Yurt İçi Piyasalar
Yurt Dışı Piyasalar
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Veri

⚖️ Dış ticaret açığı büyüyor

TÜİK, ekim ayına Türkiye'nin dış ticaret açığının yıllık bazda %421,7 artışla 7,8 milyar dolara yükseldiğini açıkladı. Ekonomik güven endeksi kasım ayında 0,2 puan azalışla 96,9 oldu. Almanya'da AB uyumlu TÜFE %11,3 seviyesine geriledi.
29 Kasım - Brand & Sport Summit - Punto
Brand & Sport Summit 2022 ile birlikte

Markalar ve spor buluşuyor: Brand & Sport Summit 2022

Brand & Sport Summit Sportsnet Group tarafından düzenlenen, sporun ve markaların Türkiye’deki en büyük buluşması Brand & Sport Summit bu yıl altıncı kez sporcuları, yöneticileri ve uzmanları buluşturuyor. Nedir? Spor dünyası içerisinde…

Daha fazlasını öğren →

Fotoğraf: Anadolu Ajansı

Fotoğraf: Anadolu Ajansı

30 Kasım sabahından herkese merhaba.

Soğukların kendini iyiden iyiye hissettirmeye başladığı bugünlerde enerji maliyetlerinin dış ticaret açığı üzerindeki ağır baskısını gördüğümüz verileri sizler için derledik.

Güne dair gündemin ilk sırasında ise 3. çeyrek büyüme verisi olacak. Gözler TÜİK'te, saat 10.00'u bekliyoruz.

Günlük ruh gıdası dozunuzu da buraya iliştirdik: Orchestral Covers

Keyifli okumalar!

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Yurt İçi Piyasalar

• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekonomik güven endeksinin kasım ayında 0,2 puan azalışla 96,9 olduğunu duyurdu.

📖 Perspektif: Kasım ayında tüketici güven endeksi 0,4 puan artışla 76,6'ya, perakende ticaret sektörü güven endeksi 2,5 artışla 121,9 puana, inşaat sektörü güven endeksi 1,1 puan artışla 91,6 puana yükseldi. Reel kesim güven endeksi 0,7 puan düşüşle 101,3'e, hizmet sektörü güven endeksi ise 1,2 puan düşüşle 118,1'e geriledi.

💾 Cep Bilgisi: Ekonomik güven endeksi, tüketici ve üreticilerin genel ekonomik duruma ilişkin değerlendirme, beklenti ve eğilimlerini özetleyen 200 puanlı bir endekstir. Endekste 100 puanın üstündeki değerler ekonomik duruma ilişkin iyimserliği temsil ederken 100 puanın altındaki değerler kötümserliği gösterir.

• Ekonomim.com'a konuşan Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe, "Türkiye'de asgari ücretin 300-350 dolar arasında olması lazım. Maliyet 500 dolar olursa karşılayamayız. Asgari ücreti sürekli artırmakla bir noktaya gelemeyiz. Fiyat artışlarının da durması lazım. Zam yapıyorsunuz çalışan yine mutsuz. Çünkü sokağın, pazarın reaksiyonu farklı. %30-40 zam yapsan da pazarda %70-80 zam oluyor" ifadelerini kullandı.

👉 Öte yandan: BloombergHT yayınına katılan TÜSİAD Başkanı Orhan Turan, "Düşük TL ve ucuz iş gücü ile Türkiye'nin rekabet gücünün sürdürülebilir olabileceğini düşünmüyorum. Bu, 50 yıl önce Uzak Doğu'nun stratejisiydi. Bunları yaptığınızda 5-6 ay nefes alıyorsunuz ama sürdürülebilir hâle getiremiyorsunuz" değerlendirmesinde bulundu.

• TBMM Başkanı Mustafa Şentop, EYT düzenlemesinin 16 Aralık'ta sona erecek bütçe görüşmelerinin ardından TBMM takvimine sığdırılmasının mümkün olduğunu ifade etti.

• Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, kasım ayında düzenlenen "Efsane Cuma" indirimlerinin gıda dışı kasım ayı enflasyonunu aşağıya çekebileceğini  ifade etti.

📖 Perspektif: Finansal teknoloji şirketi Sipay tarafından yayımlanan verilere göre bu yıl düzenlenen Efsane Cuma indirimleri döneminde internet üzerinden yapılan alışveriş hacmi %265 artış gösterdi. Yapılan işlem adedi ise neredeyse iki katına çıktı. 

• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankacılık sektörünün ekim ayı birleştirilmiş finansal tablolarını yayımladı. Buna göre, sektörün aktif büyüklüğü 13,4 trilyon TL'ye ulaşırken net dönem kârı %408 artışla 335,9 milyar TL oldu. Sektörde takipteki alacak oranı %2,2 ile stabil seyrediyor ve sermaye yeterlilik rasyosu %19,2 ile güçlü seyrini koruyor.

💉Hatırlatma dozu: Bankacılık sektörünün karlılığına ilişkin daha önce yaptığımız bir değerlendirmeyi buradan ulaşabileceğiniz makalemizin son kısmında bulabilirsiniz. 

Yurt Dışı Piyasalar

• Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Mal Ticaret Barometresinin kasım ayında 96,2'ye gerileyerek 100 eşiğinin altına düştüğünü duyurdu. WTO, yüksek enerji fiyatları ve sıkılaşan parasal koşullar nedeniyle ithalat talebinin zayıfladığını, bu sebeple küresel mal ticaretinin 2023 yılında zayıflayabileceğini öngördü.

💉 Hatırlatma dozu: WTO, 5 Ekim'de yayımladığı tahmininde küresel mal ticaretinin 2022 yılında %3,5, 2023 yılında ise %1 büyüyeceğini öngörmüştü.

• Almanya'da AB uyumlu TÜFE (tüketici fiyat endeksi) ekim ayında aylık bazda değişim göstermeyerek yıllık bazda %11,3 seviyesine geriledi. Enflasyondaki yavaşlamada, gerileyen enerji maliyetleri etkili oldu. 

🇪🇸 İspanya: İspanya'da TÜFE kasım ayında yıllık bazda %7,3'ten %6,6'ya gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti. Avro Bölgesi ülkelerinde beklentinin altında gelen enflasyon verileri, ECB'nin daha ılımlı faiz artışlarına gideceği konusundaki beklentileri güçlendirdi.

• Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rusya ve Çin merkez bankalarının SWIFT sistemi dışında ödeme sistemleri geliştirmek üzerine çalıştıklarını, petrol, petrol ürünleri ve kömür ödemelerinde ise ulusal paraya geçtiklerini belirtti.

• Bloomberg'e konuşan New York Fed Başkanı John Williams, ülkede enflasyonun çok yüksek olduğunu ve Fed'in faiz oranlarını bugünkü seviyeden daha da yükseltmesi gerektiğini düşündüğünü belirtti. Faiz oranlarının düşüşüne ilişkin ise tarih veren Williams, "Muhtemelen 2024'te, düşen enflasyonla beraber faiz oranlarına da indireceğiz" ifadelerini kullandı.

• ABD'de S&P Case-Shiller konut fiyat endeksi eylül ayında aylık bazda %1,2 düşüş kaydetti. Böylece endekste üçüncü ay üst üste düşüş gözlemlenmiş oldu. 

📖 Perspektif: Endekste yaşanan düşüşün mortgage faizlerinde yaşanan artışla ilişkili olduğu düşünülüyor. Ülkede 23 Eylül ile sona eren haftada 20 yıl vadeli ortalama mortgage faizleri %6,52'ya yükselerek 14 yılın zirvesini kaydetmişti.

• Birleşik Krallık hükümeti, ülkede hanehalkını enerji tasarrufuna özendirmek adında resmî internet sitesi kurdu. Sitede, kullanılmayan odalardaki kalorifer peteklerinin kapatılması, ısı yalıtımı yapılması, kalorifer kazanlarının ısısının azaltılması gibi öneriler yer alıyor.

• HSBC, Kanada'dan çekilerek ülkedeki operasyonlarını 10 milyar USD karşılığında Royal Bank of Canada'ya devredeceğini açıkladı. Devir işlemlerinin 2023 yılına kadar tamamlanması ve HSBC'nin vergi öncesinde 5,7 milyar USD kazanç elde etmesi bekleniyor.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Markalar ve spor buluşuyor: Brand & Sport Summit 2022

Brand & Sport Summit

Sportsnet Group tarafından düzenlenen, sporun ve markaların Türkiye’deki en büyük buluşması Brand & Sport Summit bu yıl altıncı kez sporcuları, yöneticileri ve uzmanları buluşturuyor. 

Nedir? Spor dünyası içerisinde yeniliklerin, yeni yaklaşımların ve spor dünyasının değişen yüzünün paylaşıldığı yegâne platform olan Brand & Sport Summit, 15 - 16 Aralık tarihlerinde, 42 Maslak içindeki ESA Arena’da markalar ve spor dünyasını bir araya getirecek.

Kimler var? Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı Mehmet Büyükekşi, Türkiye Basketbol Federasyonu Başkanı Hidayet Türkoğlu, FIBA Basketbol Şampiyonlar Ligi Pazarlama ve Ticaret Direktörü Benjamin Gauthier, A Millî Kadın Futbol Takımı Teknik Direktörü Necla Güngör Kırağası, Türkiye Tenis Federasyonu Başkanı Cengiz Durmuş, Türkiye Cimnastik Federasyonu Başkanı Suat Çelen, Melek Yatırımcı ve Sosyal Girişimci Sinan Güler, P&G Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Tankut Turnaoğlu, AXA Sigorta CEO Yavuz Ölken, Nesine.com CEO Halit Gülbakanoğlu, Mondelez International Pazarlama Lideri Bahadır Demir gibi Türkiye spor camiasının değerli isimleri, marka ve spor ilişkisine yön veren üst düzey yöneticiler, dünya spor endüstrisinin önemli aktörleri ve birçok olimpik sporcu iki gün boyunca sürecek konferansta yer alacak. 

Etkinlik biletlerine ulaşmak için bu bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.

Veri

12 aylık açık 103 milyar USD

12 aylık açık 103 milyar USD

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ekim ayı dış ticaret istatistiklerini yayımladı. Verilere göre yılın ilk 10 ayında ihracat %15,4; ithalat ise %39,4 oranında arttı.

Manşet değerler ve verinin seyri

Veri setinde göre ekim ayında ihracatın %3,0 oranında artarak 21,3; ithalatın ise %31,4 oranında artarak 29,2 milyar USD’ye ulaştığı görülüyor. Böylelikle aylık dış ticaret açığı 7,9 milyar USD olarak gerçekleşti. Bir önceki yılın ekim ayındaki açık ise 1,5 milyar USD seviyesindeydi. Aylık bazda ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yükseliş trendini dördüncü aya taşıyarak %73 oldu.

Aynı değerlere yılın ilk 10 ayı için bakıldığında toplam ihracatın 209,4; toplam ithalatın ise 300,4 milyar USD’ye ulaştığı görülüyor. Böylelikle bir önceki yılın aynı periyotunda 33,9 milyar USD olan dış ticaret açığı 91,0 milyar USD’ye ulaşmış durumda. Bu periyot için ihracatın ithalatı karşılama oranı %69,7 olarak gerçekleşti.

12 aylık toplamda ise toplam ihracat 253 milyar USD toplam ithalat ise 356 milyar USD seviyesinde gerçekleşti. Böylelikle dış ticaret açığı 103,3 milyar USD oldu. Bu dönemde ithalatın ihracatı karşılama oranı ise %71 olarak gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayında 12 aylık kümülatif dış ticaret açığı 43,5 milyar USD ve ihracatı karşılama oranı %83’tü.

