PİYASALAR & EKONOMİ
İŞ DÜNYASI
TEKNOLOJİ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
DÜNYA
TÜRKİYE
COP31
KÜLTÜR-SANAT
ALTERNATİF GÜNDEM

📮 Fon dosyası, ilk karar taslağı

Yeni Parti, fon krizine dair hazırladığı dosyalardan ilkini dün açıkladı. COP31’de müzakere edilen Çerçeve Kararı’nın 18 sayfalık ve 144 maddelik taslak metni yayımlandı.
17 Kasım - Akbank - Gündem
Akbank ile birlikte

Akbank’ın Hatay’dan Türkiye’ye uzanan ileri dönüşüm modeli COP31’de

9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenen COP31’de “ Dünya için, Hepimiz için” yaklaşımıyla yer alan Akbank’ın bu küresel zirveye taşıdığı projelerinden biri de Dönüşümde Gelecek Var oldu. Bankanın T.C.

Daha fazlasını öğren →

📮 Fon dosyası, ilk karar taslağı

Fon dosyası, ilk karar taslağı | 17 Kasım 2026

Aposto Gündem

Fon dosyası, ilk karar taslağı | 17 Kasım 2026

17 Kasım Salı sabahından herkese günaydın.

Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, partisinin fon krizine ilişkin hazırladığı dosyalardan ilkini dün TBMM’de açıkladı. Özlale, AK Parti Samsun Milletvekili Çiğdem Karaaslan’ın yakınlarının bazı şirket ortaklıkları ve borsa işlemleriyle bağlantılı olduğunu öne sürerek SPK, MASAK ve savcılığa ilgili kayıtları ve para hareketlerini inceleme çağrısı yaptı. İddiaları "itibar suikastı" olarak nitelendiren Karaaslan ise hukuki yollara başvuracağını duyurdu.

COP31’de yayımlanan çerçeve karar taslağı, fosil yakıtlardan aşamalı çıkışın hızlandırılması çağrısı yapıyor ve 2035’e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35’e çıkarılmasını hedefliyor.

  • O sırada Aposto'da: Aposto'da birlikte çalışacağımız ekip arkadaşları arıyoruz. Editoryal, sosyal medya ve video ekiplerimizdeki açık pozisyonlara buradan göz atabilirsiniz.

Bugün ayrıca bültende:

📉 Bütçede büyük açık
💵 Microsoft'un küresel kesintisinin maliyeti
🗣️ Nvidia'ya Huang çağrıları
💣 Ukrayna'dan Rusya'ya rekor İHA saldırısı
🚨 Sarıgül soruşturmasında 9 tutuklama daha
🕵🏻‍♂️ Yeni James Bond, Robert Pattinson
🛂 Dünyanın en mutlu pasaportları

Günün çalma listesi | Heavy Ballads

İyi okumalar.

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

PİYASALAR & EKONOMİ

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.

  • BIST 100 endeksi günü 115,6 milyar TL hacim ve %0,01 kayıpla 11.841 puan seviyesinden tamamladı.

    • Ayrıntılar: Güne negatif bir açılışla başlayan ve sabah saatlerinde 11.735 puana kadar geri çekilen endeks, gelen alımlarla toparlanarak öğle saatlerine doğru 11.950 seviyelerini test etti. Öğleden sonra satışların yeniden güçlenmesiyle 11.800 seviyelerine gerileyen endeks, kazançlarının tamamını geri vererek günü önceki kapanış seviyesine yakın tamamladı.

    • Kazanç-kayıp: Endekste haftalık kazanç %1,10 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kazanç %1,02, yılbaşından bu yana kazanç ise %5,15 seviyesinde.

    • Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,99 kazanç yaşayan Vestel Elektronik (VESTL), %9,97 kazanç yaşayan Gülermak Ağır Sanayi (GLRMK) ve %6,99 kazanç yaşayan Batıçim (BTCIM) payları oldu.

    • Sektörler: Günün en çok öne çıkan sektörel endeksi %4,37 kazanç ile BIST Metal Eşya Makina Endeksi (XMESY) oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %1,96 kazanç yaşadığı günde, BIST Mali Endeksi (XUMAL) ise %0,61 değer kazandı.

  • Bütçede büyük açık: Hazine ve Maliye Bakanlığı, merkezi yönetim bütçesinin Ekim ayında 481,1 milyar lira açık verdiğini duyurdu; geçen yılın aynı döneminde bütçede 223,2 milyar lira açık kaydedilmişti.

    • Ayrıntılar: Böylece yılın ilk 10 ayında verilen toplam bütçe açığı 2 trilyon 321 milyar liraya ulaştı. Ekim ayında bütçe gelirleri yıllık bazda %13,2  artışla 1 trilyon 298 milyar liraya, bütçe giderleri ise %29,9 artışla 1 trilyon 779 milyar liraya yükseldi. Aynı dönemde faiz harcamaları ise yıllık bazda %91,4 artışla 301,3 milyar lira oldu.

  • Bakan Şimşek MSCI ile görüşecek: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasalarına yönelik endişeleri görüşmek üzere Aralık ayında New York’ta küresel endeks sağlayıcısı MSCI’ın üst yönetimi ve uluslararası yatırımcılarla bir araya geleceğini açıkladı.

    • Ayrıntılar: MSCI, Haziran 2027'ye kadar sermaye piyasalarında yeterli iyileşme sağlanmaması halinde Türkiye’nin gelişmekte olan piyasalar kategorisinden sınır piyasalar veya bağımsız piyasalar kategorisine düşürülmesine yönelik değerlendirme başlatabileceğini açıklamıştı.

  • Çin, Irak petrolüne yöneldi: Bloomberg’ün haberine göre Çin’deki rafineriler, ABD’nin uyguladığı deniz ablukası nedeniyle İran’dan petrol sevkiyatının büyük ölçüde durması nedeniyle Irak’tan petrol alımına yöneldi.

    • Ayrıntılar: İran petrolünün tedarik edilememesi ve Rus petrolünün pahalılaşması üzerine Irak, Çinli rafinerilere daha düşük fiyatlarla petrol satmaya başladı. Habere göre İsviçre merkezli enerji ticaret şirketi Mercuria, son haftalarda Shenghong Petrochemical, Hongrun ve Chambroad’ın da aralarında bulunduğu en az sekiz Çinli rafineriye 20 milyon varile yakın Irak petrolü sattı.

  • Çin ekonomisinden beklentilerin altında veriler: Çin Ulusal İstatistik Bürosu (NBS), Ocak-Ekim döneminde ülkedeki sabit sermaye yatırımlarının %8,1 daraldığını duyurdu.

    • Ayrıntılar: NBS verilerine göre ilgili dönemde özel sektör yatırımları %11,4 daralırken, imalat sanayi yatırımları %2,9, kamu kontrolündeki şirketlerin yatırımları %4, altyapı yatırımları ise %5,1 daraldı. Aynı dönemde ülkede sanayi üretimi yıllık bazda %4,8 büyümüş olsa da piyasa beklentilerinin altında kalırken, perakende satışlar da %0,4 ile beklentilerin altında büyüme kaydetti.

  • Ücretli çalışan sayısında artış: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinde ücretli çalışan sayısının Eylül ayında aylık bazda %0,2, yıllık bazda %1,7 artışla 16 milyon 448 bin 397'ye yükseldiğini açıkladı.

    • Ayrıntılar: TÜİK verilerine göre Eylül ayında sanayi sektöründe ücretli çalışan sayısı yıllık bazda %1,2 azalışla 4 milyon 817 bin 71'e gerilerken inşaat sektöründe %2 artışla 2 milyon 68 bin 357'ye, ticaret-hizmet sektörlerinde ise %3 artışla 9 milyon 562 bin 969'a yükseldi.

İŞ DÜNYASI
  • Microsoft’un küresel kesintisinin maliyeti 7 milyar dolara ulaşabilir: Microsoft; Outlook, Teams ve Copilot’ın da aralarında bulunduğu hizmetlerini 24 saatten uzun bir süre boyunca etkileyen küresel kesintinin giderildiğini açıkladı.

    • Ayrıntılar: Anderson Economic Group, kesintiye bağlı olarak işlerin aksamasından kaynaklanan ekonomik kaybın 7 milyar dolara ulaşabileceğini tahmin etti. Downdetector verilerine göre 74 ülke ve bölgeyi etkileyen kesinti, şirketler ve kamu kurumlarında e-posta, takvim ve toplantı hizmetlerini aksattı. Microsoft, sorunun sunucu altyapısından kaynaklandığını ve siber saldırı veya yapay zekayla bağlantılı olmadığını açıkladı.

  • Bessent’ten NVIDIA’ya CEO çağrısı: ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, eski Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile evlilik dışı ilişkisi üzerinden Çin adına yürütülen bir casusluk operasyonunun hedefi olduğu iddia edilen kurucu CEO Jensen Huang’ın istifasının ardından NVIDIA’nın yeni CEO’sunu şirket dışından seçmesi gerektiğini dile getirdi.

    • Ayrıntılar: Şirkette köklü bir değişime ihtiyaç olduğunu vurgulayan Bessent, yönetim kurulu ve dış hukuk danışmanlarının, 10 gün içinde ihracat kısıtlamalarına uyum konusundaki soruları yanıtlamasını istedi. Financial Times ise NVIDIA yönetim kurulunun, CEO arayışı kapsamında ARM CEO’su Rene Haas ile temasa geçtiğini bildirdi.

  • Jensen Huang’ın NVIDIA’ya dönmesi için 175 binden fazla imza toplandı: Çin adına yürütülen bir casusluk operasyonunun hedefi olduğu iddiasının ardından istifa eden eski NVIDIA CEO’su Jensen Huang’ın göreve iade edilmesini isteyen bir imza kampanyası, 175 binden fazla imzaya ulaştı.

