Merhaba!
Bu haftanın konusunun teknoloji dünyasının kadın liderleri olması gerekliliği konusunu henüz bu sabah düşünmüş olsam da, birkaç gündür yaptığım Çin'deki yapay zekâ gelişmelerinin insanlığa katkısı başlıklı okumalarımdan vazgeçemedim. Bu sebeple bugün günlerden yapay zekâ. Ancak bu vesileyle tüm emekçi kadınların geçmiş 8 Mart'ını canı gönülden kutladığımızı eklemek isterim.
Google'ın eski yönetim kurulu başkanı ve CEO'su ve şimdinin Yapay Zekâ Ulusal Güvenlik Komisyonu başkanı Eric Schmidt, Asya'nın gücünün ABD'yi hızla yakaladığını söyleyip üstüne "Çin'in bir veya iki yıl önündeyiz, aramızda on yıl yok" diye eklerken sizce günümüzde, yapay zekâ yarışını kim kazanmalı? ABD mi Çin mi? Ya da bu yarışın bir kazananı ve bir kaybedeni var mı?
Tavsiyeleriniz ve yorumlarınız için bize yazın!
Sevgiler,
Handegül
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
Robotik polisler

Kolluk kuvvetleri, özellikle Avrupa ve ABD’de, son dönemde yaptıkları teknoloji yatırımları nedeniyle tartışmalara yol açıyor. Yatırımların en çok tartışıldığı eksen gözetim ancak New York polisi yeni bir hamlesiyle gündemde.
New York polisi, ismini artık hepimizin gayet iyi bildiği Boston Dynamics’e ait Spot robotunu envanterine ekliyor. Kurumun Digidog ismini verdiği yeni kolluk kuvveti desteğinin, polisin girmesinin yüksek tehlike taşıdığı yerler veya gözetlemenin mümkün olmadığı riskli bölgeler için kullanılması planlanıyor. İlk etapta düşünüldüğünde insan güvenliğinin önceliklendirilmesi ve polislerin hayati tehlikelerini minimuma indirmesi doğru gözüküyor ki pandeminin ilk dönemlerinde de bazı hastanelerde doktorlar, koronavirüs teşhisini uzaktan yapabilmek amacıyla benzer robotik çözümlere gitmişti.
ABD Sivil Özgürlükler Birliği Analisti Jay Stanley ise insan güvenliğinin dikkate alınması konusunda bu hamleyi desteklerken son yıllarda kolluk kuvvetlerinin artan teknolojik yatırımlarını göz önünde bulundurarak konuya farklı bir yerden yaklaşıyor. Stanley, Digidog gibi robotların gözetim teknolojileriyle donatıldığında ön yargılara ve yanlış hamlelere müsait hâle geleceğini, silahla donatılma kapasiteleri bulunmasının ise kamu sağlığı için çok sağlıklı olmayabileceğini ve suistimal edilebileceğini vuruluyor.
Stanley’e göre her şeyin ötesinde sorun, kolluk kuvvetlerinin hızla güçlü gözetim ve güvenlik yatırımları yaparken bu süreçlerde hizmet ettikleri topluluklara danışmaması ve bu toplulukların fikirlerini almamasında yatıyor. Yapılan yatırımların tam olarak karşılığının olup olmayacağının bilinmemesinin yanı sıra bu yatırımların, gerçekten ihtiyaç olunmadığı durumlarda güç dengesini büyük ölçüde olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
İnternetin bölgesel hâlleri

İnternet; ortaya çıktığı dönemden beri, ortaya çıktığı konum ve altyapı nedeniyle oldukça ABD merkezli bir sistem. Böyle olması işin doğası gereği ve bu durum hakkında herhangi bir olumlu veya olumsuz görüş belirtmemiz doğru olmaz. Yine işin doğası gereği, interneti bir araç olarak ele alırsak bu aracın artık dünyanın tamamında kullanılıyor olması aracın tekelliğini de dönüştürerek yapısını değiştiriyor.
Hepimizin tanıdığı, mecazi anlamdaki “tek tip” Batı odaklı internet, artık pek çok ülkenin kendi ekosistemini kurmasıyla evrensel noktasından uzaklaşıyor. Big Tech şimdilik hâlâ oldukça güçlü gözüküyor fakat Latin Amerika’daki MercadoLibre Amazon’a, Hindistan’daki Koo Twitter’a, Güneydoğu Asya’daki Grab ve Gojek gibi platformlar ise çok amaçlı yazılımlara ve ekosistemlere gittikçe daha fazla rakip oluyor.
