18 Mayıs Çarşamba sabahından herkese günaydın. Yazı dört gözle beklediğimizi biliyorsunuz. Bu beklenti yalnızca güneşe ve sıcak havaya özlemimizden değil; Aposto! ekibi olarak birçok yeniliğe hazırlanıyoruz. Bu yenilikleri size duyurmayı da heyecanla bekliyoruz. Haziran için gün sayıyoruz.
- Günün önerisi: Dün başlayan 2022 Cannes Film Festivali'nde izlenmesi gereken Avrupa yapımı 10 film
- Günün çalma listesi: Good Times, Great Oldies
Mutlu günler!
Aposto GündemHer sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.
• TÜİK, nisan ayına ilişkin konut satış istatistiklerini yayımladı. Buna göre nisanda konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %38 artarak 133 bin 58 oldu.
- Yabancılara konut satışı: Yabancılara yapılan konut satışları nisanda bir önceki yılın aynı ayına göre %58,1 artarak 6 bin 447 oldu. Yabancı alıcılarda Rusya vatandaşları 1.152 adetle ilk sırada yer aldı.
• Dolar/TL dün 15,88 lira seviyesinden fiyatlandı. Böylece lira dolar karşısında %2'yi aşan değer kaybı yaşadı. Avro ise 16,67 lira seviyesini gördü.
- Döviz satışı: Bloomberg'e anonim olarak konuşan devlet bankası yetkilileri kuru desteklemek için son iki günde 1 milyar dolara yakın döviz satışının gerçekleştiğini belirtti.
• Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, "Şimdi hedefimiz enflasyonun ana sebeplerinden biri olan beklentileri düzeltmektir. El ele vererek, birlikte adımlar atarak ve yüreğimizle halledeceğiz." açıklamasında bulundu.
- Belediyelere çağrı: Konut fiyatlarındaki artışa ilişkin konuşan Nebati "Yerel yönetimler de bu konuda bize destek verirlerse özellikle İstanbul'da hızlı şekilde konut üretimini gerçekleştirecek imkânları seferber etmekle, bu yıl içindeki İstanbul'daki konut arzını karşılayacak şekilde bir sonuçla karşı karşıya kalabiliriz" dedi.
• TÜİK verilerine göre nisan ayında tarımda üretici fiyat endeksi yıllık %118, aylık %17 arttı. Böylece endeks hem aylık hem de yıllık bazda rekor tazeledi.
• JPMorgan Stratejisti Marko Kolanovic, resesyon endişesinin hisse senedi piyasalarında aşırı fiyatlandığını belirtti. Kolanovic, resesyonu ABD ve Avrupa hisse senetlerinin %70, yatırım yapılabilir nota sahip tahvillerin %30, yüksek getirili tahviller ise %20 civarında ihtimal olarak fiyatladığını belirtirken "Bizim görüşümüz hâlâ gelecek 6-12 ay içinde resesyon ihtimalinin düşük olduğu" dedi.
• Bank of America'nın (BofA) fon yöneticileriyle gerçekleştirdiği ve hisse senedi piyasalarının daha da düşeceğini gösteren anketine göre stagflasyon endişelerinin artması ve küresel büyüme görünümünün tüm zamanların en düşüğüne doğru gerilemesiyle yatırımcılar nakde geçişi hızlandırıyor.
- Perspektif: Yatırımcıların nakit pozisyonlarını artırması, ABD'de faizlerin yükseldiği dönemde hisse ve emtia getirilerinin düşebileceğine dair endişelerin arttığına işaret ediyor.
• Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Klaas Knot, temmuz ayında 25 baz puanlık artışından yana olduğunu; ancak gerektiği takdirde daha yüksek oranda bir artışı da dışlamayacaklarını söyledi. Knot'un yorumu "50 baz puanlık faiz artışı sinyali" olarak yorumlandı.
• Saudi Aramco; petrol ürünleri, ham petrol, LPG, LNG ve aromatiklere odaklanan ve 10 milyar dolar seviyelerinde değerlemeye ulaşabileceği düşünülen şirketi Aramco Trading’i halka açıyor.
- Bir adım geriden: Geçtiğimiz hafta piyasa değerinin 2,4 trilyon doları aşmasıyla Apple’ın sahip olduğu “dünyanın en değerli şirketi” unvanını devralan şirket, 2019’da gerçekleştirdiği ilk halka arzında da 26,5 milyar dolar gelir elde ederek listede ilk bulunan Alibaba’nın yerini almıştı.
- Geniş perspektif: Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, 2060 yılına kadar karbon emisyonlarını net sıfıra indirme taahhüdü vermişti.
- Ne oldu? Aynı gün Saudi Aramco tamamına sahip olduğu tüm operasyonlarının yol açtığı emisyonlarda 2050’ye kadar net sıfır hedefi belirlediğini açıkladı.
• SpaceX, çalışanları şirketteki hisselerini, 125 milyar dolar değerleme ile 70 dolardan satabileceği bir finansman turuna hazırlanıyor.
- Bir adım geriden: Şirket 2021’in sonlarındaki finansman turunda 56 dolarlık hisse fiyatı 100 milyar dolar değerlemeye ulaşmıştı.
- Öte yandan: SpaceX’in CEO'su Elon Musk’ın Twitter'ı satın alma anlaşmasına dair gelişmeler devam ederken, Twitter’ın hisseleri piyasa açılmadan önce %1 düştü.
• FLO'nun Rusya’da bulunan 100'den fazla mağazasını devralmak için Reebok’la görüştüğü bildirildi. Anlaşmanın büyüklüğü yaklaşık 1,5 milyar ruble (24,8 milyon dolar) olarak açıklanıyor.
- Ne dedi? FLO’nun yönetim kurulu başkanı Mehmet Ziylan, "Ülkemizin politikası neyse aynısını takip ediyoruz. Ülkemizin bir ambargosu yok. Ülkemiz bize 'Durun' demediği müddetçe devam ediyoruz" dedi.
- Ters görüş: Albright Stonebridge Group kıdemli danışmanı Hakan Akbaş ise Twitter üzerinden "Anadolu Grubu’ndan sonra Flo’da Reebok’ın Rusya işlerini satın aldı. Ucuza iş kapatan Türk patronları ikincil yaptırımlar gelince Kapıkule dışında iş yapamayabilir. Riskin farkında mısınız?" dedi.
• United Airlines’ın geçtiğimiz yıl motor arızasıyla kullanımdan kaldırılan Pratt & Whitney (PW) 4000 motorlu Boeing 777 uçakları, önümüzdeki hafta yeniden uçmaya başlayabilir.
- Ne olmuştu? Honolulu'ya giden bir uçağı, geçtiğimiz yıl motor arızası nedeniyle Denver’a acil iniş yapmıştı. Boeing’in aynı model uçaklarının tümünün uçuştan alınmasını tavsiye etmesi üzerine şirket incelemeler tamamlanana kadar 128 uçağın tümünün hizmetten kaldırılmasını istemişti.
• Warren Buffett’ın şirketi Berkshire Hathaway, San Francisco merkezli finansal hizmetler şirketi Wells Fargo’da sahip olduğu hisselerini satacağını açıkladı. Şirket 1989’dan beri yatırım yaptığı bankada 26,4 milyon dolarlık hisseye sahip. Ocak 2018'deyse bu oran yaklaşık 32 milyar dolardı.
- Perspektif: Berkshire’ın bankacılık ve finans şirketi Citigroup’tan 3 milyar dolarlık hisse aldığını duyurmasının ardından Citigroup hisseleri %5,4 yükseldi.
• Yıkımına başlanan Atatürk Havalimanı'na giden CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, İstanbul ve Atatürk havalimanlarının aynı anda çalışacak şekilde düzenlenebileceğinin bilindiğini belirterek "Bir an önce İstanbul Havalimanı'nı Katarlı ve Suudi Arabistanlı işbirlikçilerine satmak istiyorlar. Millet Bahçesi yapacağız adı altında Katar'a ve Suudi Arabistan'a peşkeş çekmek için İstanbul Havalimanı'nı kapatıyorlar." ifadelerini kullandı.
- Hükümetten açıklamalar: Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum "havalimanının yerine Millet Bahçesi yapılacağını ancak acil inişler için bir pistin açık bırakılacağını" söyledi.
- Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da "İstanbul ve Atatürk havalimanlarının aynı hava koridorunu kullandığını, teknik olarak ikisine aynı anda iniş ve kalkış yapılamadığını, birinin kapatılması gerektiğini" belirtti.
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, "Atatürk Havalimanı kapatıldıktan sonra E-5 yükü yüzde 30 azaldı. Atatürk Havalimanı'nın tamamen kapatmıyorsunuz. Burada Doğu-Batı açık kalacak ve acil durumlar için kullanılacak" ifadelerini kullandı.
- Bir adım geriden: Cumartesi günü Atatürk Havalimanı’na iş makinalarının girdiği görüntüler sosyal medyada paylaşılmış, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu "Bu işte bir damla mürekkebi olan herkes vatan hainidir" yorumun yapmıştı. CHP İstanbul İl Başkanı Kaftancıoğlu bu sabah için havalimanında eylem çağrısı yapmıştı. İYİ Parti Gençlik Teşkilatı da havalimanına giderek eylem düzenlemişti.
• Rusya'nın kontrolündeki Mariupol şehrinde, Azovstal Çelik Fabrikası'nda direnen 53'ü yaralı olmak üzere 264 Ukrayna askerinin teslim olduğu açıklandı. Askerlerin, Rusya ordusu tarafından fabrikadan tahliye edildiği ve yine Rusya kontrolündeki Novoazovsk bölgesine götürüldüğü belirtildi.
- Ukrayna ordusu ilerliyor: Ukrayna ordusunun, ülkenin ikinci büyük kenti olan Harkov'daki ilerleyişinin devam ettiği ve Rusya sınırına 40 kilometre yaklaştığı açıklandı.
- Lviv'e saldırı: Rusya ordusu, dün Ukrayna'nın Batısındaki Lviv şehrini bombaladı.
- Yardımlar: ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, AB'nin Ukrayna'ya daha fazla maddi destek vermesi gerektiğini söyledi.
• İsveç Dışişleri Bakanı Ann Linde, NATO'ya üyelik başvuru belgesini imzaladı. Bakan Linde, belgenin Finlandiya ile birlikte NATO'ya teslim edileceğini söyledi.
- Lavrov'un açıklaması: Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, "Finlandiya ve İsveç'in uzun süredir NATO tatbikatlarına katıldığını dolayısıyla üye olmalarının bir fark yaratmayacağını" söyledi.
- Stoltenberg'ten destek: NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile bir telefon görüşmesi yaptığını belirterek "Türkiye değerli bir müttefik ve güvenlik endişeleri giderilmeli." açıklamasında bulundu.
- "Yapıcı görüşmeler": Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö, "Son birkaç gün içinde Türkiye'den gelen açıklamalar çok hızlı şekilde değişti ve sertleşti. Ancak gerçekleştirilecek yapıcı görüşmelerle bu durumun aşılacağından eminim" dedi.
- İyimserlik mesajı: Almanya Şansölyesi Olaf Scholz da İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya katılmalarını desteklediğini belirterek "Üyelik sürecinin Türkiye dâhil tüm üye ülkelerin desteğiyle hızlı ve seri şekilde sonuçlandırılabileceği konusunda iyimser olduğunu" ifade etti.
- F-16 iddiası: Lüksemburg Dışişleri Bakanı Jean Asselborn, Türkiye'nin tutumuyla ilgili "Erdoğan'ın el yükseltmeye ve F-16'ların sevk edilmesi için baskıyı artırmaya çalıştığını düşünüyorum" iddiasında bulundu.
• Afganistan'da Taliban yönetimi, İnsan Hakları Komisyonu da dâhil olmak üzere beş kurumu kapattıklarını açıkladı. Hükümetten yapılan açıklamada "Bu kurumların gerekli olmadığına karar verildi ve bütçeye dâhil edilmedikleri için kapatıldılar." ifadelerine yer verildi.
- Bir adım geriden: Taliban yönetimi geçtiğimiz haftalarda, kız öğrencilerin ortaokul ve liseye gidebilmesi kararının askıya alındığını açıklamıştı.
• Libya'da geçici hükümetin başbakanı Fethi Başağa'nın, Ulusal Birlik Hükümeti'nin merkezi olan başkent Trablus'a gelerek yönetimi devralacağını açıklaması üzerine kentte silahlı çatışmaların başladığı belirtildi. Çatışmaların başlaması nedeniyle, Fethi Başağa şehirden ayrıldığını açıkladı.

• ABD Başkanı Joe Biden, ABD'nin New York eyaletinde bir süpermarkete düzenlenen saldırıda siyah vatandaşlara karşı düzenlenen silahlı saldırıda hayatını kaybedenlerin aileleriyle bir araya geldi. "Beyazların üstünlüğü" anlayışının bir zehir olduğunu söyleyen Biden, silah kontrollerinin sıkılaştırılması gerektiğini vurguladı.
• Sri Lanka'nın yeni Başbakanı Ranil Wickremesinghe, ülkede sadece bir gün yetecek kadar petrol kaldığını ifade etti. Başbakan ayrıca, ülkenin temel ithalatını karşılayabilmek için acil olarak 75 milyon dolarlık dövize ihtiyacı olduğunu ve Merkez Bankası’nın kamu maaşlarını ödeyebilmek için para basacağını belirtti.
- Bir adım geriden: Tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birini yaşayan Sri Lanka'da halk hükümete karşı yoğun protesto eylemleri başlatmış ve eski Başbakan Mahinda Rajapaksa istifa etmişti.
TCL'le yeni bir tablet deneyimi

NXTPAPER 10s
Türkiye’yle beraber 160’ı aşkın ülkede akıllı telefon, televizyon, modem, tablet, kulaklık ve akıllı saat gibi farklı teknoloji gruplarından ürünler sunan TCL, kâğıt kalitesinde bir okuma-yazma deneyimi vadeden yeni tableti NXTPAPER 10s ile Türkiye’de.
Nedir? NXTPAPER 10s doğal renkleri korumak, zararlı mavi ışığı filtrelemek ve parlamayı önlemek için çok katmanlı bir teknoloji kullanarak kâğıda benzer bir görüntü oluşturuyor. Ekrana bakmayı kolaylaştırmak ve gözü yormamak için geliştirilen NXTPAPER 10s, kullanıcıların tablet deneyimini üst seviyeye taşımayı amaçlıyor.
Neler var? NXTPAPER 10s, mavi ışığı %50’nin üzerinde azaltan TÜV sertifikalı ve 10,1 inç IPS ekranı, kâğıt deneyimi yaşatan ekran tasarımı ve T-Pen kalemiyle okumak, yazmak ve ders çalışmak için ideal bir cihaz. Tüm gün kullanım sağlayan 8.000mAh bataryası ve parlamayı önleyerek tüm açılardan net görüş sağlayan ekran tasarımı ise eğlencede ve yaratıcılık gerektiren işlerde kullanım kolaylığı sağlayarak NXTPAPER 10s’i farklı ihtiyaçlara cevap verebilen bir ürün hâline getiriyor.
NXTPAPER 10s’i ve teknoloji deneyiminizi üst seviyeye taşıyacak diğer TCL ürünlerini keşfetmek için bu bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.
• Elon Musk, Twitter ile yaptığı anlaşmanın, sosyal medya platformunun sahte hesapların kullanıcıların sadece %5'ini oluşturduğunu kanıtlayıncaya kadar ilerlemeyeceğini söyledi. Musk, "Twitter'ın CEO'su sahte hesapların %5 olduğunu kanıtlamayı açıkça reddetti" derken bu açıklama "anlaşmadan çekilmek istediğinin açık bir sinyali" olarak yorumlandı.
• Apple, artık kullanıcılara aboneliğinde fiyat artışı olan uygulamaları yenileyip yenilemeyeceklerini sormayacak. Bunun yerine otomatik olarak uygulamanın güncelleneceğini belirten şirket, fiyat değişikliği gerçekleşmeden önce yine de kullanıcıları bilgilendireceklerini belirtti. Apple bu değişikliğin nedenini "kullanıcıların bir tercih mesajını kaçırdıkları için istemeden bir aboneliğe erişimini kaybetmelerinden kaçınmak" olarak açıkladı.
- Yeni özellikler: Apple, iPhone, Apple Watch ve Mac için canlı altyazı özelliğini duyurdu. Ayrıca geliştirilmiş görsel ve işitsel algılama modları ile WatchOS uygulamalarına iOS erişimi dahil olmak üzere çok sayıda yeni erişilebilirlik özelliği yayınladı.
- Canlı yayın: Apple Music, bazı sanatçıların konserlerini yayınlamaya başlayacak. Kullanıcıların ek ücret ödemeden konserleri izleyebileceği Apple Music Live, 20 Mayıs'ta Harry Styles'ın konseriyle başlayacak.

Engadget
• Google, kendi tasarımı olan tamamen rüzgâr ve güneş enerjisinden üretilen elektriğin kullanıldığı kampüsü Bay View HQ'yu çalışanlarına açtı. Kampüsün "ejderha derisini" andıran çatısında yer alan güneş panelleri elektrik ihtiyacının %40'ını karşılıyor.
- Öte yandan: Google, Gıda ve İlaç Dairesi lideri Bakul Patel'i küresel dijital sağlık stratejisinin yeni kıdemli direktörü olarak işe aldı. Şirket, geçtiğimiz yıl ağustos ayında Google Health bölümünü kapatmıştı.
• Spotify, sanatçıların platformda NFT'lerini sergilemelerine izin verecek yeni bir özelliği test etmeye başladıklarını açıkladı. Özellik şu anda ABD'deki sınırlı sayıda Android kullanıcısı tarafından kullanılabiliyor.
• Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen Dünya Kadınlar Boks Şampiyonası'nda yarı final maçları bugün yapılacak. Millî sporcular Ayşe Çağırır, Buse Naz Çakıroğlu, Hatice Akbaş, Busenaz Sürmeneli, Sema Çalışkan, Elif Güneri ve Şennur Demir finale çıkabilmek için mücadele edecek.
• Hakem Prof. Dr. Nurper Özbar, 22 Mayıs Pazar günü Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da oynanacak 2022 CEV Şampiyonlar Ligi Erkekler Süper Final maçında yardımcı hakem olarak görev alacak.
- Neden önemli? CEV Şampiyonlar Ligi'nde görev yapan üç hakemden bir olan Nurper Özbar FIVB listesinde Türkiye A klasmanında yer alıyor.
• FIBA 2023 Kadınlar Avrupa Şampiyonası Elemeleri'nde mücadele eden A Kadın Millî Takımı'nın aday kadrosu açıklandı. Başantrenör Ceyhun Yıldızoğlu yönetiminde 26 Mayıs tarihinde Bolu'da başlayacak hazırlık çalışmaları, 20 Haziran Pazartesi gününe kadar sürdürecek.
• İpek Öz, Roland Garros elemeleri ilk turunda Daria Snigur'u 6-7, 6-3 ve 6-2'lik setlerle mağlup ederek ikinci tura yükseldi. Öz, ikinci turda Contreras Gomez ile karşılaşacak.
• ING Basketbol Süper Ligi play-off çeyrek final maçında Frutti Extra Bursaspor, Fenerbahçe Beko'yu Bursa'da 97-77'lik skorla mağlup ederek seride durumu 1-1'e getirdi.
• Metropoll Araştırma Şirketi'nin cumhurbaşkanlığı seçimleri ikinci tur oylamasına dair yaptığı kamuoyu araştırmasının sonuçlarına göre, ikinci turda Recep Tayyip Erdoğan'ın oy oranının, Ekrem İmamoğlu, Mansur Yavaş, Kemal Kılıçdaroğlu ve Meral Akşener'in gerisinde kaldığı kaydedildi. Erdoğan'ın karşısında en çok oy oranına ulaşan aday ise %53,9 ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş oldu.


Bu hafta Aposto! Gündem'de Türkiye'de etkisini hayatın farklı alanlarında derinden hissettiren krizlerini ele alıyor ve farklı açılardan sunmaya çalışıyoruz. Geçim ve konut krizinin ardından bugün, oranlar, dinamikler ve geleceğe yönelik ihtimallerle "işgücü krizini" ele alacağız.
Karşılaştırmalı veriler
- TÜİK’in geçtiğimiz gün 2022'nin ilk çeyreğine ilişkin açıkladığı işsizlik rakamlarına göre, işsizlik oranı yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,1 puanlık artış ile %11,4 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik bir önceki çeyreğe göre 50 bin kişi artarak 3 milyon 845 bin kişiye yükseldi. İstihdam edilenlerin sayısı ise 188 bin kişi artarak 29 milyon 964 bin kişiye, istihdam oranı ise 0,1 puanlık artış ile %46,6’ya ulaştı.
- DİSK-AR ise dün yayınlanan İşsizlik ve İstihdam Görünümü Raporu’nda geniş tanımlı işsizlik oranını % 22,6 olarak ortaya koydu. Çalışabilir nüfustaki 64 milyon kişiden sadece 20,8 milyon kişinin kayıtlı ve tam zamanlı bir işte çalıştığı belirtilen rapor, geniş tanımlı işsiz nüfusun 8,3 milyonu aştığını açıklıyor.
Genç işsizliği
Türkiye’de 2021 sonu itibarıyla 129’u devlet 74’ü özel olmak üzere 203 üniversite bulunuyor. Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) 2021-2022 dönemine dair açıkladığı istatistiklere göre, Türkiye'de üniversitelerde 8 milyon 296 bin 959 öğrenci eğitim alıyor. Akademisyen sayısı ise geçtiğimiz yıl 179 bin 685'ken sayısı bu yıl 184 bin 702'e yükseldi. Öğrenci sayısının artışı ve beraberinde ortaya çıkan üniversitelerde bütçe ve akademik personel yetersizliği gibi sorunlar, öğrenim kalitesini düşürebiliyor. Dolayısıyla niteliksiz işgücü, umutsuz yeni mezunlar ve nitelikli işgücünün göçü gibi yeni problemler ortaya çıkıyor.
Öğrenci sayısındaki artış işgücü piyasasına da yansıyor. İş dünyasında yer edinmek isteyen yeni mezunlar çok düşük ücretlerle çalışıyor, hiç ücret almadan stajlar yapıyor. Çalışma hayatına iyimser yaklaşmakta zorlanan yeni mezunlar doğal olarak işsizlik sorunuyla karşı karşıya kalıyor: Türkiye’de 2021’de her 4 işsiz gençten 1’i üniversite mezunuydu.
Bu faktörler, yurt dışına göç eğilimini de destekliyor. Küresel araştırma ve danışmanlık şirketi Universum’un Türkiye’den farklı şehirlerdeki üniversitelerde gerçekleştirdiği araştırmada, "Eğer öğrenim hayatınıza yeniden başlayacak olsaydınız, ne yapardınız?" sorusuna yanıt veren öğrencilerin %39'u yurt dışında bir üniversiteyi tercih edeceğini belirtiyor. Araştırmaya göre, mezun olduğunda iş bulacağına inanan gençlerin oranı yalnızca %40.
Diğer yandan, Türkiye’deki genç işsizliği verileri çok da kötü bir durumu ortaya koymuyor: TÜİK’in geçtiğimiz gün açıkladığı verilere göre 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0,3 puan azalarak %21,1 oldu. DİSK-AR verilerinde ise gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranı %41 olarak saptandı.
Cinsiyete göre işsizlik
Pandeminin etkilerinin kısa sürede en ciddi şekilde hissedildiği alanlardan biri de kadınların işgücündeki varlığıydı. Sokağa çıkma kısıtlamaları, evden çalışmaya geçiş, kreş ve okulların kapanması gibi faktörler o dönemde ebeveynlerin omuzlarına yükler bindirmişti. BM'nin geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamasında da yer tutan önemli bir veri, işsizliğin olumsuz bir çizgide ilerlemesinden en çok kadınların ve genç çalışanların etkilenmesiydi. ILO’ya göre dünya genelinde kadın istihdamı 2020'de bir önceki yıla göre %4,2, erkek istihdamı ise %3 azaldı.
TÜİK’in dün açıkladığı veriler Türkiye’de işsizlik oranının kadınlarda (%13,7) erkeklere (%10,2) göre daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Aynı zamanda, verilere göre istihdam oranı artarak %46,6 oldu. Bu oran erkeklerde %64, kadınlarda ise %29,5.Bu büyük fark işgücüne katılmaya dair verilerde de öne çıkıyor: %52,6 olan işgücüne katılma oranı cinsiyete göre ayrıldığında erkeklerde %71,3, kadınlarda ise %34,2 olarak saptandı.

- Karşılaştırma: DİSK-AR verileri ise, kayıtlı tam zamanlı istihdam oranını yüzde 32,5 olarak tespit etti. Bu oran erkeklerde %47, kadınlarda %18,1’di. Geniş tanımlı işsizlik erkeklerde %19,1’ken kadınlarda %29,1’e karşılık geliyordu. DİSK-AR aynı zamanda her 100 kadından 18’inin kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda yer aldığını açıkladı. Her iki genç kadından biri ise işsizdi.
Sığınmacıların istihdama etkisi
2016’da Türkiye, kayıtlı Suriyeli mültecilerin istihdama erişmesine olanak sağlayan bir çalışma izni sistemini kabul etmişti. UNHCR bu çerçevede mültecilere yönelik olarak ekonomiye katılım ve gelişim adına çeşitli programlar, işbirlikleri ve ortaklıklar hayata geçiriyor.
Göç İdaresi’nin Mayıs 2022 tarihli verilerine göre Türkiye’de Türkiye’de çalışma yaşında, geçici koruma kapsamında 3,7 milyonun üzerinde Suriyeli mülteci yaşıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın son açıkladığı verilere göre, Türkiye’de Suriyelilere verilen çalışma izni sayısı toplam 62 bin.
ILO Türkiye Direktörü Numan Özcan’ın aktardığına göre Suriyeli istihdamı 2018’de 1.2 milyonla ile en üst düzeye çıkmasının ardından ekonominin yavaşlaması ve istihdam kaybıyla 2020’de 1 milyon seviyesine düşmüş. Özcan bu grubun çoğunun kayıt dışı çalıştığına ve bu nedenle Türkiye işgücü piyasasının olumsuz etkilendiğine dikkat çekiyor: "Kayıt dışı çalışma, iş kanunun getirdiği hiçbir korumadan yararlanmama, sosyal güvence olmaması demek. Örneğin kriz anlarında işini kaybedenler hiçbir destekten yararlanamadı."
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden Doç. Dr. Murat Birdal da Suriye iç savaşı başladığında ülkeyi terk eden nitelikli iş gücünün Batı’ya gittiğine, sayısı giderek artan, daha düşük nitelikli işgücünün ülkede kaldığına dikkat çekiyor ve işgücünde yaşanan büyüme ile "ücretlerin düştüğünü, yani kayıt dışı, asgari ücretin altında çalışmayı kabul eden geniş bir nüfusun ortaya çıktığını” söylüyor.
ÖNERİYORUZ
3. Ulusal Haydarpaşa Münazara Şampiyonası 21-22 Mayıs’ta: Haydarpaşa Lisesi Münazara Kulübü’nün düzenlediği, Türkiye’nin önde gelen kurumlarının katılımıyla gerçekleşecek olan 3. Ulusal Haydarpaşa Münazara Şampiyonası, liseli gençlerin bağlantılarını güçlendirmek ve onlara çeşitli kürsü hâkimiyeti, takım çalışması, kriz yönetimi gibi sosyal becerileri kazandırmak üzere gelecekleri için yatırım yapma imkânı bulabilecekleri bir turnuva vaadediyor. Haydarpaşa Lisesi Altunizade Kampüsü’nde gerçekleşecek etkinlikle ilgili detaylı bilgi ve kayıt için burayı ziyaret edebilirsiniz.






