Selam,
Bu haftanın bültenini Münih’te Alte Pinakothek Müzesi’nin bahçesinden yazıyorum. Evde kahvaltımı hazırladım; çimlere sermek için örtümü, ipadimi, kulaklıklarımı ve güneş gözlüklerimi alıp evden çıktım. Bizim semtteki Cocou Food Market’ten kahve alırım düşüncesi ile sabah evde kahve içmemiştim, o yüzden koşarak Cocou’ya gittim. Ben de bir çoğumuz gibi kahve bağımlısıyım! Kahvemi de alıp parkın yolunu tuttum.
Münih’te ev ararken, şu an oturduğumuz evin ilk görüşmesine doğru yürüdüğümüz gün, bu bahçenin (park da diyebiliriz) önünden geçmiştik. Hemen telefondaki harita uygulamasını açıp bakmıştım; ev bu parktan ne kadar uzak, buraya yürüyebilir miyim diye. Üniversiteye çok yakın olduğu için park genç öğrencilerle doluydu; çimlerde güneşlenenler, futbol oynayanlar, piknik yapanlar. Film sahnesi gibi gelmişti bana o an.
Şimdi ne zaman boş vaktim olsa, hava güzelse buraya gidiyorum. Bugün önümde 4 kişilik bir grup var; benim “yer voleybolu” adını verdiğim oyunu oynuyor. 1 kız 3 erkek. Kız hepsinden güzel oynuyor, içimden tabi ki de onu tutuyorum! Hemen biraz ilerimde beyaz pantolonu ve beyaz gömleği ile aşırı şık bir şekilde parka teşrif eden, tahminimce 65 yaşlarında bir kadın var. Ben müzeye girdiğini sandım; ama o önce kırmızı beyaz çizgili çantasından havlusunu çıkardı, sonra üstünü çıkardı (meğerse içinde mayosu varmış) ve güneş yağını sürüp çimlere uzandı! Yaşlanınca ben de böyle olmak isterim dedim içimden, ona çaktırmadan uzaktan fotoğrafını çektim; onu hatırlamak için.
(Bu anın kısa bir Reel’ı Instgram hesabımda, bu linkte)
Bu düşüncelerle, bu hafta seni oturduğun şehirden farklı yerlere götüreceğim her zaman olduğu gibi. Newsletter’ın sonunda ise ufak bir anket var, vakit ayırıp doldurursan çok sevinirim.
🔎Dünya’nın en ücra noktası: Point Nemo
🔎Kiliseden stüdyoya bir sanatçının evi
🔎Ve Londra’da yaşayanlar için yeni bir enstallasyon bu haftanın konularında. Hazırsan, ışınlanalım mı?
Dünya’nın en uzak noktası Point Nemo
Biraz ürkütücü gerçeklerden bahsedelim
İngilizce’de bir deyim var “in the middle of nowhere”; hiçliğin ortasında gibi çevirebiliriz sanırım. Bizim “kuş uçmaz, kervan geçmez diyarlarda” dememiz gibi (Türkçe ne kadar şairane). Genellikle söyleriz bu deyimi ama aslında söylediğimiz yer çok da ücra bir yer olmaz. Gel gör ki, bilim adamları aslında tam olarak buranın neresi olduğunu bulmuşlar. Dünyanın en uzak yeri olan Point Nemo, medeniyetten o kadar uzak ki, herhangi bir zamanda o konuma en yakın insanın muhtemelen uzay turunu yapmakta olan bir astronot olabileceği söyleniyor.
Point Nemo, resmi olarak “okyanusun erişilemez kutbu” veya daha basit bir ifadeyle okyanusta karadan en uzak nokta olarak biliniyor. Meraklısı için tam olarak 48°52.6′G 123°23.6′W'de yer alan nokta, kelimenin tam anlamıyla kuş uçmaz, kervan geçmez bir yerin ortasında; her yönden 1.000 milden fazla okyanusla çevrili. Kutba en yakın kara kütleleri kuzeydeki Pitcairn Adaları, kuzeydoğudaki Paskalya Adaları ve güneyde Antarktika kıyılarından bir ada.
Point Nemo'nun yakınında insan izine rastlamak pek mümkün değil ("Nemo" adı Latince'de "hiç kimse" anlamına geliyormuş hem de bu isim Jules Verne'in Denizler Altında 20.000 Fersah'taki denizaltı kaptanına bir göndermeymiş). Nemo'ya en yakın insanlar az önce bahsettiğim gibi Dünya'da bile değiller. Uluslararası Uzay İstasyonundaki astronotlar, herhangi bir zamanda ana gezegenlerinden yaklaşık 258 mil uzaktalarmış. Point Nemo'ya en yakın yerleşim bölgesi 1.000 milden daha uzakta olduğundan, uzaydaki insanlar erişilemezlik kutbuna karadakilerden çok daha yakın oluyor!
Point Nemo'yu keşfeden adam bile onu hiç ziyaret etmemiş. 1992'de harita mühendisi Hrvoje Lukatela, eşit uzaklıkta bulunan üç kara koordinatından en uzak olan koordinatları hesaplayan bir bilgisayar programı kullanarak okyanusta herhangi bir karadan en uzak noktayı belirlemiş. Koordinatlar aslında Güney Pasifik Döngüsü içinde yer alıyor: besin açısından zengin suyun bölgeye akmasını engelleyen ve sürekli dönen bir akımın içinde. Herhangi bir besin kaynağı olmadan, okyanusun bu bölümünde yaşam sürdürmek neredeyse imkansızmış (deniz tabanındaki volkanik menfezlerin yakınında yaşayan bakteri ve küçük yengeçleri saymazsak).
Şimdi geldik Point Nemo’nun ürkütücü hikayesine! Burası "Dünya okyanusunun biyolojik olarak en az aktif bölgesi" olarak tanımlanan bölgede yer aldığından, bilim adamları 1997'de bu bölgeden şimdiye kadar kaydedilmiş en yüksek sualtı seslerinden birini tespit ettiklerinde şaşırmışlar. Nasıl şaşırmasınlar! Sana sesin linkini bırakıyorum, dinlediğimde gerçekten ürperdim.
Ses, 3000 milden daha uzağı dinleyebilen su altı mikrofonları tarafından yakalanmış. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'ndeki şaşkın bilim adamları, su altında böylesine yüksek bir ses yaratacak kadar büyük bir şey düşünememişler ve gizemli gürültüye “Bloop” adını vermişler. Ancak bilimkurgu meraklıları durur mu; hemen Bloop’u hikayeleştirmişler.
Yazar H.P. Lovecraft ilk olarak 1926'daki " The Call of Cthulhu" hikayesinde kötü şöhretli, dokunaçlı canavarıyla okuyucuları tanıştırmış. Lovecraft, canavarın yaşadığı yer olarak The Bloop'un kaydedildiği yere şaşırtıcı derecede yakın olan bir lokasyonun (47°9′G 126°43'W) koordinatlarını vermiş. Lovecraft'ın deniz canavarı hakkında ilk kez 1928'de (Lukatela'nın Nemo'nun yerini hesaplamasından neredeyse 50 yıl önce) yazmış olması, bazı insanların erişilemezlik kutbunun aslında henüz keşfedilmemiş bir tür yaratığa ev sahipliği yaptığı konusunda spekülasyonlarda bulunmasına yol açmış.
Sesin gerçeğine gelecek olursak, The Bloop aslında Cthulhu'nun çağrısı değil, Antarktika'dan kopan buzun sesiymiş (bir bültende daha iklim krizine bahsetmeden geçemedik). Ancak Point Nemo’ya ait en az Bloop kadar ürkütücü ama gerçek olması daha olası bir iddia daha var. O da, uzaklığı nedeniyle Nemo'nun çevresinin “uzay gemisi mezarlığı” olması.
Otonom uzay gemileri, Dünya atmosferine yeniden girişte hayatta kalmak için tasarlanmadığından (ısı genellikle onları yok ediyor), bilim adamlarının, herhangi bir insanın uçan uzay enkazına çarpma riskinin son derece düşük olacağı bir alan seçmeleri gerekiyordu. Sıfır nüfusla, Point Nemo'daki okyanusun erişilmezlik kutbu mükemmel bir çözüm sunmuş.
Bir Lovecraftian canavarı derinliklerinde gizlenemese de Point Nemo, aslında bu dünyaya ait olmayan uzay aracı kalıntılarıyla çevrili olabilir. Ben yüzmeyi çok severim ama dibini göremediğim okyanus tüylerimi diken diken ediyor. Aylarca denizde kalıp ufacık bir yelkenli ile Dünya turu yapan insanları aklım almıyor! Bloop sesini dinleyip fotoğraflara baktıktan sonra sen ne hissettin? Bana yaz!
Angel Otero, New York
19.Yüzyıl kilisesini evi yapan bir sanatçı
Sanatçı Angel Otero yeni stüdyosunda, bir komşusu tarafından verilen hafif hırpalanmış bir şezlongda uyuyakaldığında, bir saat sonra yarasaların kanatlarının gümbürtüsüyle uyanmış. İçinden geçtiğimiz günlerde bir yarasa görmek, görmek istediğim en son şey olabilir! Kendisi geçen yılın Şubat ayında Malden-on-Hudson, New York mezrasında kiremitli kuleli, badanalı 19. yüzyıldan kalma tuğla bir kilise olan binayı satın almış. O ayın ilerleyen günlerinde, benzer büyüklükte bir bodrumla birlikte, yapıyı oluşturan 1.730 metrekarelik nefi dolduran 36 ahşap sırayı kaldırmış. Yükseltilmiş ahşap sunağı ve işlevsel boru orgunun bir ucunu yerinde bırakarak, sehpa masalar kurmuş ve 10 metrelik kemerli pencerelerin arasına ana stüdyosundan getirdiği yarım kalmış birkaç tuvali yerleştirmiş.
Otero, sanatını depolamak için daha fazla alana ihtiyaç duyunca emlakçısı ona bu mülkü göstermiş. Harap bir halde olmasına rağmen, 39 yaşındaki Otero buraya hemen ona göz dikmiş. Satın almadan bir yıl önce yoğun bir şekilde çalışmış; New York'taki Lehmann Maupin galerisinde bir kişisel sergide yeni bir dizi büyük ölçekli soyut yağlıboya yapıt sunmuş ve şehrin dışında kendi başına resim yapabileceği bir yerin özlemini çekiyormuş. Ama tabiki yarasalar ile bu kilisede yalnız olması imkansız!
İbadet yerleri genellikle cemaatlerinden daha uzun ömürlü olacak şekilde inşa edilirmiş. New York'un kuzeyindeki kuleli Protestan kiliseleri genellikle kasabalarındaki en eski binalarmış - cemaatleri azalmış olsa bile geçmişin izlerini taşıyorlar. Malden’s kilisesi de kasabanın mavi taş fabrikasındaki işçilerin ailelerine hizmet veriyormuş. Bina 2016 yılında kutsanmış ve mezranın 300 kadar sakininin çoğu, orada gerçekleşen düğün ve vaftizlerini Otero'ya anlatmış. Otero, “Bütün bu tarihi kucaklıyorum” diyor verdiği röportajda. "Her zaman yaratıcılığımı ve yaşam tarzımı böyle anların etrafında şekillendirmeye çalıştım.". Gerçekten de, stüdyoda ne kadar çok zaman geçirirse, o kadar çok eski sakinlerin izlerini keşfetmiş: Tavan arasında 19. yüzyıla ait dövme demir şamdanlar; dik bir piyanonun sırasına gizlenmiş unutulmuş bir el fanı; rafların arkasında gizli bir duvar resmi. Binanın geçmişini ortaya çıkarırken, kendisini giderek daha fazla kendi kendine keşif yaparken bulmuş.
Otero'nun pratiği, hem kesilmiş kuru yağlı boya şeritlerinden sarp tuvaller yaratma konusundaki yenilikçi tekniğini hem de anılarının tekrar tekrar incelenmesinden türetilen bir kavram katmanlama fikrine dayanıyor. Doğduğu ve 2004'te Sanat Enstitüsü'ne gitmek için ayrıldığı Porto Riko'ya atıfta bulunarak, “Burada olmak beni eve dönüş hakkında çok düşündüğüm bir yere koydu” diyor. Birçoğu Lehmann Maupin'deki yeni bir sergide sergilenen bu mekanı devraldığından beri yaptığı resimler, önceki çalışmalarından daha az soyut. Kanepe, küvet, yemek masası gibi mobilya parçalarını betimliyorlar ve çocukluğundan kalma "duyguların anlık görüntüleri veya birleştirilmiş anları" olarak tuvallerinde yeniden hayat buluyorlar.
Otero, gençken her Pazar günü Katolik büyükannesiyle kiliseye gidermiş. Kendisini dindar olarak görmese de, bu binaların estetiği, hayal gücünde kalıcı bir iz bırakmış. “Yüksek tavanları, pencereleri, ışığıydı” diyor, “ama aynı zamanda küratörlüklerinde de belli bir yaratıcılık vardı: vitraylar, heykeller, sıralar, süsler.” Dolayısıyla, “bir sanatçı olarak, her zaman eski bir fabrikada veya çatı katında iş yapmanın romantize edilmiş bir fikri olduğunu” kabul ederken, onu aynı zamanda çocukluğuna yaklaştırdığı için şanslı olsa gerek!
Sonic Bloom, Londra
Seslerle birbirimize bağlanıyoruz
Yuri Suzuki, Londra için “Sonic Bloom” adı verilen topluluk odaklı, çok duyusal ve etkileşimli bir kamu enstalasyonu tasarlamış. Eğer bu Newsletter’ı Londra’dan takip edenlerden biriysen, 23 Ağustos’ta Mayfair'de açılan Sonic Bloom’a bir göz t derim. Etkileşimli ses dağıtımı yoluyla iletişimin doğasını araştırıyormuş Suzuki’nin eseri.
Enstalasyon, büyülü ve etkileşimli bir çiçek oluşturan renkli boynuz şeklindeki öğelerden oluşuyor. Heykel, çevreden aldığı sesleri yükseltiyor ve sokak seviyesindeki insanlardan gelen ses kayıtlarını sapları aracılığıyla taşıyor. “Bir topluluk duygusu, ortak yaratıcı zemin ve sosyallik yaratan tesadüfi işitilebilir anlar ile iki yabnacıyı birbirine bağlamayı hedefliyoruz” diyor Suzuki. “Ziyaretçilerin karşılıklı sohbet edebilecekleri, sosyal bağlantının önünü açacak çok boyutlu bir deneyim bu. Bu geçici bağlantılar, bir dostluğun gelişebileceği daha yakın, daha samimi bir insani bağlantı oluşturmak için bir teşvik.”.
değerlendirme vakti!
anket linki aşağıda
Bu Newsletter’a geçen sene Aralık ayında başlamıştım ve bu sene Haziran ayında 1. Sezon finali yapmıştık.
Yaz döneminde ise limitli bir sayıyı Aposto ekibi ile birlikte bu platformda yayınlamaya karar verdik. Yaz bitti, Eylül’ün gelişi ile hem sonbahara hem de yeni bir döneme giriyoruz. Newsletter’ın bundan sonra ne şekilde devam edeceğine karar vermek için, senin fikirlerini almak istiyorum.
Linki burada bulabilirsin: Anket linki.
Fikirlerin için şimdiden teşekkür ederim!
Görüşürüz!
Özge
