Haftaya Başlarken
Piyasalar & Ekonomi
İş Dünyası
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Politika
Teknoloji & Startup
Spor
Alternatif Gündem
Günün Hikâyesi
Ekipten Öneriler

🗞 KYK çağrısı, İsveç'ten ilk ret

Günaydın. Öğrenciler ve yeni mezunlar, KYK borçlarının silinmesi için çağrıda bulundu. ABD Başkanı Biden ve Suudi Arabistan veliaht prensi bir araya geldi. İsveç, Türkiye'ye iadesi talep edilen FETÖ şüphelisini iade etmeyi reddetti.
18 Temmuz - Zingat
Zingat ile birlikte

Zingat Gayrimenkul Yatırım Rehberi ’yle kazançlı yatırımlar

Gayrimenkul alanında birbirinden yenilikçi ve kullanışlı araçlar sunarak bilinçli adımlar atmamıza olanak sağlayan Zingat , Gayrimenkul Yatırım Rehberi hizmetiyle fark yaratmaya devam ediyor. Nedir? Zingat kullanıcıları, Gayrimenkul…

Daha fazlasını öğren →

Bandar Algaloud/Reuters

Bandar Algaloud/Reuters

Aposto Altı Otuz l 18 Temmuz Pazartesi - KYK çağrısı, İsveç'ten ilk ret

Aposto Gündem

Aposto Altı Otuz l 18 Temmuz Pazartesi - KYK çağrısı, İsveç'ten ilk ret

18 Temmuz Pazartesi sabahından herkese günaydın. Uzun bir tatili geride bıraktık. Instagram'da tatil paylaşımlarının yerini şehir hayatı ve günlük rutinler almaya başladı bile. Umuyoruz ki şehre dönüşlerde trafiğe takılmamış, tatil boyunca stres ve yorgunluğunuzu atmışsınızdır; çünkü yoğun bir gündem sizi bekliyor.. 

  • Tarihte bugün: Nelson Mandela'nın doğum günü. Mandela'nın ırkçılığa karşı mücadelesini onurlandırmak adına bugün BM'nin 2009 yılında aldığı kararla "Nelson Mandela Uluslararası Günü" olarak kutlanıyor.
  • Günün çalma listesi: Her ana karakterin bir soundtrack'e ihtiyacı vardır - my life is a movie

İyi bültenler! Mutlu haftalar!

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

Haftaya Başlarken

Küresel piyasalarda son durum ve yılbaşından bugüne değişimler

Küresel piyasalarda son durum ve yılbaşından bugüne değişimler

• Bugün: Kabine Toplantısı gerçekleşecek, toplantının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın KYK kredisi borçlarına ilişkin düzenlemeyi açıklaması bekleniyor. Hindistan'da milletvekilleri, ülkenin 16. cumhurbaşkanını belirlemek için oy kullanacak. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile bir araya gelecek. 

• Salı: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ve İran Cumhurbaşkanı Reisi ile Tahran'da bir araya gelecek. TÜİK Konut Satış İstatistikleri'ni yayımlayacak. 

• Çarşamba: TÜİK, Tüketici Güven Endeksi'ni yayımlayacak. Birleşik Krallık'ta haziran ayına ilişkin enflasyon verileri açıklanacak. Sri Lanka'da devlet başkanı seçimi gerçekleşecek.

• Perşembe: Birleşik Krallık'ta Muhafazakâr Parti liderliği için seçim yapılacak, aday sayısının ikiye indirilmesi hedefleniyor. 

• Cuma: TÜİK, Uluslararası Göç İstatistikleri'ni yayımlayacak. 

Piyasalar & Ekonomi

• Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, küresel ekonomik görünümdeki belirsizliklerin sürdüğünü ve enflasyonun kalıcı hâle gelmesi durumunda mevcut durumun daha da kötüleşebileceğini belirtti. 

• Suudi Arabistan’da düzenlenen Cidde Güvenlik ve Kalkınma Zirvesi sonrasında konuşan ABD Başkanı Joe Biden, bölgede aktif bir ortak olmaya devam edeceklerini; Çin, Rusya ve İran tarafından doldurulacak hiçbir boşluk bırakmayacaklarını ifade etti.

  • Petrol hedefi: Zirvenin açılış konuşmasında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ülkesinin günlük petrol üretimini 13 milyon varile çıkarma hedefini, takvim açıklamadan yineledi. 
  • Gıda güvenliği: Zirve sonrasında Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri ve ABD, uluslararası gıda güvenliği sorunlarının çözümü için 11 milyar dolar destek sağlayacağını açıkladı.
  • 18 anlaşma: ABD ve Suudi Arabistan, enerji, yatırım, iletişim, uzay ve sağlık alanlarında iş birliğini kapsayan 18 anlaşma imzaladı. 

• ABD'de perakende satışlar, haziran ayında bir önceki aya kıyasla %1 artarak 680,6 milyar dolar oldu. 

  • Neden önemli? Enflasyona rağmen süren esnek tüketici harcamaları, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) daha yüksek bir faiz artırımına gideceği beklentilerini güçlendiriyor.
  • Öte yandan: Geçtiğimiz ay 50 ile tüm zamanların en düşük seviyesine inen tüketici güveni, temmuz ayında 51,1’e yükselerek sınırlı bir toparlanma gösterdi.

• Çin ekonomisi, 2022 ikinci çeyrekte, geçen yılın aynı dönemine göre %0,4 büyüdü. Analistlerin büyüme beklentileri, Covid-19 önlemlerinin ardından %1 seviyesindeydi.

  • Öte yandan: %4,1'lik tahmine kıyasla sanayi üretimi de yıllık bazda %3,9 büyüdü.

• Almanya’da gıda yardımı alanların sayısı, sene başından bu yana %50 artışla 2 milyonu geçti. Ülkede yoksulluk oranı geçen yıl %16,6 seviyesindeydi.

İş Dünyası

• NFT pazaryeri OpenSea'nin CEO'su Devin Finzer, piyasadaki düşüşün etkisiyle işgücünün %20'sini etkileyecek işten çıkarmalar yapılacağını duyurdu.

  • 📚Öneri: Konuya dair daha detaylı bilgi için iş dünyası yayınımız Pareto’yu inceleyebilirsiniz.

• Amazon, hibrit çalışmaya uygun şekilde yeniden tasarlamak için ABD’deki 6 yeni ofis binasının yapımını durduracağını açıkladı.

  • New York’ta durum: Bloomberg’ün aktardığına göre Meta, New York’taki binasında genişleme planlarını askıya alacak. Bununla birlikte Amazon, JPMorgan Chase’den kiralayacağı alanın büyüklüğünü azaltacak.

• Interfax’ın haberine göre Rusya Maliye Bakanı Yardımcısı Alexei Moiseev, “koşullar iyileşene kadar yabancı bankaların Rusya’daki iştiraklerini ve varlıklarını satmasına izin verilmeyeceğini” açıkladı.

  • Bir adım geriden: Geçtiğimiz haftalarda HSBC’nin, Rusya birimini satmak için Expobank ile görüştüğü belirtilmiş; Bloomberg’ün konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre görüşmelerde son aşamalara gelinmişti.

• Volkswagen, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki operasyonlarını sürdürmeyi planladığını ve ağustosta göreve başlayacak olan yönetim kurulunca belirlenmiş insan hakları uzmanının bölgeyi ziyaret edebileceğini aktardı.

  • Öte yandan: Şirket, ocak ayında Çin’de ürettiği ID serisi EV'lerinin satışlarını yıl sonuna 2 katına çıkaracağını açıklamış; cuma günüyse bu hedefin geçerli olduğu belirtilmişti. Ancak yılın ilk yarısında satışlar %20,5 düşmüştü.
  • Yasalar: Almanya’da ocak ayında çıkacak yeni yasa, tedarik zincirlerinde insan hakları ihlallerine karşı daha fazla değerlendirme yapılmasını gerektirecek. Ayrıca 21 Haziran’da ABD’de yürürlüğe giren Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası’na göre, “açık ve ikna edici kanıt sunulmazsa” bir bölümü dahi bölgede üretilen herhangi bir ürün ithal edilemeyecek.

• Ericsson’ın, müşteri hizmetleri teknolojileri sağlayıcısı Vonage'ı satın almak için yaptığı 6,2 milyar dolarlık teklifine onay verildiği bildirildi. Anlaşmanın bu hafta içinde tamamlanması bekleniyor.

  • Gecikme: Yılın ilk yarısında sonuçlanacağı öngörülen anlaşma, ABD’deki varlıkların yabancılara satışının ulusal güvenliğe etkisini inceleyen Cfius’ın soruşturması nedeniyle ertelenmişti.

• Emirates ve Heathrow Havalimanı'nın, terminalden uçuş yapan yolcu sayısını kısıtlama konusunda anlaşmaya vardığı aktarıldı. Şirket, uçuş tarifelerini sürdürürken, Londra'dan kalkan uçuşlarda bilet satışlarını sınırlandırmayı kabul etti.

  • Ne olmuştu? Heathrow, yaz boyunca günlük yolcu sayısını 100 bin ile sınırlayacağını açıklamış, şirketlerden bilet satışlarını durdurmalarını istemişti. Emirates, aksaklıkların "Heathrow'un aksiyon almamasından ve beceriksizliğinden kaynaklandığını, kararın mantıksız ve kabul edilemez" olduğunu söylemişti.

• Southwest Airlines'ın eski bir uçuş görevlisi, kürtaj karşıtı fikirleri nedeniyle ayrımcılığa uğradığı ve işten çıkarıldığı gerekçesiyle havayoluna ve sendikasına açtığı davayı kazandı ve 5,1 milyon dolarlık tazminat aldı. Şirketin karara itiraz edeceği aktarıldı.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Zingat Gayrimenkul Yatırım Rehberi’yle kazançlı yatırımlar


Gayrimenkul alanında birbirinden yenilikçi ve kullanışlı araçlar sunarak bilinçli adımlar atmamıza olanak sağlayan Zingat, Gayrimenkul Yatırım Rehberi hizmetiyle fark yaratmaya devam ediyor.

Nedir? Zingat kullanıcıları, Gayrimenkul Yatırım Rehberi özelliği sayesinde Türkiye’de satılık konut fiyatının en çok artış gösterdiği bölgeleri görüntüleyebiliyorlar.

Neden önemli? Gayrimenkul yatırım değerlerinin günden güne artmakta olduğu Türkiye’de yatırım değerleri sanayileşme, iş olanakları ya da yüksek yaşam standartları gibi sebeplerden dolayı bölgeden bölgeye değişkenlik gösteriyor. Gayrimenkul Yatırım Rehberi’yle yatırım değeri yüksek olan bölgelerin nabzını tutarak daha kazançlı yatırımlar yapabilir, kârınızı artırabilirsiniz.

Dahası: Yatırım Rehberi’nde değer artışlarını il bazında takip edebileceğiniz gibi, seçtiğiniz ilin ilçelerindeki konut fiyatlarının artışlarına da göz atabilirsiniz. Seçeneklerinizi ister aylık değer artış yüzdesine, ister metrekare başına düşen fiyata göre sıralayarak veriye dayalı bir karar verebilirsiniz.

Satılık konut fiyatı en çok artan bölgelerden haberdar olmak ve yatırımlarınıza değer katmak için bu bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz. 

Politika

• Bugün gerçekleşecek Kabine Toplantısı'nda KYK borçlarına ilişkin düzenleme yapılması beklenirken, öğrenciler ve yeni mezunlar dün sosyal medyada KYK borçlarının tamamen silinmesi çağrısında bulundu. "#KYKlılarKabinede" etiketiyle yapılan paylaşıma siyasiler de destek verdi.


• HDP 5. Olağan Kongresi’nde seçilen Parti Meclisi, yeni MYK üyelerini belirlemek üzere toplandı. Toplantıda açıklamalarda bulunan HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar, sorunlardan ve krizlerden çıkış yolunun büyük ve kapsamlı bir "demokrasi ittifakının" kurulmasından geçtiğini belirterek, "Bu ittifakı ilmek ilmek kuruyoruz" dedi.

• Zafer Partisi lideri Ümit Özdağ, sosyal medyada yaptığı paylaşımda aile hekimi listesi paylaşarak 4 bin Suriye vatandaşının İçişleri Bakanlığı tarafından göreve başlatıldığını iddia etti.

• Sri Lanka'da Gotabaya Rajapaksa'nın istifa etmesinin ardından geçici devlet başkanı olarak atanan Başbakan Ranil Wickremesinghe, parlamentoda yemin etti.

  • Ya sonra? Protestoların sürdüğü ülkede yeni lider seçiminin 20 Temmuz'da yapılması planlanıyor.

• Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Haiti'de geçtiğimiz hafta başlayan ve yaklaşık 90 kişinin hayatını kaybetmesine yol açan suç örgütleri arasındaki çatışmalar nedeniyle ülkeye silah satışı yapılmaması çağrısında bulundu.   

  • Neden önemli? Çatışmalar, Haiti Devlet Başkanı Jovenel Moise'nin 7 Temmuz 2021'de silahlı kişilerce öldürülmesinin yıl dönümünden bir gün sonra başladı.

• ABD Adalet Bakanlığı, ülkeye iadesi gerçekleştirilen tutuklu Sezgin Baran Korkmaz'a ilişkin açıklamada bulundu. Bakanlık, Korkmaz'ın "kara para aklama", "elektronik dolandırıcılık" ve "hukukun işleyişini engelleme" suçlarıyla yargılanacağını bildirdi. Korkmaz'ın Utah eyaletine bağlı Salt Lake City kentine götürüldüğü aktarıldı.

• Dagens Juridik gazetesinin haberine göre İsveç'te Yargıtay, Türkiye'nin "FETÖ üyesi olmakla" suçladığı bir kişinin iade edilmesi talebini reddetti. 

  • Neden önemli? İsveç, Finlandiya ve Türkiye arasında bu ülkelerin NATO üyeliği için bir memorandum imzalanmış, bu anlaşmada taraflar arasında terör örgütlerine karşı işbirliği konusunda uzlaşma sağlanmıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, üyeliğe ilişkin kararda terör örgütü üyesi olduğu suçlaması bulunan kişilerin iadesinin önemi olduğunu vurgulamıştı.

• Hırvatistan, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in ülkeye girişini yasakladığını duyurdu. Yetkililer yasağın gerekçesini "Vucic'in İkinci Dünya Savaşı'nda ülkedeki en büyük toplama kampı olan Jasenovac ve Pokrac'ı resmî bilgilendirmede bulunmadan ziyaret etmek istemesi" olarak açıkladı. 

  • Açıklama: Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlić-Radman, Vucic'in diplomatik ilişki protokollerini ihlal ettiğini belirterek, ziyarete ilişkin bilgileri resmî olmayan yollar üzerinden öğrendiğini dile getirdi.

• Gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın bir dönem avukatılığını yapan ABD vatandaşı Asim Ghafoor, Birleşik Arap Emirlikleri'nde "kara para aklamak" suçlamasıyla gözaltına alındı. 

  • Ne olmuştu? Geçtiğimiz gün ABD Başkanı Joe Biden, Orta Doğru ziyareti kapsamında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüşmüş; görüşmenin ardından Biden, Kaşıkçı cinayetini gündeme getirdiğini ve bu cinayette Prens'in şahsi sorumluluğu olduğuna inandığını ifade ettiğini söylemişti. Suudi Arabistan'dan yapılan açıklamada ise Selman'ın Biden'a, "Kaşıkçı cinayeti gibi hataların tekrarlanmasının önüne geçebilmek için Suudi Arabistan harekete geçti. ABD de Irak içinde olmak üzere hatalar yaptı." dediği aktarılmıştı. 
Teknoloji & Startup

• Kullanılmış elektrikli ve elektronik cihazların toplanmasını kapsayan “Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Yönetimi Yönetmeliği” isimli yeni yönetmeliğin taslağının görüşe açıldığı bildirildi. Yönetmeliğe göre atık bir cihazın toplanmasından ve işlenmesinden üreticisi sorumlu olacak ve üretici firmalar, Çevre Bakanlığı tarafından oluşturulan sisteme kayıt olmak zorunda olacak.

  • Bununla birlikte: Yönetmelik taslağına göre atık cihazlar, pilleri ayrıldıktan sonra geri dönüşüme gönderilecek ve üreticiler ürünlerini yeniden kullanılması mümkün olacak şekilde tasarlayacak. Ayrıca, yurt dışından yenilenmiş elektronik cihazlar ithal edilecek ve bu cihazlar daha uygun fiyata satılacak.

• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, kripto para birimleri ve NFT’ler gibi dijital varlıkların Rusya'da ödeme işlemlerinde kullanılmasını yasaklayan yasa tasarısını imzaladı.

• LGBTQ medya savunma grubu GLAAD tarafından yayınlanan bir rapora göre sosyal medya devleri, LGBTQ bireylere yönelik çevrimiçi nefret söylemi ve tehdidi önlemekte büyük oranda başarısız oluyor. Buna göre LGBTQ yetişkinlerin %84’ü sosyal medyada tacizin önlenmesi için gerekli önlemlerin alınmadığını düşünüyor.

  • 1 numara yine TikTok: Rapor kapsamında incelenen her bir sosyal medya platformunun 100 üzerinden 50’nin altında puan aldığını aktaran GLAAD, en düşük puanı alan platformun ise 42 puanla TikTok olduğunu belirtiyor.

• Facebook'un, bir testin parçası olarak bazı kullanıcıların birden fazla profile sahip olmasına olanak sağlayacağı bildirildi. Buna göre kullanıcılar, esas hesaplarıyla bağlantılı olacak şekilde, farklı amaçlar için kullanmak üzere en fazla dört adet yan profil oluşturabilecek. Kişinin yan profillerde kendi adını kullanıp kullanmaması ise isteğe bağlı olacak.

• Apple, yalnızca Apple Music abonelerinin faydalanabileceği ve konserdeymiş gibi şarkıların canlı performansını dinlemenizi sağlayan yeni özelliği “Apple Music Sessions”ı duyurdu. Canlı performansların uzamsal ses (spatial audio) özelliğiyle dinlenebileceğini belirten Apple, kayıtların Apple Music stüdyolarında alınacağını da sözlerine ekledi.

• Sony'nin, ilk olarak ocak ayında duyurulan ve Destiny'nin yaratıcısı olan oyun stüdyosu Bungie'yi 3,6 milyar dolara satın almasını kapsayan anlaşma tamamlandı. Satın alma şartlarına göre Bungie, Sony'nin bağımsız bir kuruluşu olarak kabul edilecek ve oyunlarını PlayStation konsollarına özel yapmak zorunda olmayacak.

Spor

🏐 A Millî Kadın Voleybol Takımı, 2022 Voleybol Milletler Ligi (VNL) bronz madalya maçında Sırbistan’a 3-0 mağlup oldu ve organizasyonu 4. sırada tamamladı. Şampiyon, finalde Brezilya’yı 3-0 yenen İtalya oldu.

🏍️ Toprak Razgatlıoğlu, Dünya Superbike Şampiyonası Britanya Grand Prix’sinde kürsünün en tepesinde yer aldı.

🎾 ITF çatısı altında Ergi Kırkın Avusturya’da 25K, Zeynep Sönmez ise Tunus’ta 15K turnuvasında şampiyon oldu.

🏃 2022 Dünya Atletizm Şampiyonası 100m finalini, 9.86 derecesiyle Fred Kerley kazandı.

🚴 Alpecin-Deceuninck takımından Jasper Philipsen, Tour de France’da 202,5 km’lik 15. etabı kazandı ve kariyerinin ilk Fransa Bisiklet Turu etap zaferini elde etti.

  • Öte yandan: Jumbo Visma’dan Primoz Roglic, 5. etapta yaşadığı kaza sonucu ortaya çıkan sakatlığı sebebiyle Tour de France’a devam edemeyecek.

🏀 Phoenix Suns, Indiana Pacers’ın Deandre Ayton’a teklif ettiği dört yıl için 133 milyon dolar değerindeki maksimum kontratı karşılayarak 23 yaşındaki pivotu kadrosunda tuttu.

Alternatif Gündem

yangına müdahale eden bir itfaiye eri

BBC Türkçe/EPA

• Akdeniz ülkelerinde, Avrupa'da etkili olan sıcak havanın da etkisiyle orman yangınları meydana geliyor. Türkiye'nin yanı sıra Fransa, İtalya, Portekiz Fas, Yunanistan ve İspanya'da birçok farklı bölgede orman yangınları sürüyor. Türkiye'de Manisa, Bursa, Balıkesir, İzmir ve Çanakkale'de hafta sonu orman yangınları meydana geldi. 

Günün Hikâyesi

CDS değerindeki artış ne anlama geliyor?

CDS değerindeki artış ne anlama geliyor?

Kredi derecelendirme kuruluşları Moody’s ve Fitch’in ülke ekonomisine dair değerlendirmelerin ardından, kredi temerrüt takası (CDS) geçtiğimiz haftanın sonunda 900 puanı aştı. CDS primi, 2001 ekonomik krizinde 1300 puana kadar yükselmiş; 2003’te 1472’i görmüştü.

  • Moody’s, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) TL kredi kısıtlamasının bankacılık sektöründe kredi kalitesine zarar vereceği uyarısında bulundu ve bu durumun sektörün kredi notu için negatif bir durum oluşturduğunu belirtti.
  • Fitch, yüksek enflasyon, büyüyen cari açık ve "müdahaleci" politikaları neden göstererek Türkiye’nin kredi notunu B+’dan B’ye düşürdü; artan şekilde müdahaleci ve öngörülemez olarak nitelediği Türkiye’nin yeni ekonomi politikasının, makroekonomik ve mali istikrar riskleri düşürmeksizin kamu finansmanına ve kamu döviz pozisyonuna yönelik riskleri artırdığını belirtti.

CDS nedir?

CDS, bir ülkeye borç verildiğinde temerrüt riskine karşı kendini sigortalamak isteyenlerin ödedikleri prim anlamına geliyor. Bir başka deyişle CDS, kredinin ödenmeme riskinin tespit edilmesini ve bu riske karşı kredinin sigortalanmasını sağlayan bir değerleme enstrümanı. 

Bir ülkenin CDS değerinin yüksek olması, borçlanma maliyetinin de bir o kadar yüksek olduğu anlamına geliyor. CDS, her an yeniden arz ve talebe göre belirleniyor ve piyasanın anlık reaksiyonunu yansıtıyor. Ekonomik göstergelerin yanı sıra sosyal, siyasi ve uluslararası göstergeler de değerlendirmeye alınıyor. 

Türkiye’nin CDS değeri neden artıyor?  

Başta enflasyon ve resesyon olmak üzere, küresel ekonomideki risklere ek olarak Türkiye’nin ekonomi politikasındaki tercihleri de CDS’lerin artmasındaki temel faktörler olarak öne çıkıyor.

  • Küresel enflasyon: Ülkeler, yüksek enflasyon tehdidine karşı faiz artırım kararı alırken; Türkiye Ekonomi Modeli çerçevesinde düşük faize dayalı ihracat-üretim-istihdam odaklı bir politika seti takip ediliyor. “Enflasyonla birlikte büyüme” tercihinin bilinçli bir şekilde sürdürüldüğünün hükümet tarafından dile getirilmesi, piyasalardaki risk algısını artırıyor. Bu kararın alternatif araçlarla ve bütçeden aktarılan kaynaklarla desteklenmesi de yatırımcı güvenini ayrıca sarsıyor.
  • Tedarik zinciri problemi: Enflasyon beklentilerini bozan arz yönlü problemler, resesyona gitmeden enflasyonist baskıyı engellemeyi zorlaştırıyor. ABD ve Avro Bölgesi başta olmak üzere ticaret ortaklarımızın enflasyonla mücadele ederken resesyon riskini gözetmesi, hem ihracat pazarlarımızın daralması hem de enflasyonun ithal edilmesi anlamına geliyor. Bu durum, beraberinde yüksek cari açık, azalan döviz geliri ve artan makroekonomik kırılganlıklar getirdiğinden CDS’i yukarı yönlü destekliyor.
  • Likidite problemi: ABD’de enflasyonun %9’u aşması ve öncü göstergelerin de artışı desteklemesi, Fed’in 75 baz puandan daha yüksek bir faiz artışı yapmasına dair beklentileri artırıyor. Benzer şekilde Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) da yaklaşık 11 yılın ardından faiz artışının sinyalini vermesi, dolar ve avronun ana vatanına dönerek diğer ülkelerde likidite problemi yaratacağı inancını artırıyor. 

Yüksek CDS ne tür riskler taşıyor? 

Türkiye’nin CDS değerinin 900’ü aşması, ülke ekonomisi adına önemli riskler taşıyor. Örnek vermek gerekirse, CDS hesaplarında her 100 baz puan yükseliş, kredi maliyetlerine %1 artı faiz olarak yansıyor. Yani, ABD'de 5 yıllık tahvil faizi yüzde 3 iken Türkiye’nin CDS’inin 900 puana ulaşması, ABD doları cinsinden borçlanma maliyetini %12’ye yükseltiyor. CDS değerindeki yükselişe paralel olarak, enerji sektöründe 2021 ve 2022’de düzenlenen TL bazlı ihalelerde yabancı yatırımcının ortaklık veya yatırımı bulunmuyor. Yüksek CDS sonucunda ithalatta ödemelerin vadesi kısalıyor ve finansmana erişim her geçen gün güçleşiyor.

Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Mustafa Durmuş, Türkiye ve benzer ekonomik görünüme sahip ülkelerde spekülatif, kısa vadeli ve kâr amaçlı sermaye girişlerinin yavaşlamaya başladığını ve bu ülkelerden sermaye çıkışlarının artacağını belirtiyor. 

Durmuş, “Bu noktada, Türkiye’nin CDS puanının çok büyük önemi var. ‘Ani duruş’ teorisine göre, bir ülkede göstergeler kötüleşmeye başlayınca uluslararası yatırımcılar, temerrüde düşme riski konusunda endişe duymaya başlarlar ve yatırımlarını durdururlar, azaltırlar. Bu durum, tam bir güvensizlik sorununa dönüştüğünde önce CDS primine yansır, şu anda Türkiye bunu yaşıyor” ifadelerini kullanıyor.

Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Selva Demiralp ise yüksek CDS priminin kamu ve özel sektörün dış borçlanma maliyetlerinin arttığı durumda, kendini besleyen bir döngünün oluştuğundan bahsediyor. Borçlanma maliyeti arttıkça döviz girişi azalıyor. Bu durum dış borcu ödemeyi zorlaştırıyor ve risk primi daha da yükseliyor. En kötü senaryoda, yani borçların çevrilemediği “iflas” durumunda, başta enerji olmak üzere pek çok ürünü alamayacak hâle geleceğimiz ve ithal ara malına dayalı üretim yapmamızın durması bekleniyor.

Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Şenol Babuşçu ise CDS’in 900’ü geçmesiyle ufukta ödemeler dengesi krizi göründüğünü söylüyor. İthalat bedellerinin ve dış borçların 1950’ler ve 1970’lerin sonunda olduğu gibi ödenemeyeceği bir senaryoyu öngörüyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Ekipten Öneriler

SPONSORLU 

Bambaşka bir güç: Lexus RX. Premium bir SUV'dan beklediğiniz her şeye sahip olan Lexus RX, benzersiz lüks hissi ve inovasyonları buluşturan Lexus’un en gelişmiş teknolojilerini barındırırken; şık ve cazibeli bir tasarım, eşsiz konfor, üstün işçilik ve bambaşka bir güce sahip gelişmiş bir performans sunuyor. Lexus RX, cazibesine kapılmak isteyenler için Lexus Showroomlarında, eşsiz deneyimin ayrıntıları ise burada.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir