Günaydın, Tünaydın, İyi Akşamlar! Günün hangi saatinde bizi okuyorsan, "Gonglar Kimin İçin Çalıyor?"un yeni sayısına hoş geldin!
Bu hafta, Fed tartışmaları nihayet son buldu. Fed'in toplantı tutanakları, önümüzdeki süreçte temponun yavaşlayacağına işaret etti. Şimdi gözler Avrupa'da nasıl bir politika izleneceğine çevrildi. Öte yandan, ABD'li teknoloji devi Apple'ın iPhone tedariğinde yaşadığı problemler bu hafta takibimizdeydi. Hazırsan, küresel piyasaları şöyle bir turlayalım...
Küresel Piyasalarda Bu Hafta Neler Yaşandı?
Fed tutanakları, önümüzdeki süreçte faiz temposunun yavaşlayacağı sinyalini verdi.
Neredeyse son bir aydır Fed yetkililerinden gelen açıklamalar piyasaları etkileyen en önemli gündem maddesi olarak küresel piyasalar tarafından merakla takip ediliyordu. Fed yetkililerinden gelen, “karışık” olarak nitelendirebileceğimiz açıklamalar, piyasalardaki volatiliteyi de canlı tutuyordu. Örneğin bu hafta başında Cleveland Fed Başkanı Mester, yetkililerin tamamen enflasyonu düşürmeye odaklandıklarını söylerken, Kansas City Fed Başkanı Esther George, bol miktarda ABD tasarrufunun talebi soğutmak için daha yüksek faiz oranlarını gerektirebileceği konusunda uyarmıştı. Bu açıklamalar kafaları bir miktar karıştırmıştı.
Çarşamba akşamı nihayet Fed’in 1-2 Kasım’da düzenlenen toplantısına ilişkin merakla beklenen tutanakları yayımlandı. Politika faizinin 75 baz puan artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltildiği son toplantının tutanaklarına göre Fed, faiz artış hızının düşürülmesinin yakın bir zamanda uygun olacağını düşünüyor.
Böylece tutanaklar aralık ayında 50 baz puanlık faiz artış senaryosuna işaret etmiş oldu. Diğer yandan yetkililerin büyük çoğunluğunun nihai faiz oranı hakkında kararsız oldukları ifade edilirken, birçok Fed üyesi faiz artış döngüsünün biteceği noktanın daha önce tahmin edilenden biraz daha yüksekte gerçekleşebileceğini düşündüğü de belirtildi. Öte yandan Fed ekonomistleri Federal Açık Piyasa Komitesi üyelerine ABD ekonomisinin gelecek yıl resesyona girme ihtimalinin neredeyse yüzde 50’ye yükseldiğini aktardı. Ekonomistler tüketim harcamalarında düşüş olasılığı, küresel ekonomide yaşanacak olumsuzluklar ve daha fazla faiz artışının resesyon ihtimalini yükselttiği görüşünde.
Açıklamaların ardından dolar endeksinde düşüş hızlandı ve "gelişen ülke" para birimlerinin neredeyse tamamı dolara karşı güç kazandı. ABD 10 yıllık tahvil getirisi altı baz puan gerileyerek yüzde 3,69’a indi. Öte yandan kurlardaki pozitif atmosfer hisselere de yansıdı. Küresel piyasalarda risk iştahı arttı ve çoğu ülke borsası haftayı pozitif bölgede tamamlamaya hazırlanıyor. Yalnızca Çin borsaları artan Covid-19 vakaları ve buna bağlı olarak Çin’in bölgesel karantinalara başlaması nedeniyle olumsuz ayrışıyor. Altın, çarşamba günü yayımlanan Fed tutanaklarında yetkililerin faiz artış hızını yumuşatma yaklaşımına destek verdiğinin görülmesiyle gümüşle birlikte art arda üçüncü günde de yükselişinin ardından bugün hafif satıcılı bir seyir izliyor.
Fed ile ilgili tutanakların açıklanmasının ardından piyasalar şimdi Avrupa Merkez Bankası’nın önümüzdeki dönem için nasıl bir strateji uygulayacağını merak ediyor. Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel dün yaptığı bir açıklamada, enflasyonun Euro Bölgesi ekonomisini hâlâ tehdit ettiğini, bu nedenle faiz artırım hızını yavaşlatmak için henüz erken olacağı sinyali verdi. Schnabel fiyat artışlarının hızlıca yavaşlamasını beklemenin ve enflasyonun varlığını hafife almanın şu an Merkez Bankalarının karşı karşıya olduğu en büyük risk olduğunu söyledi. Yine dün konuşan AMB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos ise bir sonraki adımın verilere bağlı olacağını söyledi. Euro Bölgesi enflasyonu Ekim’de yüzde 10,6 ile rekor kırmıştı. Guindos enflasyonun gelecek yılın ilk yarısından itibaren düşüşe geçeceğini belirtti.
Apple'ın iPhone Üretimi Sekteye Uğruyor
Dünyanın en büyük iPhone üretim fabrikasında yaşanan aksaklıkları sizler için derledik.
Çin'de Apple'ın en büyük iPhone tesisinin bulunduğu şehir olan Zhengzhou'da karantina uygulamasının kaldırılmasına rağmen, şehrin bazı bölgeleri hâlâ yüksek riskli olarak kabul ediliyor. Üretim tesisinin bulunduğu bölgenin riskli alanlar listesinde bulunması sebebiyle, fabrikadaki Covid-19 kısıtlamalarının devam edeceği bildirildi.
"iPhone City" olarak bilinen Foxconn Technology Group fabrikasında devam edecek olan kısıtlamanın üretim üssüne giren ve çıkan mal akışını sınırlaması bekleniyor. iPhone gönderimlerinde yaşanabilmesi olası düşüşün ABD’de Şükran Günü ve Black Friday’deki iPhone satışlarını etkileyeceği öngörülüyor. Çin hükümeti, kısıtlamanın ne zaman kaldırılacağına dair henüz bir karar vermezken, Foxconn Sözcüsü, şimdilik fabrikadaki üretimin “kapalı döngü” adı verilen bir ortamda devam edeceğini söyledi.
Kaynak: unsplash.com
Üretim tesisinde yüzlerce çalışan, Covid salgınının ardından alınan sert tedbirlerin ardından güvenlik görevlileriyle çatıştı. Bir görgü tanığının gönderdiği videolarda Foxconn Technology Group’a ait tesiste çalışan işçilerin çarşamba günü erken saatlerde tesisin yurtlarından çıkarak güvenlik güçleriyle itiş kakış yaşadığı görüldü. Bir başka videoda birçok beyaz tulumlu kişinin yerde yatan bir kişiyi sopalarla dövdüğü görüntüler yer aldı. Tanığa göre protesto, ödenmeyen maaşlar ve enfeksiyon yayılması korkusu nedeniyle başladı. Birçok işçi protestolarda yaralanırken toplumsal olaylara müdahale polisleri de bölgeye geldi.
Öte yandan, Çinli üretici Foxconn Technology Group, işten ayrılmayı tercih eden tüm çalışanlarına 10 bin yuan (1.400 dolar) tazminat teklif etmeye başladı. Şirket bu alışılmadık kararla dünyanın en büyük iPhone fabrikasında şiddetli protestolarda başrolü oynayan mutsuz yeni çalışanları yatıştırmayı hedefliyor. Apple’ın küresel çapta ana üretim ortağı olan firma çevrimiçi olarak yaptığı duyuruda iki taksitte ödenmesi planlanan miktarın çalışanların evlerine dönüşünü kolaylaştırmaya yardımcı olacağını belirtti.
Yaşanan gerilimin ardındaki en önemli faktörlerinden biri, çalışanlara vaat edilen daha yüksek ücretlerin mart ayına kadar fabrikada kalmadıkları takdirde alamayacaklarını öğrenmeleri oldu. Perşembe günü Foxconn’dan yapılan özür açıklamasında yaşanan bir bilgisayar hatasının bazı çalışanların taahhüt edilenden daha az ödeme almış gibi göründüğünü ve kontratlarda belirtilen yükümlülüklere sadık kalınacağı belirtildi.
Kaynak: unsplash.com
Bu gelişmeler üzerine ABD’li teknoloji devi Apple, kritik tatil dönemini barındıran çeyrekte beklentilerin altında teslimat yapılacağı uyarısında bulunurken iPhone’lar için bekleme süreleri bazı bölgelerde Noel sonrasına kadar sarktı.
Son olarak, yapılan bir diğer açıklamada cihazlar için Amerika Birleşik Devletleri’nde Arizona’da yapım aşamasında olan bir fabrikadan çip tedarik etmeye hazırlanıldığı belirtildi. CEO Tim Cook'un Almanya'da yerel mühendislik ve perakende çalışanları ile yaptığı bir iç toplantıdaki açıklamalara atfedilen açıklamada, şirketin Avrupa'daki fabrikalardan çip tedarikini de genişletebileceği vurgulandı.