Enerji ve altın hariç dış ticaret dengesinde ise bu ay fazla verildi. Ekim ayında bu kalemler hariç ihracat %1,0 oranında artarken ithalattaki artış oranı %12,8 oldu ancak aylık fazla 1,1 milyar USD olarak gerçekleşti. Altın ve enerji hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı da böylelikle %106,1 olarak gerçekleşti.

Diğer detaylar

Dış ticaret kalemlerinde yapısal bir değişim görünmüyor. 2022 yılı genelinde Türkiye'nin yaptığı ihracatın %94,7’lik kısmı imalat sanayii tarafından gerçekleştirilmiş durumda. Tarım ürünleri ihracatının toplam ihracat pastasından aldığı pay ise %2,9 seviyesinde. İthalat tarafında ise ara mal (hammadde) ithalatı toplam hacmin %81,2'sini oluşturuyor. Bunu %10,8 ile yatırım malları takip ediyor. Tüketim mallarının toplam ithalat içindeki payı ise %8,0 seviyesinde.

2022 yılında en büyük ihracat pazarı Almanya olmayı sürdürürken, Almanya’yı ABD, Irak ve Birleşik Krallık takip ediyor. İhracat yapılan ilk 5 ülkenin toplam ihracat hacmi içinden aldığı pay da %30,5 seviyesinde.

Yine 2022 yılında en çok ithalat yapılan ülke ise Rusya Federasyonu. Rusya’yı Çin, Almanya ve ABD takip ediyor. İthalat hacminde ilk 5 ülkenin toplam içinden aldığı pay %42,6 seviyesinde.

Verilere teknoloji yoğunluğuna göre bakıldığında ise 2022 yılında gerçekleştirilen imalat sanayii kaynaklı toplam ihracatın sadece %2,9’luk kısmının yüksek teknolojili ürünlerden oluştuğu görülüyor. Düşük teknolojili ürünlerin ihracatı ise toplam hacmin yaklaşık üçte birine denk seviyede. İthalat tarafında ise yüksek teknolojili ürünlerin payı %9,7 seviyesinde.

…ve enerji

Artan enerji maliyetlerinin dış ticaret dengesi üzerinde yarattığı baskının devam ettiği görülüyor. Savaş ikliminin tetiklediği artış ivmesi son dönemde Çin ve OPEC+ kaynaklı haber akışlarıyla bir miktar yumuşamış olmakla birlikte yıllık bazdaki artış oranı oldukça çarpıcı.

Aylık bazda enerji ithalatı hacmi 7,5 milyar USD olarak gerçekleşti. Bu değer bir önceki yılın aynı ayında 5,4 milyar USD seviyesindeydi.

Öte yandan, EPDK’nın açıkladığı verilere göre ülkemizin doğal gaz ithalatı eylül ayında %20,5; tüketimi ise %21,7 oranında azaldı. Tüketimin konutlarda arttığı ancak organize sanayi bölgeleri ve elektrik santrallerinde azaldığı görülüyor.

Sonuç olarak

Dış ticaret verileri üzerindeki enerji maliyeti baskısının güçlü bir şekilde devam ettiği görülüyor. Savaş ikliminin beraberinde getirdiği fiyat artışları, net enerji ithalatçısı olan ülkemizin göstergelerine olumsuz yansıyor ve yansımaya da devam edecek gibi görünüyor.

TL’nin değer kaybı ile beklenen ihracat artışı ise gerek talep gerekse de maliyet kaynaklı sebeplerle yeterince ivmelenebilmiş değil. İhracatta 12 aylık toplamda 250 milyar USD eşiği aşılmış olsa da dış ticaret açığının 100 milyar USD’yi aşması olumsuz bir görünüm sergiliyor.

Aylık bazda enerji hariç dengede fazla vermiş olsak da toplam dengenin arzu edilen fazla seviyesine erişebilmesi için uzun vadeli planlamalar ve örneğin yüksek teknolojili ürün ihracatı gibi önceliklendirmelerin devreye alınması büyük önem taşıyor.


Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir