29 Şubat Perşembe sabahından herkese günaydın.
Bugün açıklanan dış ticaret istatistikleri ve ekonomik güven endeksi verilerinin ardından bugün gözler saat 10.00'da açıklanacak olan büyüme verilerine çevrili olacak. Piyasa beklentisi Türkiye ekonomisinin çeyreklik bazda %3,9; yıllık bazda ise %4,4 büyümesi yönünde.
Günün Hikayesi'nde yazarımız Emircan Yaman'ın dış ticaret verileri üzerine kaleme aldığı analizi okuyabilirsiniz.
Günlük ruh gıdası dozunuz ise burada: Back in Black
İyi okumalar.
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.
• BIST 100 endeksi günü 131,2 milyar TL ve %1,28 kayıpla 9.062 puan seviyesinden tamamladı. Gün sonuna doğru gelen sert satışlarla kayıplarını derinleştiren endekste düşüş serisi üçüncü gününe taşındı.
- Endekste haftalık kayıp %2,68 seviyesinde olmakla birlikte; aylık kazanç %6,97, yılbaşından bu yana kazanç ise %21,31 seviyesinde yer alıyor.
- BIST 100’e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,96 değer kazanan Europen Endüstri (EUREN) ve Bera Holding, %6,67 değer kazanan Ege Endüstri (EGEEN) ve %3,26 değer kazanan Pegasus Hava Yolları (PGSUS) payları oldu.
- Günü %0,38 değer kazancıyla tamamlayan BIST Orman Kağıt Basım Endeksi (XKAGT) ve %0,21 değer kazanan BIST Metal Eşya Makina Endeksi (XMESY) dışında pozitif tamamlayabilen sektörel endeks olmadı. BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) günü %2,05 kayıpla tamamlarken, BIST Sanayi Endeksi (XUSIN9 ise %0,65 kayba uğradı.
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekonomik güven endeksinin Şubat ayında bir önceki aya kıyasla 0,4 puan azalışla 99 seviyesine gerilediğini açıkladı.
- 📖 Detaylar: Endeksi oluşturan alt gruplar arasından tüketici güven endeksi Şubat ayını 1,1 puan azalışla 79,3 seviyesinden tamamlarken, reel kesim güven endeksi 0,9 puan azalışla 102,0, perakende ticaret güven endeksi ise 1,1 puan azalışla 114,5 düzeyinden tamamladı.
- 💾 Cep bilgisi: Ekonomik güven endeksi, piyasa aktörlerinin ekonomik gidişata ilişkin genel kanısını ölçmek amacıyla hesaplanan 200 puanlı bir endekstir. Endekste 100 puanın üstü ekonomik gidişata ilişkin iyimserliğe işaret ederken, 100 puanın altı ise karamsarlığa işaret eder.
• Bloomberg HT tarafından 22 kurumun katılımıyla düzenlenen anketin sonuçlarına göre piyasa katılımcıları Şubat ayı enflasyonunun aylık bazda %3,8; yıllık bazda ise %66,0 artmasını bekliyor.
• Cumhurbaşkanı Erdoğan, emekli maaşlarına seyyanen yapılan artışların adaletsizliğe yol açtığının farkında olduklarını ifade ederek, “Devlet ve millet olarak daha fazla çalışacak, daha çok gelir elde edecek, ortaya çıkan kazançtan da emeklilerimize hak ettikleri parayı vereceğiz" açıklamasında bulundu.
“Şimdi birileri çıkıyor emekli maaşlarına 7 bin lira, 10 bin lira seyyanen ekleyelim diyerek kendi akıllarınca emeklilerimizi tahrik ediyor. Bakınız bizim ülkemizde halihazırda 16 milyon emeklimiz var. Emekli maaşlarına 7 bin lira eklemek demek bütçeden yaklaşık 1,4 trilyon liralık 10 bin lira eklemek demek, 1,9 trilyon liralık bir kaynağı buraya aktarmak demektir.”
• İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, İSO Meclisi toplantısında yaptığı konuşmasında, "Sermaye akımlarında son aylarda belirli bir toparlanma eğilimi görülüyor olsa da henüz arzu edilen seviyelere gelinmedi. Yerel seçimlerle birlikte siyasi belirsizliğin azalması, CDS primlerinin daha da düşmesi, enflasyonun ana eğiliminde gerileme ve rasyonel ekonomi politikalarında kararlı duruş çok kritik olacak" ifadelerini kullandı.
- 👉🏻 Öte yandan: Son zamanlarda sıkça gündeme gelen kur tartışmalarına da değinen Bahçıvan, "Yaşadığımız enflasyonist sürecin başlıca kaynağı olan döviz kurlarında istikrar sağlanırken bunun dış dengeleri ve rekabet gücünü gözetecek makul bir patikada olması gerektiğine inanıyoruz" açıklamasında bulundu.
• Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile geçmişe dönük birtakım ödemelerin dövizle yapılabilmesi imkanı getirildi.
• Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu (Rosatom) Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, Türkiye’de ikinci nükleer santralin kurulumu için Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı'yla çok aktif görüşmeler gerçekleştirdiklerini kaydetti. Lihaçev konuyla ilgili, "Yeni santral inşasının bize emanet edilmesi için siyasi karar alındığını açıkça dile getirildi” ifadelerini kullandı.
• Rusya Devlet Meclisi (Duma), uluslararası ödemelerde dijital finansal varlıkların da kullanılabilmesine izin veren yasa tasarısını onayladı. Yasa ile son zamanlarda ayyuka çıkan ödeme alma sorunun çözülmesi ve ABD yaptırımlarına takılmadan Rusya üzerinden uluslararası ödeme yapılabilmesi amaçlanıyor.
- 💉 Hatırlatma dozu: Birkaç gün önce Reuters'a konuşan ABD Hazine Bakanı Yardımcısı Wally Adeyemo, finansal kuruluşlara yaptırım uyarısında bulunan başkanlık kararnamesinin ardından Rusya'ya finansal akışların önemli ölçüde yavaşladığını söylemişti.
• ABD Ticaret Bakanlığı Ekonomik Analizler Bürosu, ülke ekonomisinin 2023'ün dördüncü çeyreğinde %3,2 büyüdüğünü açıkladı. Söz konusu dönemde tüketici harcamaları %3,0 büyürken, çekirdek PCE ise %2,1 büyüdü.
- 💉 Hatırlatma dozu: Büro, yayımladığı öncü verilerle ekonominin dördüncü çeyrekte %3,3 büyüdüğünü açıklamıştı.
• ABD'de mal ticareti dengesi Ocak 2024'te yıllık bazda %2,6 artışla 90,6 milyar USD açık verdi. Mevcut dönemde ülkede ihracat %0,2 artışla 170,4 milyar USD'ye çıkarken, ithalat ise %1,1 artışla 260,6 milyar USD seviyesine ulaştı.
• ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, "Gelen veriler enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde %2 hedefimize doğru ilerlediğini göstermeye devam ederse, para politikasının aşırı kısıtlayıcı hâle gelmesini önlemek için politika faizimizi kademeli olarak düşürmemiz eninde sonunda uygun hâle gelecektir. Bana göre henüz o noktada değiliz" açıklamasında bulundu.
• Alman Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (DIW), hesapladıkları ekonomik barometrenin Şubat ayında 8 puan birden düşerek 83,2 puan seviyesine gerilediğini bildirdi. Alman ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde yüksek ihtimalle küçüleceğine dikkat çeken DIW, "Almanya ekonomisi Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sonuçları, yüksek faiz oranları, belirsiz ekonomik politika koşulları ve küresel ekonomideki ılımlı büyümeyle mücadele etmeye devam ediyor" açıklamasında bulundu.
- 💉 Hatırlatma dozu: Almanya ekonomisi 2023'ün dördüncü çeyreğinde %0,3 oranında daralmıştı. Dolayısıyla ülke ekonomisi yılın ilk çeyreğinde bir kez daha daralırsa teknik resesyona girmiş olacak.
• Goldman Sachs CEO’su David Solomon, tüketim harcamalarındaki azalışların ABD ekonomisinin resesyondan kaçınacağına ilişkin şüphelerin oluşmasına yol açtığını ve küresel ekonomide bir "yumuşak iniş" olup olmayacağının belirsiz olduğunu ifade etti.
• Beşyüzyedi: "TCMB faizinin artışı ve sürünerek artan kur; faiz getirisini dövizin üstüne çıkardı mı? En başarılı para piyasası fonlarından biri olan BGP'den 1.000$ alsaydık, gelişimi ne olurdu:
31/08/23-28/02/24: TL getirisi %21, $ getirisi %3,6"

• Şenol Babuşçu: "1 Mart’tan itibaren Rusya’nın uygulayacağı karar çerçevesinde 6 ay süresinde petrol ürünlerinin (benzin ve motorin) ihracatı askıya alınıyor. Bu karar doğal olarak Türkiye'yi de etkileyecek.
Türkiye'de bulunan hem rafineriler hem de bazı akaryakıt dağıtım şirketleri, piyasanın oldukça altında bir fiyatla Rusya'dan indirimli petrol ürünleri ithal etmekte ve sonrasında da yüksek kâr marjlarıyla piyasaya satmakta.
Rusya'nın bu kararının iç piyasada akaryakıt fiyatlarına yansımayacağı beklentisini nedeni ile rafineri ve dağıtım şirketlerinin kârlılığının önemli ölçüde etkilenmesi beklenmekte…
• Hakan Kara: "Son dönemde yüklü döviz satışı yapılmak durumunda kalınmasının muhtemel nedenleri: 1) Seçim ekonomisinin başlaması. Buna bağlı olarak sermaye girişinin zayıflaması ve döviz talebinin artması 2) Dış açığın yüksek olduğu mevsime girilmesi."

Fintek öncüleri bir arada: İstanbul Fintech Week 2024

Nedir? KOOP Ventures önderliğinde ve Finansal ve İnovasyon Teknoloji Derneği’nin (FINTR) iş birliğiyle düzenlenen İstanbul Fintech Week (IFW), beşinci edisyonunda bizi heyecanlandıran gelişmelerle karşılıyor. Türkiye’nin ilk ve en büyük küresel finansal teknolojiler etkinliği olan IFW, “Yakınsama: Finansta Web2 ve Web3 dünyaları bir araya geliyor” teması altında finans ekosisteminin geleceğini tartışmaya hazırlanıyor.
Nerede ve ne zaman? 16 ve 17 Nisan tarihlerinde İstanbul, Fişekhane’de.
Neden gitmeli? Küresel finansın ve fintek pazarının öncü şirketlerinin ve Türkiye’den sektör liderlerinin konuşmacı olarak yer alacağı IFW’de katılımcılar, 55’ten fazla oturumla güncel finansal teknolojileri ve yenilikleri keşfetme şansı elde edecek. Ayrıca kapalı oturumlar (C-Suite), katılımcıların ilişki ağlarını genişletmelerine ve sektördeki gelişmeleri tartışmalarına olanak tanıyacak.
- Web3 Zirvesi ile başlayacak birinci günde; Bitcoin yarılanması, Web3 dünyasındaki son gelişmeler, merkez bankası dijital paraları, kripto varlıkların regülasyonu, tokenizasyon, müşteri tanımadaki yenilikler ve metaverse ele alınacak. Türkiye’nin fintek ekosistemini yeni fikirler ve projelerle büyütmeyi amaçlayan Dijital Finansın Öncüleri Ödül Programı’nın kazananları aynı gün düzenlenecek törende açıklanacak. Finansta Yapay Zeka Zirvesi, farklı ülkelerden gelen temsilcilerin sunumları, start-up sunumları ve İş Dünyasında Fintek başlıklı paralel akışla zengin bir içerik katılımcıyı karşılayacak.
- Dijital Finans Zirvesi ile devam edecek ikinci günde; sektörün önde gelenleri yedi farklı panelde servis olarak finans modeli, ödemeler ve para transferindeki yenilikler ile geleneksel bankacılıkla “yalnızca dijital” bankacılığın kesişme noktaları gibi konu başlıklarını tartışacak. Ayrıca, Fintekte Kadın Zirvesi, start-up ve ülke sunumları ile teknoloji sunumları devam edecek.
İstanbul Fintech Week (IFW) hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilir, etkinlik biletlerini aynı adreste bulabilirsiniz.
Ticaret açığı altın etkisiyle düşüşte
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ocak 2024’e ilişkin nihai dış ticaret verilerini açıkladı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ocak 2024’e ilişkin nihai dış ticaret verilerini açıkladı. Açıklanan verilere göre Ocak ayında ihracat bir önceki aya göre %3,5 artışla 19 milyar 991 milyon USD’ye yükselirken, ithalat ise %22,0 azalışla 26 milyar 218 milyon USD seviyesine geriledi. Böylece dış ticaret açığı %56,4 azalışla 6 milyar 227 milyon USD’ye inerek düşüş serisini altıncı aya taşıdı. Bu dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı ise %57,5’ten %76,2’ye yükseldi.
Enerji ve altın hariç verilere bakıldığında dış ticaret açığı sürüyor olsa da, bu açık bir önceki yıla kıyasla oldukça azalmış durumda. TÜİK verilerine göre 2023 yılının Ocak ayında enerji ve altın hariç dış ticaret açığı 1 milyar 787 milyon USD seviyesindeyken, 2024’ün aynı döneminde bu tutar 68 milyon USD’ye gerilemiş durumda. Yani bu kalemde yaklaşık %96’lık bir azalış mevcut.
Bu görünümde enerji ikamesinden daha çok altın ithalatındaki azalmanın etkisi hissediliyor. TÜİK tarafından yayımlanan verinin alt kırılımlarına bakıldığında, 2023 Ocak’ta 4 milyar 921 milyon USD seviyesinde olan parasal olmayan altın ithalatı, 2024 Ocak’ta %79,2 azalışla 1 milyar 24 milyon USD’ye gerilemiş durumda. Aradaki 3 milyar 897 milyon USD’lik fark, hem manşet hem de enerji ve altın hariç dış ticaret açığı görünümüne olumlu yansımakta.
Tarım ihracatı imalattan hızlı büyüdü
Ocak ayında imalat sanayi her zamanki gibi en yüksek ihracatı yapan sektör oldu. Sektör toplam ihracatını yıllık bazda %2,8 artırarak 18 milyar 589 milyon USD’ye ulaştırdı. İmalatın toplam ihracattan aldığı pay ise mevcut dönemde 0,6 puan azalışla %93,0’e geriledi.
Ocak ayında ihracatını en hızlı artıran sektör ise yıllık bazda %21,9 artışla 990 milyon USD’lik ihracat gerçekleştiren tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörü oldu. Hububat ve fındık ihracatının öncülüğünde artış gösteren tarım ihracatının toplam ihracattan aldığı pay ise 0,8 puan artışla %5,0’e yükseldi. Söz konusu dönemde madencilik ihracatı ise 307 milyon USD ile toplam ihracattan %1,5 pay aldı.
Ham madde ithalatı %30’a yakın daraldı, yüksek teknoloji ihracatı artışta
İthalatın alt kırılımlarına bakıldığında, en yüksek azalışın ara malı ve ham madde grubunda kaydedildiği görüldü. Ocak ayında ham madde grubu ithalatı toplamda %28,8 daralarak 26 milyar 972 milyon USD’den 19 milyar 193 milyon USD’ye geriledi. Bu grubun toplam ithalattan aldığı pay ise söz konusu dönemde 7,1 puan birden daralarak %73,2’ye indi.
Ham madde grubunun yanı sıra tüketim ithalatındaki artış ise hız kesmesine rağmen sınırlı şekilde büyümeye devam etti. Ocak 2024’te tüketim malı ithalatı %13,6 artış göstererek 3 milyar 306 milyon USD seviyesinde gerçekleşti. Ancak, bir önceki yıla kıyasla artış göstermesine rağmen bu tutar, Şubat 2023 - Ocak 2024 döneminde kayda geçen en düşük tüketim ithalatı tutarı oldu. Dolayısıyla önümüzdeki aylarda tüketim ithalatı rakamlarının yüzdesel olarak düşmeye başladığını görmek hiç şaşırtıcı olmaz.
Teknoloji yoğunluğuna göre ihracat-ithalat verilerine bakıldığında ise yüksek teknoloji ihracatının kararlı bir artış göstermekte olduğu göze çarpıyor. 2024 Ocak’ta düşük teknolojili ürün ihracatı %3,2 büyürken, yüksek teknolojili ürün ihracatı %16,0 büyüyerek 643 milyon USD’ye ulaştı. Yüksek teknoloji grubunun toplam ihracattan aldığı pay ise 0,4 puan artışla %3,5’e yükselmesine rağmen hala oldukça sınırlı.
Sonuç olarak
Sıkı parasal koşulların ve altın ithalatına getirilen birtakım kısıtlamaların dış ticaret dengesi üzerindeki etkileri sürmeye devam ediyor. Ocak ayında tüketim ithalatındaki artış %13,6’ya gerileyerek hız keserken, altın ithalatı bir önceki yıla kıyasla 3 milyar USD’ye yakın azalmış durumda.
Bunların yanı sıra Ocak ayında havacılık ve savunma sanayi ürünlerini de içeren “diğer taşıt araçları” grubu ihracata 130 milyon USD’den fazla katkı verdi. Bu artış yüksek teknoloji ihracatının toplam ihracat içerisindeki payını da bir önceki yıla kıyasla 0,4 puan artışla %3,5 çıkarttı. Satış beklentilerindeki artış ve gelişmiş ülkelerde faiz indirimi beklentileri nedeniyle önümüzdeki aylarda bu payın artış göstermesini de bekleyebiliriz.
Hizmet dengesi kaynaklı gelirlerin de beklenti dahilinde gelmesi durumunda Ocak ayı cari dengesinin 2-3 milyar USD arasında açık vererek bir önceki yıla kıyasla daha iyi bir performans göstermesini bekleyebiliriz. Cari denge Ocak 2023’te 9,8 milyar USD açık vermişti. Bu da açığın bir önceki yıla kıyasla %70’e yakın daralması anlamına geliyor.





