17 Mayıs Cuma sabahından herkese günaydın.
Yurt içinde yoğun ve hareketli bir gün geçirdiğimizi söyleyebiliriz. Dün gerek TCMB'den, gerekse BDDK'dan gelen veriler ekonomik göstergelerde iyileşmeye işaret etti. Yayımlanan verilere göre geçtiğimiz hafta 2,9 milyar USD ile son yılların en hızlı yabancı girişi kaydedilirken, bu dönemde yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı 4 milyar USD'den, KKM stoku ise 36 milyar TL'den fazla azalış gösterdi. Bu sırada BIST 100 endeksi ise 10.300 puan seviyelerine geri döndü.
Yurt dışında ise ABD'den gelen verilerin yanı sıra, özellikle Asya'dan gelen birtakım açıklamalar takip edildi.
Günün Hikayesi'nde Eren Kuru'nun Borsa İstanbul'daki arbitraj stratejileri üzerine kaleme aldığı yazıyı bulabilirsiniz.
Günlük ruh gıdası dozunuz ise burada: Heartbreak Jazz
İyi okumalar.
– Emircan
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.
• BIST 100 endeksi günü 106,0 milyar TL hacim ve %1,59 kazançla 10.319 puandan tamamladı. Güne hızlı bir açılışla başlayan, ancak kapanışa kadar nispeten sakin bir seyir izleyen endeks, kapanışı doğru gelen oldukça güçlü alımlarla birlikte tekrardan 10.300 puan düzeyine yükseldi.
- Endekste haftalık kazanç %0,50 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kazanç %8,08, yılbaşından bu yana kazanç ise %38,15 seviyesinde.
- BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,99 kazanç yaşayan Reeder Teknoloji (REEDR), %9,97 kazanç yaşayan İş GYO (ISGYO) ve %9,94 kazanç yaşayan Mia Teknoloji (MIATK) payları oldu.
- Gün içinde en çok öne çıkan sektörel endeks %4,40 artış gösteren BIST Sigorta Endeksi (XSGRT) oldu. BIST Sanayi Endeksi (XUSIN) günü %1,64 kazançla tamamlarken, BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) ise %2,70 kazanç yaşadı.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) toplam rezervleri 10 Mayıs ile sona eren haftada 7,5 milyar USD artışla 134,4 milyar USD seviyesine yükselirken; aynı haftada net uluslararası rezervler 9,8 milyar USD artışla 30,9 milyar USD'ye ulaştı. Söz konusu dönemde swap hariç net rezervler ise 15,2 milyar USD artışla eksi 23,6 milyar USD seviyesinde gerçekleşti.
• Cumhurbaşkanı Erdoğan, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi'nin üç yıllık bir hedef olarak görülmemesi gerektiğini, kamuda tasarruf kültürünü kurumsal bir niteliğe kavuşturarak bu konudaki farkındalığın sürekli yüksek kalmasını sağlayacaklarını söyledi.
- ➕ Dahası: Tasarruf tedbirlerinin bütün kamuyu kapsadığını da ifade eden Erdoğan, "Yani merkezî idareler, yerel yönetimler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeler ve fonlar bu paketin kapsamındadır. Bu çerçevede tasarruf tedbirlerine istisnasız olarak tüm kamu idarelerimiz ve personeli uymak zorundadır" dedi.
• TCMB tarafından yayımlanan menkul kıymet verilerine göre yabancı yatırımcılar 10 Mayıs haftasında 84,1 milyon USD'lik net hisse senedi, 2,8 milyar USD'lik net DİBS alımı yaptı. 10 Mayıs verisiyle birlikte yabancıların son dört haftada yaptığı toplam alım miktarı 4,4 milyar USD seviyesine ulaşırken, söz konusu haftada yapılan DİBS alımı ise veri setinin oluşturulmaya başlandığı 2020 yılından bu yana en yüksek seviyede gerçekleşti.
- 👉🏻 Öte yandan: Yabancı bankaların Türk bankalarıyla yaptığı swap miktarı bir önceki hafta 4,6 milyar USD tutarında artış gösterdi. Son verilerle birlikte yabancıların toplam swap pozisyonu son yedi haftada 13,6 milyar USD artış göstermiş oldu.
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), 10 Mayıs haftasında kur korumalı mevduat (KKM) stokunun 36,4 milyar TL azalışla 2 trilyon 196 milyar TL seviyesine gerilediğini duyurdu. Söz konusu haftada KKM'nin toplam mevduatlar içindeki payı %14,07'ye gerilerken, KKM hariç TL mevduatın payı ise %45,35'e yükseldi.
- 👉🏻 Öte yandan: TCMB verilerine göre 10 Mayıs haftasında yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 4,3 milyar USD tutarında azalış gösterdi. Söz konusu dönemde gerçek kişilerin döviz mevduatları 2,2 milyar USD azalırken, tüzel kişilerin mevduatları ise 2,1 milyar USD azalış kaydetti.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcunun Mart ayında 2023 yılının sonuna kıyasla 1,7 milyar USD artışla 165,7 milyar USD seviyesine yükseldiğini duyurdu. Söz konusu dönemde uzun vadeli kredi borçları 452 milyon USD artışla 155,3 milyar USD'ye yükselirken, kısa vadeli borçlar ise 1,3 milyar USD artışla 10,4 milyar USD'ye çıktı.
• Kripto varlıklara ilişkin düzenlemeleri içeren Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kuruluna sunuldu. Kanun teklifinde kripto varlık, kripto varlık hizmet sağlayıcısı, platform ve cüzdan gibi varlıkların tanımının yapılması ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından düzenleme altına alınması öngörülüyor.
- 📖 Ayrıntılar: Teklifte kripto varlık alım-satım faaliyetlerinin, yatırım hizmet ve faaliyetlerinin dışında bırakılması, kripto varlıklara yönelik yatırım danışmanlığına yönelik usul ve esasların SPK tarafından belirlenmesi, yurt dışında faaliyet gösteren kripto borsalarının kapatılması, İzinsiz kripto varlık faaliyeti gösterenler hakkında 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası uygulanması gibi düzenlemeler yer alıyor.
• Bloomberg'e konuşan İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Mali Hizmetler Daire Başkanı Neslihan Vural, İgdaş'ın halka arz da dahil olmak yeni fonlama fırsatları konusunda imkanlar sunduğunu ifade etti.
- 🔍 Ayrıntılar: Doğalgaz tarifesine zam yapılması durumunda İgdaş'ın 10 milyar USD'nin üzerinde değerleme yakalayabileceğini belirterek İBB'nin İgdaş'taki payını %20'nin altına indirmeyi hedeflediklerini söyleyen Vural, "Bir finans insanı olarak özelleştirmeden yanayım. Belediyenin nihayetinde sadece belediye işlerine geri dönmesi gerektiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
• Bloomberg HT tarafından hazırlanan Tüketici Güven Ön Endeksi, Mayıs ayında bir önceki aya kıyasla 4,77 puan azalışla 63,42 seviyesine gerileyerek Temmuz 2023'ten bu yana en düşük seviyesini kaydetti.
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarım ürünleri üretici fiyat endeksinin (Tarım-ÜFE) Nisan ayında aylık bazda %2,71; yıllık bazda ise %60,77 seviyesinde artış gösterdiğini duyurdu.
• TÜİK, hizmet üretim endeksinin Mart ayında aylık bazda değişim göstermediğini; yıllık bazda ise %6,8 arttığını açıkladı. Söz konusu dönemde endeksi oluşturan alt gruplar arasından üretiminde en çok artış kaydedilen grup aylık bazda %2,7; yıllık bazda ise %15,0 ile bilgi ve iletişim grubu oldu.

• Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) güneş enerjisi ve enerji depolama sistemleri projelerinin finansmanı amacıyla Dünya Bankası'ndan 300 milyon EUR'luk kredi ve Dünya Bankası Enerji Sektörü Yönetim Yardım Programı'ndan (ESMAP) 1,5 milyar EUR'luk hibe sağladıklarını duyurdu.
• ABD'de sanayi üretimi Nisan ayında aylık bazda %0,1 artarken; yıllık bazda %0,4 azalış kaydetti. Söz konusu dönemde toplam üretimin %78'ini oluşturan imalat sanayisinin gerçekleştirdiği üretim aylık bazda %0,3 gerilerken, maden üretimi %0,8 geriledi. Bu sırada kamu şirketlerinin gerçekleştirdiği üretim ise %2,8 artış gösterdi.
