Herkese günaydın. Bir süredir yeni bir ofis için araştırma yapıyoruz fakat günden güne artan fiyatlar bizi biraz caydırdı doğrusu… TCMB eski başekonomisti Hakan Kara'nın paylaştığı aşağıdaki tabloyu görünce okla işaret edilen noktanın bizim ofis aramaya başladığımız nokta olduğunu gördük. 26 Mayıs Perşembe sabahına böyle uyandık.
- Günün çalma listesi: Yine de güne güzel başlayalım Cafè de Paris
Mutlu günler!
Aposto GündemHer sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.
• HSBC, dolar/TL için yıl sonu tahminini 16,5'ten 17,5'e yükseltti. Banka ekonomistleri enflasyonun üçüncü çeyrekte %90'a yaklaşabileceğini belirtti. Bankanın raporunda, "Enflasyonun henüz tepe yapmadığı bir ortamda reel faiz dinamiği giderek artan bir şekilde TL aleyhinde seyrediyor" ifadeleri kullanıldı.
- Perspektif: Dolar/TL dün 16,30 seviyesini aştı; böylece dolar yıl başından bu yana lira karşısında %20 değer kazandı.
• Fed'in mayıs ayına ilişkin toplantı tutanaklarında, "Çoğu katılımcı, önümüzdeki birkaç toplantıda hedef aralıktaki 50 baz puanlık artışın muhtemelen uygun olacağına karar verdi" ifadelerini kullanıldı.
• ABD'de dayanıklı mal siparişleri, nisan ayında %0,4 arttı. Ekonomistlerin beklentisi siparişlerin %0,6 artması yönündeydi. Veri "ABD'de ekonomik durgunluk sinyali" olarak yorumlandı.
• Rusya Maliye Bakanlığı, dolar borçlarını ruble ile ödemeye devam edeceğini duyurdu. Maliye Bakanı "Paramız var ve ödeme konusunda da istekliyiz" dedi.
- Neden? Moskova'nın bu adımı, ABD yönetiminin Rusya'nın ABD vatandaşı yatırımcılara tahvil ödemelerini yapmasına izin veren ve dün sona eren istisnanın uzatılmayacağını bildirmesinin ardından geldi. Böylece Rusya'nın yatırımcılara ödeme yapmasının engellenmesi ve temerrüde düşmesi bekleniyor.
• Rusya Merkez Bankası bugün faiz kararı için olağanüstü toplantı yapacağını duyurdu. Banka politika faizini nisanda %17'den %14'e düşürmüştü.
• Jack Dorsey, 2022 yılı hissedar toplantısının ardından Twitter’ın yönetim kurulundan ayrıldı.
- Öte yandan: Kurul, geçtiğimiz haftalarda Jack Dorsey ile yakın olduğu düşünülen "Elon Musk ile yapılan anlaşmayı uygulamanın tüm hissedarlar için iyi olduğuna inandığını ve işlemleri tamamlayıp anlaşmayı neticelendirmeyi amaçladıklarını" söylemişti.
• Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, yerel kripto para piyasası platformları için kurallar getiren yasa tasarısı önümüzdeki haftalarda meclise sunulacak.
- Ne olacak? Kaynaklara göre, tasarıda şirketlerin en az 100 milyon lira sermayeye sahip olması, küresel kripto piyasalarının vergilendirilmesi için ülkede fiziksel varlık göstermeleri gibi şartlar yer alıyor.
- Bir adım geriden: Nisan ayının sonlarında Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB), Sermaye Piyasaları Kurulu (SPK) ile birlikte kripto varlık platformlarına yönelik düzenlemeler üzerine çalışacak bir çalışma grubu kurmuştu.
• Tesla’nın, bir kadın çalışanının daha önce de cinsel taciz suçlamalarına konu olan Fremont fabrikasında çalışma arkadaşları ve süpervizörlerinin cinsel tacizine maruz kaldığına dair iddialarına karşı yaptığı uzlaşma isteği reddedildi.
- Ne olmuştu? Geçtiğimiz günlerdeyse SpaceX’in, Elon Musk’ın kendisini taciz ettiğini iddia eden uçuş görevlisiyle 2018 yılında 250 bin dolar ödeyerek uzlaştığı söylenmişti.
• Starbucks, 2011’de 30 milyon dolar ödeyerek satın aldığı soğuk sıkım meyve suyu markası Evolution Fresh’i ABD merkezli taze gıda üreticisi Bolthouse Farms’a satacağını duyurdu. Anlaşmanın 6 ay içinde tamamlanması bekleniyor.