Bu durumun oldukça olumlu yanı mevcut. İlk olarak artık sadece Batı’nın tekelinde olmayan hatta gittikçe daha fazla yerelleşen ve know-how taşıyan dijital uzmanlardan ve ekiplerden bahsetmek mümkün. İkinci olarak ise yıllardır pazarı ve kullanıcıyı tekelinde bulunduran Batı odaklı büyük şirketlerin alternatiflerinin olması pazarı daha inovatif ve daha rekabetçi kılıyor.
The New York Times makalesine göre bu tarz platformların ortaya çıkmasının temelde iki nedeni var; bunlardan ilki işlerini gerçekten iyi yapmaları ve hizmet sağladıkları bölgeleri daha iyi tanımaları. İkinci neden ise geçtiğimiz yıl Hindistan’ın bir sınır çatışması sırasında TikTok’u yasakladığı örneğinde olduğu gibi, ülkelerin diğer dijital platform ve servislere gittikçe artan müdahaleleri. Bu müdahaleler, yerel aktörleri kendi çözümlerini geliştirmeye sevk ediyor.
Shira Ovide, olumlu noktalara ek olarak bu durumun ilerleyen yıllarda toplumsal olarak bazı olumsuz sonuçları da olabileceğini söylüyor. Ovide’ye göre YouTube, Spotify gibi küresel kültür ve diyalog kanallarının olması kullanıcıları daimî olarak yeni şeylerle karşılaşmaya, yeni insanlarla tanışmaya ve kendi durumlarını mukayese etmeye olanak sağlayarak “küresel bir kültür” inşa ediyor. Ayrıca Ovide, yakın dönemde gerçekleşen Hong Kong protestoları ve Myanmar darbesini örnek göstererek küresel bir internet ağının olmasının bazı problematik durumlarda ilgili problemi daha fazla insana ulaştırması ve gerekli tepki veya destek konusunda yardımcı olması nedeniyle yer yer değerli de buluyor. İnternetin uluslararası sınırlara bölünmesi, bu ortak dijital kültürün ayrışarak ilerleyen yıllarda ortak paydayı ortadan kaldırma ve daha izole kültürler doğurma potansiyeli taşıyor.
Mesajlaşmanın geleceği
Kaynak: WhatsApp
Geçtiğimiz aylarda WhatsApp’ın gizlilik politikaları üzerindeki güncellemesi hem Türkiye hem de dünyada bir hayli konuşulmuş, WhatsApp’a alternatif olan Signal ve Telegram gibi mesajlaşma platformları ise ön plana çıkmıştı. Bu gelişmeler henüz taze sayılırken OneZero, WhatsApp Başkanı Will Cathcart ile mesajlaşmanın geleceği hakkında bir röportaj gerçekleştirdi.
Röportaja göre Cathcart ilk olarak ilerleyen yıllarda daha yoğun bir Apple-Facebook mesajlaşma savaşı öngörüyor ve hatta bu savaşın teknoloji dünyasının başat mücadelelerinden bir tanesi olacağını düşünüyor. Cathcart’a göre bunun nedeni ise Apple’ın, kullanıcılarının aynı zamanda WhatsApp ve Messenger kullanıcısı olmasının, Android destekli cihazlara geçmelerini kolaylaştırıyor olması fakat Apple’ın kullanıcısını kendi ekosisteminde tutma arzusu. Apple’ın gittikçe artan bir şekilde kendi ekosistemini geliştirmek için yatırımlar yapması mesajlaşma alanında da rekabetçi yenilikler öngörmesi potansiyelini destekliyor olabilir.
Cathcart ikinci olarak “kaybolan mesajlar” özelliğinin gittikçe kullanılır ve hatta aranan bir özellik olacağını düşünüyor. Kullanıcıların olası bir özellik talebinin ardında ise gizlilik ihtiyacı ve esnekliği bulunuyor. Facebook da hâlihazırda belli bir süre (örneğin 7 gün) sonra kaybolan veya konuşma silinir silinmez içeriklerin tamamen kaybolacağı özellikler üzerinde çalışıyor.
Son olarak ise Cathcart, mesajlaşma uygulamalarında yanlış bilginin hızla yayılmasının özellikle politik veya halk sağlığını etkileyen konularda riskli olduğunun geçtiğimiz yıllarda farkına varıldığını ve mesajlaşma platformlarının bu durumun önüne geçmek için bazı yeni adımlar atabileceğini belirtiyor. Facebook hâlihazırda WhatsApp’ta bir mesajın doğrudan başka bir kişiye iletilme (forward) özelliğini belli bir üst limite sınırlayarak bu durumun önüne geçmeye çalışsa da bu adım yeterli gözükmüyor.
aa
Çin yapay zekâda lider olur mu?
Çin, yapay zekâ alanına 2030 yılına kadar hâkim olmak istiyor

50 yıl önce Çin dünyanın en fakir ülkelerinden biriydi.
Bugün ise Çin, teknolojisi en ileri seviye toplumlardan biri. Blockchain, siber güvenlik, sanal gerçeklik ve yapay zekâ dâhil olmak üzere dünyayı değiştirebilecek teknolojileri geliştirmeye son hız devam ediyor.
Akıllardaki soru ise, yapay zekâ yarışını Çin mi kazanır, ABD mi?
2017'de Pekin, Çin'in 2030'da yapay zekâ alanında lider ülke olacağını hedefledikleri planı duyurdu. Her ne kadar ABD'nin bu alanda dominant güç olduğu düşünülse de, Çin'in durumu değiştirebileceğinin oldukça açık olduğunu düşünüyoruz.
Aşağıdaki grafikte, yapay zekâ üzerine yayımlanan bilimsel makalelerde Çin'in ABD'yi daha 2005 yılında yakaladığını görebiliyoruz. Günümüze gelirken Çin'in yapay zekâ alanında araştırma ve patentte ABD'yi geride bıraktığı aşikâr.
Kaynak: HBR
Yapay zekâyla ilgili belirtmemiz gereken şey şu ki, hakkında en fazla araştırma yapan ülke olmak bu alanda oldukça önemli bir yer edinmek anlamına gelmiyor. Nedeni ise yapay zekâ araştırmalarının ve yazılmış kodların daha çok "açık kaynaklı" oluşu. Yani yapay zekâyla ilgili bilimsel araştırmaların ve algoritmaların hemen hemen hepsi herkes tarafından ulaşılabilir konumda.
Bu alanı domine etmenin yolu ise, herkese açık olan bu verileri analiz etmek için gerekli olan insan kaynağına sahip olabilmek diyebiliriz.
Çin gün geçtikçe akıllanıyor
Aşağıdaki grafikte, bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında mezun olan insan sayısının ülkelere göre dağılımını görebilirsiniz:
Kaynak: ForbesÇin'in 4,7 milyon mezunla diğer ülkelerin oldukça önünde olduğunu görebilmek çok kolay ki bu araştırma 2016 yılına ait. Çin gün geçtikçe akıllanıyor ve çok daha yetenekli insanlar yetiştiriyor.
Yapay zekâ çağında iki kritik varlığın önemini biliyoruz: büyük veri ve mühendislik yeteneği.
Çin'de her ikisi oldukça bol. Nüfus fazlalığı, Çin'e büyük veri üretme ve onu kullanma konusunda avantaj sağlıyor. Ve insanlarını teknoloji ve mühendisliğe teşvik etme konusundaki onlarca yıllık çabası, yüksek kaliteli bilgisayar bilimcileri ve mühendislerinden oluşan zengin bir insan kaynağına erişmesini sağlıyor.
Çin pazarı ve yapay zekâ
Bugün geliştirilen henüz dar ve sınırlı sorunları çözebilen yapay zekâ algoritmalarını iyileştirmek için alana özel bilgi ve o alandaki kullanıcılar tarafından oluşturulan fazla veriye ihtiyaç var. Yani yapay zekânın genellikle belirli iş senaryolarına göre özelleştirilmesi gerekir. Önce yapay zekânın desteklediği bir ürün geliştirip ardından birçok kullanıcıyı bu ürüne çekerek onların veri üretmesini sağlamak ise algoritmanın gelişiminde oldukça önemli. Daha sonra yapay zekâyı daha da iyileştirmek için makine öğrenimini kullanabiliriz. Yapay zekâdaki iyileştirmeler bu döngü aracılığıyla gerçekleşir.
Çin pazarı, yapay zekânın benimsenmesi ve iyileştirilmesi için de oldukça elverişli. Yapay zekâda yenilik için büyük veri kümelerinin önemi düşünüldüğünde Çin’in devasa pazar büyüklüğünün duruma katkısı oldukça büyük.
Bu pazarın hacmi Çin merkezli firmalara oldukça büyük veri tabanı oluşturmak için iyi bir fırsat sunuyor. Uber’in muadili ve bugün dünyanın en büyük araç paylaşım şirketi olan Çin merkezli Didi’yi düşünelim. CEO'su Liu Qing'e göre Didi her gün 70 TB'tan fazla veri işliyor, günde 9 milyar rota planlanıyor ve saniyede 1.000 araba talebi işliyor.
Güçlü teşvik politikalarına ve zayıf gizlilik düzenlemelerine sahip olmak
Çin, son yıllarda yapay zekânın gelişimini teşvik etmek için birçok politika geliştirdi. "Çin Malı 2025", "Büyük Verinin Geliştirilmesini Teşvik Etmek İçin Eylem Planı", "Yeni Nesil Yapay Zekâ Geliştirme Planı" bu politikalardan bazıları. Bu yaklaşım girişimciler, yatırımcılar ve hatta araştırmacılar dâhil olmak üzere farklı yapay zekâ paydaşlarına yapay zekânın hükümet tarafından desteklenen ve yatırım yapmaya değer bir alan olduğuna dair net bir sinyal gönderiyor.
Çin’in gizlilik gibi alanlardaki politika ve düzenlemelerinin eksikliği ise belli yapay zekâ uygulama alanlarındaki hızlı gelişimini açıklar niteliğinde. Örneğin Çin'de, güvenlik kameralarının hemen hemen her yerde bulunması yüz tanıma konusunda uzmanlaşmış yapay zekâ firmaları için büyük bir pazar yaratıyor. Bu pazarın gizlilik konusunda daha sıkı düzenlemelerin olduğu diğer birçok ülkede bu kadar hızlı büyüyemeyeceğini öngörmek yanlış olmaz.
Kopyacı kopyalanan oluyor
Kai-Fu Lee, AI Superpowers adlı kitabında Çin'in bu alanda ne kadar hızlı büyüdüğünü anlatıyor. Bu büyümenin ise ABD merkezli teknoloji devlerinin uygulamalarını kopyalayarak başladığına dikkat çekiyor. WhatsApp'tan ilham alan ve onu geride bırakan WeChat örneklerden biri. Ancak günümüzde bu durum tersine dönmeye başladı bile. Bunun en büyük örneği App Store ve Google Store'da 1,5 milyardan fazla indirilen TikTok diyebiliriz. Bu büyük başarıdan sonra birçok ABD merkezli teknoloji devinin TikTok benzeri uygulamalar ürettiğini biliyoruz. Yani ilham alma durumu tersine dönmeye başladı bile.
Her şey bir yana, kazanan kim olacak?
ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ ve teknoloji rekabetinin kazananı kim olur bilinmez ancak Çin'in yapay zekâ konusunda ciddi düşündüğünü biliyoruz.
Ancak kazanan günün sonunda insanlık olur demek fazla mı iyimser olur?
Yapay zekâdaki bu güç oyunu, toplamı sıfır olan bir oyun değil bizce. Yani Çin kazanınca ABD kaybedecek ya da tersi gerçekleşecek bir durum olmamalı.
Hükümetlerin ve özel sektörün desteği ve çalışmaları insanlığa fayda sağlar nitelikte olduğu müddetçe kazanan hep insanlık olur demek fazla mı iyimser olur?
Bitpanda’da takas yarışmalarıyla kazancınızı katlayın
Daha küçük pazarlar, daha ucuz birim fiyatlar, daha az işlem ücretleri, daha az risk gibi faktörler; kripto para dünyasına giriş yapmak isteyenler ya da portföyünü farklı birimlerle genişletmek isteyenler için altcoin'leri değerli kılıyor. Bu durumun farkında olan Avrupa’nın önde gelen kripto para platformlarından Bitpanda da ekosistemini her geçen gün genişletiyor ve listelediği kripto para birimlerini artırıyor. Ayrıca Bitpanda düzenlediği takas yarışmalarıyla yatırımcıların yaptıkları işlemler karşılığında dikkate değer ödüller kazanmasını mümkün kılıyor.
- Bitpanda yarışmaları: Listelediği dijital varlık sayısını her geçen gün çoğaltan Bitpanda, yeni listelediği token'lar için düzenlediği takas yarışmalarında, ilgili kripto para birimini kullanarak alım satım yapan kullanıcılara işlem hacimlerine göre dikkate değer oranlarda ödül kazanma şansı sunuyor. Bitpanda, her yeni varlık listelemesini kullanıcılarıyla kutluyor. En son Şubat ayında düzenlediği DigiByte (DGB) takas yarışmasıyla işlem hacimlerine göre ilk ondaki katılımcıya sırasıyla 20 bin DGB, 12 bin 500 DGB, 6 bin DGB gibi hediyeler veren Bitpanda; aynı yarışmada rastgele seçtiği 25 yatırımcıyı da 80 avro değerinde Bitcoin'le ödüllendirdi. Şubat ayında düzenlediği bir başka takas yarışmasında ise Avalanche (AVAX) token'ı ile işlem yapan kullanıcılar toplamda 5 bin avro değerinde olan ödülün bir kısmını kazanma şansı yakaladı. Son olarak, geçtiğimiz hafta sonuçlanan Algorand (ALGO) takas yarışmasına katılan kullanıcılar, 15 bin avro değerinde harika ödüllerin sahibi oldu.
- BEST VIP olmak neden avantajlı? Geçtiğimiz hafta yer verdiğimiz Bitpanda içeriğinde Bitpanda'nın ekosistem token'ı BEST'i anlatmış, BEST'in bir anlamda bir kripto sadakat programı olduğundan söz etmiştik. Bitpanda topluluğunun BEST'le yaptıkları işlemlerde daha az işlem ücreti ödediğinden, her yıl kazançlarını %12 oranında artırabildiğinden ve yararlandığı diğer avantajlara dair ayrıntılar paylaşmıştık. Bitpanda'daki yüksek güvenlikli cüzdanlarında en az 5 bin BEST token'ı bulunduran ve bu sayede BEST VIP kategorisine dâhil olan yatırımcıların sahip olduğu avantajlar arasında takas yarışmalarında çekilişle verilen Bonus ödüllerini kazanma fırsatı da yer alıyor. BEST VIP Seviye 1 ve üzeri olan ve ilgili takas yarışmasındaki kripto para birimiyle herhangi bir hacimde işlem yapmış yatırımcılar; yarışma kapsamında düzenlenecek çekilişe koşulsuz katılma hakkı kazanıyor. Bitpanda ekosistemiyle tanışmak ve Avrupa’nın önde gelen kripto para borsasının avantajlarından yararlanmak için hesabınızı saniyeler içinde oluşturabilirsiniz.
- Bitpanda: Kripto paraların ve blok zinciri teknolojisinin yenilikçi gücüne inanarak 2014 yılından bu yana kişisel finansın önündeki engelleri kaldıran ve geleneksel finansal ürünleri 21'inci yüzyıla uygun hâle getirmek için çalışan Bitpanda, 2020'nin sonundan bu yana Türkiye'de de hizmet veriyor. Viyana'da kurulan ve bugün 330'u aşkın ekip üyesiyle 1,8 milyonu aşkın kullanıcıya hizmet veren Bitpanda; PSD2 lisansı, Avrupa regülasyonlarına uyumlu platformu, yatırımcıların hayatını kolaylaştıran ürünleri, her geçen gün genişleyen dijital varlıkları, sunduğu çok sayıda para yatırma/çekme sağlayıcısı, desteklediği para birimleri ve topluluk olmaya verdiği önemle kullanıcılarının güvenini kazanmayı başarıyor. Bitpanda’da işlem yapmaya başlamak için hesabınızı bu bağlantıdan saniyeler içinde oluşturabilirsiniz.
İyi hissettiren uygulama, Hiwell
Uzman psikologlarla çevrim içi seanslar düzenlemek mümkün...

Bir cümleyle Hiwell, uzman psikologlarla danışanları bir araya getirerek psikolojik danışmanlığı uygun fiyatlı, ulaşılabilir ve konforlu hâle getiren çevrim içi bir platform.
Farkı nedir? Hiwell’deki her psikolog, kendi alanının uzmanı. En çok önem verilen şey, ailelerine dâhil ettikleri psikologların yetkinlikleri. Sıkıca denetlenen ön koşullar ve tüm Hiwell psikologlarının geçmek zorunda olduğu aşamalı bir mülakat süreci, bu yetkinlikten emin olmalarını sağlıyor.
Nasıl çalışır?
- Size en uygun psikologla eşleşmek için form doldurmanız isteniyor.
- Eşleştiğiniz psikologla ücretsiz deneme görüşmesi ayarlayıp süreç hakkında bilgi ediniyorsunuz.
- Deneme seansından memnun kaldıysanız paket satın alarak çevrim içi görüşmelere devam edebiliyor, ya da platform üzerinden psikolog değiştirerek yeni seanslar deneyebiliyorsunuz.
Kurucular: Boğaziçi’nden iki ortakla olarak kurulan Hiwell'de Ali Ozan Özçiçek iş geliştirme tarafını yönetirken Berke Özdemir teknik taraftan sorumlu. İkisinin de ilk girişimi.




