TÜRKİYE EKONOMİSİ
KÜRESEL EKONOMİ
BANKA | FİNANS | SİGORTA
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
SANAYİ | OTOMOTİV
TURİZM | KÜLTÜR
ENERJİ
TİCARET
TEKNOLOJİ

📝 Kısa çalışma düzenlemesi, Schengen zammı

Kısa çalışma ödeneğine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi. Avrupa Birliği, Schengen vizesi için başvuru ücretlerine yaptığı %12'lik zammı yürürlüğe koydu.
13 Haziran - Akbank - Pareto
Akbank ile birlikte

Akbank ile İyi Geleceğe Yatırım

Yatırımların finansal getirilerinin yanı sıra çevresel ve sosyal etkilerini de göz önünde bulundurarak yapılmasını gözeten sürdürülebilir yatırım kavramı, yeşil ve kapsayıcı ekonomiye geçişin başarıyla gerçekleşmesi için önemli bir göreve…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

13 Haziran Perşembe sabahından herkese günaydın.

İş dünyasının gündeminde, kısa çalışma ödeneğine yönelik yapılan yeni düzenlemeler yer alıyor. 11 Haziran'da Resmi Gazete'de yayımlanan 14 maddelik yeni yönetmelikle birlikte 2011’de çıkarılan yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Kısa çalışma ödeneği başvuru şartları ile kısa çalışma ödeneğine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi. Öte yandan Avrupa Komisyonu'nun kısa bir süre önce Schengen vizesi için başvuru ücretlerine yaptığı %12'lik zam yürürlüğe girdi. Böylece, yetişkinler için geçen hafta 80 avro olan Schengen vizesi yapılan zamla birlikte 90 avroya çıktı.

Bugün gündemde ayrıca, Türkiye ekonomisinde Nisan ayı cari denge rakamları ile işsizlik verileri, Dünya Bankası'nın Türkiye ekonomisine yönelik büyüme beklentilerindeki aşağı yönlü revizyonu ve TOBB'un, Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) ile yeni işbirliğinin detaylarını bulabilirsiniz.  Fitch Raiting'in Fransa'da seçim kararının ülke ekonomisine etkilerini içeren değerlendirmeler, Japonya'da 11 yılın zirvesine çıkan şirket iflasları ile OPEC'in Mayıs ayı petrol üretim verileri de bültende. 

Pareto ilginizi çekiyorsa aşağıdaki bültenleri de takip etmek isteyebilirsiniz:

  • Tarımdan enerjiye, kozmetikten turizme geniş bir perspektiften, uzman yorumlarıyla sürdürülebilirlik haberlerini derlediğimiz Pareto Sürdürülebilirlik 
  • Otomotiv sektöründen haberler ve raporlar ve yeni model incelemeleriyle Pareto Mobilite 
  • Finansal teknolojilerdeki son gelişmeler için Pareto Fintech 
  • İş dünyasını ve piyasaları şekillendiren trendlere yönelik analizler, sektörlerden içgörüler, güncel veriler ve etki yaratan raporlar için Pareto İçgörü

İyi okumalar.

– Hüseyin

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

TÜRKİYE EKONOMİSİ

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandı. Konuyla ilgili 2011’de çıkarılan yönetmelik yürürlükten kaldırılırken, yerine 14 maddelik yeni bir yönetmelik getirildi.

  • Ayrıntılar: Kısa çalışma sürelerini geçici olarak azaltan veya faaliyetlerini durduran işletmelere, sigortalı işçi sayısını koruma şartıyla verilen Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ) şartları yeniden belirlendi. 
  • Ayrıca: Afetlerden doğrudan etkilenmeyen işyerleri için yapılan başvurular anında reddedilecek.

• TCMB'nin Nisan ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerine göre cari açık 5,3 milyar dolarla dokuz ayın en yüksek aylık açığı oldu.

  • Ayrıntılar: Yıllıklandırılmış cari açık da ılımlı bir artışla 31,5 milyar dolara çıktı. Çekirdek cari dengede ise 11 ay sonra yeniden açık görüldü. Net hata noksanda açık serisi Nisan ayında da devam etti.

• Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yılın kalanında cari açığın 24-27 milyar dolar aralığında seyretmesini ve yıl sonunda Orta Vadeli Program (OVP) tahmini olan 34,7 milyar doların oldukça altında gerçekleşmesini öngördüklerini söyledi.

• TCMB verilerine göre, Nisan sonu itibarıyla özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcu, 2023 yıl sonuna göre 1 milyar dolar artışla 165,1 milyar dolar oldu. 

  • Ayrıca: Vadeye göre incelendiğinde, 2023 yıl sonuna göre, uzun vadeli kredi borcunun 458 milyon dolar azalarak 154,5 milyar dolara, kısa vadeli kredi borcunun (ticari krediler hariç) ise 1,5 milyar dolar artarak 10,6 milyar dolara yükseldiği gözlendi.

•  TÜİK verilerine göre, işsizlik oranı Nisan'da 0,1 puan azalarak %8,5 oldu ve Kasım 2012'den beri en düşük seviyeye indi. 

  • Ayrıca: Genç nüfusta işsizlik oranı da bir önceki aya göre 0,1 puan azalarak %14,5 oldu.
  • Ek olarak: 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2024 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre 18 bin kişi azalarak 3 milyon 42 bin kişi oldu.  İşsizlik oranı erkeklerde %7,2 iken kadınlarda %11,1 olarak tahmin edildi.

• Dünya Bankası, Türkiye için 2024 yılı büyüme tahminini düşürürken, ABD ekonomisinin beklenenden daha güçlü performansı nedeniyle küresel büyüme tahminini yükseltti.

  • Ayrıntılar: 11 Haziran Çarşamba günü yayımlanan raporda, 2024 küresel büyüme tahminini Ocak'ta açıkladığı %2,4'ten %2,6'ya yükselten Dünya Bankası, Türkiye için 2024 tahminini %3,1'den %3'e çekti.
  • Ek olarak: Dünya Bankası, Türkiye'de enflasyon oranlarının Merkez Bankası'nın hedefinin üzerinde kalmaya devam edeceğini ve 2025 yılında ortalama %29'a gerileyeceğini tahmin etti.

• TÜİK'in Hanehalkı Bütçe Araştırması'nın 2023 yılı sonuçlarına göre; Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek pay %23,9 ile konut ve kira harcamalarının oldu.

  • Dahası: Tüketim harcamalarında ikinci sırayı %21,9 ile ulaştırma harcamaları, üçüncü sırayı ise %20,6 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları aldı.
KÜRESEL EKONOMİ

• Avrupa Birliği (AB), Çin'de üretilen elektrikli araçlara %17,4 ile %38,1 oranında değişen rakamlarda ek gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.

  • Perspektif: Küresel ticaret savaşlarını kızıştıracak olan hamle, Çin merkezli veya Çin'de üretim yapan BYD, Tesla ve Geely gibi şirketlerin Avrupa'da otomobil satma maliyetlerini artıracak.

• ABD'de enflasyon (TÜFE) Mayıs ayında beklentilerin altında kalarak aylık bazda artış göstermedi. Yıllık enflasyon ise %3,3 olarak açıklandı. Enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise Mayıs ayında aylık %0,2 artarken yıllık %3,4 düzeyinde artış gösterdi.

• Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ani seçim kararının ülkenin mali konsolidasyon yolu ve daha fazla ekonomik reform beklentileri etrafındaki belirsizliği artırdığını bildirdi.

  • Hatırlatma: Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde aşırı sağcı Ulusal Birlik Partisinin (RN) yaklaşık %32 ile Cumhurbaşkanı Macron'un partisi Rönesans'ın iki katından fazla oy almasının ardından Macron erken seçim kararı almıştı.

• Japonya'da Mayıs ayında iflas eden şirketler önceki yılın aynı dönemine kıyasla %42,9 artışla 1.009'a ulaştı. Böylece ülkede iflas eden kurumsal firma sayısı 11 yıl sonra ilk kez 1.000 seviyesini aşmış oldu.

  • Ek olarak: İncelemeye alınan 10 sektör arasında iflaslar en çok 327 firmayla hizmet sektöründe yaşandı. İkinci sırada ise 193 firmayla inşaat sektörü yer buldu.
BANKA | FİNANS | SİGORTA

• Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, borsada işlem vergisinden KKM'lerdeki son duruma ilişkin "Borsa işlemleri üzerinden cüzi bir bedel alma, on binde 1-2 olur mu tartışması yapılıyor" açıklamasında bulundu.

  • Ayrıca: Borsada kazançlar üzerinden bir vergi alınmayacağını belirten Cevdet Yılmaz, KKM'nin de görevini yaptığını ve artık adım adım oradan çıkıldığını söyledi.

• Fitch Ratings Bankalar Direktörü Ahmet Emre Kılınç, Türk bankalarının son bir yılda yaklaşık 4,6 milyar dolar sermaye benzeri ihracı olduğunu ve dış finansman kaynaklı risklerinin azaldığını belirtti: 

Bundan sonraki dönemde, Türk bankalarının daha sık fırsatlara göre hareket edeceğini düşünüyoruz. Bankalar (ihraçlarda) fiyatlamaya bakacaklardır çünkü çok acil bir sermaye ya da yabancı para likidite ihtiyaçları olmadığını düşünüyoruz.

•  İş Bankası, dış ticaretin finansmanında kullanılmak üzere 562,7 milyon avro ve 442 milyon dolar tutarında iki sendikasyon kredisi aldığını duyurdu.

  • Ayrıntılar: Dış ticaretin finansmanında kullanılacak olan sendikasyon kredisinin, en yüksek tutarla katılan bankalara ait bölümünün toplam maliyeti; EUR dilimi için Euribor+%2,25, USD dilimi için Sofr+%2,50 olarak açıklandı.

• Garanti Bankası, yaklaşık 2 milyar 298 milyon liralık tahsili gecikmiş alacak portföyünü Ortak Varlık Yönetim, Emir Varlık Yönetim, Gelecek Varlık Yönetim ve Dünya Varlık Yönetim şirketlerine 897,6 milyon liraya sattığını duyurdu.

• Anadolu Sigorta, Orta Anadolu Bölge Müdürlüğü’nü kurdu. Müdürlük, Konya merkez il olmak üzere, Aksaray, Niğde ve Karaman illerini de kapsayan geniş bir sorumluluk alanına sahip olacak.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Akbank ile İyi Geleceğe Yatırım

Yatırımların finansal getirilerinin yanı sıra çevresel ve sosyal etkilerini de göz önünde bulundurarak yapılmasını gözeten sürdürülebilir yatırım kavramı, yeşil ve kapsayıcı ekonomiye geçişin başarıyla gerçekleşmesi için önemli bir göreve sahip. 

Türkiye’nin sürdürülebilir ekonomiye geçiş sürecinde sorumluluk üstlenen Akbank, sürdürülebilirliği her alanda desteklemek üzere İyi Geleceğe Yatırım web sitesinde sürdürülebilirlik temalı dört yatırım fonu sunuyor:

Ak Portföy Sağlık Sektörü Yabancı Hisse Senedi Fonu: Yaşlanan nüfus ve tıbbi teknolojilerdeki ilerlemeler nedeniyle en hızlı büyüyen sektörlerden biri olan sağlığa yatırım yapma fırsatı sunan bu fon, sağlık sektörünün önde gelen yüksek potansiyelli 20 şirketin hisse senetlerine yatırım yapmanızı sağlıyor.

Ak Portföy Alternatif Enerji Yabancı Hisse Senedi Fonu: Fon; güneş, rüzgâr, hidrojen ve pil teknolojileri gibi alternatif enerji kaynaklarının üretilmesinde ya da depolanmasında ve yenilenebilir enerji, alternatif yakıtlar, enerji verimliliği gibi teknolojilerin geliştirilmesinde önemli rol oynayan 20 şirkete yatırım yapma fırsatı sunuyor.

Ak Portföy Elektrikli ve Otonom Araç Teknolojileri Değişken Fon: Otomobil sektörünün geleceğini oluşturan elektrikli araçlar ve otonom sürüş teknolojisi alanlarında üretim yapan, bu araçlarda kullanılan yarı iletken, pil, şarj teknolojileri, yazılım gibi başlıklarda faaliyet gösteren 30 önemli şirkete yatırım yapıyor.

Ak Portföy Tarım ve Gıda Teknolojileri Değişken Fonu: Dünya nüfusundaki artış ve yükselen hayat standartlarının desteklediği talep çerçevesinde, bu fon sayesinde dünyanın en büyük gübre üreticilerinden Nutrien, tarımsal teknolojilerin öncüsü Corteva, gıda işleme ve ticaret şirketi Archer-Daniels-Midland gibi çok uluslu şirketlerle Türkiye’nin tarım makineleri lideri TürkTraktör gibi önde gelen 20 şirkete yatırım yapabilirsiniz.

Yarını bugünden şekillendirmek için Akbank’ın İyi Geleceğe Yatırım adresini ziyaret edebilirsiniz. 

SANAYİ | OTOMOTİV

•  İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat İklimi Endeksi, Mayıs 2024’te 52,8’e yükselerek Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

  • Dahası: İyileşme üst üste dördüncü ayında da hızlanırken birçok ihracat pazarında talep koşulları güçlendi. Zayıflık genel olarak birkaç Orta Avrupa ekonomisi ile sınırlı kaldı.

•  TÜİK'in yayımladığı Sanayi Üretim Endeksi verilerine göre, Nisan 2024 döneminde sanayi üretimi yıllık % 0,7 azaldı.

  • Ayrıntılar: Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2024 yılı Nisan ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %12,2 yükseldi, imalat sanayi sektörü endeksi %1,5 geriledi ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %1,6 yükseldi.

• İnşaat maliyet endeksi Nisan ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %71,8, bir önceki aya göreyse %2,12 arttı. Şubat 2023'ten bu yana inşaat maliyetlerinde en hızlı yıllık artış kaydedildi.

• CVK Madencilik, Çanakkale'de içerisinde altın, gümüş ve bakır içeren 8,626 hektarlık maden sahalarının sahibi Orta Truva Madencilik'in tamamını satın aldığını açıkladı. KAP bildiriminde satın alma bedelinin 11,5 milyon dolar olduğu bilgisi paylaşıldı.

• Aselsan, Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı duyuruda, TUSAŞ ile savunma ve uzay alanında 110 milyon dolarlık sözleşme imzalandığını açıkladı.

• Karbon-nötr ulaşım ve dönüşümü ileriye taşımak üzere çalışmalarını sürdüren Mercedes-Benz Türk, Aksaray Kamyon Fabrikası’nda 7.5 MWp kurulu gücündeki yeni güneş enerjisi santralini tam kapasite olarak devreye aldı. 

  • Bir adım sonrası: Yeni santral, fabrikanın yıllık toplam elektrik ihtiyacının yarısını karşılayacak ve karbon salımını 5 bin 300 ton azaltacak.

• ABD'li otomotiv devlerinden General Motors, 6 milyar dolarlık yeni bir hisse geri alım planı açıkladı.

  • Bir adım geriden: Şirket Kasım ayında, United Auto Workers sendikası ile maliyetli yeni bir iş anlaşmasına varmasının hemen ardından 10 milyar dolarlık bir hisse geri alımının ana hatlarını belirlemişti.
TURİZM | KÜLTÜR

• Türk Hava Yolları (THY), Kurban Bayramı tatili için 90 ek sefer planladığını duyurdu. THY, yolcu ve istasyonlardan gelecek taleplere göre ilave seferlerde güncelleme yapabilecek.

• Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Mayıs'ta havalimanlarında toplam 20,2 milyon yolcuya hizmet verildiğini açıkladı. Ocak-Mayıs döneminde ise 82,1 milyon yolcu hava yolunu kullandı.

• Avrupa Birliği Komisyonu, Schengen vizesine %12 zam yaptı. Buna göre 80 avro olan vize başvuru ücreti 90 Avro'ya (3 bin 135 Türk Lirası) çıktı. 6-12 yaş arası çocuklar için Schengen ücreti ise 40 Avro'dan 45 Avro'ya yükseltildi.

  • Ayrıca: Schengen vizesi uzatma ücreti ise 30 Avro'da sabit kaldı. Schengen vizesiyle 29 Avrupa ülkesine giriş yapılabiliyor.
ENERJİ

• Anadolu Ajansı'nda Enerji Masası'nın konuğu olan Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz, geçmiş 5 yılda kesinti sıklıklarında %20 azalma yaşanırken aynı dönemde tüketici memnuniyetinin %30 arttığını açıkladı. 

• Uluslararası Enerji Ajansı, 2024 için küresel petrol talebi büyüme tahminini bir önceki raporuna göre günlük bazda 100 bin varil aşağı çekerek 960 bin varile düşürdü.

  • Ek olarak: 100 bin varillik düşüşte ABD, Avrupa ve Çin'den gelen zayıf ekonomik veriler etkili oldu.

• Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre, Avrupalı yetkililer Rusya-Ukrayna arasındaki hatta gaz akışının gelecek yıl da devam etmesine ilişkin görüşmelerde bulunduğu belirtildi. Avrupalı şirketlerin Azerbaycan gazını Avrupa'ya giden Rus boru hatlarına gazı doldurması da seçenekler arasında.

• OPEC, üye ülkelerde günlük ham petrol üretiminin Mayıs ayında bir önceki aya göre 29 bin varil arttığını açıkladı. Nisan ayında 26 milyon 600 bin varil olan günlük petrol üretimi 26 milyon 629 bin varile çıktı.

  • Ayrıca: OPEC dışı üreticilerde Mayıs ayındaki günlük ortalama üretim 152 bin varil azalarak 14 milyon 293 bin varile düştü.
TİCARET

•  Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) işbirliklerini üst seviyeye taşıyacak olan bir anlaşma imzaladı. 5 maddelik eylem planını içeren anlaşma 1 yıllık süreci kapsıyor. 

  • Ayrıntılar: Yapılan anlaşmada TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nin de desteğiyle incoterms, uluslararası ticaret finansmanı, tedarik zinciri finansmanı, yeşil pazarlama ve ICC küresel öğrenme programlarının Türk iş dünyasının hizmetine sunulması gibi konu başlıkları yer alıyor.

• Yıldız Holding yapılanmasına yeni bir birim ekledi ve "Perakende Grup Başkanlığı" oluşturduğunu duyurdu. İlgili birimin başına Şok Marketler CEO'su Uğur Demirel getirildi. Açıklamaya göre Demirel, mevcut görevlerini sürdürmeye devam edecek.

• Tavuk Dünyası, Türkiye genelindeki tüm merkez restoranlarında haftada iki gün izin uygulamasını başlattı.

  • Ayrıntılar: İstanbul, İzmir ve Bursa başta olmak üzere 12 merkez restoranında başlattığı pilot uygulamayı 1 Haziran 2024 tarihi itibarıyla tüm merkez restoranlarında kalıcı hale getiren Tavuk Dünyası, haftada iki gün izin uygulamasıyla ek istihdam da sağlayacak.

• TÜİK verilerine göre, geçen Nisan ayında yıllık bazda ticaret satış hacmi %2,5; perakende ticaret hacmi ise %10,2 artış kaydetti.

  • Ek olarak: Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi %19 azaldı, toptan ticaret satış hacmi %4,5 arttı.
TEKNOLOJİ

• Rekabet Kurumu, Google'a otel sorgularında tedbir önerilerini yerine getirmemesi gerekçesiyle 482 milyon TL para cezası verdiğini duyurdu. Kurul, günlük idari para cezasının bu 3 aylık sürenin bittiği tarih olan 21 Mayıs itibarıyla sonlandırılmasına karar verdi. 

  • Hatırlatma: Kurul, şirket hakkında açtığı soruşturma kapsamında 21 Mart'ta 3 aylık izleme kararı almıştı. 

• Elon Musk, Apple'ın işletim sistemlerine OpenAI'ı entegre etmesi hâlinde, güvenlik ihlaline yol açacağı gerekçesiyle şirketlerinde bu cihazların kullanımını yasaklayacağını belirtti.

  • Açıklama: Apple'ın OpenAI'ı işletim sistemine entegre etmesini "Kabul edilemez bir güvenlik ihlali" olarak nitelendiren Musk, şirketi ziyaret edenlerin de kapıda Apple cihazlarını teslim etmek zorunda kalacağını aktararak, cihazların Faraday kafesinde saklanacağını kaydetti.
  • Hatırlatma: Hafta başında yeni yapay zeka teknolojisi "Apple Intelligence"ı tanıtan Apple, akıllı kişisel asistanı Siri’ye sohbet robotu ChatGPT’nin entegrasyonu için OpenAI ile ortaklık yaptığını duyurmuştu.

• Blockzinciri ekosistemi ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı Binance'in kayıtlı kullanıcı sayısı geçtiğimiz hafta sonu itibarıyla 200 milyonu aştı.

  • Açıklama: Şirketin 200 milyon müşteri barajını aşmasını değerlendiren Binance CEO'su Richard Teng, "Bu başarı, kripto topluluğunun ve sektör oyuncularının Binance ekosistemine duyduğu güveni temsil ediyor" dedi.

•  Dünyanın en büyük çip üreticisi konumundaki Tayvan'da enerji hatlarında yaşanan kesintiler küresel çip sektörünü tehdit ediyor. 

  • Açıklama: CNBC'nin haberinde görüşlerini paylaşan Atlantik Konseyi Küresel Enerji Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan Joseph Webster, "Tayvan'da enerji sorunu daha da önemlisi elektrik sıkıntısı var" dedi.
  • Ayrıca: Chung-Hua Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü'nde araştırma görevlisi olan Chen Jong-Shun ise potansiyel elektrik kesintilerinin yarı iletken endüstrisinde operasyonel riskler yarattığını söyledi.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir