12 Eylül Pazartesi sabahından herkese günaydın!
Bugün bültende, iş dünyasında geride bıraktığımız hafta yaşananları özetledik. Denetim ve danışmanlık şirketi Ernst & Young'ın operasyonlarını ayırma planlarını ve ardındaki dinamikleri, Netflix, Amazon ve Google'ın zorlu ekonomik koşullarda hayatta kalmak için uyguladığı önlemleri, The Body Shop'ın sürdürülebilirlik odaklı değişimini; Ogilvy, Borusan ve Washington Post'taki görev değişikliklerini, haftanın önemli haberlerinden Porsche halka arzının detaylarını, arka planını ve daha pek çok gelişmeyi derledik.
"İçgörüler" kanalında ise farklı alanlardaki yatırımları ele alan iki çalışmaya ve son zamanlarda sıkça konuşulmaya başlayan "sessiz istifaya" dair yeni bir araştırmaya yer verdik.
- Öneri: FutureBright Group'un kurucusu Akan Abdula'nın makro ekonomik koşulların Türkiye'de sessiz istifa ortamını beslediğine dikkat çektiği röportajımıza göz atın.
Bugünün bülteni 1985 kelime, okuma süresi 6 dakika.
Her zamanki gibi yorum ve geri dönüşlerinizi bekliyoruz.
Twitter ve LinkedIn hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın!
Keyifli okumalar,
Beste
Paretoİş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Öne çıkan hisse senetlerinde haftalık değişimler
• Appsumer'ın dijital reklam bütçelerinin analizine dayanan araştırması, Apple'ın 2021'de hayata geçirdiği ve kullanıcıların takip edilmesini zorlaştıran iOS gizlilik güncellemesinden sonra reklam operasyonlarının iyileştiğini ortaya koydu. Facebook, Google ve TikTok için ise durum öyle değildi.
- Veriler: Apple'ın reklamverenler tarafından benimsenme oranı, ikinci çeyrekte önceki yıla göre yaklaşık %4 artarak %94,8'e yükseldi. Facebook için bu oran %3 düşüşle %82,8'e, Google içinse %2 düşüşle %94,8'e gerilerken TikTok için yaklaşık %7 düştü.
• Online hizmetler sunan Armut, İtalya merkezli rakibi ProntoPro ile birleştiğini ve bu birleşme ile 15 milyon avro yatırım aldığını açıkladı. 4 markayla 14 ülkede faaliyet gösterecek yeni şirketin eş CEO'ları, Armut'un kurucu ortakları Başak Taşpınar Değim ile Erol Değim olacak ve şirketin çoğunluk hissesi ve yönetimi Armut'a ait olacak.
• Deloitte, 31 Mayıs'ta sona eren mali yılda 59,3 milyar dolar gelir elde etti. Bu, 2021'de 50,2 milyar dolar olarak açıkladığı tutara kıyasla %19,6 oranında bir artış olarak hesaplandı. Şirketin en hızlı büyüyen birimi %24,4 büyüme oranı ve 25,8 milyar dolar gelir ile danışmanlık oldu.
• Ernst & Young (EY), denetim ve danışmanlık operasyonlarını ayırma planının şirketin 13 bin ortağının oylamasına sunulmasına karar verdi. Şirket ülke bazlı yapılacak oylamanın yıl sonuna doğru başlamasının ve 2023'ün başlarında tamamlanmasının beklendiğini açıkladı.
- Neden önemli? Denetlediği firmalara danışmanlık vermesi yasak olan şirkette liderler, birimleri ayırmanın çıkar çatışmalarını ve operasyonel zorlukları ortadan kaldıracağını ve şirketlerin daha hızlı büyüyebileceğini umuyor.
- 10 milyar dolar ek gelir: EY'nin CEO'su Carmine Di Sibio, teknoloji şirketlerinden elde edilecek danışmanlık ücretlerinin etkisiyle bölünmenin danışmanlık operasyonlarını üstlenecek yeni şirkete yılda 10 milyar dolar ek gelir getirebileceğini ifade etti.