• Fed'in en şahin üyesi olarak bilinen Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, Fed'in faiz oranlarını bir süre daha mevcut seviyede tutmasının muhtemel olduğunu ve mevcut durumda para politikasının ne kadar sıkı olduğundan emin olmadığını söyledi:
"Aklımdaki en büyük belirsizlik, para politikasının ekonomi üzerinde ne kadar aşağı yönlü baskı oluşturduğudur. Bu bilinmiyor; kesin olarak bilmiyoruz. Bu da bana, herhangi bir sonuca varmadan önce temel enflasyonun nereye doğru gittiğini anlayana kadar muhtemelen bir süre daha burada durmamız gerektiğini gösteriyor."
• Yemen’deki Husilerin, Refah saldırılarına misilleme amacıyla İsrail'e gidecek tüm gemilere saldırı düzenleyeceğini açıklamasının ardından Drewry Dünya Konteyner Navlun Endeksi %16'lık artışla konteyner başına 3 bin 159 USD seviyesine yükseldi.
• Japonya ekonomisi 2024 yılının birinci çeyreğinde çeyreklik bazda %0,2; yıllık bazda ise %2,0 daralarak beklentilerin çok altında performans gösterdi. Böylece ülke ekonomisi, pandemi şartlarının geçerli olduğu 2021’in birinci çeyreğinden bu yana ilk kez daralma gösterdi.
• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin ziyareti sırasında yaptığı konuşmada 2023 yılında Rusya ile Çin arasındaki ticaret hacminin 240 milyar USD ile rekor seviyeye ulaştığını, bu sırada iki ülke arasında değeri 200 milyar USD'yi aşan 80 projenin ortaklaşa geliştirildiğini kaydetti.
- ➕ Dahası: İki ülke arasında gerçekleşen ticarette ulusal paraların ne kadar kullanıldığına da değinen Putin, "Rusya-Çin ticaretinde ruble ve yuanın payı %90'ı aştı. Bu rakam artmaya devam ediyor ve karşılıklı ticaret ve yatırım, üçüncü ülkelerin etkisinden ve küresel döviz piyasalarındaki olumsuz eğilimlerden güvenilir bir şekilde korunuyor" ifadelerini kullandı.
"Yurt dışı yerleşikler 03-10 Mayıs haftasında, nette 84,68 milyon dolarlık hisse senedi alım yaparken DİBS tarafında yine net olarak 2.832,57 milyon dolarlık alım gerçekleştirdi.
DİBS bakımından bu hafta gerçekleşen alım bu yılın rekoru olmak yanında 2023 yılındaki en güçlü haftalık alımının 2 katından fazla. Hisse tarafındaysa yoğun satışlar sonrasında gelen alımlar kalıcı olamadı ve zayıf bir görünüm mevcut.
2024 yılı için kümülatif duruma baktığımızdaysa hisse senetlerinde 906,95 milyon dolarlık bir artı, Devlet İç Borçlanma Senetlerideyse 4.436,09 milyon dolar şeklinde bir seviyeyle zirve görüyoruz.
Aynı verilerin 2023 yılını da kapsayan gösterimi diğer grafiklerdedir ve stok veriler için sondaki grafiğin sert yükselişi dikkat çekicidir."
• Orkun Gödek:
"Tek 1 haftada $2.8bn tahvil alımı geldi. Gökten içeriye döviz yağarken TCMB de açık pozisyonunu toparladı. Belki önceliği değildi, koşullar bunu getirdi ama ayağına gelen topa da vurdu. TL likidite artışındaki en önemli gerekçelerden birisi de döviz girişi.
Önemli mi? Tartışmasız. Bu nedenle sabah notlarını hisseden çok buraya, likiditeye ayırıyoruz 1 haftadır. Hepsi bütün."
• Beşyüzyedi:
"TCMB döviz pozisyonunu gündelik hesaplarken, haftada bir kere yenilenen 'yabancı MB swapları verisi değişmemiştir' varsayımı yapıyoruz. Perşembe günleri önceki haftanın verisi gelince de teyit ediyoruz; değişmemiş.
Böylece grafiğimiz düzeltmeye gerek duymadan trendini sürdürüyor. Bu alımlar sayesinde 'brüt rezerv içerisinde swap payı' acımasızca düşüyor."

Sabancı Holding: Geleceğimizi kimseye vermiyoruz
Cumhuriyetle aynı yolu yürüyen Sabancı Holding, ‘Biz, her şeyi gençliğe bırakacağız. Geleceğin ümidi, ışık saçan çiçekleri onlardır. Bütün ümidim gençliktedir.’ sözleriyle gençlere verdiği kıymeti dile getiren Mustafa Kemal Atatürk’ün izinden gidiyor.
Gençlere verilebilecek en büyük hediyenin sözden aksiyona geçmek olduğu bilinciyle çalışmalarını yürüten Sabancı Holding, bu 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nda, Sabancı Gençlik Seferberliği’ni duyurmanın gururunu “Geleceğimizi Kimseye Vermiyoruz” mesajıyla paylaşıyor.
Sabancı Gençlik Seferberliği
Gençliğe sahip çıkmayı, fikirlerini, hedeflerini önemseyip el üstünde tutmayı öğütleyen Atatürk’ün değerlerini sahiplenen Sabancı Holding’in, 2021 yılında başlattığı ve 3 yıl içerisinde Türkiye’nin en geniş katılımlı sosyal sorumluluk hareketine dönüşen Sabancı Cumhuriyet Seferberliği, şimdi yoluna Sabancı Gençlik Seferberliği olarak devam edecek.
Tüm kaynaklarını ve teknolojik altyapısını binlerce Sabancı gönüllüsünün desteğiyle gençlere açan proje kapsamında, Türkiye’nin farklı illerinde Sabancı Teknoloji ve Etki Merkezleri ağı kurulacak. Gençlerin umutlarına hassasiyetle yaklaşan Sabancı Holding; üreten, değer yaratan, fikrine sahip çıkan gençlere destek vererek Türkiye’nin beyin gücünün Türkiye’de kalmasını ve ülke çapındaki girişimcilere fırsat eşitliği sağlamayı amaçlıyor.
Gençlere umut olmayı hedefleyen Sabancı Gençlik Seferberliği hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Çünkü bütün ümit gençlikte.
Borsa İstanbul’da arbitraj çekiciliğini koruyor mu?
Sermaye maliyetinin artmasıyla Borsa İstanbul tarafındaki hisse vadeli arbitrajlarda kazanç da cazibesini kaybetti. Maliyetlerin aşağıya gelmesiyle tekrardan arbitraj getirileri canlanabilir.

Sermaye maliyetinin artmasıyla Borsa İstanbul tarafındaki hisse vadeli arbitrajlarda kazanç da cazibesini kaybetti. Hafızaları tazelemek için Kur Korumalı Mevduat (KKM) açıklanmadan iki-üç ay öncesine geri dönmek istiyorum. Aşağıdaki grafikte gördüğünüz üzere Takasbank Para Piyasası’nda oluşan getiriler peyderpey geriliyor. Bazı tarihlerde minimum ve maksimum oranlarda sapmalar olsa bile ortalama getirinin yavaş yavaş daraldığına şahidiz: Getirinin aşağıya doğru gelmesinin TCMB’nin faiz indirim politikalarından kaynaklı olduğunu hatırlayalım.

Kaynak: Takasbank
KKM açıklanmadan önce sermaye maliyetlerinin azalması ile yatırımcılar getiriyi başka enstrümanlarda aramaya başladı. Bazı yatırımcılar dövize, bazıları hisse senedine, kimise arbitraja yöneldi.
Arbitraj kelimesini çok sık kullanıyoruz. Peki bu arbitraj nedir? Hemen açıklayalım: Farklı piyasalarda işlem gören aynı menkul kıymetin, paranın, hisse senedinin veya değerli madenin fiyatının farklı olması durumunda eş zamanlı olarak düşük fiyatlı piyasadan alınıp yüksek fiyatlı piyasada satılarak kâr elde edilmesine denir.
Borsa İstanbul tarafında genellikle üç adet arbitraj stratejisinde yoğunlaşılıyor. Birincisi, spot menkul kıymet ile vadeli menkul arasındaki faiz farkı (Örnek: GARAN ile F_GARAN052024). İkincisi, iki farklı vadede olan menkul kıymet arasında faiz farkı (Örnek: F_GARAN052024 ile F_GARAN0624). Son olarak da Borsa Yatırım Fonları (BYF) ile BYF’nin içerisindeki şirketlerin ağırlıklardan dolayı oluşan fark.
