🏆 Dünya Kupası Rehberi #2

C grubu, 2022 Dünya Kupası’nın en gösterişli grubu olmasa da gruplardaki en ilgi çekici maçlarından birine ev sahipliği yapacak. Tabii ki bu maçı ilginç kılan daha önce Tangocuları da çalıştıran Meksika’nın Arjantinli teknik adamı Gerardo “Tata” Martino’nun bu kez Meksika’nın başında sahaya çıkacak olması.

Gerardo Martino ismini pek çok futbolsever 2013-2014 sezonunda Barcelona’nın teknik adamı olarak açıklandığında duymuştu. Pek çokları Güney Amerika’da oldukça tanınan ve saygı duyulan tecrübeli futbol adamına burun kıvırmıştı. Ne de olsa Avrupa’daki futbol takımları, özellikle de kulüp seviyesinde, oyunun yenilikçi ve modern yüzünü sergileyen teknik adamlara yöneliyor, bu isimler de çoklukla Avrupa coğrafyasından seçiliyordu. İlk bakışta bu durum bir önyargı gibi görünse de şüpheci yaklaşmak da oldukça doğaldı. Soru işaretlerini üstünde toplayan Gerardo Martino’nun bir de bu görevi almasının arkasında Lionel Messi’nin bulunduğu iddiası, Katalan ekibinde ömrünün uzun olmayacağına yönelik güçlü emareler sundu. Pek de başarılı geçmeyen sezonun sonuna doğru istifa eden Martino’nun böylesine güçlü bir söylentinin gölgesinde çok da rahat bir sezon geçirmediğini de kabul etmek gerek.

Evet, Martino’nun antrenörlük yetenekleri özellikle de Avrupa’da Barcelona seviyesinde bir takım çalıştırmak için yeterince test edilmemiş olabilir. Ancak madalyonun diğer yüzünde Martino, hem kulüp hem de milli takım seviyesinde önemli bir tecrübeye ve birikime sahip.

Kulüp kariyerinin büyük bir bölümünü Arjantin’in Newell’s Old Boys takımında geçiren Gerardo Martino, tıpkı teknik adamlık kariyerinde olduğu gibi futbolculuk döneminde de Tenerife ile çok kısa bir Avrupa macerası da yaşamıştı. Antrenörlük kariyerindeki ilk çarpıcı başarılarını Paraguay Ligi’nde elde eden deneyimli teknik adamın Paraguay milli takımının başına geçmesi çok da büyük bir sürpriz olarak karşılanmamıştı. Paraguay ile 2011’de Copa America finali oynayan Martino’nun aynı sonuçları 2015 ve 2016 yıllarında Arjantin ile de yakaladığını hatırlatalım.

Tecrübeli teknik adamın, Avrupa’da gösterişli bir kariyeri olmayabilir ancak o, Amerika kıtasının en saygı duyulan antrenörlerinden biri. Meksika’nın onu takımın başına getirmesinde de bu kıtadaki başarılarının payı büyük. Tüm bunlara rağmen Martino’nun gerek Arjantin’in başında gerekse Barcelona döneminde beklenen başarılara ulaşamadığı da bir gerçek. Arjantin için bu kupanın ne denli önemli olduğu ortada, hal böyleyken onlar için en büyük yıkım vatandaşları ve eski antrenörleri tarafından rüyalarına son verilmesi olur. Eğer Martino bu sonuca vesile olursa Messi’nin rüyalarından uzun süre çıkmayacağı kesin. 

Her futbolseverin bir Dünya Kupası hikâyesi vardır. İlkler her zaman en iyisi olmasa da daha iyisini izleyene kadar en iyisi odur. Benim için de 1994 Dünya Kupası, halen aklımdan çıkmayan bir kupa olma özelliği taşıyor. Pek çok unutulmaz takımı izlediğimiz bu turnuvada, önemli ve sürpriz başarı elde eden ekiplerden biri de Suudi Arabistan’dı. Fas ve Belçika gibi kendisinden güçlü takımları grupta mağlup etmeyi başaran Yeşil Şahinler, son 16 turunda Dünya Kupası’nı üçüncü bitirecek İsveç’e 3-1 yenilerek elenmişti. 

1994 takımını taşıyan en önemli ismin Saeed Al-Owairan olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Hücuma dönük orta saha oyuncusunun kendi yarı sahasında aldığı topla Belçika ağlarına bıraktığı solo gol halen jenerikleri süslüyor. Dünyaca ünlü konsol oyunu FIFA da Al-Owairan’ın özel kartını çıkararak Asya pazarında karşılığı olan önemli bir hamle yaptı. Al-Owairan’ın özel kartı özellikle Suudi futbolseverleri 1994 yılına götürüp benzer golleri bu oyunlarda atmasını sağlıyor.

1994 Dünya Kupası sonrası, katıldığı dört Dünya Kupası’nda 12 maç oynayan Suudiler bu maçlardan sadece iki beraberlik ve bir galibiyet çıkarabildi. 2022 Dünya Kupası’na gelirken halen en büyük başarılarının 1994 Dünya Kupası’ndaki ikinci tur olduğunu söylemek gerek.

Suudi Arabistan’ın 2022 Dünya Kupası Asya elemeleri yolculuğuysa kusursuza yakın bir performansla geride kaldı. Japonya ve Avustralya gibi güçlü takımların yer aldığı final grubunda 23 puan toplayan Yeşil Şahinler grubu lider bitirmeyi başardı. Bu sonuçlar sonrası FIFA Dünya Sıralaması’nda 51.sıraya yükselen yeşil-beyazlılar yine de Dünya Kupası’na katılan takımlar arasında Gana’dan sonra en kötü sıralamaya sahip takım konumunda. 

Son dönemde alınan başarılı sonuçlar, zor bir dönem geçiren Meksika ve istikrarsız bir görüntü çizen Polonya’yı da göz önüne alınca Suudiler için 1994’ü tekrarlamak adına iştah kabartan bir tablo ortaya çıkıyor. Takımda, kulüp takımlarında birlikte oynayan fazlasıyla oyuncu mevcut. Tamamı Suudi liginde oynayan oyunculardan kurulu ekip için bu bir avantaj gibi gözükse de ligin kalitesinin Avrupa’nın orta düzey bir liginin dahi altında olması soru işaretlerini de beraberinde getirmekte.

Katar ve Suudi Arabistan arasında bozuk olan ilişkilerin son dönemde düzelmeye başlamasıyla tribünlerde hatırı sayılır bir Suudi topluluk görme ihtimalimiz hiç de az değil ancak bunlardan biri hikâyesiyle diğerlerinden ayrışıyor. Cidde’den Doha’ya 1600 kilometrelik bir yürüyüş başlatan Abdullah Alsumi’nin hedefi, biletinin bulunduğu 26 Kasım tarihindeki Polonya maçına yetişmek. Polonya-Suudi Arabistan maçı ne kadar heyecan verici olsa da Alsumi’nin hedefini tutturup o gün statta yer alıp almayacağını öğrenmek de bir o kadar heyecan verici olacak.

Arjantin, Meksika, Polonya ve Suudi Arabistan’dan oluşan grupta bir oyuncunun hikâyesini yazmak isteseniz sanırım ilk aklınıza gelen Lionel Messi olurdu. Bu Dünya Kupası’nın aslına bakarsanız en merak edileni de Lionel Messi’nin kariyerini bir Dünya Kupası zaferiyle kapatıp kapatamayacağı.

Bu soru, futbolu sadece yakından takip eden değil futbol ile kıyısından köşesinden ilgilenen her insanın gayet farkında olduğu bir durum. O halde, biz biraz daha az bilinenlere doğru yol alalım ve kupa kadrosunda yer almayan Javier Hernandez’e, namıdiğer “Chicharito” (küçük bezelye) etrafında dönen tartışmalara bakalım.

Meksika’nın Dünya Kupası kadrosunda kimlerin yer alacağı ülkede önemli tartışmaları beraberinde getirdi. Son dönemlerde takımın oynadığı futbol ve aldığı sonuçlar nedeniyle eleştirilen teknik direktör Tata Martino’nun kadroya almadığı “eski yıldızlar” bu tartışmaları iyice alevlendirmiş durumda. Özellikle ileri uçta yaşanan kalite eksikliğine sezona formsuz başlayan ve üstüne önemli bir sakatlık geçiren Raul Jimenez’in durumu eklenince, gözler MLS’te iyi bir yıl geçiren Javier Hernandez’e döndü. Chicharito; iyi bir sezon geçirdiğini, tüm sezon fit bir görüntü verdiğini, çift haneli gol katkısı sunduğunu ve en önemlisi takım kaptanı olduğu Los Angeles Galaxy’de takıma önemli bir liderlik yaptığını ısrarla belirtirken Dünya Kupası için davet beklediği mesajını net şekilde vermişti.

Meksika’nın Chicharito dönemi öncesi büyük santrforlarından Jared Borgetti ve Hugo Sanchez de Jimenez’in durumunun belirsiz olduğu bir ortamda Javier Hernandez’e ihtiyaç duyulduğunu, dahası MLS’te oynayan bir başka eski İngiltere Premier Lig oyuncusu Carlos Vela’nın da Dünya Kupası kadrosunda yer alması gerektiğine yönelik yorumlar yapmıştı.

Ne var ki Tata Martino, üstünde oluşan büyük baskıya rağmen açıkladığı geniş kadroda ne Hernandez’e ne de Vela’ya yer verdi. Los Angeles’in iki farklı takımında oynayan bu iki yıldız, geçtiğimiz günlerde MLS yarı finalinde karşı karşıya gelmişti. Objektiflere birlikte poz veren iki oyuncu Meksikalı futbolseverleri heyecanlandırsa da Martino’nun kararı sonrası bu heyecanın yerini hayal kırıklığına bıraktığını söylemek zor olmayacak.

Kara Kıta’nın sömürge tarihi yazımında karşımıza belki de en fazla çıkan ülke Fransa’dır. Öyle ki dönemin sömürge Afrikası için ‘’Fransa’nın Arka Bahçesi’’ denmekte. Fransa’nın Afrika’da yaptığı insan hakları ihlalleri ve sömürgecilik faaliyetleri herkesin malumu. Tunus, 1881’de Osmanlı himayesinden Fransa himayesine geçmiş, 75 yıl süren Fransa sömürge dönemi sonrasında 1956 yılında bağımsızlığına kavuşmuştur. 

Tunus’un bağımsızlığından 66 yıl sonra ise sömürge ve sömürgeci, bu sefer yeşil sahada, Dünya Kupası sahnesinde ilk kez karşı karşıya gelecekler. 30 Kasım tarihinde gerçekleşecek grup karşılaşması öncesinde iki ülke daha önce yalnızca dört kez hazırlık maçlarında karşılaşmıştı. İki kez Fransa’nın galip geldiği karşılaşmaların iki tanesi de beraberlikle sonuçlanmıştı. 

İki ülkenin Dünya Kupası geçmişlerine bakarsak; Tunus’un beş kez katıldığı Dünya Kupaları’nda grup aşamalarında elendiğini görüyoruz. Fransa’nın Dünya Kupası geçmişinde ise hepimizin bildiği üzere biri 1998 diğeri de son kupa olan 2018 olmak üzere iki şampiyonluk mevcut. 

Fransa halen geçmişte olduğu gibi ırkçılıkla ilgili tartışmaları arkasında bırakamazken, hem 1998 kadrosu hem de 2018 kadrosunda olduğu gibi bu senenin kadrosunda da kökenleri eski sömürge ülkelerine dayanan birçok sporcu bulunmakta. Maalesef bu tartışmalar 21. yüzyılın ilk çeyreğinin son Dünya Kupası arefesinde halen devam etmekte. 

Fransa, kupaya mutlak favorilerinden biri olarak giderken, Tunus ise grup aşamasından çıkamadığı turnuvalar hanesine artı bir eklemeye yakın görünmekte. 

Fransa, daha önce eski sömürgeleri ile Dünya Kupaları’nda üç kez karşılaşmış. İlki 2002’de Senegale karşı 1-0 mağlubiyetle sonuçlanırken, ikinci karşılaşma ise 2006’da Togo’yu 2-0 mağlup ettikleri müsabaka olarak karşımıza çıkmakta. Üçüncüsü ise 2014 yılında Nijerya’ya* karşı aldıkları 2-0’lık galibiyet.

Bitirirken tarihin tekerrürden ibaret olduğu söylemini sevenler için ilginç bir anekdot verelim. Fransa ve Danimarka, Dünya Kupası’nda iki kez aynı gruba düşmüşler. İkisinde de Fransa birinci, Danimarka ise ikinci olarak grup aşamalarını tamamlamış. Turnuvalardan biri Fransa 1998 diğeri ise Rusya 2018. Yani her ikisi de Fransa’nın şampiyonluğu ile tamamlanmış olan iki turnuva. Belki de bir üçüncüsü Katar 2022 olacak.

*Bugün Nijerya sınırları içerisinde kalan Badjibo yerleşim bölgelerinin sömürülmesi sebebiyle Nijerya bu kategoride değerlendirilmiştir.

Avustralya Erkek Futbol Milli Takımı, bir başka deyişle Socceroos, 27 Ekim 2022’de yayınladıkları bir video ile Katar’da yaşanan insan hakları ihlalleriyle ilgili duydukları endişeyi dile getirdiler.

Futbolcular videoda daha çok göçmenler ve LGBTI+‘ların yaşadığı ihlaller üzerinde duruyorlar. Birlikte olacağı insanı seçebilme özgürlüğünün, sadece insanın kendine ait bir alan olduğunu belirtip Katar’ın bu konuya bakış açısını endişe verici bulduklarını ifade ediyorlar. Göçmen işçilerin çalışma saatleri, hak ihlalleri ve kafala sistemi* ile ilgili duydukları kaygıyı da dile getirmekten çekinmiyorlar.

Avustralyalı oyuncular, gündeme getirdikleri konuları birçok farklı uluslararası örgütün yayınladığı raporlar üzerinden takip ettiklerini belirtiyorlar. Bunlardan biri de Uluslararası Af Örgütü. 

Uluslararası Af Örgütü’nün internet sitesinde Katar’ın 2022 Dünya Kupası ev sahipliği ile ilgili Türkçe’ye de çevrilmiş üç makale bulunmakta. Socceroos’un gündem ettiğini biz de kendi gündemimize getirmenin doğru olduğunu düşünüyoruz.

İşçilerle yapılan görüşmeleri de içeren bu raporlar, doğrudan işçi deneyimlerini aktarmakta. Suç teşkil eden ihlallerin cezasız kalması, yeterli önlemlerin alınmaması, ödemelerin yapılmaması ve tutsak edilmeler başlıca konular. Tabii bu raporlarda muhatap olarak sadece Katar alınmamış. FIFA’nın da konunun bir tarafı olarak elinden geleni yapmadığı ve acilen müdahale etmesi gerektiği belirtilmiş. 

Küçük bir hamle gibi görünse de sporcuların ağzından bu konuların gündeme getirilmesini önemli buluyoruz, teşekkürler Socceroos!

Bahis geçen video : 

Konuyla ilgili daha fazla okumak isterseniz: 

*Kafala Sistemi: Çıkış amacı farklı olsa da bugün uygulamada; göçmenlerin pasaportlarına el koyarak onları çalışmaya mecbur bırakan, ülkeyi terk etmelerini önleyen bir sistem

Bir oyuncu köşemizde bu sefer oyunun farklı bir aktörünü konuk ediyoruz; formalar. Her Dünya Kupası anılarımızda, oyuncular ve takımlar kadar yer eden bir diğer olgu da formalardır. 

Herkesin bir çırpıda sayabileceği favori ikonik formaları vardır. Ve tabi turnuvanın yıldızları da formalarla birlikte zihinlerde yer eder.

2022’nin sizin için favori forması hangisi olur bilemeyiz ama bizce Danimarka’nın forması şimdiden özel bir yerde olacak. Danimarka forması her daim ikonik olmuştur fakat bu sefer tasarlanan forma verdiği mesajla da bir adım öne çıkmakta.

FIFA’nın siyasi mesaj verebilecek her türlü yazıya sansür uygulaması sonrası, Danimarka forma üreticisi Hummel’le birlikte bir protestoya girişti ve formanın tamamını tek renkten oluşturdular. Bu tek renk seçimi o kadar baskın bir tasarım kararı oldu ki; firma logosu, Danimarka Futbol Federasyonu logosu, Danimarka formalarının ikonik kol detayları bile soluklaştırılarak tek rengin içine yedirilmiş durumda. 

Yani maçlarını izleyen biri sahadaki Danimarkalı bir futbolcunun üzerinde tek bir renkten başka bir şey göremeyecek. Ülke bayrağını temsilen üretilen kırmızı ve beyaz formaya alternatif olarak üçüncü bir siyah forma üretildi. Kendi deyimleriyle ‘’Yas Tutmanın Rengi’’.