- Ortakların payı: EY yeni firmadaki hisselerin %15'ini satacak, geri kalanı ise danışmanlık birimindeki ortaklara dağıtılacak. Denetim birimindeki ortaklar yaklaşık 2 milyon dolar değerinde nakit ödeme alacak.
• Netflix maliyet tasarrufu sağlamak amacıyla yeni stratejiler uygulamaya başladı. Wall Street Journal'ın haberine göre, son çeyrekte 1 milyon abone kaybeden şirket depoladığı veri ve içerik sayısını azaltıyor, "yeni yetenek" programı kapsamında eskisine göre daha fazla stajyer, kıdemsiz çalışan ve yeni mezun işe alıyor.
- Diğer değişiklikler: Şirket çalışanlarına limitsiz sunduğu şirket logolu ürünlere kısıtlama getiriyor, çalışanların lisansladığı teknolojilere dair daha ihtiyatlı olmasını tavsiye ediyor ve geçtiğimiz aylarda önemli ölçüde işten çıkarmalar yaptığı Salt Lake City'deki ofisini kapatarak buradaki çalışanları uzaktan çalışma düzenine geçiriyor.
• Google'ın CEO'su Sundar Pichai, makroekonomik ortamın zorlayıcı olduğunu ve çalışanların üretkenliğini artırmak amacıyla "şirketi sadeleştirmeye" yönelik bazı uzun vadeli stratejik değişiklikler yapılacağını açıkladı. Puchai, birkaç gün sonra Kaliforniya'daki Code Conference'ta şirketi %20 daha verimli hale getirmek istediğini dile getirdi.
- Ne olacak? Business Insider'ın haberine göre gereksiz toplantılar ve toplantıların süresi azaltılacak, çalışanların takvimlerini daha iyi yönetmeleri için 'Meeting Refactor' adlı bir kaynak sağlanacak ve 2023'e kadar OKR'ların (Hedefler ve Anahtar Sonuçlar) sayısı üçte bir oranında azaltılacak.
• Amazon'un CEO'su Andy Jassy, Code Conference'ta "İşe alım yapmaya devam etsek de eskisiyle aynı oranda olmayacak" açıklamasında bulundu. Jassy ayrıca kurumsal rollerde çalışanları ofise çağırmayı planlamadıklarını, çoğunun hibrit düzende çalıştığını ve yeni çalışma düzenlemeleri için önümüzdeki yıla kadar deneyler yapmaya devam edeceklerini belirtti. Ayrıca şirketin ek gelir kaynakları aradığını ve sağlık hizmetlerine odaklandığını söyledi.
• Alphabet'in sağlık birimi Verily Life Sciences'ın kurucusu ve CEO'su Andy Conrad'ın görevini, Verily'nin başkanı Stephen Gillett'in devralacağı duyuruldu. Şirket ayrıca yeni yatırım turunda 1 milyar dolar fon elde ettiğini açıkladı.
- Amaç: Ocak ayından itibaren yönetim kurulu başkanı rolünü üstlenecek olan Conrad, kaynakları daha verimli kullanmak amacıyla daha az sayıda programa odaklanacaklarını ve programların ilerleyişini hızlandırmak için çaba harcayacaklarını dile getirdi. Bu bağlamda ürünlerine yönelik daha fazla ticari projeye yer vermeyi planladıklarını belirtti.
• Yemeksepeti, Türkiye Basketbol Federasyonu ile imzaladığı ve 2023'ün sonuna kadar devam edecek anlaşma ile Basketbol Milli Takımlar'ın resmî sponsoru oldu.
• Hepsiburada, AB komisyonun 2,2 milyon avro değerindeki teşviki ve 5 iş ortağı ile "Hepsiburada smart by MIMEX" adlı ilk fiziksel mağazasını açtı. Tüketiciler mağazanın girişinde Hepsiburada smart by MIMEX uygulamasını indirip kapıdaki QR kodu okutarak alışverişe başlayabiliyor.
- Nasıl çalışıyor? Tüketicileri izleyen 4 kamera ile görüntü işleme teknolojisinin kullanıldığı ve ürünlerin ağırlık sensörleriyle takip edildiği mağazada çalışan bulunmuyor, raftan alınan ürün uygulamadaki sepete ekleniyor ve ödeme uygulamaya kaydedilen kredi kartı bilgileriyle gerçekleştiriliyor.

Hepsiburada/Twitter
• The Body Shop'ın küresel marka geliştirme direktörü Laura Keane, şirketin sürdürülebilirlik odağı doğrultusunda artık pazarlama faaliyetlerinde "yaşlanma karşıtı" ifadesini kullanmayacağını açıkladı.
- Reklamda içerik ön planda: Keane markanın en çok satan ürünlerinden "Drops of Youth" adlı cilt serumunun yapısını değiştirdiklerini, eskisine oranla 2 kat daha fazla edelvays çiçeği içerdiğini ve bu nedenle "reklamlarında çiçeğe odaklanarak anlatımı 'gençleştirmekten' 'güçlendirmeye' kaydırmaya çalıştıklarını" belirtti.
• Hollanda'nın Haarlem şehri, kamusal alanlarda et ürünlerinin reklamlarını yasaklayacağını açıkladı. Hamburger ve pizza gibi et ürünleri içeren reklamları da kapsayacak ve bir ilk olan yasak, 2024 yılı itibarıyla yürürlüğe girecek.
- Neden? MediaCat'in haberine göre, önergeyi hazırlayan GroenLinks partisinin meclis üyesi Ziggy Klazes, "İnsanların evlerinde ne pişirdiğiyle ilgilenmiyoruz. Ancak iklim krizinden bahsederken insanları durumu kötüleştiren ürünleri almaya teşvik edemeyiz." dedi.
• Juul, reşit olmayan tüketicilere elektronik sigara pazarlayarak ve satarak ülkedeki e-sigara bağımlılığına katkı sağladığı gerekçesiyle 2020'de 39 ABD eyaleti tarafından açılan soruşturmada 438,5 milyon dolar ödeyerek uzlaşmaya vardı.
- Yasaklar: Şirket anlaşma doğrultusunda reklamlarında 35 yaş altı kişilere yer vermeyecek, reklam panolarında ve sosyal medyada reklam yapmayacak ve okullarda eğitim programlarını fonlamayacak. Ürünlerini satıp satamayacağına ise FDA karar verecek.
PowerFactor ile güvendesiniz

Architecht'ten PowerFactor çözümü
Dijitalleşmenin ivmesini artırmasıyla birçok firma hizmetlerini mobil uygulamalar aracılığıyla sunuyor ve kullanıcılarının hayatını oldukça kolaylaştırıyor. Süpermarket alışverişinden yemek siparişine, finansal hizmetlerden sağlık hizmetlerine, müzikten video ve fotoğraf editlemeye kadar birçok farklı hizmete kolayca ve hızlıca erişilebiliyor.
Dijitalleşmenin sağladığı kolaylığın ve verimliliğin yanında birtakım riskler bulunuyor. Bunların en başında çevrimiçi dolandırıcılık ve siber saldırılar gelmekte. Özellikle son zamanlarda büyük kullanıcı kitlesi olan ve bilinirliği oldukça yüksek olan firmaların siber saldırılara uğradığını veya veri ihlali gerçekleştiğini sıkça duyar olduk. Veri ihalelerinin ve siber saldırıların sadece itibar ve güvenilirlik kaybı maliyetleri olmakla kalmayıp finansal, hukuksal ve operasyonel birçok maliyeti de bulunuyor. Bu maliyetler, siber saldırı öncesi alınacak tedbirlerin maliyetlerinden oldukça yüksek.
Hangi önlemler alınabilir?
Çevrimiçi dolandırıcılıkların ve siber saldırıların birçok yöntemi bulunuyor ancak firmaların alabilecekleri en etkin önlemler şu şekilde;
- Kullanıcılarını çok faktörlü kimlik doğrulamayla doğrulamaları.
- Kullanıcılarının yaptıkları hassas işlemleri güvenli onayla gerçekleştirmelerini sağlanması.
- Mobil uygulamalarının güvenliğini sağlamaları.
PowerFactor'le hem işiniz hem de kullanıcılarınız güvende:
PowerFactor kapsamlı yazılım geliştirme kitiyle firmaların ihtiyaçları olan çok faktörlü kimlik doğrulama, mobil uygulama - cihaz güvenliği ve güvenli işlem doğrulama yetkinliklerini barındıran kapsayıcı bir ürün.
PowerFactor’ü yakından tanımak için web sitesi üzerinden canlı demo randevunuzu sadece bir dakika içinde oluşturabilirsiniz.
• Ogilvy'nin yeni küresel CEO'su, şirketin küresel başkanı ve Kuzey Amerika CEO'su olarak görev alan Devika Bulchandani olacak. Ajansın beyaz olmayan ilk kadın CEO'su Bulchandani'nin koltuğunu devralacağı şu anki CEO Andy Main ise yıl sonuna kadar kıdemli danışmanlık rolünü üstlenecek.
• Borusan Holding'de sürdürülebilirlik stratejisiyle hayata geçirilen yeni yönetişim yapısı doğrultusunda, İnsan Kaynakları ve Kurumsal İletişim Grup Başkanı olarak görev yapan Nursel Ölmez Ateş, 1 Ağustos itibarıyla kariyerine şirketin İnsan, İletişim ve Sürdürülebilirlik Grup Başkanı olarak devam ediyor.
• Washington Post'un bilişim yöneticisi Shailesh Prakash'ın, kasım ayında şirketten ayrılacağı ve haberlerden sorumlu başkan yardımcısı ve genel müdür olarak Google'a katılacağı bildirildi.
- Katkılar: Business Insider'a konuşan bir kaynağa göre potansiyel CEO olarak görülen Prakash, içerik dağıtım sistemi Arc XP'nin ve reklam platformu Zeus'un geliştirilmesine öncülük ederek şirketin dijital dağıtım ve reklam platformunun dönüşümüne önemli katkılar sağlamıştı.
- Gerçekleşmeyen plan: Axios'un yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, uzun süredir ArcXP'nin şirketten ayrılması ve yeni şirketi Prakash'ın yönetmesi planlanıyordu. Bölünmenin gerçekleşmemesinin bu kararda etkili olup olmadığı ise bilinmiyor.
• Dentsu Group, Dentsu International ve Dentsu Japan'i tek bir operasyon olarak bir araya getirmesi planlanan küresel yeniden yapılanma doğrultusunda yönetim ekibinde değişiklikler yapacak.
- Yeni görevler: Dentsu International'ın CEO'su Wendy Clark şirketten ayrılacak ve bu rolün ortadan kalkmasıyla Dentsu Group'un CEO'su ve Başkanı Hiroshi Igarashi, şirketin faaliyet gösterdiği dört bölgeden de sorumlu olacak.
• Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Başkanı Mehmet Nane, İstanbul'da gerçekleşen Hitit Partner's Event'te sektöre dair açıklamalarda bulundu. Nane, IATA verilerine göre sektörün 2021'de 42 milyar dolarlık kayıp yaşadığını ve zararın bu yıl 9,7 milyar dolara gerilemesinin beklendiğini, gelecek yıl ise kâra geçilmesinin öngörüldüğünü belirtti.
- Zarar: Nane, havacılık sektörünün "bilançosundaki 650 milyar dolarlık borç ile mücadele etmesi için sektörün tüm unsurları ile birleşmesi gerektiğini" aktardı.
• Oyak Renault, çalışanlarına gönderdiği bilgilendirme notunda elektronik bileşen tedariki sorunu nedeniyle Bursa'daki fabrikasında bulunan montaj ve dökümhane departmanlarında 8 Eylül-15 Eylül tarihlerinde üretime ara verileceğini açıkladı.
• Volkswagen'in (VW) yönetim ve denetim kurulları, geçtiğimiz hafta eylül ayının sonunda veya ekim ayının başlarında Porsche AG'nin halka arz edilmesine karar verdi. Ayrıca şubat ayında yapılan ön anlaşmaya uygun olarak, Porsche ailesinin yatırım şirketi Porsche SE'nin halka açılacak şirketin %25 hissesine ve oy hakkına sahip olmasına onay verildi.
- Arka plan: Porsche'nin halka arzının, VW'nin elektrikli araç ve yazılım yatırımları konusundaki iddialı planlarına fon sağlama konusunda yararlı olacağı düşünülüyor.
- Endişeler: VW'nin hissedarlarından DWS'nin kurumsal yönetişim uzmanı Hendrik Schmidt, temmuz ayındaki görev değişikliğinin ardından Porsche AG'nin yanı sıra Volkswagen'in de CEO'su olan Oliver Blume'un iki rolü de üstlenmesinin yatırımcılar açısından endişe verici olduğunu dile getirmişti. Schmidt ayrıca VW'nin denetim kurulunda yeterli sayıda bağımsız üye olmadığını vurgulamıştı.
- Kurulda değişiklik: Ağustos ayının sonunda, Blume'ın Volkswagen'in CEO'luğu görevini Diess'ten devralmasından bir gün önce, VW'nin yönetim kurulunda satın alma ve satıştan sorumlu pozisyonların kaldırılacağı duyurulmuştu. Kesin olmayan bu değişiklikle birlikte kurulun toplam üye sayısı 12'den 9'a düşecek.
• Shell ve taşımacılık şirketi MSC'nin de yer aldığı yedi şirketten oluşan koalisyon, gemilerden kaynaklanan ve iklim krizini şiddetlendiren metan emisyonlarını azaltmanın yollarını araştırmak için The Methane Abatement in Maritime (MAM) adlı bir girişim başlattı.
- Planlar: Girişime üye şirketler ilk yıl, LNG ile çalışan gemilerin yol açtığı metan sızıntısını takip etmek, yönetmek ve azaltmak için yeni teknolojik çözümler geliştirmeye ve pilot uygulamalar hayata geçirmeye odaklanacak. Gerekli onayların ardından ise 2023'ten itibaren çözümler için endüstri çapında destek elde etmeye yönelik çalışmalar yapacaklar.
• Yönetim danışmanlığı firması Oliver Wyman'ın G7 ülkelerinin kurumsal iklim hedeflerine dair analizi, Paris anlaşmasında belirlenen ve küresel sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlayan hedefe ulaşmanın şu anda mümkün olmadığını ortaya koydu. Rapor, şirketlerin emisyon azaltma hedeflerine dayanarak hiçbir G7 ülkesinde hedefe uygun ölçüde karbonsuzlaşma olasılığı bulunan sektör olmadığını gösterdi.
- En iyi ihtimal 2,2°C: Analiz, Almanya ve İtalya'daki şirketlerin emisyonları azaltmak için en iddialı hedeflere sahip olduğunu, küresel ısınmayı 2,2°C ile sınırlayabileceğini belirtiyor. Fransa 2,3°C ile üçüncü, Birleşik Krallık 2,6°C ile dördüncü ve ABD 2,8°C ile beşinci sırada gelirken Kanada merkezli şirketler 3,1°C'lik ısınma öngörüsü ile en kötü performansı sergiliyor.
• Alkollü içecek şirketi Diageo, su ve iklim krizlerinin Afrika'daki çiftlikler üzerindeki etkilerini azaltmak ve takip etmek amacıyla hayata geçirilecek üç inovasyon için 450 bin sterlinlik fon sağlayacağını açıkladı. Bu alanda çözüm yaratabilecek bir teknolojiye sahip olan veya teknolojilerini geliştirmek için tohum yatırıma ihtiyaç duyan kişilerin fona başvurabileceği belirtildi.
• Gallup'ın yeni anketine göre, "sessiz istifa eden" çalışanlar ABD'de işgücünün en az %50'sini, büyük olasılıkla daha fazlasını oluşturuyor. Gallup bu grubun, "işinde gerekli minimum çabayı harcayan ve psikolojik olarak işlerinden kopuk" şeklinde tanımladığı işe bağlı olmayan çalışanları temsil ettiğini belirtiyor.
- Bağlılık düşüyor: ABD'de 2022'nin ikinci çeyreğinde "şirketine bağlı olmayan" çalışanların oranı 2021'deki %16'dan %18'e yükseldi. Bağlı olan çalışanlar %32 oranında kalırken bağlı olanların bağlı olmayanlara oranı neredeyse son 10 yılın en düşük seviyesine gerileyerek 1,8'e 1 oldu.
- Neden? Bağlılıktaki düşüşün nedeni genellikle "beklentilerin netliği", "öğrenme ve gelişim fırsatları", "önemsenme hissi" ve "şirketin misyonu veya amacı ile bağlantı" olarak belirtildi. Bu da çalışanlar ve işverenler arasındaki kopukluğun arttığını gösteriyordu.
• KPMG'nin fintech sektörüne yönelik yeni raporuna göre, 2022'de kripto şirketlerine yapılan küresel yatırımlar 2021'deki 32,1 milyar dolarlık rekor seviyeden 14,2 milyar dolara geriledi. Denetim ve danışmanlık şirketi, 2021'den önceki yıllarda yapılan yatırım ile karşılaştırıldığında ise önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti.
- Öngörü: Ayrıca şirket, yılın ikinci yarısında NFT'ler ve coin'ler sunan şirketlere yatırımcı ilgisinin azalacağını, yatırımların özellikle blok zinciri altyapı projelerine yöneleceğini öngördüğünü açıkladı.
• Yeni bir araştırma, geliştirilen yeni sesli asistan özelliklerine yapılan yatırımın her zaman karşılık getirmediğini ortaya koydu. Araştırmacılar hisse fiyatlarını karşılaştırarak bazı şirketlerin yeni özelliği duyurduktan sonra değerlemesinin arttığını, bazılarının değişmediğini, bazılarının ise düştüğünü saptadı.
- Ayrım: Müşterilerin bilgiye erişmesini sağlayan uygulamalara yönelik yeni bilgilendirici özellikler hisse fiyatlarını ortalama %1 oranında, piyasa değeriniyse yaklaşık 925 milyon dolar artırırken nesneleri kontrol etmeye dair özellikler hisselerde önemli etkiye sahip değildi. Ancak fatura ödeme veya satın alma gibi işlemleri gerçekleştirmeyi sağlayanlar şirketin hisselerini %1,2 düşürüyor ve piyasa değerinde 1 milyar dolar kayba yol açıyordu.
• İş insanları ve fikir liderinin katılımıyla bu yıl 21'incisi düzenlenecek fikir platformu MARKA Konferansı'nda Türkiye'den 70’ten fazla sanatçı ve konuşmacı sahne alacak.
- Ne olacak? 29-30 Eylül'de Tersane İstanbul'da gerçekleşecek etkinlikte sanat, teknoloji ve sürdürülebilirlik temalarını yaratıcılıkla kesiştiren projeleri deneyimleme olacağı da sunulacak.
🔮 Pareto'da gelecek cuma, ilk yazımızda sektördeki rekabeti etkileyen dinamikleri inceleyecek, ikinci yazımızda ise şirketlerin geliştirdikleri elektrikli araçları ve sorunlu durumlarda yapılan geri çağırmaları, ardındaki nedenleri ve şirketlerin bu sorunlara yanıtlarını ele alacağız.
🎧 Pareto Spot'un üçüncü sezonunda sizler için heyecan verici sürprizlerimiz olacak. O sırada, sektör temsilcileri ve akademisyenler ile evrim geçiren iş modellerini, yıkıcı inovasyonları ve iş dünyasının güncel dertlerini konuştuğumuz podcast serimizin bölümlerini Aposto Radyo ve mobil uygulamamızdan dinleyebilirsiniz.
Cuma günü tekrar buluşmak dileğiyle!
Mutlu haftalar,
Beste