Küçük yatırımcıdan, büyük yatırımcıya kadar en çok kullanılan stratejiyi bugün ele almak istiyorum. Yani, birinci stratejimiz olan spot ile vadeli arasındaki faiz farkı. Bu strateji de kendi arasında ikiye bölünüyor. Birincisi faizin alımı-satımını gerçekleştirmek ya da yüksek faizden işlem yapıp vade sonunu beklemek. Türkiye’de yatırımcılar arasında genelde ikinci seçenek tercih ediyor. Neden? Çünkü oluşan getiriyi mevduat gibi vade sonunda elde ediyorsunuz.
Stratejideki arbitrajı nasıl hesaplarız?
((Vadeli fiyat- spot fiyat) / spot fiyat) / vadeye kalan gün sayısı * 366)
Bu denklemdeki spot fiyatın yerine uzak vadeli kıymetin fiyatını yazarsak da iki farklı vadede olan menkul kıymetin faiz farkını hesaplarız. (Bu yıl özelinde 366 gün olduğu için formülde 366 kullanılmıştır.)
Bu hesaplamalar ile hisse senedi arbitraj getirilerinde, özellikle bankalar tarafında yıllıklandırılmış basit faiz olarak %100 ve %100’ün üzerinde getirileri bulunabiliyordu. Bu fırsatı değerlendiren hem kurumsal yatırımcılar hem de bireysel yatırımcılar ütopik kazançlar yakaladılar. Bu getiriler ne zamana kadar sürdü? Sayın Hafize Gaye Erkan’ın TCMB’nin yönetime gelip, ortodoks ekonomi politikalara geri dönüp ve enflasyon ile mücadelede faiz artırımlarına başlamasıyla küçük küçük gerçekleşti. Böylece piyasadaki marj daralmaya başladı. (TCMB, Haziran 2023’ten bu yana toplam 3.500 baz puan faiz artışı gerçekleştirdi.)
Bu artışlar ile arbitraj tarafında mevduata eşlenik getiri bulmak zor bir hale geldi. Getiriler hemen hemen politika faizi ile paralel şekilde oluşmaya başladı.

Yukarıdaki grafikte spot hisse senedi ile vadeli hisse senedi arasındaki getirileri görüyorsunuz.
Yatırımcılar arbitraj stratejisini iki farklı maliyet yoluyla gerçekleştiriyor. İlki öz sermaye ile, ikincisiyse aracı kurumdan kullandığı kredi ile.
Diyelim ki işlemi ilk maliyet yoluyla gerçekleştirdik. En yüksek getirinin %62,42 ile TAVHL’de olduğunu görüyoruz. İşlemi gerçekleştirmek için spot 100 adet hisse senedi satın alıp, karşılığında 1 adet hisse senedinin vadeli tarafında satış gerçekleştiriyoruz. Bu işlem ile birlikte vade sonunda brüt getiri olarak %62,42 alacaksınız. Alım-satım tarafındaki komisyon ve vade sonuna kadar piyasadaki oynaklıktan dolayı teminat tamamlamayabilirsiniz. Bu yüzden brüt getiri %60,00’ın altına sarkıyor. Ek olarak, yatırımcılar teminat için ekstra bir bakiye ayırmak zorundalar. Bu yüzden son beş ay içerisinde arbitraj çok tercih edilen yatırım stratejleri arasında yer almıyor.
Peki vadeli stratejide fiyatlanma nasıl oluşmaktadır?

Aslında diğer strateji ile pek bir getiri farkı yok denebilir. Sermaye maliyetlerinin daralması gerçekleşmeden bu getirilerin anlamlı hâle gelmesini bekleyemeyiz. Şu anki piyasa durumuna göre mevduat ile para piyasası fonlarının getirileri, arbitrajların getirilerinin üzerinde oluşmakta.
Tabii bir diğer önemli nokta da işlem hızıdır denebilir. Diyelim ki getiriyi matematiksel olarak gördük, ancak emir iletim hızı dolayısıyla spot tarafta işlemi istediğimiz fiyattan gerçekleştiremedik. İşlem, hızdan ötürü farklı fiyattan gerçekleşti ve getirimiz %60,00’dan %30,00’a daraldı. Bu durumda maliyetten dolayı zarar yazmış oluruz.
Kabaca özetlemek gerekirse, maliyetler yukarıda iken arbitraj getirileri cazip değil. Bunun yerine mevduat ya da para piyasası fonlarında pozisyonlanma gerçekleştirebilir. Maliyetlerin aşağıya gelmesiyle tekrardan arbitraj getirileri canlanabilir.






