaşık 3.400 yıllık kraliyet arşivindeki eser sayısı 184’e ulaştı.

  • Ayrıntılar: Kehanet, fal, mektup, ritüel ve dua metinlerinden oluşan arşivde şehirden şehre yayılan ve özellikle çocukları etkileyen yüksek ateşli bir salgın anlatılıyor; belgelerden biri henüz anne sütüyle beslenen bir prensesin hastalığını, bir diğeri ölümünü ve ardından yapılan cenaze ritüelini kayda geçiriyor. Batı Anadolu’da görev yapan Hitit generallerinin krala gönderdiği bir mektupta ise düşman tehdidine karşı asker, at ve savaş arabası isteniyor; yardım gelmemesi hâlinde ordunun yok olabileceği uyarısında bulunuluyor.
  • Neden önemli? Antik kaynaklarda Šamuḫa adıyla geçen Kayalıpınar’daki arşiv, kazı ekibine göre 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv; kazılar 2021’den bu yana Koç Üniversitesi’nden Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığında yürütülüyor.

•  Urartu’nun kayıp başkenti mi? Muş’un Mescidli köyü yakınlarında yaklaşık 120 bin metrekarelik alana yayılan ve 1,4 kilometrelik surlarla çevrili bir kale yerleşimi tespit edildi; arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu, Erken Demir Çağı özellikleri taşıyan yapının Urartu’nun erken dönem tarihi ve kayıp başkent Arzaşkun’un konumu için yeni veri sağlayabileceğini değerlendiriyor.

  • Ayrıntılar: Uydu görüntülerinde doğal topoğrafyayla uyuşmayan izlerin fark edilmesinin ardından yapılan saha incelemelerinde kiklopik ve poligonal taş örgülü surlar tespit edildi; duvarların iç tarafta yaklaşık 2, dış tarafta 4 metre yüksekliğe ulaştığı ve mimarinin Aşağı Anzaf ile Zivistan gibi Erken Demir Çağı kaleleriyle benzerlik gösterdiği bildirildi.
  • Geniş açı: Arzaşkun’un yeri arkeoloji literatüründe hâlâ tartışmalı; kenti Bulanık-Malazgirt çevresine yerleştiren görüşlerin yanı sıra Van Gölü’nün doğusu ve Urmiye Gölü çevresini öneren çalışmalar da bulunuyor, dolayısıyla Mescidli’deki kalenin Arzaşkun olduğu şimdilik bir hipotez.

•  Chrysler Binası’nda yeni dönem: ABD merkezli gayrimenkul şirketi Tishman Speyer ve yatırım ortakları, New York’un simge yapılarından 77 katlı Chrysler Binası için arsanın sahibi Cooper Union ile 150 yıllık kira sözleşmesi imzaladı; anlaşma 235 milyon dolarlık yatırım ve kapsamlı bir restorasyon programını içeriyor.

  • Ayrıntılar: William Van Alen tarafından tasarlanan 1930 tarihli Art Deco yapının cephesi ve paslanmaz çelik tacı restore edilecek, mekanik ve elektrik sistemleri yenilenecek; 61. kattaki kartal heykellerinin bulunduğu bölüm açık-kapalı ortak alana, yer altındaki pasaj ise spor, sağlık ve toplantı alanlarına dönüştürülecek.
  • Bir adım geriden: Bir dönem dünyanın en yüksek binası olan Chrysler Building, artan arsa kiraları, bakım giderleri ve düşük doluluk nedeniyle son yıllarda mali sorunlarla karşı karşıya kalmıştı; binanın ofislerinin yarısından fazlası bugün boş durumda.
  • Bir adım sonrası: Tishman Speyer, boşalan veya boşalacak ofis katlarının yaklaşık %75’ini önceden kullanıma hazır hâle getirerek yapıyı daha küçük kiracıları da hedefleyen üst segment bir ofis binası olarak yeniden konumlandırmayı planlıyor.
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

LEGO® Friends’ten kız çocuklarına çifte heyecan:
Heartlake Café İstanbul’da, Heartlake Müzikali YouTube’da



11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü’nde hayal gücü, yaratıcılık ve arkadaşlığın gücü LEGO® Friends dünyasında buluşuyor! LEGO Friends, kız çocuklarını iki renkli deneyime davet ediyor: 18 Ekim’e kadar Maltepe Piazza’da ziyaretçilerini ağırlayan LEGO Friends Heartlake Café ve 16 Ekim’de LEGO YouTube kanalında izleyiciyle buluşacak LEGO Friends: Heartlake Müzikali!

Heartlake’in en sevilen buluşma noktası şimdi İstanbul’da! LEGO Friends karakterlerinin bir araya gelip yeni maceralar planladığı Heartlake Café, Maltepe Piazza’nın zemin katında gerçeğe dönüşüyor. Kız çocukları, gişeden aldıkları LEGO yapım parçalarıyla yaratıcılıklarını konuştururken, karakterleri müzik sahnesine taşıyan fotoğraf alanında kendilerini Heartlake City’nin renkli dünyasının tam ortasında buluyor.

Heartlake’in büyüsü bu kez müzikalle ekranlara taşınıyor! LEGO Friends’in ilk gerçek oyunculu yapımı olan LEGO Friends: Heartlake Müzikali, 16 Ekim’de Türkçe dublajıyla LEGO YouTube kanalında yayınlanıyor. 50 dakikalık müzikal, yeni bir şehre taşınan ve kendini ait hissedeceği yeri arayan Daisy’nin arkadaşlık, cesaret ve kendini keşfetme yolculuğunu anlatıyor. Dört orijinal şarkıyla renklenen yapımın arkasında dünyaca ünlü yönetmen ve koreograf Kenny Ortega bulunurken, Daisy karakterine Türkçe versiyonda Yaren Özaydın hayat veriyor.

Heartlake dünyasının müzik, arkadaşlık ve yaratıcılık dolu macerasına ortak olmak için LEGO YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz!

PAZAR OKUMASI

Birlikte yaşamanın arkeolojisi #1 | Bir topluluğu topluluk yapan nedir?

Pek çoğumuz birbirimize yakın mekanlarda yaşıyoruz, ama kimi ihtiyaçlarımızı ortaklaştırmak, bazı araçları paylaşmak aklımızdan dahi geçmiyor. Bu kadar yakın yaşarken ihtiyaçlarımızı birbirimizden bağımsız karşılamayı neden hayatın olağan hâli sayıyoruz? "Birlikte yaşamanın arkeolojisi" adlı yeni yazı dizisinin ilk durağında, insanın başkalarıyla kurulan bir varlık olması fikrinden yola çıkarak modern hayatın bizi nasıl birbirimizden yalıttığının izini sürüyoruz. Aileden mekana, bakım emeğinden ortak karar almaya uzanan ilişkiler içinde özgürlüğümüzden vazgeçmeden başka türlü bir hayat kurmanın mümkün olup olmadığını araştırıyoruz.

Yazı: Metin V. Bayrak

İstanbul'da 12 daireli bir apartmanda yedi yıl yaşadım. Aynı çatı altında 12 ayrı hane; her birinde ayrı buzdolabı, fırın, çamaşır makinesi, internet bağlantısı ile gündelik hayatın ihtiyaçlarını karşılamak üzere edinilmiş başka pek çok araç gereç. Her dairenin kapısının ardında kendi ihtiyaçlarını, sorunlarını, harcamalarını üstlenen ayrı yaşamlar. 

  • Oysa kimi ihtiyaçlarımızı ortaklaştırmak, kimi araçları paylaşmak, belirli işleri birlikte yapmak, birbirimizin hayatını kolaylaştıracak ilişkiler geliştirmek de olanak dahilindeydi. 

Aynı mekanı paylaşırken ortaklaşmayı neden bu kadar az düşünüyorduk? Daha önemlisi, birbirimize bu kadar yakın yaşarken ihtiyaçlarımızı birbirimizden bağımsız karşılamayı neden “hayatın olağan akışı” olarak kabul ediyorduk?

Kuşkusuz, bütün ihtiyaçların ortaklaştırılması ya da bütün araçların birlikte kullanılması gerektiğini söylemiyorum. Ancak gündelik hayatımızı örgütleyen bu düzenin arkasındaki insan ve toplum tasavvurunu sorgulamayı anlamlı buluyorum. Birbirimizi komşu olarak tanıyıp tanımadığımızdan bağımsız olarak, aynı binada yaşayan insanların ekonomik, toplumsal, duygusal ihtiyaçlarını birbirlerinden büyük ölçüde yalıtılmış biçimde karşılamaları, “olağan” kabul ettiğimiz modern hayatın nasıl örgütlendiğinin göstergelerinden biridir. Üstelik bu örgütlenme, başkalarını nasıl gördüğümüzü, kendimizle nasıl ilişki kurduğumuzu, daha geniş anlamıyla birlikte yaşamanın normlarını oluşturup sınırlarını da belirliyor.

Bugün bu örgütlenme biçimi, giderek daha yakıcı hâle gelen başka ihtiyaçlarımızı da görünürleştiriyor: Geleneksel aile yapılarının dönüşmesi, kuşaklar arası bakım ilişkilerinin zayıflaması, sosyal devletin, sorumluluklarını şirketlere, sivil topluma delege etmesi ya da değişen, artan ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kalması, yaşlı bakımının yakıcı sorunlara dönüşmesi… 

Henüz kırklı yaşlarında olanlardan altmışlarını yaşayanlara kadar pek çok insan, gelecekte nerede, kimlerle, nasıl yaşayacağını düşünmeye başlamış durumda. Uzun zamandır ben de benzer kaygıları paylaşan insanlarla birlikte, yaşlılığımızı kendi başımıza geçirmek zorunda kalmayacağımız yaşam biçimlerinin olanaklarını araştırıyorum. Ancak yaşlılığı ekonomik, tıbbi, geriatrik sorunlara indirgemek, olgunun toplumsal boyutunu paranteze alır ki bu da kavramayı engeller.

İşte bu yazıyla başlayan dizide, insanın birlikte yaşama serüveninin tarihsel, düşünsel izlerini sürmeye çalışacağız. Felsefenin, antropolojinin, sosyolojinin, tarihin açtığı patikalardan ilerleyerek farklı dönemlerde ortaya çıkmış toplulukları, örgütlenme pratiklerini, başarılarını, başarısızlıklarını araştıracağız. Deyim yerindeyse, birlikte yaşamın arkeolojik kazısına girişeceğiz. Çünkü tarih bilincinden yoksunluk, bugün yaşadığımız düzeni insanlık tarihinin değişmez gerçeği olarak görmemize neden olabiliyor. 


YAZININ DEVAMI


HAFTANIN FRAGMANLARI

•  Wild Horse Nine, Şili’deki 1973 darbesinden hemen önce Santiago’dan Paskalya Adası’na gönderilen iki CIA ajanının, tehlikeli komplolar ve kendi karanlık geçmişleriyle yüzleşmesini konu alıyor.

  • Ayrıntılar: In Bruges, Three Billboards Outside Ebbing, Missouri ve The Banshees of Inisherin filmleriyle tanınan Martin McDonagh’ın kara komedi ve politik gerilimi buluşturan yeni filminde Sam Rockwell ve John Malkovich’e Steve Buscemi, Tom Waits ve Parker Posey eşlik ediyor. Film, 16 Ekim’de gösterime girecek. Fragman burada.

•  Werwulf, Orta Çağ İngiltere’sinde her dolunayda kurt adama dönüşen bir adamın ailesini ve ruhunu koruma mücadelesini anlatıyor.

  • Ayrıntılar: The Witch, The Lighthouse ve Nosferatu filmlerinin yönetmeni Robert Eggers’ın senaryosunu İzlandalı yazar Sjón ile kaleme aldığı korku filminin başrollerinde Aaron Taylor-Johnson, Lily-Rose Depp ve Willem Dafoe yer alıyor. Film, Türkiye’de 1 Ocak 2027’de gösterime girecek. Fragman burada.

•  Elsinore, AIDS nedeniyle sağlığı giderek kötüleşirken Londra’daki National Theatre’da Hamlet’i canlandırmaya hazırlanan oyuncu Ian Charleson’ın gerçek hikayesini beyazperdeye taşıyor.

  • Ayrıntılar: The Dig filminin yönetmeni Simon Stone’un, Pride’ın senaristi Stephen Beresford ile işbirliği yaptığı biyografik dramada Charleson’ı Andrew Scott canlandırıyor. Olivia Colman, Billie Piper ve Johnny Flynn’in de kadrosunda yer aldığı film, Türkiye’de 12 Mart 2027’de gösterime girecek. Fragman burada.

PAZAR ÖNERİLERİ

🍽️ Nerede yiyoruz? Borough Market’tan çıkıp Bermondsey Street’e uzanan birkaç sokaklık Londra rotasında. Emre Onar, apéro'da kahveden pazar tezgahlarına ve restoranlara uzanan yürüyüşte şehrin değişen yemek kültürünü kendi durakları ve deneyimleri üzerinden anlatıyor.

📚 Ne okuyoruz? Duygularını tanısa da onları dile getirmekte zorlanan ergenlerle birlikte okunabilecek üç kitabı. Aslı Perker, Bibliyoterapi’de düşünmekle ifade etmek arasındaki mesafeyi ve edebiyatın bu mesafeyi kısaltıp kısaltamayacağını inceliyor.

🎬 Kiminle konuşuyoruz? Ben Affleck, Kerry Washington, Adriana Paz, Luis Gerardo Méndez ve Gillian Anderson’la. Emre Eminoğlu, Animals’ın kadrosuyla bir çocuğun kaçırılması etrafında ayrıcalığın, önyargıların ve kriz anlarında empatinin sınırlarını konuşuyor.

🖼️ Nereye gidiyoruz? İstanbul Modern’in Aynı Mavinin Altında sergisine. Melike Bayık, serginin eş küratörleri Çelenk Bafra ve Deniz Pehlivaner ile farklı kuşaklardan ve coğrafyalardan işleri biraraya getirmenin Türkiye sanat tarihine açabileceği yeni okuma biçimlerini tartışıyor.

🎞️ Ne izliyoruz? Ahlakı hazır cevaplarda değil, insanın kendi vicdanıyla karşılaşmasında arayan Krzysztof Kieślowski sinemasını. Mehmet Sindel, Yıldız Tozu’nda Dekalog’dan yola çıkarak yönetmenin din, etik ve maneviyat arasında kurduğu ilişkiyi inceliyor.

🎧 Ne dinliyoruz? Arabesk. Spotify’da türün dinlenmeleri 2020’den bu yana %435 artarken arabeskin duygusu yeni kuşağın çalma listelerine bazen adı konmadan geri dönüyor. Eda Solmaz, türlerin birbirine karıştığı, yalnızlık ve gelecek kaygısının arttığı bir dönemde ana akım Türkçe müziğin neden karardığını inceliyor.

📌 Kız çocuklarının eğitiminde bir terslik var: 11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü'nde Koruncuk Vakfı, #BirTerslikVar kampanyasıyla eğitime erişimdeki ekonomik engellere dikkat çekiyor. TÜİK'in İstatistiklerle Çocuk 2025 yayınına göre kız çocuklarının %37,8'i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında yaşıyor. Vakfın 2021'de hayata geçirdiği Aile Yanı Destek Programı, 10-18 yaş arasındaki kız çocuklarının ailelerinden ayrılmadan okula devam edebilmesi için eğitim, ulaşım, kırtasiye ve gıda gibi ihtiyaçlarını karşılıyor. KORUNCUK yazıp 4717'ye SMS göndererek 100 TL bağışta bulunabilirsiniz. Ayrıntıları buradan inceleyebilirsiniz.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir