12 Haziran Çarşamba sabahından herkese günaydın.
Sakin bir veri akışı takip ettiğimiz günün ertesinde Fed kararı tüm ağırlığıyla bizleri bekliyor. 2024 yılına yeni girdiğimizde Fed'in Haziran ayı toplantısında faiz indirimine gitmesine kesin gözüyle bakılıyordu. Şimdi ise faizlerin sabit bırakma ihtimali %99 ile fiyatlanıyor.
Bunun dışında yine bugün açıklanacak olan ABD enflasyonu, Fed'in önümüzdeki dönemde nasıl hareket alabileceğine dair bizlere fikir verecek.
Günün Hikayesi'nde Doç. Dr. Filiz Eryılmaz tarafından kaleme alınan "Sürprizlerle dolu bir Fed akşamı bizleri bekliyor olabilir" başlıklı yazıyı bulabilirsiniz.
Günlük ruh gıdası dozunuz ise burada: Fallout Radio
İyi okumalar.
-Emircan
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.
• BIST 100 endeksi günü 92,6 milyar TL hacim ve %0,53 kazançla 10.051 puan seviyesinden tamamladı. Güne sakin bir açılışla başlayan ancak öğlen saatlerine doğru gelen alımlarla tırmanmaya başlayan endeks, kapanışa doğru gelen satışlarla kazançlarını azaltsa da günü 10.000 puan seviyesinin üzerinde kapatmayı başardı. Endeks böylece son 5 gündür devam eden düşüş serisini de sonlandırmış oldu.
- Endekste haftalık kayıp %3,02 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kayıp %1,64, yılbaşından bu yana kazanç ise %34,55 seviyesinde.
- BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %5,85 kazanç yaşayan Pegasus Hava Yolları (PGSUS), %4,54 kazanç yaşayan Yapı Kredi (YKBNK) ve %4,34 kazanç yaşayan Doğan Holding (DOHOL) payları oldu.
- Gün içinde en çok öne çıkan sektörel endeks %3,15 artış gösteren BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %0,96 kayıp yaşadığı günde, BIST Mali Endeksi (XUMAL) ise %1,56 kazanç yaşadı.
• TÜİK perakende satış hacminin Nisan ayında aylık bazda %1,8 daraldığını, yıllık bazda ise %10,2 artış gösterdiğini açıkladı. Söz konusu dönemde satış hacmi aylık bazda artan tek grup %0,7 ile gıda, içecek ve tütün olurken; yıllık bazda en çok artan grup ise %22,3 ile bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları grubu oldu.
- ➕ Ayrıca: TÜİK verilerine göre aynı dönemde ticari satış hacmi aylık bazda %4,6 daralırken; yıllık bazda ise %2,5 arttı. Söz konusu dönemde motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti grubunun satışları yıllık bazda %19,0 daralırken, perakende ticaret satışları ise %10,2 arttı.
• Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, NTV'ye yaptığı açıklamada borsadan bir gelir vergisi alınmasının planlanmadığını, yalnızca "cüzi" bir işlem vergisi alınmasının planlandığını ve yetkililer açıklanmadan söylenenlere itibar edilmemesi gerektiğini ifade ederek, "Sadece 10 binlerde 1-2 olur mu bunun tartışması var işlem ücreti olarak" dedi.
• Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga ile Bakanlık binasında basına kapalı bir görüşme gerçekleştirdi. Böylece Banga uzun süre sonra Türkiye’yi ziyaret eden ilk Dünya Bankası Grubu Başkanı oldu.
• TÜİK, 2023 yılında Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı %23,9 ile konut ve kira harcamalarının aldığını açıkladı. Söz konusu yılda konut harcamalarını %21,9 ile ulaştırma harcamaları, %20,6 ile gıda harcamaları ve %6,5 ile mobilya harcamaları takip etti. Söz konusu dönemde hanehalkı başına aylık tüketim harcaması ise 24 bin 383 TL’ye yükseldi.
• TÜİK, Nisan ayında sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksinin yıllık bazda %71,2 artış gösterdiğini duyurdu. Söz konusu dönemde cirosunu en çok artıran sektör aylık bazda %13,7, yıllık bazda ise %110,2 artıran konaklama ve yiyecek sektörü olurken, cirosu en yavaş büyüyen sektör ise %51,4 ile gayrimenkul sektörü oldu.
• Dünya Bankası, 2024 yılı için Türkiye ekonomisine ilişkin belirlediği büyüme oranı tahminini 0,1 puan aşağı yönlü revize edilerek %3,0'e indirdiğini açıkladı. Kurumun 2025 yılı için belirlediği büyüme oranı tahmini %2,7; 2026 yılı için tahmini ise %4,3 seviyesinde sabit bırakıldı.
- Ayrıntılar: Banka, para politikasındaki sıkılaşmanın ekonominin geneline olumlu yansımasını ve makroekonomik kırılganlıkların azaltılmasına katkıda bulunmasını beklediğini açıkladı.
• Kısa çalışma ödeneğinden yararlanma şartlarını düzenleyen yönetmelikte değişikliğe gidildi. Buna göre afetlerden doğrudan etkilenen işyerlerinin başvurularında SGK Yönetim Kurulu Kararı aranmayacak, ancak diğer işyerleri için yapılan başvurular doğrudan reddedilecek.
• Hazine, dün düzenlediği iki tahvil ihalesi ile toplamda 57,9 milyar TL borçlandı.
- İlk ihale olan 4 yıl vadeli TLREF’e endeksli devlet tahvili ihalesinde borçlanma 29,7 milyar TL, yıllık ortalama bileşik faiz ise %60,77 seviyesinde gerçekleşti.
- İkinci ihale olan 4 yıl vadeli sabit kuponlu devlet tahvili ihalesinde ise borçlanma 28,2 milyar TL, ortalama bileşik faiz ise %32,94 seviyesinde gerçekleşti.
• New York Fed tarafından gerçekleştirilen Tüketici Beklentileri Anketi’nin Mayıs ayı sonuçlarına göre, söz konusu dönemde ABD'li tüketicilerin gelecek 12 aya ilişkin medyan enflasyon beklentisi %3,2 seviyesinde gerçekleşti. Mevcut dönemde tüketicilerin 3 yıllık medyan enflasyon beklentisi %2,8 seviyesinde gerçekleşirken, 5 yıllık medyan enflasyon beklentisi ise %3,0’e yükseldi.
• Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, faiz indirimleriyle ilgili gazetecilere verdiği demecinde “Uygun kararı verdik ancak bu faizlerin doğrusal bir düşüş yolunda olduğu anlamına gelmiyor. Faizleri tekrar sabit tuttuğumuz dönemler olabilir” ifadelerini kullanarak, Haziran ayında yapılan ilk indirimin ardından Temmuz ayında ikinci bir indirim olmayabileceğinin sinyalini verdi.
- ➕ Ayrıca: ECB Başekonomisti Phillip Lane, bir etkinlikte yaptığı konuşmada enflasyonun beklenenden hızlı bir biçimde gerilediğini ancak yine de hedefe istenilen hızda döndüğünden emin olmak istediklerini söyleyerek, “Politika faizini gerektiği müddetçe yeterince kısıtlayıcı seviyede tutacağız” açıklamasında bulundu.
• Birleşik Krallık'ta işsizlik oranı Şubat-Nisan döneminde 0,1 puan artışla %4,4'e yükselirken, istihdam oranı ise 1,2 puan azalışla %74,3'e düştü. Aynı dönemde çalışanların ikramiyeler hariç düzenli maaşlarındaki yıllık artış ise %6,0 seviyesinde gerçekleşti.
• Tokyo Shoko Research tarafından hazırlanan araştırmaya göre Mayıs ayında Japonya'da iflas eden kurumsal firma sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre %42,9 artarak 1.009'a ulaştı. Böylece ülkede iflas eden firma sayısı 11 yıl sonra ilk kez 1.000 seviyesini aşmış oldu.
- 📖 Ayrıntılar: Konuyla ilgili yayımlanan raporda en çok iflas eden firmaların hizmet ve inşaat sektöründe faaliyet gösteren firmalardan oluştuğu belirtilirken; son aylarda USD karşısında değer kaybeden JPY'nin firmaları ham madde ve enerji alımları konusunda zorlamakta olduğu ifade edildi.
• Işık Ökte: "$16,9 milyarla en değerli hissemiz Koç Holding (KCHOL) gün içi işlemlerde %99 net satıcının (yazıyla YÜZDE DOKSAN DOKUZ!!!) sadece bir kurum olmasına izin verilen bir piyasa olabilir mi?
Lütfen aşağıdaki resme bakınız; KCHOL bu. Yan tahta, günde bir kaç yüz milyon işlem gören spek tahtası değil. Biz, bu basit hacim düzenlemelerini yapamadan işlem vergisi konuşuyoruz. Dünyanın başka yerinde şu oluşuma izin verilmez. Afrika kabile borsalarını incelemedim; bilemem.
Bu tip rahatsızlıkları ortadan kaldıramazsak da, o güzel insanlar, son 11 senede bu ülkeden ‘’uçup giden’’ Fidelity’ler GSAM’ler, Alliance’lar, Blackrock’lar gelmez!"
Kaşla göz arasında kusursuz sonuç: Tefal Ultimate Power Pro
Süper kahraman olsaydınız sihirli gücünüzün ne olmasını isterdiniz? Siz düşünürken kahramanımız Tefal Ultimate Power Pro buharlı ütü ile tanıştıralım. Kendisinin özel yeteneği; buhar kazanlı ütünün gücünü, buharlı el ütüsü rahatlığında sunması.
Başka ne süper güçleri var?
- Ultra güçlü buhar etkisi: 3200 Watt güç, 300 gr/dk şok buhar, 85 g/dk sürekli buharla süper kahramanların en güçlü ütüsü. Kumaşa 2 kata kadar daha fazla buhar sağlayan pompa sistemi sayesinde son derece etkili buhar kazanı gücü sunuyor.
- Çok kullanışlı: Maksimum rahatlık için tek sefer doldurmayla uzun ütüleme deneyimi sağlıyor. Kolayca çıkarılabilir ve temizlemesi kolay özel Micro-Kireç Filtresi çamaşırlardaki kireç lekelerine son vermek için %100 filtrelenmiş buhar uyguluyor.
- Akıllı teknolojilere sahip: Durilium AirGlide taban teknolojisi sayesinde hızlı ve kolay ütü yapmak için en kaygan zemin yapısını mümkün kılıyor. Kumaşın her noktasına eşit seviyede buhar uyguluyor, taban plakası zaman içinde lekesizliğini ve kusursuzluğunu koruyor. Yanma riski yaşamadan kusursuz sonuçlar sunan otomatik buhar/sıcaklık ayarı için dijital ekranındaki 5 ön ayar arasından seçim yapılabiliyor.
Güçlü buharı ve akıllı teknolojisiyle Tefal Ultimate Power Pro her türlü kumaşı mükemmel ütülemek için göreve hazır.
Sürprizlerle dolu bir Fed akşamı bizleri bekliyor olabilir
Bugün FED kısa vadede piyasalar için yön tayin edici nitelikte olan Haziran ayı faiz kararını açıklayacak. FED akşamında 3 kritik unsur piyasa fiyatlamalarını belirleyecek.
Bugün Fed, kısa vadede piyasalar için yön tayin edici nitelikte olan Haziran ayı faiz kararını açıklayacak. Fed akşamında 3 temel unsur piyasa fiyatlamalarını belirleyecek. Bunlar faiz kararı ve politika metni, her 3 ayda bir açıklanan ekonomik projeksiyonlar ile nokta grafik ve elbetteki Powell’ın basın toplantısında yapacağı konuşma olacak.
İlk olarak piyasa gibi ben de Fed’in faizi %5.25-%5.50 aralığında sabit bırakacağını düşünüyorum. Politika metninde de bir önceki metinden çok büyük farklılık beklemiyorum. Sadece ilk paragrafta büyümeye dair görüşte bir değişiklik olacak mı bunu takip edeceğim.
Daha önceki metinde büyüme için “son göstergeler ekonomik aktivitenin sağlam bir hızla genişlemeye devam ettiğini gösteriyor” iletişimi yapılmıştı. Fakat ilk çeyrek büyüme rakamı %1.3 ile beklentilerin altında geldi. Buna mukabil büyüme öncü göstergeleri ise genel olarak güçlü gelmeye devam ediyor.
Evet, büyüme hızında bir yavaşlama var; ama Fed bu konuda tam olarak ne düşünüyor, bu oldukça önemli. Çünkü bu konuda piyasa ikiye ayrılmış durumda.
Bir kesime göre hem birinci çeyrek büyüme rakamının beklenti altı gelmesi hem de işsizliğin %4’e yükselmesi çok net bir ekonomik yavaşlama göstergesi. Bir diğer kesim ise PMI verileri gibi birçok öncü gösterge ve tarım dışı istihdam verisi oldukça güçlü, üstelik Atlanta Fed’in 2. çeyrek için büyüme öngörüsü %3.1, ezcümle bu kesime göre de ekonomi hala oldukça sıcak ve güçlü.
Büyüme ile ilgili bu hararetli tartışmaların ortasında Fed bu konuda ne düşünüyor, işte bu toplantıda alınacak kararların da asıl belirleyicilerinden biri bu olacak gibi.
Fed’in Mart 2024 Ekonomik Projeksiyonları
Gelelim bu akşamın bir diğer en önemli belirleyicilerinden olan ekonomik projeksiyonlara ve nokta grafiğe.
Ekonomik projeksiyonlar kısmında yıl sonu enflasyon tahmininde kısmi de olsa yukarı yönlü revizyon olabileceğini düşünüyorum. Büyüme revizyonunu kestirmek ise karışık gelen veriler sonrası çok kolay değil ama yukarı yönlü revizyondan ziyade aşağı yönlü revizyon olasılığını daha güçlü görürüm. Ekonomik büyüme revizyonu yine Fed’in ekonomik büyümeye bakış açısını yansıtacak önemli bir detay olacak.
Bu akşamın en önemli başlıklarından biri hiç kuşkusuz nokta grafik. Mart ayındaki nokta grafikte Fed üyelerinin bu yıl için medyan politika faizi tahmini %4.6’ydı. Bir diğer deyişle Mart ayında Fed üyeleri bu yıl için 3 faiz indirimini öngörüyorlardı. Bu toplantıda bu 3 faiz indirim beklentisinin 2 faiz indirimine revize edilmesini bekliyorum.
Bu arada tek faiz indirimi olacağını düşünenler de var. Hemen söyleyeyim olur da bu akşam nokta grafikten tek faiz indirimi beklentisi çıkarsa piyasa bunu şahin olarak yorumlayabilir.
Tek faiz indirimi yerine iki faiz indirimi beklememin asıl sebebi ise Fed’in yılın ikinci yarısındaki verileri görmeden şimdiden tek faiz indirimi öngörüsü ile kendisini bağlamak istemeyeceğidir. Ayrıca Fed’in bu akşamki projeksiyonlarda 2025 ve 2026 yılı için 3 faiz indirimi beklentisini aynen korumasını bekliyorum.
Son olarak şu an swap tarafına baktığımda ise piyasa karar öncesi Fed’den bu yıl biri Eylül biri de Kasım ayında olmak üzere 25 baz puanlık iki faiz indirimi bekliyor.
Fed Aralık FOMC toplantısı için faiz düzeyi olasılıkları
Bu arada hemen şuna da değineyim, sadece medyan politika tahmini değil 19 Fed üyesinin ayrı ayrı yıl sonu faiz beklentileri de piyasa fiyatlamalarını etkileme gücüne sahip.
Örneğin bazı Fed üyelerinin söylemleri ve aynı zamanda son Fed tutanakları eğer gerekirse faiz artırımlarının da masada olabileceğini ima etmişti. Bu nedenle her ne kadar bir önceki FOMC’de Powell faiz artırım olasılığını elinin tersi ile itmiş olsa da, nokta grafikte bazı Fed üyeleri bu sene için hiç faiz indirimi öngörmeyebilir. Kimilerine göre nokta grafikte hiç faiz indirimi beklemeyen üyeler çok olacakken kimilerine göre bu sayı az olacak.
Sözün özü 19 üyenin ayrı ayrı tahminleri de piyasa fiyatlamalarını etkileyebilir. Olur da hiç faiz indirimi beklemeyen üye sayısı fazla olursa bu Fed’e yönelik faiz indirim beklentilerini azaltabilir.
Fed’in Mart 2024’deki Nokta Grafiği
Hemen her toplantıda olduğu gibi Powell’ın sözel iletişimi –hele ki soru cevap kısmında vereceği cevaplar– piyasalar için çok çok önemli olacak. Son aylarda Powell’ın yapacağı sözel iletişim konusunda piyasada bir konsensüs vardı. Ama bu toplantı için Powell’a yönelik beklentilerin daha heterojen olduğunu görüyorum.
Örneğin bir kesim "ABD’de ekonomi yavaşlıyor, bu nedenle Powell’ın güvercin olma olasılığı güçlü" diyor. Hatta bu kesimin bir diğer savı da en şahin olması gereken son toplantılarda bile piyasaları terste bırakan güvercin bir Powell olduğu; bu nedenle yavaşlayan ekonomi ile hayli hayli daha güvercin bir Powell olabilir.
Bir diğer kesim ise son gelen güçlü tarım dışı istihdam ve ücret verilerini öne sürerek Powell’ın tonunun şahin olabileceğini öne sürüyor. Hatta bu grup içerisinde sayıları oldukça az olsa da Powell’ın faiz artırımlarını bile masaya koyabileceği tahmininde bulunanlar var. Ben ise bir önceki toplantıdan çok farklı söylemlerde bulunacak bir Powell beklemiyorum.
Öncelikle şunu belirteyim: Bugün gelecek ABD Mayıs ayı TÜFE rakamlarının da Fed ve haliyle Powell’ın duruşunda etkili olabileceğini düşünüyorum. Özellikle de beklentinin çok üstünde gelen bir TÜFE sonrasında çok daha temkinli bir Powell görebiliriz. Hâliyle genel olarak beklentiye paralel bir TÜFE sonrasında bir önceki FOMC’de verdiği mesajları tekrar eden ve enflasyonun düştüğüne dair daha fazla güven için zaman gerekli vurgusu yapan bir Powell olabileceğini düşünüyorum.
Tabi şu şerhi de hemen düşeyim; Fed eğer olur da ekonominin çok yavaşladığına veya aynı zamanda yılın ikinci yarısında enflasyonda gerileme olacağına inanıyorsa, elbette Powell’ın mesajları bir önceki toplantı ile aynı olsa da tonu daha yumuşak olabilir.
Son uyarım da şu olsun, Powell şahin yada güvercin olsa bile piyasa bazen bir cümleyi cımbızla çekip irrasyonel fiyatlamalar da yapabiliyor. Bu nedenle fiyatlamalarını biraz da piyasanın hâletiruhiyesi de belirleyebilir. Bu konuda son aylarda Fed tarafından terbiye edilmiş bir piyasa da yok değil. Bu nedenle piyasa yine daha temkinli olacak mı izleyip göreceğiz.