    • Ayrıntılar: Kampanyaya destek veren imzacılar arasında 5965 NVIDIA çalışanı, 1108 eski çalışan ve 63 bin 63 hissedarın yanı sıra Elon Musk, Replit CEO’su Amjad Masad, Epic Games CEO’su Tim Sweeney ve Y Combinator CEO’su Garry Tan de yer alıyor. Kampanya, bağımsız inceleme sonuçlanana kadar Huang’ın göreve dönmesini ve yönetim kurulunun süreç hakkında daha fazla bilgi paylaşmasını talep ediyor.

  • Intel’e yatırımcıları yanılttığı iddiasıyla dava açıldı: Intel hissedarları, kişisel bilgisayar satışlarındaki yavaşlama ve stok fazlasının gelirler üzerindeki etkisini gizlediğini öne sürerek ABD merkezli çip üreticisine dava açtı.

    • Ayrıntılar: Davalılar arasında CEO Lip-Bu Tan ve finans direktörü David Zinsner da bulunuyor. Intel’in dördüncü çeyrek için beklentilerin altında gelir ve kâr tahmini açıklamasının ardından şirket hisseleri 30 Ekim günü %28,6 düşmüş ve şirketin piyasa değeri 140 milyar dolar erimişti. Davacılar, 23 Temmuz-29 Ekim dönemindeki hissedarlar için tazminat talep etti.

  • İlk 10 ayda otomotiv üretimi %6 geriledi: Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verileri, Türkiye’de otomotiv üretiminin yılın ilk 10 ayında yıllık bazda %6 azalarak 1 milyon 92 bin 519 adede gerilediğini ortaya koydu.

    • Ayrıntılar: Otomobil üretimi, %17’lik bir düşüşle 592 bin 163 adede inerken ticari araç üretimi %12 arttı. Sektör, üretim kapasitesinin %61’ini kullandı. Aynı dönemde sektörün ihracat geliri, %3 artarak 35,2 milyar dolara yükselirken toplam otomotiv ihracatı, adet bazında %9 azalarak 779 bin 557’ye indi. Otomotiv satışları ise %15 azalarak 916 bin 149 adede geriledi.

  • Espressolab’in %70’inin satış bedeli 105 milyon dolar oldu: Birleşik Arap Emirlikleri merkezli MAIR Group’un finansal raporu, Espressolab’in %70 hissesinin devri için yaklaşık 105 milyon dolar ödenmesinin öngörüldüğünü ortaya koydu.

    • Ayrıntılar: 23 Eylül’de imzalanan pay alım sözleşmesine ilişkin işlemin, henüz tamamlanmadığı belirtildi. Devrin hayata geçirilmesinin, düzenleyici kurumlardan onay alınmasına ve diğer kapanış koşullarının yerine getirilmesine bağlı olduğunun da altı çizildi.

TEKNOLOJİ
  • Gençlerin %89’u iş ararken AI kullanıyor: Kariyer.net’in SIA Insight ile yaptığı “Gençlerin Kariyer Yolculuğu” araştırmasına katılan gençlerin %89’u, iş veya staj ararken yapay zeka araçlarından yararlandığını bildirdi.

    • Ayrıntılar: Altı şehirde yaşayan 19-25 yaş arası 1000 üniversite öğrencisi ve yeni mezunla yapılan araştırmada, en yaygın kullanım alanının %66 ile özgeçmiş hazırlama olduğu görüldü. Şirket araştırması ve kariyer planlama da öne çıkan kullanım alanları arasında yer aldı. Ayrıca katılımcıların %92’si sevdiği bir işi yapmayı, %91’i ise kendisini geliştirebileceği bir işte çalışmayı önemsediğini belirtti.

  • Voyager 1, Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak: NASA’nın 1977’de uzaya fırlattığı keşif aracı Voyager 1’in, 18 Kasım’da Dünya’dan yaklaşık 25,9 milyar kilometre, yani 1 ışık günü uzaklığa ulaşan ilk insan yapımı araç olacağı açıklandı.

    • Ayrıntılar: İnsan yapımı bir nesnenin ulaştığı en uzak mesafe olarak tarihe geçecek bu mesafede, uzay aracının gönderdiği radyo sinyallerinin Dünya’ya ulaşması 24 saat sürecek. İkiz keşif aracı Voyager 2’nin, aynı uzaklığa 2035’in Kasım ayında ulaşması bekleniyor.

    • Bilgi notu: NASA, Voyager 1’i 1977’de beş senelik bir orijinal görev süresiyle uzaya gönderdi. Fakat araç, enerjisi giderek azalıyor olsa da görevine planlanandan çok daha uzun süre devam etti ve Güneş Sistemi’nin sınırları dışına çıkan ilk insan yapımı nesne oldu.

  • Amazon’un 40 uydusu kaybedildi: Boeing ve Lockheed Martin’in roket fırlatma hizmetleri sunan ortak girişimi United Launch Alliance’ın (ULA) Vulcan roketi, fırlatılmasından yaklaşık 10 dakika sonra arızalandı ve Amazon’un Leo uydu interneti hizmeti için taşıdığı 40 uyduyu yörüngeye ulaştıramadı.

    • Ayrıntılar: Sorunun, roketin Centaur adlı üst kademesi çalışırken meydana geldiği belirtilirken kesin neden henüz açıklanmadı. Bu olayla birlikte ilk kez ULA’in bir görevi tam başarısızlıkla sonuçlandı. Uçuş, Amazon’un Vulcan ile yapmayı planladığı 38 fırlatmanın ilkiydi.

  • OpenAI, ChatGPT Wallet’ı kullanıma sundu: OpenAI, yapay zeka destekli sohbet robotu ChatGPT’de Dots yapay zeka ajanlarının kullanıcılar adına alışveriş yapmasını sağlayan Wallet özelliğini kullanıma sundu.

    • Ayrıntılar: İlk etapta yalnızca ABD’deki 18 yaş üstü seçili ChatGPT Pro abonelerine sunulan özellikle kullanıcılar, Visa, Mastercard veya American Express kartlarını cüzdana ekleyerek ajanlarından ürün bulmasını ve satın almasını isteyebiliyor. Ödeme öncesinde ürünlerin, toplam tutarın ve kullanılacak kartın incelenip Face ID veya parmak izi gibi bir güvenlik kontrolüyle işlemin onaylanması gerekiyor. Kart bilgileri, ajanla veya satıcıyla paylaşılmıyor. Şirket, ileride harcama limitleri belirleyerek bazı alışverişlere önceden onay verme seçeneği de sunmayı planlıyor.

  • Tesla, Cybercab’i kişisel kullanım için ön siparişe açtı: Tesla, otonom paylaşımlı yolculuk hizmetleri sunmak üzere geliştirdiği direksiyonsuz ve pedalsız iki kişilik robotaksisi Cybercab’i seçili müşterilere 29 bin 990 dolardan ön siparişe sundu.

    • Ayrıntılar: İlk teslimatların Aralık ayında yapılması öngörülüyor. Cybercab, ilk etapta yalnızca Tesla’nın robotaksi hizmeti sunduğu bölgelerde sürücüsüz çalışabilecek. Düzenleyici kurumlardan onay alındıkça araç, daha fazla bölgede kullanılabilecek. Cybercab’i sürücüsüz kullanabilmek için satın alma bedeline ek olarak aylık 299 dolar abonelik ücreti ödenmesi gerekecek.

  • Bucked Games yatırım aldı: Çocuklara yönelik eğitici dijital oyunlar geliştiren İstanbul merkezli girişim Bucked Games, Startupfon Tohum Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF) ve Startupfon Co-Invest’ten yatırım aldı.

    • Ayrıntılar: Yatırım anlaşmasının finansal ayrıntıları kamuoyuna açıklanmadı. Şirket, yeni yatırımı oyunlarını geliştirmek ve büyümesini desteklemek için kullanacağını açıkladı.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Akbank’ın Hatay’dan Türkiye’ye uzanan ileri dönüşüm modeli COP31’de



9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenen COP31’de “Dünya için, Hepimiz için” yaklaşımıyla yer alan Akbank’ın bu küresel zirveye taşıdığı projelerinden biri de Dönüşümde Gelecek Var oldu. 

Bankanın T.C. Millî Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle yürüttüğü proje, Milli Eğitim Bakanlığı Türkiye İklim Okulu’ndaki “Gelecek Dönüşümde: Ofisten Sınıfa İleri Dönüşüm” panelinde ele alındı.

Dönüşümde Gelecek Var ile Akbank Genel Müdürlük binasında kullanımı tamamlanmış 40 tır mobilya, İskenderun Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde kurulan ileri dönüşüm atölyesinde yeni bir hayat kazandı. Mobilyalar, öğretmenlerin rehberliğinde ve öğrencilerin ellerinde 19 bin 200 okul eşyasına dönüştü. Eşyalar, 6 Şubat depremlerinden etkilenen Hatay’daki 1.311 okula ulaştı, 400 bini aşkın öğrencinin öğrenme ortamını iyileştirdi. Böylece gençler sürdürülebilir üretimi uygulayarak öğrenirken mesleki deneyim kazandı; ileri dönüşüm, eğitim ve toplumsal dayanışma aynı modelde buluştu. Tonlarca karbon salınımı ve su tüketimini önledi.

Hatay’da başlayan bu proje şimdi Türkiye’ye yayılıyor. 

Millî Eğitim Bakanlığı ile Akbank arasında imzalanan protokol kapsamında meslek liselerinde ileri dönüşüm uygulamaları çeşitlendirilecek. Bu doğrultuda ekim ayında başlatılan Eğiticinin Eğitimi programına Türkiye genelinden mobilya alanında uzman 1.080 öğretmen katılacak. Yüz yüze ve çevrim içi eğitimlerle ileri dönüşüm tekniklerindeki yetkinliklerini geliştirecek öğretmenler, edindikleri bilgi ve becerileri meslek liseli gençlere aktaracak. 

