Yurt İçi Piyasalar
Yurt Dışı Piyasalar
Politik Ekonomi

🛢Hayaller tavan fiyat, hayatlar arz kesintisi

OPEC+ Bakanlar Komitesi, günlük petrol üretimi üst sınırını 2 milyon varil düşürme kararı aldı. Dünya Bankası, Türkiye'nin 2022 yılı büyüme tahminini %4,7 olarak güncelledi. AB, Rusya'ya karşı yeni yaptırım paketi üzerinde uzlaşmaya vardı.
Fotoğraf: Anadolu Ajansı

Fotoğraf: Anadolu Ajansı

6 Ekim sabahından herkese merhaba! 

Bedenlerimizin hava değişimine, ülkelerin ise yeni ekonomik değişkenlere adapte olmaya gayret ettiği bu günlerde bültenimizin baş köşesinde OPEC+'ın sürpriz kararı yer alıyor. Sevgili Emircan'ın mahir kaleminden çıkan bu güzel makale, bültenin devamında, Politik Ekonomi kanalında. 

Dışarıdaki serinliği yumuşatacak çalma listeniz de burada: Warm & Cozy

Keyifli okumalar! 

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Yurt İçi Piyasalar

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler TSİ 23:00 itibarıyla Investing.com üzerinden sağlanmıştır.

• Hazine ve Maliye Bakanlığı, yurt dışına ihraç etmeyi planladığı yeni kira sertifikası (sukuk) için Citigroup, DIB, Emirates NBD ve HSBC'yi yetkilendirdi. Söz konusu ihracın 3 yıl vadeli olması bekleniyor.

  • Cep bilgisi: Sukuk olarak da bilinen kira sertifikaları, İslami finans dünyasındaki borçlanma araçlarındandır. İhraç edilen kıymet pratikte konvansiyonel bono özelliklerini taşısa da özünde borç ilişkisine dayandırılan bir kıymet değil, varlığa dayalı bir sertifikadır. Böylelikle sukuk yatırımcıları faiz geliri değil, dayanak varlıktan elde edilen gelirden paylarına düşen kısmı elde ederler. Sukuk, sadece İslam ülkelerinde değil, finansal hayatın merkezlerinde de yoğun olarak işlem görmektedir.
  • Hatırlatma dozu: Hazine, şubat ayında çıktığı son sukuk ihracında %7,25 faiz oranı ile 3 milyar USD borçlanmış, ihraca 11 milyar USD'ye yakın talep gelmişti. Yeni yapılacak ihraç, faiz ve risk görünümündeki ciddi değişim sebebiyle daha yüksek bir getiri oranına sahip olacaktır.

• Dünya Bankası, yayımladığı ekonomik görünüm güncelleme raporunda Türkiye'nin 2022 yılı için büyüme tahminini %4,7 olarak güncelledi. Raporda, enflasyonist baskının yarattığı dengesizlikler ve artan kırılganlıklara da işaret ediliyor. Raporun tam metnini buradan indirebilirsiniz.

• Çok sayıda bakanın katılımıyla bir araya gelen Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) toplantısının ardından yapılan açıklamada, "arz güvenliğinin finansmanı kapsamında, bütçe imkanları çerçevesinde verilen desteğin yanı sıra ilgili kurum ve kuruluşların alternatif finansman enstrümanlarını da etkin şekilde kullanması kararlaştırılmıştır" denildi. Kararla birlikte, kamu kurumlarından farklı fonlama adımları görmemiz çok muhtemel.

Yurt Dışı Piyasalar

• Son günlerde artan "faiz artırımlarının hızı küresel resesyona neden olabilir" mesajlarına karşın San Fransisco Fed Başkanı Daly'den sıkı para politikasına "görev tamamlanana kadar devam" mesajı geldi. Bu mesaj, Powell'ın son FOMC toplantısında ve sonrasında verdiği mesajlara paralel.

• Avrupa Birliği'nin, bir süredir gündemde olan Rusya'ya karşı yeni yaptırım paketi üzerinde uzlaşmaya vardığı haberleştirildi. Yeni paketin en çarpıcı noktası, üzerinde büyük tartışmalar yapılan Rus petrolüne tavan fiyat uygulaması olacak. Uzlaşının bugün resmîyet kazanması bekleniyor.

• ABD'de özel sektör istihdamı 200 bin kişilik piyasa beklentilerini aşarak 208 bin kişi oldu. Veri, Fed'in güçlü sıkılaştırıcı adımlarına rağmen istihdam piyasasındaki canlılığın devam ettiğini gösteriyor.

• ABD Hazine Bakanlığı, ülkenin federal kamu borcunun 31 trilyon USD seviyesini aştığını duyurdu. Tarihî zirvede yer alan veri beklentilere paralel ve salgın döneminin etkilerini taşıyor olsa da artan faiz oranları sebebiyle yüksek borçluluk oranına sahip olan ülkede, maliye üzerindeki baskının artacak olması iyi haber değil.

• Dünya Ticaret Örgütü, 2023 yılı küresel ticaret hacmine dair büyüme beklentisini %3,4'ten %1,0'e düşürdü. 2022 yıl sonu tahminini 50 baz puan artırarak %3,5'e yükselten kurumun aşağı yönlü revizyonunun temel gerekçeleri ise savaş ortamı, artan enerji maliyetleri ve parasal sıkılaşmanın yarattığı ekonomik yavaşlama olarak sıralanıyor.

  • Hatırlatma dozu: Küresel ticaret geçtiğimiz yıl %9,7 oranında büyümüştü.

• Birleşik Krallık Başbakanı Truss, savundukları politikanın büyümeyi önceliklediğini ve bunun aksini yapması muhtemel hiçbir koalisyonu desteklemeyeceğini söyledi. Merkez Bankası'nın sıkılaştırıcı adımlarını da politikacılardan bağımsız olarak verildiğini ifade eden başbakan, bakanlık ve Merkez Bankası arasındaki koordinasyonun yüksek seviyede olduğunu söyledi.

• Yeni Zelanda Merkez Bankası politika faizini beklentilere paralel olarak 50 baz puan artırdı. Ülkede politika faizi beş ay içinde %1,0'den %3,5'e çekildi.

• Politika faizini bir yıldan kısa süre içinde %1,25'ten %6,75'e yükselten Polonya'da büyümeye dair endişeler sebebiyle artırım serisine ara verildi. Manşet enflasyonun %17,2 olduğu ülkede dünkü toplantıdan 25 baz puan artırım kararı çıkması bekleniyordu.

• İspanya Merkez Bankası, güncellediği ekonomik tahmin setinde yıl sonu enflasyon beklentisini %7,2’den %8,7'ye yükseltti. Büyüme beklentilerini de güncelleyen kurumun 2022 ve 2023 yılları için beklentileri sırasıyla %4,5 (önceki: %4,1) ve %1,4 (önceki: %2,8) oldu.

Politik Ekonomi

OPEC toplantısı: Throwback 1973

OPEC toplantısı: Throwback 1973

OPEC+ Bakanlar Komitesi, Viyana'da gerçekleştirdiği toplantıda günlük petrol üretimi üst sınırını 2 milyon varil düşürme kararı aldı. Bu karar, Covid-19 pandemisinin başlangıcından bu yana alınmış en büyük üretim kesintisi kararı olarak öne çıktı. Kararın ardından brent petrol varil fiyatı, toplantı haberlerinin ardından başladığı haftalık rallisini hızlandırarak 93 dolar seviyesinin üzerine çıktı. Kesintinin ise kasım ayında başlayacağı açıklandı. 

Neden? 

Dünyada yaşanan yüksek enflasyonu dindirmek için merkez bankaları tarafından başlanan faiz artırımları, küresel ekonomik faaliyette daraltıcı bir etkiye sahip. ABD, AB ve Çin gibi bölgelerde imalat PMI verileri, faiz artırımlarının başlangıcından bu yana düşme eğiliminde ve daralma sinyalleri veriyor. GSYH verileri de buna benzer bir şekilde seyrediyor. ABD ekonomisi ilk çeyrekte %1,5, ikinci çeyrekte ise %0,6 daralarak teknik resesyona girdi. Çin ekonomisi ise ikinci çeyrekte %0,4 ile beklentilerin altında bir büyüme kaydetti. Daralan ekonomik aktivite daha az üretim ve dolayısıyla petrole daha az talep anlamına geliyor. Bu da brent petrolde düşüş yaşanmasına sebep oluyor. Bu durum ise OPEC+ ülkelerini oldukça rahatsız ediyor ve onları, arzda kesinti yaparak petrol fiyatlarını yükseltmeye zorluyor.

Brent petrol varil fiyatı, şubat ayında başlayan Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin etkisiyle 112 dolar seviyesine kadar yükselmişti. Fakat faiz artırımları sonucu ekonomik aktivitede yaşanan daralma, fiyatın %35'e yakın düşüşle 82 dolar seviyesine kadar gerilemesine neden oldu. OPEC+ ise bu gidişata "dur" demek adına Viyana'da bir toplantı düzenleyeceğini açıklayarak duruma el koydu. Toplantı kararının ardından brent petrol haftalık rallisine başlayarak 91 dolar seviyesine kadar yükseldi. Arz kesintisi kararının ardından ise 93 dolar seviyesi aşıldı. JPMorgan ise varil fiyatının yıl sonuna kadar yıl sonuna kadar 100 dolar seviyesini test edebileceği görüşünde olduğunu açıkladı.

ABD'den tepki 

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan ve Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Brian Deese tarafından yapılan açıklamada, "Başkan Biden, küresel ekonomi Putin'in Ukrayna'yı işgalinin devam eden olumsuz etkileriyle uğraşırken OPEC+'ın üretim kotalarını düşürme konusundaki öngörüsüz kararından dolayı hayal kırıklığına uğradı" ifadelerine yer verildi. 

Açıklamada ayrıca Biden yönetiminin OPEC'in enerji fiyatları üzerindeki kontrolünü azaltmak için ek araçlar ve yetkiler konusunda ABD Kongresi ile istişare edeceği bilgisi yer aldı. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby ise ABD'nin OPEC+ ve yabancı petrol üreticilerine daha az bağımlı olması gerektiğini ifade etti.

Etkili olur mu? 

Bazı yorumcular alınan arz kesintisi kararının yalnızca sınırlı etkiye sahip olacağını veya etki yapmayacağını söylüyor. Buna gerekçe olarak ise bazı ülkelerin 2 milyon azaltılmış olsa dahi üretim sınırının altında üretim yaptığı ve bu yüzden kesinti kararının arza büyük bir etkisinin olmayacağı gösteriliyor. Fakat kararın tam olarak etkisini gösterebilmesi için, Suudi Arabistan gibi büyük üretici ülkelerin petrol arzlarında gönüllü indirime gitmesi ihtimalinin de üzerinde duruluyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Yorumlar

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir