18 Eylül Cuma sabahından herkese günaydın.
Pusula Portföy'de yaşanan çıkış hareketlerinin bazı diğer portföy yönetim şirketlerine de sıçramasıyla piyasalarda hareketlenme arttı. Yoğun çıkış sonucunda BIST 100'ün 13.000 puanın altına sarkması ve bazı yatırım fonlarında temerrüt durumu oluşması üzerine SPK 7 portföy yönetim şirketinin fonlarını TEFAS'ta alım satıma kapattı ve toplam büyüklüğü 800 milyar TL'yi aşan 130 yatırım fonuyla ilgili tasfiye kararı verdi.
Bu sırada takvim dışı bir toplantı yapan Finansal İstikrar Komitesi, Borsa İstanbul ile sermaye piyasalarının işleyişinde temel veya yapısal bir risk bulunmadığını ve yaşanan durumla ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını ilan etti. Açıklamanın ardından TCMB likidite imkanlarını genişletirken, BDDK ise banka geri alımlarına yönelik kolaylık sağladı.
- O sırada Aposto'da: Aposto'nun yaz gündemi elinizde tutup, sayfalarını çevirebileceğiniz bir dünyaya taşındı. Aposto Gazete'nin Yaz 2026 sayısı, İstanbul'da akşam 6'dan sabah 6'ya gece ekonomisine odaklanan Soli ekiyle birlikte yayında.
Bugün ayrıca bültende:
🚨 Piyasa soruşturmasında 48 adli kontrol kararı
🏦 Şahin bir Fed
📝 Golden Global Yatırım Bankası TMSF'ye geçti
İyi okumalar.
Emircan
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.
• BIST 100 endeksi günü 266,5 milyar TL hacim ve %2,95 kazançla 13.509 puan seviyesinden tamamladı.
- Ayrıntılar: Güne negatif bir açılışla başlayarak erken saatlerde 12.900 seviyelerine kadar gerileyen endeks, Finansal İstikrar Komitesi’nin açıklaması ile TCMB ve SPK’nın fon piyasasındaki likidite sorunlarına karşı aldığı tedbirlerin ardından gelen güçlü alımlarla güçlü bir yükseliş yaşayarak kısa süre içinde 13.400 seviyelerinin üzerine çıktı. Alımların sürmesiyle kapanışa yakın saatlerde 13.580 seviyelerine kadar yükselen endeks, dünkü kayıplarının bir bölümünü telafi etti.
- Kazanç-kayıp: Endekste haftalık kayıp %6,14 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kayıp %4,40, yılbaşından bu yana kazanç ise %19,96 seviyesinde.
- Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,99 kazanç yaşayan Limak Doğu Anadolu Çimento (LMKDC), %9,97 kazanç yaşayan Mavi Giyim (MAVI) ve %9,96 kazanç yaşayan Yapı Kredi (YKBNK) payları oldu.
- Sektörler: Günün en çok öne çıkan sektörel endeksi %8,88 ile BIST Bankacılık Endeksi (XBANK9 oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %0,83 kazanç yaşadığı günde, BIST Mali Endeksi (XUMAL) ise %1,02 değer kazandı.
• Sermaye piyasaları soruşturmasında 48 kişiye yurt dışı yasağı: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasasında yürütülen soruşturmalar kapsamında aralarında Emre Tezmen ve Serdar Turhan’ın da bulunduğu 48 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı kararı verildiğini açıkladı.
- Ayrıca: Soruşturmalar kapsamında Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız tutuklanırken, Hedef Holding Yönetim Kurulu Başkanı Namık Kemal Gökalp, Tera Portföy yöneticisi İbrahim Bekci ve Destek Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Altunç Kumova gözaltına alındı.
- Öte yandan: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy’ün kurucusu olduğu ve TEFAS’ta işlem gören tüm yatırım fonlarını alım ve satıma kapatırken, bu şirketlere ait 130 fonun kendi belirleyeceği yöntemle tasfiye edilmesine karar verdi. Tasfiye kararı Pardus Portföy’de 42, Hedef Portföy’de 31, Atlas Portföy’de 16, Bulls Portföy’de 15, Pusula Portföy’de 12, A1 Portföy’de 9 ve Tera Portföy’de 5 ise fonu kapsıyor.
• "Piyasalarda yapısal risk bulunmuyor": Finansal İstikrar Komitesi (FİK), son günlerde sermaye piyasalarında yaşanan dalgalanmanın sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında ortaya çıkan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını, Borsa İstanbul ile sermaye piyasalarının işleyişinde temel veya yapısal bir risk bulunmadığını açıkladı.
- Ayrıntılar: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki toplantıda, likidite sıkışıklığının giderilmesi ve sorunların finansal sistemin diğer bölümlerine yayılmasının önlenmesi için alınabilecek tedbirler değerlendirildi. Komite, kararlaştırılan önlemlerin ilgili kurumlar tarafından hızla uygulanacağını, piyasa bozucu eylemlerde bulunduğu belirlenen kişiler hakkında da düzenleyici ve denetleyici kurumların yetkilerini kullanmaya devam edeceğini bildirdi.
• TCMB'den likidite adımları: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin ardından TL likidite imkanlarını genişleterek haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlamayı artıracağını, bankaların Bankalararası Para Piyasası’ndaki borçlanma limitlerini yükselteceğini ve teminat iskonto oranlarını düşüreceğini açıkladı.
- Ayrıntılar: TCMB, açıklamanın ardından bankaların borç alabilme limitlerini 10 kat artırarak 51 milyar TL’den 510 milyar TL’ye çıkardı ve haftalık repo ihalesinin büyüklüğünü 300 milyar TL’ye yükseltti.
• BDDK'dan banka geri alımları kararı: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), Borsa İstanbul’da işlem gören bankaların 16 Eylül’den sonra geri aldıkları kendi hisselerinin 31 Aralık 2026’ya kadar çekirdek sermayeden düşülmemesine karar verdi.
- Ayrıca: Geri alınan hisseler aynı dönemde kredi riskine ve piyasa riskine esas tutar hesaplamalarına da dahil edilmeyecek. Böylece bankaların hisse geri alımlarının sermaye yeterlilik oranları üzerindeki etkisi yıl sonuna kadar kaldırılmış oldu.
• Emlak Katılım, Katılımevim'i almak için görüşüyor: Emlak Katılım Bankası, bağlı ortaklığı Emlak Katılım Tasarruf Finansman’ın Katılımevim ve Birevim’i satın almak için görüşmelere başladığını açıkladı.
- Cep bilgisi: Katılımevim ve Birevim, Pusula Finans Holding ve Pusula Portföy bünyesinde yer alıyor.
• Bütçe Ağustos ayında fazla verdi: Hazine ve Maliye Bakanlığı, merkezi yönetim bütçesinin Ağustos ayında 12,9 milyar TL fazla verdiğini açıkladı.
- Ayrıntılar: Bakanlık verilerine göre Ağustos ayında bütçe gelirleri yıllık bazda %28,5 artışla 1 trilyon 654 milyar TL'ye yükselirken, giderleri %37,8 artışla 1 trilyon 642 milyar TL'ye çıktı. Aynı dönemde faiz harcamaları %9,7 artarak 197,1 milyar TL’ye çıkarken, faiz dışı fazla ise 209,9 milyar TL oldu.
• Şimşek'ten seçim ekonomisi açıklaması: Bloomberg HT yayınında konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, seçim ekonomisi tartışmalarına ilişkin, “Seçim ekonomisi uygulayacağımızı söyleyen arkadaşlar ya OVP'yi okumadı ya da matematik bilmiyor. Bütçede son üç yılda hedefleri tutturduk ve daha iyi performans gösterdik. Hayat pahalılığı bizim en büyük önceliğimizdir. Seçim sürecinde de dezenflasyondan vazgeçmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
- Ayrıca: İran’da yaşanan savaş koşulları olmasa manşet enflasyonun bugünkü seviyesinden 7 puan daha aşağıda olabileceğini söyleyen Bakan Şimşek, “Sadece başlangıçta öngördüğümüz zaman çerçevesi bir miktar daha uzayacak. Şu anda dünyada sadece enerjide değil bütün emtialarda bir şok yaşanıyor çünkü tedarik zincirlerinde” dedi. Şimşek emekli ve memurlara yapılacak zamlarla ilgili soruya ise, “Kamu çalışanları ve emeklilerin maaşları en az enflasyon oranı kadar artacak” diyerek yanıt verdi.
• Golden Global Yatırım Bankası TMSF'ye geçti: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), Golden Global Yatırım Bankası’nın toplam %99,98 paya sahip üç ortağının temettü dışındaki ortaklık haklarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından kullanılmasına karar verdi.
- Bir adım geriden: BDDK kararı, ABD Hazine Bakanlığı’nın Golden Global Yatırım Bankası ile Golden Global Portföy Yönetimi’ni İran bağlantılı yaptırım listesine almasından 12 gün sonra verildi. ABD Hazine Bakanlığı bankayı, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü için on milyonlarca USD'lik işleme aracılık etmek ve İran’ın uluslararası para transferlerine erişim sağlamakla suçlamıştı.
• Meyve-sebze soruşturmasında 41 gözaltı kararı: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, yaş sebze ve meyve piyasasındaki fiyat oluşumuna ilişkin yürütülen soruşturmada fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlamalarıyla 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildiğini açıkladı.
- Ayrıntılar: Soruşturmada Ticaret Bakanlığı’nın Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Çiftçi Kayıt Sistemi ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya’daki hal müdürlüklerinden alınan işlem verileri incelendi ve 1.029 çiftçinin beyanına başvuruldu. Savcılık, bazı tedarikçilerin ürün arzını düşük, maliyetleri yüksek gösterdiği, sahte müstahsil makbuzları kullandığı ve tedarik zincirini gereksiz biçimde uzatarak fiyatları yukarı yönlü etkilediği yönünde tespitlere ulaşıldığını açıkladı.
• Adnan Dalgakıran adaylığını açıkladı: Adnan Dalgakıran, 26 Ekim’de yapılacak İstanbul Sanayi Odası (İSO) seçimlerinde Yönetim Kurulu Başkanlığına aday olduğunu açıkladı.
- Ayrıntılar: Dalgakıran programını “Birlik, Akıl, Rekabet, Dönüşüm, Pazar, Finansman, Etki ve Güç” olmak üzere 8 başlıkta topladı. Programda sanayicinin finansmana erişimini desteklemek için Sanayi Finansmanı ve Turnaround Masası, küresel riskleri ve fırsatları izlemek için Sanayi Radarı ve rekabetçilik sorunlarını takip edecek yeni bir merkeze yönelik çalışmalar yer alıyor. Dalgakıran ayrıca sanayinin milli gelirden aldığı payın artırılması ve yatırımların hızlandırılması için İSO’nun Ankara nezdinde daha aktif rol üstleneceğini söyledi.
• Şahin bir Fed: ABD Merkez Bankası (Fed) Eylül ayı toplantısında fonlama faizini Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez 25 baz puan artırarak %3,75-4,0 seviyesine çıkarma kararı aldı.
- Ayrıntılar: Fed üyelerinin faiz beklentilerini gösteren noktasal grafikte 2026 sonu medyan politika faizi tahmini %3,8’den %4,1’e yükseltildi. Mevcut faiz aralığının orta noktası %3,875 olduğu için bu tahmin yıl sonuna kadar 25 baz puanlık bir faiz artışına daha işaret ediyor. 18 katılımcının 16’sı yıl sonuna kadar en az bir artış daha beklerken, bunların 4’ü iki faiz artışı öngörüyor. 2027 sonu faiz tahmini de %3,6’dan %4,1’e, 2028 tahmini ise %3,4’ten %3,9’a çıkarıldı.
- Açıklama: Kararın ardından açıklama yapan Fed Başkanı Kevin Warsh, ABD ekonomisinin Haziran toplantısından bu yana güçlendiğini ve işgücü piyasasının tam istihdama yakın seyrettiğini belirtirken, enflasyonun hala temel sorun olduğunu ve yaz aylarında açıklanan enflasyon verilerinin temel fiyat eğilimlerinde anlamlı bir iyileşmeye işaret etmediğini ifade etti.
• BoE beklentilere paralel hareket etti: İngiltere Merkez Bankası (BoE) Eylül ayı toplantısında politika faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde %3,75 seviyesinde sabit bırakma kararı aldı.
- Ayrıntılar: Para Politikası Konseyi’nin 6 üyesi faizin değiştirilmemesi, 3 üyesi ise 25 baz puan artırılarak %4’e çıkarılması yönünde oy kullandı. Faiz artışı isteyen Megan Greene, Catherine Mann ve Başekonomist Huw Pill, enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin 2027 başında enflasyonu %4’ün üzerine taşıyabileceğini, bunun ücret ve fiyatlama davranışlarına yansıma riskinin arttığını savundu.
• "Petrol sevkiyatı yapılamayacak": Reuters’ın haberine göre Suudi Arabistan, Doğu-Batı petrol boru hattının İHA saldırısı nedeniyle kapatılmasının ardından bazı Avrupalı rafinerilere Eylül ayının ikinci yarısında yüklenecek ham petrol sevkıyatlarının iptal edildiğini bildirdi.
- Ayrıntılar: Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından günlük 4 milyon varile yakın petrolü Doğu-Batı hattı üzerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu’ya yönlendiriyordu. Hattın saldırılar nedeniyle kapanmasının ardından Yanbu’daki stokların ihracatı yalnızca 5-7 gün sürdürebileceği ifade edilmişti. Reuters’a konuşan kaynaklar, hattaki hasarın onarımının birkaç haftaya kadar sürebileceğini belirtirken, ABD Enerji Bakanı Chris Wright hattın birkaç gün içinde yeniden devreye girebileceğini söyledi.
- Editörün önerisi: Suudi Arabistan neden aradığı askerî desteği bulamıyor? | Emircan Yaman, Spektrum
• Rusya'nın ikinci büyük bankasına İran yaptırımı: ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın yaptırımları aşmasına yardımcı olduğu gerekçesiyle Rusya’nın ikinci büyük bankası VTB Bank’a yaptırım uygulanacağını açıkladı.
- Ayrıntılar: Bakanlık, VTB’nin yaptırım altındaki İran bankalarıyla muhabir bankacılık ilişkileri kurduğunu, ruble ve İran riyali üzerinden ödeme altyapısı oluşturduğunu ve dondurulmuş İran varlıklarının milyarlarca USD'lik bölümünün transfer edilmesine yönelik işlemlerde rol aldığını belirtti.
- Perspektif: VTB aslında ABD tarafından ilk kez yaptırım listesine alınmıyor. Banka, Rusya-Ukrayna Savaşının ardından Şubat 2022’de ABD tarafından tamamen bloke edilmişti. Yeni kararın farkı VTB’nin bu kez İran yaptırımlarını delmeye yardımcı olan bir finansal kanal olarak hedef alınması.
• Almanya'da yatırımcı güveni: Almanya’da ZEW ekonomik beklenti endeksi Eylül ayında 0,5 puan artışla 34,7 seviyesine yükselmiş olsa da piyasa beklentilerinin altında kaldı.
- Ayrıntılar: Aynı dönemde mevcut durum endeksi ise 14,0 puan artışla -47,1 seviyesine ulaştı. ZEW Başkanı Achim Wambach, uzmanların ekonomik toparlanma konusunda ihtiyatlı iyimserliğini koruduğunu, kamu harcamaları ve ihracatın büyümeyi desteklediğini ifade etti.
• Almanya Çin'e karşı hazırlanıyor: Bloomberg’ün haberine göre Almanya, stratejik sektörlerini Çin rekabetine karşı korumak amacıyla hibrit otomobillere yönelik yeni gümrük vergileri, Çinli şirketler için ortak girişim şartları, daha sıkı yatırım denetimleri ve ihracat kontrollerini içerebilecek bir ekonomik güvenlik paketi hazırlıyor.
- Ayrıntılar: Hazırlanan seçenekler arasında Çin’den ithal edilen hibrit otomobillere ilave vergi uygulanması, Çinli şirketlerin Avrupa pazarına erişiminin Avrupalı şirketlerle ortak üretim veya ortak girişim kurma şartına bağlanması, Çin kaynaklı yatırımlar ile Alman şirketlerinin Çin’de yaptığı yatırımların daha sıkı incelenmesi ve hassas teknolojilerin ihracatına yönelik kontrollerin güçlendirilmesi yer alıyor.
- Ayrıca: Habere göre Almanya önlemlerin AB düzeyinde uygulanması için Fransa ile ortak bir pozisyon alacak.
• AB'den Kanada'ya "özel ortaklık" teklifi: Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu'nda yaptığı "Birliğin Durumu" konuşmasında Avrupa Birliği'nin (AB) değişen stratejik vizyonunu açıklayan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, inşa etmek istedikleri yeni ittifaklara değindi ve bu kapsamda Kanada ile kıtalararası özgün bir ortaklık geliştirme hedefini ilan etti.
- Ayrıntılar: Von der Leyen, Avrupa kıtasının güvenliği için NATO'dan bağımsız bir alarm mekanizması oluşturulmasını önerdi ve bir "Avrupa Güvenlik Konseyi" inşa etmek istediklerini duyurdu. Von der Leyen bu konseyde yer alacak ülkeleri sıralarken Türkiye'den söz etmedi.
• Ada enflasyonunda 5 ayın zirvesi: İngiltere’de tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Ağustos ayında aylık bazda %0,5, yıllık bazda ise %3,1 ile son 5 ayın en yüksek artışını kaydetti.
- Ayrıntılar: Ağustos ayında ulaştırma fiyatları aylık bazda %1,5 artarak enflasyondaki yükselişe en büyük katkıyı sağladı. İlgili dönemde ülkede akaryakıt fiyatları %6,9 artarken, hizmet ve gıda fiyatları da %0,4’er artış yaşadı.
SPK’nın 130 fon için verdiği tasfiye kararı ne anlama geliyor?
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül gün içinde yayımladığı bültende Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls olmak üzere yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu, katılma payları TEFAS’ta işlem gören bütün yatırım fonlarını platformda alım ve satıma kapattığını duyurdu. Aynı kararla unvanları tek tek yazılan 130 fonun da SPK tarafından tayin edilecek yöntemle tasfiye ettirilmesine hükmedildi.
Tasfiye kararı Pardus Portföy’de 42, Hedef Portföy’de 31, Atlas Portföy’de 16, Bulls Portföy’de 15, Pusula Portföy’de 12, A1 Portföy’de 9 ve Tera Portföy’de 5 ise fonu kapsıyor.
Tasfiye kararı verilen 130 fonda 517 bin 503 yatırımcı yer alırken, toplam fon büyüklüğü ise 17 Eylül tarihi itibarıyla 809,1 milyar TL seviyesindeydi.
Peki tasfiye kararı verilen bir fonda yatırımcının payına ve parasına ne olacak?

Finansal piyasalarda tarihi bir hafta
Finansal piyasalar açısından tarihi bir hafta geçiriyoruz demek sanıyorum abartı olmayacak. İçeride sermaye piyasalarımızda yaşanan sarsıntı, dışarıda tahvil faizlerinin zirveleri zorlamasıyla merkez bankalarının daha güçlü harekete geçmesi, hemen hemen her türlü finansal enstrümanda sert hareketlere yol açtı.
Aslında piyasa oyuncularının uzun zamandır farkında olduğu, aynı piyasada benzer fonların çok farklı getirilere yöneldiği bir ortamın çok da normal bir akışa işaret etmediği açıktı. MSCI gelişmekte olan ülkeler endekslerinden çıkarılma riskimiz sonunda SPK’yı da harekete geçirdi. Serbest fonların içeriği ve fiili dolaşımı gibi konular başta olmak üzere önemli ve olması gereken adımların atılmaya başlanmasıyla içeride bu hafta yaşadığımız noktaya kadar ulaştık.
Panik, likidite ve güven
Gerçekten de piyasanın geneline yayılmayan ve piyasa yapısı nedeniyle sistematik bir risk oluşturmayan bir sorunun bu boyuta gelmesinde, yatırımcı gözünde oluşan panik ve buna bağlı olarak fon çıkışlarının aşırı yüksek seviyelere ulaşması önemli rol oynadı. Dünyanın neresinde ve hangi finansal piyasada olursa olsun, tasarruf sahiplerinin aynı anda sistemden fonlarını çekmek istemesi durumunda en güçlü olduğu düşünülen finansal piyasalar ya da kurumlar bile böyle bir strese kolay kolay dayanamaz.
Milyarlarca lirayı yöneten portföy yönetim şirketlerinde ne oluyor?
Portföy yönetim şirketleri son dönemde mevzuat değişiklikleri, yüksek likidite riskleri ve büyük ölçekli satın alma ve devir işlemleriyle gündemde. Son günlerde bu hareketliliğin merkezinde ise Pusula Portföy dosyası var. Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız, 15 Eylül’de tutuklanarak cezaevine gönderildi. Aynı gün Tera Grubu, Pusula Finans Holding ve bağlı şirketlerinin planlanan devrine ilişkin yeni bir açıklama yaparak işlemin henüz hukuken ve fiilen tamamlanmadığını, Pusula Portföy’ün yönettiği fonların da bu aşamada Tera’nın yönetim ve sorumluluğunda bulunmadığını vurguladı.
Tera Grubu’nun Pusula Finans Holding ve hissedarlarının bağlı şirketlerindeki payları devralmasına yönelik süreç 9 Eylül’de başladı. Bir gün sonra taraflar işlemin temel ticari ve finansal şartlarında mutabakata vardıklarını duyurdu. Planlanan devir, Pusula Portföy Yönetimi, Pusula Yatırım Menkul Değerler ve Borsa İstanbul’da işlem gören Katılımevim başta olmak üzere grubun finansal şirketlerini kapsayan geniş bir yapıyı ilgilendiriyor. İşlemin bedeli ise henüz kamuoyuna açıklanmış değil.

Fed piyasalara boyun eğdi: 3 yıl sonra gelen faiz artışı
ABD Merkez Bankası Fed, 15-16 Eylül tarihli FOMC toplantısına ilişkin faiz kararını 16 Eylül 2026 Çarşamba günü açıkladı.
Federal fonlama faizi, beklendiği gibi, %3,75-4,00 aralığına çekildi. Bu toplantıda gelecek yıllara ilişkin projeksiyonlar da paylaşıldı. Onlara birazdan değineceğim.
Fed kararı piyasanın baskısıyla gelmiş gibi görünüyor. Toplantı öncesinde:
Morgan Stanley analistleri, enflasyonun yavaşlamaya devam etmesine rağmen, son dönemdeki olumlu sürprizlerin, enflasyon düşüşünün Fed’in muhtemelen ihtiyaç duyduğundan daha yavaş ilerlediği anlamına geldiğini belirterek, faiz oranlarında daha fazla artış beklediklerini ifade etmişlerdi;
Principal Asset Management'ın Küresel Baş Stratejisti Seema Shah, uzun vadeli tahvil getirilerindeki artışın, Federal Rezerv’in yüksek enflasyona karşı yeterince agresif davranmayabileceği endişesini yansıttığı şeklinde yorumlayarak, tahvil piyasasını fiilen 'Fed’in güvenilirliğini test etmek' olarak nitelendirmişti;
Standard Chartered’da Sabit Getirili Menkul Kıymetler ve Para Birimleri Baş Yatırım Sorumlusu Jonathan Liang, 10 yıllık tahvil getirilerinin enflasyon beklentilerine karşı yüksek hassasiyetine dikkat çekmiş ve enflasyonun hedeflenen seviyenin üzerinde kaldığı sürece bu ilişkinin devam edeceğini belirtmişti.

Türkiye'de neden yeniden planlamayı konuşuyoruz?
TÜSİAD Başkanı Ozan Diren, Dünya gazetesinden Recep Erçin’e verdiği söyleşide, Türkiye’nin kamu öncülüğünde hazırlanacak ve uygulaması yakından izlenecek 10-15 yıllık sanayi planlarına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Hangi sektörlerin ve teknolojilerin destekleneğinin bölgesel tercihlerle birlikte belirlenmesini isteyen Diren, enflasyonla mücadele sürerken sanayinin dönüşümü için gereken adımların geciktiğini ifade etti.
Diren, Mart ayında verdiği bir röportajda da iş dünyasının önümüzdeki beş, on ve on beş yılda hangi sektörlerin öne çıkacağını görmeye ihtiyaç duyduğunu söylemiş, Çin ve Hindistan ile ekonomik ilişkilerin geleceği konusunda kamudan yol göstermesini istemişti.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkan Adayı Adnan Dalgakıran da yakın zamanda verdiği bir demeçte, Türk sanayisi için uzun vadeli ve ortak akılla hazırlanmış bir sanayi stratejisi hazırlanması gerektiğini ifade etmişti. Mevcut şirketleri ayakta tutmaya yarayan teşvikler yerine teknoloji yatırımı, verimlilik, ölçek büyütme ve dönüşüm odaklı bir sistem gerektiğini söyleyen Dalgakıran, bu konuda Çin’i örnek vererek kamu alımlarının teknoloji transferini zorlamak için kullanılması ve kamu ihalelerinde yerli makinelerin tercih edilmesi gibi tedbirler önermişti.
Türkiye halihazırda beş yıllık kalkınma planları hazırlıyor. Üstelik yürürlükteki On İkinci Kalkınma Planı’nda sanayinin teknolojik dönüşümünden sulamaya, demiryollarından mesleki eğitime kadar iş dünyasının talep ettiği pek çok başlık bulunuyor. Bunların uygulanması için yıllık programlar hazırlanıyor, bütçeden ödenek ayrılıyor ve şirketlere yatırım destekleri veriliyor.
Peki planlar ve destekler mevcutken neden yeniden planlamayı konuşuyoruz? Türkiye’nin geçmişte fabrikalar kurarak başladığı planlama deneyiminde ne değişti ve bugün hazırlanacak bir planın üretim kararları üzerinde nasıl bir etkisi olabilir?