• Pfizer Davos'un üçüncü gününde, patentine sahip olduğu ve ABD’de yılda 10 bin dolar gibi fiyatları olan bazı kalp ve bağışıklık hastalıkları ve kanser ilaçları ile aşılarını düşük gelirli 45 ülkeye kâr elde etmeyeceği fiyatlandırmayla sağlayacağını duyurdu.
• Türkiye ile İsveç ve Finlandiya heyetleri, NATO'ya üyelik başvurularıyla ilgili görüşmek üzere Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın görüşmeye ilişkin "Türkiye'nin güvenlik kaygıları, somut adımlarla belli bir takvim çerçevesinde karşılanmadığı takdirde, sürecin ilerleyemeyeceğine dair mesajımızı çok net bir şekilde ifade ettik." açıklamasında bulundu.
- "Anlaşılmayan mesajlar": İsveç Başbakanı Magdalena Andersson, görüşmelere ilişkin "Listedeki konular konuşulacak ve yapılan açıklamalarda tam olarak anlaşılmayan başlıklar masaya yatırılacak. Mesela bizim terör örgütlerine finansal yardım yaptığımız veya silah sağladığımızla ilgili iddialar. Biz tabii ki terör örgütlerine para da silah da yollamıyoruz" ifadelerini kullandı.
• Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın avukatı Hüseyin Aydın, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun "Erdoğan ailesinin ABD'de kurulan bir vakfa TÜRGEV ve Ensar aracılığıyla 1 milyar lira kaçırdığı ve kaçmaya hazırlandığını" iddialarına ilişkin "Sayın Cumhurbaşkanımıza yönelik mesnetsiz isnatları, akıl ve izan dışı iftiraları nedeniyle, Kemal Kılıçdaroğlu aleyhine yasal yollara başvurulacaktır" açıklamasını yaptı.
- Öte yandan: Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kılıçdaroğlu'na karşı açtığı 500 bin liralık dava, "Cumhurbaşkanının kendisine yönelik şiddetli siyasi eleştiri içeren ifadelere karşı aynı durumda olmayan kimselerden daha yüksek seviyede tahammül göstermesi gerektiği" gerekçesiyle mahkeme tarafından reddedildi.
• Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İsrail'de mevkidaşı Yair Lapid’le bir araya geldi. Çavuşoğlu, İsrail'le "birçok alanda ilişkilere yeni enerji kazandırmak, bakanlıklar arası teknik toplantıları yeniden tesis etmek, sivil havacılıkla ilgili görüşmeleri yeniden başlatmak ve bundan sonra farklı mekanizmalar oluşturmak konusunda hemfikir olunduğunu" bildirdi.
- Lapid'in açıklaması: İsrail Dışişleri Bakanı Lapid ise "Bir Türk bakanın 15 yıl sonra yaptığı ilk ziyaret sonrası sadece siyasi değil ekonomik gelişme olduğunu da gördük. Amacımız ülkelerimizin karşılıklı avantajlarını birlikte kullanmak." dedi.
• Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, Erdoğan'ın kendisine yönelik "Miçotakis benim için bitmiştir." sözlerine "Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yunanistan’ın egemenliğini savunmayacağımı düşünüyorsa, yanılıyor." yanıtını verdi.
- "Tartışmaya girmeyeceğiz": Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias ise Erdoğan'ın açıklamalarına ilişkin "Pozisyonumuz belli, gerginliğin içine çekilmeyeceğiz, tartışmalara girmeyeceğiz." dedi.
- ABD'den talep: ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, "Yunanistan ve Türkiye de dâhil olmak üzere NATO müttefiklerimizi bölgede barış ve güvenliği korumak, farklılıkları diplomatik olarak çözmek için birlikte çalışmaya teşvik etmeye devam ediyoruz." dedi.
• Rusya askerî güçlerinin Severodonetsk kentine saldırılar düzenlediği ve şehrin bombardıman altında olduğu aktarıldı. Şehirde çok sayıda sivilin hayatını kaybettiği bildirildi.
- Yayınlara önlem: Rusya Dışişleri Bakanlığı, hükümetin yabancı ülkelerin Rus medyasına yönelik "dostça olmayan eylemlerine" karşılık İngilizce yayın yapan medya kuruluşlarına karşı yaptırımlar üzerinde çalıştığını açıkladı.
- Zelenski'nin açıklaması: Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya'yla diplomatik görüşmelere başlamak için öncelikle Rusya'nın işgale başladığı 24 Şubat öncesindeki sınırlara çekilmesi gerektiğini söyledi. Zelenski, Ukrayna'nın tüm bölgeleri geri alana kadar savaşacağını belirtti.
- Soros'un değerlendirmesi: Milyarder George Soros, Dünya Ekonomik Forumu'nda yaptığı konuşmada, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin Üçüncü Dünya Savaşı'nın başlangıcı olabileceğini belirterek "Medeniyetimiz ayakta kalamayabilir" dedi.
- Olağanüstü hâl: Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve yaklaşan küresel ekonomik kriz nedeniyle ülkede olağanüstü hâl ilan edildiğini bildirdi.
• ABD'nin Teksas eyaletinde bir ilkokula düzenlenen silahlı saldırıda 18'i çocuk 21 kişi hayatını kaybetti. Saldırganın polisle girdiği çatışmada öldüğü bildirildi.
- Biden'dan tepki: ABD Başkanı Joe Biden saldırının ardından yaptığı açıklamada "Tanrı aşkına ne zaman silah lobisine karşı duracağız? Biz neden bu kıyımla yaşamak zorundayız?" ifadeleriyle Kongre'ye silah satışlarında düzenleme yapılması çağrısında bulundu.
• Birleşik Krallık'ta "Partygate" raporunun detayları dün yayımlandı. Raporda incelenen 10'dan fazla parti ve toplantıda hükümetin kendi koyduğu kuralları ve yasakları ihlal ettiği, sorumluluğun bilhassa üst düzey siyasetçi ve bürokratlara ait olduğu sonucuna varıldığı ifade edildi.
- Johnson'dan özür: Konuya ilişkin açıklama yapan Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson "Bütün sorumluluğu üstleniyorum" diyerek özür diledi.
- Ne olmuştu? Başbakan Boris Johnson'ın Covid-19'a yönelik önlemlerin yürürlükte olduğu tarihte başbakanlık binasında katıldığı kalabalık etkinliklerle bu kuralları ihlal ettiği iddia edilmiş, müsteşar Sue Gray iddialara yönelik inceleme gerçekleştirmişti.
Engelsiz bir dünya için dil ve perspektif birliğini sağlayalım
Engelli ile sakat arasındaki fark nedir? Engellilere yönelik ayrımcılık nasıl oluşur? Hak temelli yaklaşım nedir? Engelli bireylere nasıl davranılmalı? Sağlamcılık nedir?
Alternatif Bank, toplum genelinde engelli bireyler ve yaşamları hakkında nasıl bir bilgiye sahip olduğumuzu bu sorular etrafında düşünmeye davet ediyor. Öyle ki engelli bireylere dair yardıma muhtaç, başkalarına bağımlı, bir şeyler öğretilen ve sürekli alan taraf şeklinde imajlar çiziliyor. Engellilik üzerine dolaşımda olan ve yanlış bir perspektifin ürünü olarak karşımıza çıkan bu imajlar, söylemler ve oluşturulan dil, engelliliği bireysel bir sorun olarak ele alıyor ve “hak” perspektifinden konuyu uzaklaştırarak “yardım” temelinde çözüme bizi inandırıyor.
Bankacılık hizmetlerine herkesin eşit şekilde ve kolaylıkla erişebilmesi amacıyla “hak temelli” bir anlayış benimseyen Alternatif Bank, bu hizmet modeli kapsamında, toplumun bu alandaki farkındalık ve yetkinliğini artırmayı hedefliyor; diğer yandan, fiziksel ve dijital olmak üzere tüm hizmet kanallarının erişilebilirliğini geliştirmek üzere çalışıyor.
Dilimize ve algımıza yerleşmiş engelleri nasıl kaldıracağımızı hep birlikte öğrenelim. Bu konuda Alternatif Bank’ın Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği iş birliğiyle doğru bilinen yanlışlara değindiği video serisine buradan ulaşabilir ve Alternatif Bank’ın farkındalığı artırmak ve engelleri birlikte aşmak için oluşturduğu “Engelsiz Bir Dünya İçin Dil ve Perspektif Birliği” eğitimlerine şuradan erişebilirsiniz.
• Getir'in, küresel çapta personelinin %14'ünü işten çıkarmayı ve "agresif genişleme" planlarını kesmeyi planladığı bildirildi. 9 ülkede yaklaşık olarak 32 bin çalışanı olan Getir'in küçülmesinden, 4 bin 480 çalışanın etkilenmesi bekleniyor.
- Perspektif: Getir’in küçülme kararın ardında, büyük ve küçük pek çok teknoloji şirketin mali durumunun ve değerlemelerinin gerilemesine neden olan pazardaki geniş çaplı soğumanın olduğu değerlendiriliyor.
• Çin’in "sıfır Covid-19" politikası kapsamında uyguladığı kısıtlamalar, Apple'ın iPhone üretimini etkiledi. Kapanmalar nedeniyle iPhone geliştirme programının ertelendiği bildirildi. Bunun karşılığında Apple’ın, tedarikçilerine iPhone geliştirmeyi hızlandırmaları gerektiğini söylediği kaydedildi.
• Flört uygulaması Bumble, arkadaş bulma özelliği Bumble BFF ile flört dışı özelliklerini genişletmeye hazırlanıyor. Kişilerin ilgi alanlarına göre arkadaş bulabilecekleri Bumble BFF’in alfa testi için şirket CEO’su Whitney Wolfe Herd, aktif BFF kullanıcılarının %40’ından fazlasının test edilen yeni deneyimle ilgilendiğini ve özelliğin bir aylık elde tutma oranının %75’in üzerine çıktığını belirtti.
• Londra merkezli girişim Paddle, abonelik yoluyla hizmet veren şirketlere analitik ve saklama araçları sağlayarak SaaS (Servis Olarak Yazılım) şirketleri için ödeme platformuna daha fazla işlevsellik kazandırmak amacıyla bulut tabanlı bir uygulama olan ProfitWell’i 200 milyon dolardan fazla bir miktar karşılığında satın aldı.
• ABD merkezli özel risk sermayesi firması Andreessen Horowitz, bundan önceki 2,2 milyar dolarlık son kripto fonunu ikiye katlayan 4,5 milyar dolarlık yeni web3 fonunu duyurdu. Konuya dair yaptığı açıklamalarda firma, yeni fonun yalnızca üçte birinin tohum yatırımlara ayrılacağını belirtti.
🏃🏽♀️ Yunanistan'da düzenlenen Kallithea Atlamalar Grand Prix'sinde millî sporcu Buse Arıkazan sırıkla atlamada 4.37 metrelik derecesiyle altın madalyanın sahibi olurken üç adım atlamada Tuğba Danışmaz da13.89 metrelik atlayışıyla bronz madalyayı elde etti.
🏐 A Millî Erkek Voleybol Takımı, Avrupa Voleybol Konfederasyonu'nun (CEV) düzenlediği Avrupa Altın Ligi A Grubu'ndaki ilk maçında Slovakya'yı 3-0 mağlup etti. Adis Lagumdzija, Slovakya karşısında %79'la hücum ederken, 1 ace, 3 blok 26 sayıya imza attı.
🥎 Roland Garros ikinci turunda A.Ramos Vinolas karşısında maç puanları çeviren Alcaraz 6-1, 6-7, 5-7, 7-6 ve 6-4'lük setlerle kazanarak adını 3. tura yazdırdı.
- Sebastian Baez karşısında ilk 2 seti kaybeden Zverev, karar setinde 4-5'ten maç puanı çevirerek 2-6 4-6 6-1 6-2 ve 7-5'lik setlerle maçı kazandı.
- Novak Djokovic, Alex Molcan'ı 6-2 6-3 7-6(4) setlerle geçerek 3. turda Aljaz Bedene ile eşleşti.
- Angelique Kerber ise rakibi Elsa Jacquemot'u 6-1 ve 7-6 sona eren setlerle 2-0 yenerek üçüncü tura çıktı.
- Rafael Nadal, rakibi Corentin Moutet'i 6-3, 6-1 ve 6-4'lük settlerle ile geçerek adını 3.tura yazdırdı ve Botic Van de Zandschulp'un ( Botik fande zanskuğp) rakibi oldu.
- Öte yandan: Amerika Açık'ın son şampiyonu Emma Raducanu, sezonun ikinci grand slam turnuvası Fransa Açık'a 2'nci turda veda etti. Kadınlarda dünya 17 numarası Angelique Kerber ise rakibi Elsa Jacquemot'u 6-1 ve 7-6 sona eren setlerle 2-0 yenerek üçüncü tura çıktı.
🏀 NBA'de 2021-22 sezonunun en iyi 5'leri dünya genelinde 100 medya mensubunun katıldığı oylamayla belirlendi. Sezonun en iyi 5’inde Giannis Antetokounmpo (Milwaukee Bucks), Nikola Jokic (Denver Nuggets), Luka Doncic (Dallas Mavericks), Devin Booker (Phoenix Suns) ve Jayson Tatum (Bostan Celtics) yer aldı.
- Öte yandan: Sezonun en iyi üçüncü 5'ine seçilen LeBron James, toplamda 18. kez en iyiler listesine dâhil olarak bu alandaki rekorunu geliştirdi.
🏆 AS Roma, UEFA Avrupa Konferans Ligi Finali’nde rakibi Feyenoord’u 1-0 yenerek kupanın sahibi oldu. AS Roma’nın teknik direktörü Jose Mourinho, bu skorun ardından Avrupa’da üç büyük kupayı (UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi, UEFA Avrupa Konferans Ligi) kazanan ilk teknik direktör oldu.
Faiz kararı, ekonomi politikaları

TCMB, dolar kurunun 16'nın üzerine tırmanması ve nisanda enflasyonun %70'e ulaşması sonrasındaki ilk faiz kararını bugün saat 14:00'de açıklayacak. Sizler için bugüne kadar izlenen belirli ekonomi politikalarını ve bunların değerlendirmelerini derledik. İyi okumalar!
Kur korumalı mevduat
Aralık ayı ortasında dolar kurunda yaşanan hızlı yükseliş sonrasında duyurulan kur korumalı mevduat (KKM), döviz kurunda yaşanan yükseliş farkını belirli vadelerde faize ek olarak ödemeyi vadederek kurda istikrarı sağlamayı amaçlayan bir enstrüman olarak ortaya çıktı. KKM dolar kurunun ilk başta 18 seviyesinden 11’in altına inmesini sağlasa da dolar kurundaki yükseliş 2022’de devam etti.
KKM sonrasında Merkez Bankası para politikası metinlerinde "liralaşma" stratejisine vurgu yapmaya başlasa da gerçek bir liralaşmanın olup olmadığı ise tartışmalı. Türkiye'de yabancı para mevduatların toplam mevduatlara oranı 2022 başından bu yana kademeli olarak düşse de KKM'ler yabancı para mevduatlara dâhil edildiğinde, dolar cinsi ya da dolara endeksli mevduatın toplam mevduatlara oranının %70'i aştığı görülüyor.

- Ne oldu? Dolar kuru 2022’nin başından bu yana %20 civarında artarken vadesi gelen KKM ödemelerinin maliyeti sadece mart ve nisan ayında 16,3 milyar lira oldu. Fed’in mart ayında faizleri artırmaya başlaması ve parasal sıkılaşmaya hazırlanması da son dönemde dolar kuru üzerinde baskı yaratan önemli faktörlerden oldu.
- Ne dendi? Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Cengiz Yavilioğlu TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekillerinin sorularını yanıtlarken kur korumalı mevduatın maliyetinin Hazine ve Maliye Bakanlığı için 2022’nin tamamında 18,1 milyar lira, Merkez Bankası içinse 4,2 milyar lira olacağını belirtmişti.
- Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati ise KKM duyurulduktan sonra verdiği bir mülakatta Türkiye’nin gerçek bir serbest piyasa ekonomisi olduğunu ve bu yapı içinde oyuncuların serbest bırakılması hâlinde kurun optimal seviyeye geleceğini dile getirmişti.
İhracatçıların TCMB’ye döviz satışı
TCMB yayımladığı bir uygulama talimatı ile 2022’nin başında ihracatçıların döviz gelirlerinin %25’inin bankalar üzerinden TCMB’ye satılmasını zorunlu kıldı. İhracat temsilcileri ilk yaptıkları açıklamalarda uygulamanın kendilerini zorlayacağını belirtirken uzmanlar ise döviz rezervi ihtiyacından dolayı böyle bir uygulamanın başladığını dile getirmişti.
- Ne oldu? Fed’in faiz artırımlarına başlaması ve dolar kurunun 14,50 seviyesini aşmasıyla TCMB ihracatçıların döviz satışı oranını %40'a çıkarmıştı.
- Ne dendi? Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Fikret Kileci döviz satış oranının %40’a çıkarılmasının dövize talebi tutma amacıyla yapıldığını düşündüğünü ve doların yükselmesinin alınan bu kararda etkili olduğunu söylemişti.
- İş Portföy Genel Müdür Yardımcısı Nilüfer Sezgin ise uygulama ilk açıklandığı zaman yaptığı değerlendirmede "Piyasada birkaç aydır döviz arzının çok kısıtlı olduğunu görüyoruz ve Merkez Bankası’nın neredeyse döviz likidite sağlayıcısı olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla döviz rezervlerini arttırıcı her türlü kararı uygulamaya ihtiyacı olduğunu görüyoruz." demişti.
- Öte yandan: Rusya da Ukrayna savaşı ve uygulanan yaptırımlar nedeniyle benzer bir uygulamaya başlayarak ihracat gelirlerinin %80’inin rubleye çevrilmesini zorunlu hâle getirmişti. Rusya, rublenin istikrara kavuştuğunu belirterek döviz satış oranını bu haftanın başında %50’ye düşürdü.
TÜFE’ye endeksli tahvil
TÜFE’ye endeksli tahviller, anapara ve faiz ödemesinin enflasyona bağlı olduğu ve bu sayede pozitif bir reel getiri olanağı sunan tahvillerdir. Bu tahvillerin ihracı ve yeniden ihracı ile Hazine’nin alışılmadık şekilde faiz geliri elde etmesi ve borç stokunu görece sabit tutmaya çalışması izlenen ekonomi politikalarıyla ilgili tartışmalarda da önemli bir yer işgal etti.
- Neden? TÜFE'ye endeksli tahvil ihraçlarının iç borç stokundaki payının artmasında enflasyondaki artışla beraber kurumsal yatırımcıların sabit getirili tahvillere olan ilgisinin azalması ve risk primlerindeki artış rol oynadı.

- Ne oldu? Hazine’nin iç borç stoku içerisinde TÜFE’ye endeksli tahvil oranı enflasyon ve enflasyon beklentilerindeki yükselişe rağmen 2022’nin ilk 4 ayında artış gösterdi. Nisan ayında TÜFE’ye endeksli tahvillerin iç borç stoku içerisindeki payı %25,65’e çıkarak 2014 yılından bu yana en yüksek seviyeye tırmandı.
- Etkisi ne olur? Kerim Rota TÜFE’ye endeksli tahvillerin ihracı ve yeniden ihracıyla beraber uzun vadede gelecek nesillerin omzuna büyük bir faiz yükü bindirileceğini belirterek şu sözleri söylemişti:
"“Sürekli borçlanan Hazine nasıl faiz geliri elde edebilir” diye sorduğunuzu duyar gibiyim. İşte bu faiz geliri, enflasyona endeksli tahvillerin “yeniden” ihracından elde ediliyor. Hazine, bırakın sorumlu bir şekilde gelecek nesillere sahip çıkmayı, 2019’dan bu yana yukarıda açıkladığım muhasebe mucizesinden bir “cinlik” yaparak kısa vadeli olarak faydalanmayı tercih ediyor."
- Ne dendi? Kurumsal yatırımcıların TÜFE’ye endeksli Hazine tahvillerine yatırım yaparak 2022’nin ilk çeyreğinde kârlarını önemli derecede artırması sonrasında Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati bireysel yatırımcıya yönelik enflasyon korumalı tahvil çalışmalarının da tamamlandığını belirtmişti.
Ekonomideki sorunlar nasıl çözülür?
Aposto!'ya konuşan Yalova Üniversitesi’nden Doç. Dr. Baki Demirel, Türkiye ekonomisindeki sorunların sadece para politikasıyla çözülemeyeceğini ve daha kapsamlı bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini belirterek yapılması gerekenleri şöyle sıralıyor:
- Merkez Bankası ve Hazine’nin enflasyon, işsizlik ve istihdam gibi sorunlardaki görevlerinin çok iyi belirlenmesi gerekiyor.
- Merkez Bankası’nın finansal istikrar ve kur istikrarı odaklı bir politika çerçevesi uygularken maliye politikasının ise enflasyon, işsizlik ve istihdama yönelik politikalar üretmesi lazım.
- Politika faizinin mutlaka artırılması gerekiyor. Bu bir zorunluluk çünkü küresel parasal hiyerarşinin en tepesindeki dolar ve onun arkasındaki Fed faizleri yükseltirken, bu sisteme entegre olmuş bir ekonomide Merkez Bankası’nın politika faizini %14'lerde tutması artık oldukça zor.
- Kur korumalı mevduatın sağlayacağı rezervlere dayalı yürütülen örtük sabit kur sistemi artık sürdürülemez durumda. Bu sürdürülemediği takdirde oluşacak kur artışı çok sert olabilir, bu yüzden önlem almak gerekiyor.