Dönüşümde Gelecek Var ile sürdürülebilir üretim kültürünün ülke çapında güçlenmesi ve geleceğin ileri dönüşüm ustalarının yetişmesi amaçlanıyor.

DÜNYA
  • Çin'den Şi-Trump-Putin görüşmesi için "çığır açıcı" tanımlaması: Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Perşembe günü Şenzen’deki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında bir araya gelecek.

    • Ayrıntılar: Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, üç ülkenin liderlerinin ilk kez yüz yüze üçlü görüşme yapacağını belirterek buluşmayı “çığır açıcı” olarak niteledi. Mao, liderlerin küresel barışı ve büyük güçler arasındaki stratejik istikrarı ele alacağını söyledi.

    • Ayrıca: Beyaz Saray ise Trump’ın nükleer silahların azaltılmasını gündeme getireceğini açıklamıştı. Çin, ABD ve Rusya’yla bu konuda görüşme girişimlerini daha önce geri çevirmişti.

  • Ukrayna’dan Rusya’ya rekor İHA saldırısı: Rusya Savunma Bakanlığı’nın verilerine göre Ukrayna, Moskova'nın 2022’de başlattığı işgalden bu yana Rusya’ya yönelik en büyük İHA saldırısını düzenledi.

    • Ayrıntılar: Moskova, hava savunma güçlerinin 16 bölgede 1.336 Ukrayna İHA’sını düşürdüğünü açıkladı. Rusya’nın Kırım’a atadığı yönetici Sergey Aksyonov, Rusya ile ilhak edilen Kırım’ı birbirine bağlayan Kerç Köprüsü'nün vurulduğunu söyledi. Saldırıda petrol rafinerileri de hedef alındı. Krasnodar bölgesindeki yerel yetkililer, İlsk’te bir sanayi tesisinde yangın çıktığını ve düşen İHA parçalarının aralarında çocukların da bulunduğu altı kişiyi yaraladığını bildirdi.

    • Geniş açı: Ukrayna, Ekim sonundan bu yana Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, saldırıların Rusya’nın rafineri kapasitesinin yarısından fazlasını devre dışı bıraktığını açıkladı.

  • Suudi Arabistan, Yemen'de komutan değiştirdi: Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, Yemen'deki askerî koalisyonun komutanlığında değişikliğe giderek görevi Genelkurmay Başkanı Orgeneral Feyyad er-Ruveyli’ye verdi.

    • Ayrıntılar: Komuta değişikliği, Yemen’deki güçlerin Babülmendep Boğazı'na hakim bölgeden geri çekilmek zorunda kalması ve Husilerin hükümetin geçici başkenti Aden’e 60 kilometre kadar yaklaşmasının ardından geldi.

  • Bahreyn’de 64 kişiye müebbet hapis: Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi, İran Devrim Muhafızları Ordusu’yla bağlantılı olmakla suçlanan çoğu Şii din adamı 69 sanığın tamamı hakkında tutuklama kararı verdi.

    • Ayrıntılar: Bahreyn Haklar ve Demokrasi Enstitüsü (BIRD), sanıklardan 64’üne müebbet, beşine ise 15 yıl hapis cezası verildiğini bildirdi. BIRD’e göre sanıkların 60’ı Şii din adamıydı ve 13 sanık gıyabında yargılandı. Sanıklar, anayasal düzeni devirmek ve camiler ile yerel dinî toplantılar üzerinde kontrol kurarak İran’ın Velayet-i Fakih anlayışını yaymak amacıyla terör örgütü kurmak ve terör eylemlerini teşvik etmekle suçlandı.

    • Ayrıca: BIRD, dava sürecinde işkence yapıldığını, zorla itiraf alındığını ve sanıkların savunma haklarının ciddi biçimde kısıtlandığını belirtti.

  • Beş AB ülkesi Ruanda’da sınır dışı merkezi planlıyor: AB üyesi Almanya, Hollanda, Avusturya, Yunanistan ve Danimarka, iltica başvuruları reddedilen ve itiraz yollarını tüketen kişileri göndermek üzere Ruanda’da bir merkez açma planında son aşamaya geldi.

    • Ayrıntılar: AFP’ye konuşan diplomatik kaynaklara göre beş ülke, pilot uygulamada yaklaşık 100 kişiyi Ruanda’ya göndermeyi ve merkezi gelecek yıl faaliyete geçirmeyi hedefliyor. Plan, AB dışında bu tür merkezlerin kurulmasına izin verecek bir kural değişikliğine bağlı. Beş ülke, uygulamanın sınır dışı işlemlerini artırmayı ve düzensiz göçü azaltmayı amaçladığını, AB mevzuatına ve uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor.

    • Öte yandan: İnsan Hakları İzleme Örgütü, Ruanda’daki keyfî gözaltı ve kötü muamele vakalarına dikkat çekerek gönderilen kişilerin haklarının ihlal edilebileceği uyarısında bulundu. AB Temel Haklar Ajansı ise kimsenin ciddi zulüm riskiyle karşılaşacağı bir ülkeye gönderilmemesi ve refakatsiz çocukların bu merkezlere alınmaması gerektiğini belirtti.

TÜRKİYE
  • Yeni Parti ilk fon dosyasını açıkladı: Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, partisinin fon krizine ilişkin hazırladığı sekiz dosyadan ilkini dün TBMM’de açıkladı.

    • Ayrıntılar: Özlale, AK Parti Samsun Milletvekili Çiğdem Karaaslan’ın yakınlarının bazı şirket ortaklıkları ve borsa işlemleriyle bağlantılı olduğunu öne sürdü. Özlale, Karaaslan’ın kardeşi Halil Gökhan Özkal’ın, Ünsal Ban ve Süleyman Yıldırım’la Londra’da kurulan Gainex Global Limited’de eşit ortak olduğunu iddia etti. Karaaslan’ın eşi Direnç Karaaslan’ın da Matriks hisselerindeki işlemlerle bağlantılı olduğunu iddia eden Özlale, SPK, MASAK ve savcılığa ilgili kayıtları ve para hareketlerini inceleme çağrısı yaptı. SPK, Matriks hisselerindeki işlemlere ilişkin 2024’te, aralarında Ban’ın da bulunduğu yedi kişi hakkında işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı iddiasıyla suç duyurusunda bulunmuştu.

    • Öte yandan: Karaaslan ise kendisinin ve ailesinin gündemdeki fonlarda hesabı veya işlemi bulunmadığını söyledi. İddiaları "itibar suikastı" olarak nitelendiren Karaaslan, hukuki yollara başvuracağını duyurdu.

  • Babacan’dan fon soruşturmasında Interpol çağrısı: DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, fon dolandırıcılığının en az dört yıl sürdüğünü, siyasi ve bürokratik destek olmadan bu ölçekte bir usulsüzlüğün gerçekleşemeyeceğini söyledi.

    • Ayrıntılar: Parlamento muhabirleriyle bir araya gelen Babacan, siyasi ve bürokratik sorumluların ortaya çıkarılmasını ve ilgili kurumların yöneticilerinin görevden alınmasını istedi. Babacan, soruşturmaya konu paranın büyük bölümünün yurt dışına çıkarılmış ve olayın başlıca sorumlularının Türkiye’den ayrılmış olabileceğini söyleyerek sorumluların tespit edilerek Interpol aracılığıyla aranması ve paranın geri alınması için uluslararası işbirliği çağrısı yaptı.

    • Öte yandan: Kaynağı belirsiz listelere dayanarak kişilerin suçlanmasına karşı çıkan Babacan, yetkili kurumların soruşturmayla bağlantısı bulunan kişileri belirleyip listeyi açıklamasını istedi.

  • Beyoğlu Belediye Başkanvekili CHP’den istifa etti: Beyoğlu Belediye Başkanvekili Sefer Karaahmetoğlu, parti içi tartışma ve ayrışmaların belediye çalışmalarını olumsuz etkilediğini belirterek CHP’den istifa ettiğini duyurdu.

    • Bir adım geriden: Karaahmetoğlu, Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney’in İBB davası kapsamında tutuklanarak görevden uzaklaştırılmasının ardından 22 Ağustos 2025’te başkanvekili seçilmişti. Güney yaklaşık bir yıl sonra tahliye edildi. İçişleri Bakanlığı’nın görevden uzaklaştırma kararı sürüyor.

    • Ayrıca: Karaahmetoğlu'nun istifasıyla belediye meclisinde CHP'li üye sayısı 16'ya geriledi. AK Parti ve MHP'nin üye sayısı ise toplam 14.

  • Sarıgül soruşturmasında 9 kişi tutuklandı: Kaynağı belirsiz para aklandığı iddialarına ilişkin Sarıgül ailesi üyelerinin de aralarında bulunduğu soruşturmada gözaltına alınan 15 kişiden 9'u tutuklandı.

    • Ayrıntılar: Savcılıkta ifadesi alınanlardan Ahmet Tunç Akan, Emin Eres, Ramazan Elmas, Yılmaz Güney, Burak Utku Çelebi, Arda Ali Can, Rıza Selim Demir, Alper Gündüz ve Elif Gülhan Eskicioğlu tutuklanırken Mustafa Körpe, Gamze Kılınç, Remzi Onuk, Sibel Aslanbaş, Hülya Turan ve Meltem Ülgez hakkında ise adli kontrolle serbest bırakıldı.

  • Büyükçekmece davasında bir tahliye: İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen Büyükçekmece Belediyesi davasında, aralarında görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Hasan Akgün'ün de bulunduğu 5'i tutuklu 31 sanık hakim karşısına çıktı; tutuklu iş insanı Adem Çukur'un tahliyesine karar verilen duruşma ertelendi.

    • Ayrıntılar: Tutuklu yargılanan Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün, gözaltına alındıklarında tek sıra halinde yürütülerek görüntülerinin medyaya servis edilmesini anımsattı ve “Bizi kameraya filme aldılar, sanki film setindeyiz, sağımıza solumuza polis koydular. Televizyonlarda bin 500 defa kendimi seyrettim. Madem belediye başkanları ip gibi sıralandı. Acaba fon yolsuzluğu iddialarına karışan kişilere neden aynı muamele uygulanmamıştır? Doğru olan bize yapılan değildi” dedi.

COP31
  • COP31’in Çerçeve Kararı taslağı yayımlandı: COP31’de müzakere edilen Çerçeve Kararı’nın taslak metni, fosil yakıtlardan aşamalı çıkış için hızlandırılmış eylem çağrısı ve 2035’e kadar nihai enerjinin %35’inin elektrikten elde edilmesi hedefi de dahil olmak üzere 1,5 derece hedefi, iklim finansmanı ve uyum politikalarına ilişkin maddelerle yayımlandı.

    • Ayrıntılar: 18 sayfalık ve 144 maddelik taslakta, 1,5 derece hedefinin aşılmasına ilişkin endişeler ve sıcaklık artışını sınırlandırma çabalarının hızlandırılması da yer alıyor. COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen, 160’tan fazla ülke adına sunulan 45 görüş belgesinin değerlendirilmesiyle hazırlanan metnin nihai karar olmadığını ve müzakereler boyunca yeniden düzenleneceğini belirtti. Greenpeace International’dan Jasper Inventor ise fosil yakıtlardan hızlandırılmış ve adil çıkış için açık bir yol haritasının elektrifikasyon taahhüdüne dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.

    • Editörün notu: COP31’de ilk karar taslağı yayımlandı: Fosil yakıtlardan çıkış ve finansmanda ne değişebilir? | Angst, Deniz Kaynak

  • Yapay zeka modelleri iklim biliminde güvenilir değil: UNESCO ve University College London’ın (UCL) COP31’de yayımladığı yeni araştırma, dünyanın en yaygın kullanılan 15 yapay zeka modelinin iklim krizine ilişkin temel bilgileri çoğunlukla doğru aktarabildiğini ancak kullanıcıların hafif itirazları karşısında yanlış iddiaları onaylayabildiğini ortaya koydu; modeller, yanlış yanıt verdikleri 10 vakanın 8'inde ilk itirazla birlikte doğru bilgiden uzaklaştı.

    • Ayrıntılar: Araştırmaya göre modeller, karbondioksitin iklim değişikliğinin temel nedeni olmadığı gibi yanlış ifadeleri onaylayabiliyor. Tek bir iklim politikasının, örneğin karbon vergisinin nasıl işleyeceği sorulduğunda çoğunlukla doğru yanıt veren modeller, iki politikanın birlikte nasıl uygulanabileceğini değerlendirmekte rastgele tahminden daha başarılı olamadı.

    • Ayrıca: İngilizce sorularda doğruluk oranı %88’e ulaşırken, Svahili dilinde bu oran %78’e geriledi. Araştırmacılar, iklim krizinden en ağır etkilenen bölgelerde konuşulan dillerdeki bu düşük performansa dikkat çekti.

  • ABD heyetinden ‘geri döneceğiz’ mesajı: ABD Temsilciler Meclisi’nden 18 kişilik bir heyet, “America Is All In” pavilyonunda düzenlenen basın toplantısında iklim eylemine bağlılıklarını yineleyerek “geri döneceğiz” mesajı verdi.

    • Ayrıntılar: Toplantının açılış konuşmasını yapan Temsilciler Meclisi Üyesi Jared Huffman, seçim sonuçlarının Donald Trump’ın fosil yakıtların baskın olduğu gelecek vizyonunu ve iklim inkarcılığının,, iklim ve enerji politikalarının açıkça reddedildiğini söyledi. Huffman, “Bir dahaki COP ziyaretimiz daha farklı olacak. Bir dahaki sefere COP’a, Temsilciler Meclisi’nin liderliğinde resmî bir kongre heyeti olarak geleceğiz” dedi ve sözlerini “Burada kalıcıyız” ifadesiyle tamamladı.

KÜLTÜR-SANAT
  • Yeni James Bond, Robert Pattinson: Twilight serisi ve The Batman filmleriyle tanınan İngiliz oyuncu Robert Pattinson’ın, James Bond serisinin yeni filminde başrolü üstleneceği açıklandı; Pattinson, seride Bond karakterini canlandıran yedinci aktör olacak.

    • Ayrıntılar: Yeni filmin senaryosunu Peaky Blinders’ın yaratıcısı Steven Knight kaleme alıyor; yönetmen koltuğunda Denis Villeneuve oturuyor. Pattinson, rolü “Bir hayalin gerçeğe dönüştüğünü söylemek, hissettiklerimi ifade etmekte yetersiz kalıyor” sözleriyle değerlendirdi. Filmin vizyon tarihi henüz açıklanmadı.

  • Judas Priest geliyor: İngiliz heavy metal grubu Judas Priest, Epifoni ve URU ortak organizasyonuyla 17 Temmuz 2027’de KüçükÇiftlik Park’ta konser verecek, biletler 18 Kasım’da satışa çıkacak.

    • Kimdir? 1969’da Birmingham’da kurulan Judas Priest, vokalist Rob Halford ve çift gitar kurgusuna dayanan müzikal yapısıyla heavy metal türünün gelişiminde ve sahne estetiğinin şekillenmesinde rol oynadı. Kariyeri boyunca 50 milyonu aşkın albüm satışına ulaşan grup, 2022’de Rock & Roll Hall of Fame’e dahil edildi.

  • Grammy adaylıklarında Raye zirvede: 2027 Grammy adayları açıklandı; 11 adaylık elde eden Raye, listenin başında yer aldı. Rosalía dokuz, Olivia Rodrigo ise yedi adaylıkla öne çıktı. Beyoncé, kariyerinin 100. Grammy adaylığına ulaşarak rekorunu genişletti.

    • Ayrıntılar: Yılın Albümü kategorisinde Phoebe Bridgers, Olivia Dean, Ella Langley, Bruno Mars, Raye, Olivia Rodrigo, Taylor Swift ve Rosalía yarışacak. En İyi Yeni Sanatçı adayları arasında Ella Langley, Angine De Poitrine, Geese, Slayyyter ve Sienna Spiro da bulunuyor. Beyoncé, 35 ödülle Grammy tarihinin en çok ödül kazanan sanatçısı olma unvanını da koruyor. Tören, 7 Şubat 2027’de Los Angeles’taki Crypto.com Arena’da düzenlenecek.

ALTERNATİF GÜNDEM
  • ‘Sofranın Anlattığı Tarih’: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün Arka Oda Toplantıları kapsamında 19 Kasım’da Takuhi Tovmasyan ve Burak Onaran’ın katılımıyla “Sofranın Anlattığı Tarih” başlıklı bir söyleşi düzenlenecek.

    • Ayrıntılar: Sofranız Şen Olsun ve MutfakTarih: Yemeğin Politik Serüvenleri kitaplarından yola çıkan buluşmada, aile hafızasının sofrada nasıl aktarıldığı ve modern devletin mutfağa müdahaleleri ele alınacak. Tovmasyan, Trakya ve İstanbul Ermenilerinin 20. yüzyılını aile tarifleri ve anıları üzerinden anlatırken Onaran, millî mutfağın kuruluşundan savaş yıllarına ve Soğuk Savaş dönemindeki mutfak diplomasisine uzanan süreçte yemeğin politik tarihini inceliyor.

  • Dünyanın en mutlu pasaportları: Global Citizen Solutions’ın refah, ülkedeki özgürlükler, hareketlilik, ekonomik refah, sağlık ve güvenlik olmak üzere dört gösterge üzerinden 50 ülkeyi değerlendirdiği Happy Passports Index 2026’da Finlandiya 93,2 puanla ilk sırada yer aldı.

    • Ayrıntılar: İlk üçte Finlandiya’yı İzlanda (92,4) ve Danimarka (92,1) izledi. İlk 10’da Avrupa ülkeleri ağırlık kazanırken, Avrupa dışından yalnızca Yeni Zelanda sekizinci, Singapur ise onuncu sırada yer aldı. Listenin tamamında Norveç dördüncü, İsviçre beşinci, İsveç altıncı, Hollanda yedinci ve Avusturya dokuzuncu oldu. Finlandiya, 2026 Dünya Mutluluk Raporu’nda da üst üste dokuzuncu kez dünyanın en mutlu ülkesi seçilmişti.

  • ‘Yılın destinasyonu’ Hindistan: Travel + Leisure dergisi, her yıl açıkladığı “Yılın Destinasyonu” listesinde 2027 için Hindistan’ı seçti; derginin genel yayın yönetmeni Jacqui Gifford, ülkeyi renkleri, mutfağı, kumaşları, hareketli şehirleri ve insanlarının sıcaklığıyla unutulmaz bir yer olarak tanımladı.

    • Ayrıntılar: Derginin öne çıkardığı yerler arasında, Hindistan’ın güneybatı kıyısındaki 36 adadan oluşan Lakshadweep takımadaları, dünyanın en fazla yağış alan yerleşim yeri Mawsynram’ın kumtaşı mağaraları ve Himalayalar’daki Khajjiar bulunuyor. Seçkide ayrıca “Doğu’nun Venedik’i” olarak anılan Udaipur ve Mumbai’nin küçük mahalleleri de yer alıyor.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir