26 Nisan Cuma sabahından herkese günaydın.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Nisan ayı PPK toplantısında politika faizini piyasa beklentilerine paralel bir şekilde %50,0 seviyesinde sabit bıraktı. Karar sonrasında yayımlanan duyuru metnindeyse enflasyon görünümünün bozulması durumunda ek sıkılaştırmaların gelebileceği belirtilerek şahin ton korundu.
Karar, piyasa tarafından önceden fiyatlanmış olduğu için izlenen göstergelerde genellikle beklenmedik bir değişim yaşanmadı. Tabii BIST Bankacılık Endeksi'ni saymazsak.
Günün Hikayesi'nde Merkez Bankası kararının piyasaya olası etkilerini incelediğimiz makalemize ulaşabilirsiniz.
Günlük ruh gıdası dozunuz ise burada: Radio New Vegas
İyi okumalar.
-Emircan
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.
• BIST 100 endeksi günü 97,0 milyar TL hacim ve %0,05 kayıpla 9.716 puan seviyesinden tamamladı. Güne güçlü bir açılışla başlayan ve öğle saatlerine kadar kazançlarını sürdüren endeks, TCMB kararının ardından özellikle bankacılık endeksi tarafında gelen sert satışlarla ibreyi aksi yöne çevirdi ve günü kayıpla tamamladı.
- Endekste haftalık kazanç %2,02 seviyesinde olmakla birlikte; aylık kazanç %10,33, yılbaşından bu yana kazanç ise %30,07 seviyesinde yer alıyor.
- BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %5,56 kazanç yaşayan Zorlu Enerji (ZOREN), %5,28 kazanç yaşayan Galatawind Enerji (GWIND) ve %4,13 kazanç yaşayan Arçelik (ARCLK) payları oldu.
- Günün en çok öne çıkan sektörel endeksi %2,41 artış gösteren BIST Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı (XYORT) oldu. BIST Bankacılık Endeksi günü (XBANK) %3,39 değer kaybıyla tamamlarken, BIST Sanayi Endeksi (XUSIN) ise %0,31 kazanç yaşadı.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından atılan yeni zorunlu karşılık adımına göre, TL cinsinden mevduatlar için tutulan zorunlu karşılıklara TL’ye geçiş oranı seviyesine göre ödenecek faiz oranı tavanı politika faizinin %80’ine; kur korumalı mevduatlar (KKM) için tutulan zorunlu karşılıklara ödenecek faiz oranı tavanı ise politika faizinin %60'ına yükseltildi.
- 📖 Ayrıntılar: Böylece TL mevduat için tesis edilen zorunlu karşılıklarda uygulanan faiz tavanı %40’a, KKM için tesis edilen karşılıklarda uygulanan faiz oranı tavanı ise %30’a yükseltildi. Hamlenin TL mevduat faizlerini artırarak mevduata geçişleri hızlandırması ve bankalar için kredi maliyetlerini bir miktar düşürmesi bekleniyor.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) toplam rezervleri 20 Nisan ile sona eren haftada 2,1 milyar USD azalışla 126,3 milyar USD seviyesine geriledi. Söz konusu haftada net uluslararası rezervler 5,8 milyar USD'lik azalışla 15,1 milyar USD'ye inerken; swaplar hariç net rezervler ise 2,1 milyar USD artışla eksi 52,6 milyar USD'ye yükseldi.
• Sahibinden ve Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) tarafından hazırlanan konut raporuna göre konut fiyatlarında yıllık bazda reel düşüş serisi Mart ayında %14,1 seviyesinde gerçekleşerek dokuzuncu ayına ulaştı. Raporda yer alan verilere göre söz konusu dönemde konut reel satış fiyat endeksi İzmir'de 0,2 puan artış gösterirken, İstanbul'da 1,0, Ankara'da ise 2,4 puan azaldı. Aynı dönemde ortalama reel kira fiyatları da yıllık bazda %8,0 azalış kaydetti.
- 💉 Hatırlatma dozu: TCMB, konut fiyat endeksinin Şubat ayında yıllık bazda %5,1 ile Aralık 2019'dan bu yana ilk kez reel gerileme kaydettiğini açıklamıştı.
- 🗣️ Açıklama: Konuyla ilgili Bloomberg HT'ye konuşan Keten Grup Yönetim Kurulu Başkanı Ferhat Keten, yakın zamanda çok sayıda yeni konut projesine başlanmasına rağmen bu projeler için finansman bulma koşullarının sıkılaştığını ve projeleri finanse edecek yeteri kadar konut talebi de bulunamadığını söyledi. 2018 yılında da benzer bir kriz yaşandığını ve bu nedenle pek çok konut projesinin yarım kaldığını hatırlatan Keten, "Ben önümüzdeki dönemde 1-2 yıllık dönemde böyle bir riskin varlığının giderek arttığını düşünüyorum. Burada firmaların uzun vadede iyi bir nakit akışı planlamaları şart” dedi.
• TCMB, Türkiye’nin uluslararası yatırım pozisyonu açığının Şubat ayında 2023 yılının sonuna kıyasla 27,5 milyar USD artışla 314,2 milyar USD'ye yükseldiğini duyurdu. Söz konusu dönemde Türkiye’nin yurt dışı varlıkları %2,4 oranında azalışla 320,2 milyar USD'ye gerilerken, yurt dışı yükümlülükleri ise %3,2 artışla 634,4 milyar USD'ye yükseldi.
- 📖 Ayrıntılar: Varlıklar alt başlığı incelendiğinde söz konusu dönemde rezerv varlıklar kalemi 12,4 milyar USD azalışla 128,3 milyar USD'ye gerilerken, yurt dışına yapılan doğrudan yatırımlar 632 milyon USD artışla 62,6 milyar USD'ye, diğer yatırımlar ise 4,0 milyar USD artışla 126,2 milyar USD'ye yükseldi. Yükümlülükler tarafında ise yurt dışına kredi borçları 2,0 milyar USD azalışla 187,0 milyar USD'ye inerken, yurt içine yapılan doğrudan yatırımlar 17,9 milyar USD değerlenmeyle 176,3 milyar USD'ye, portföy yatırımları ise 6,6 milyar USD'lik girişle 102,5 milyar USD'ye çıktı.
• Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings Kıdemli Direktörü ve Türkiye Analisti Erich Arispe Morales, Türkiye'de maliye politikasının açık bir şekilde genişleyici tarafta olduğunu ve para politikasındaki sıkılığın desteklenmesi adına maliye politikalarının da sıkılaştırılması gerektiğini söyledi:
"Bundan sonra, enflasyonu sürdürülebilir şekilde düşürmek için politikaların ne ölçüde daha da sıkılaştırılacağını görmemiz gerekiyor. Dolayısıyla, dezenflasyon sürecini ve TCMB'nin çalışmasını desteklemek için sadece para politikası tarafında değil, diğer politika seviyelerinde de atılması gereken adımlar var."
• Capital Economics gelişmekte olan piyasalar kıdemli ekonomisti Liam Peach, TCMB'nin önümüzdeki yıla kadar politika faizinde bir değişim yapmayarak %50,0 seviyesinde tutmasını beklediklerini bildirdi.
“Ekonominin güçlü bir şekilde büyümesi ve enflasyon baskılarının sıcaklığını koruması nedeniyle sıkılaştırma döngüsünün muhtemelen sona erdiğini düşünsek de, faizlerin önümüzdeki yıla kadar düşürülmesini beklemiyoruz”
• ABD ekonomisi 2024 yılının birinci çeyreğinde yıllık bazda %1,6 ile beklentilerin altında büyüme kaydetti. Piyasa beklentileri ekonominin %2,5 büyümesi yönündeydi. Söz konusu dönemde ülkede tüketim harcamaları, sabit yatırımlar ve hükümet harcamaları büyüme oranını artış yönünde etkilerken, özel stok yatırımları ise azalış yönünde etkiledi.

Son verilerle birlikte ABD ekonomisinin büyüme serisi yedinci çeyreğine ulaştı.
• ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları 20 Nisan ile sona eren haftada 207 bin kişi seviyesinde kalarak 215 bin olan beklentilerin altında gerçekleşti. Veri, kendi başına büyük bir anlama sahip olmasa da, ABD'de işgücü piyasasının hâlâ gücünü korumakta olduğuna işaret ediyor.
• ABD'de bekleyen konut satışları Mart ayında aylık bazda %3,4 artışla hem beklentilerin üzerinde gerçekleşti, hem de son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
• AB Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER) tarafından yayımlanan enerji raporunda, Avrupa Birliği ülkeleri tarafından ithal edilen doğalgaz hacmi içinde Rusya'dan ithal edilen doğalgazın aldığı payın son üç yıl içinde %41'den %10'a kadar gerilediği; bu sırada sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) hacminin toplam doğalgaz ithalatı hacminden aldığı payın ise %20'den %41'e yükseldiği ifade edildi. Raporda konuya ilişkin, "LNG arzının toplam AB gaz ithalatına oranı 2023'te %40'ı aştı ve 2021'deki payını ikiye katladı. LNG ithalatındaki büyük artış, çoğu AB ülkesinde Rus boru hattı akışlarına olan bağımlılığın önemli ölçüde azalmasını sağladı" ifadelerine yer verildi.
- 💾 Cep bilgisi: ABD 2023 yılında 88,9 milyar metreküplük LNG ihracatı yaparak Katar'ı geride bırakmış ve dünyanın en büyük LNG ihracatçısı konumuna yükselmişti.
• USD/JPY paritesi gün içinde 155,37 seviyesine kadar yükselerek son 34 yılın en yüksek seviyesine çıktı. JPY'deki değer kaybı, otoriteler tarafından uzun zamandır dile getirilen müdahale beklentilerini ateşledi.
- 💉 Hatırlatma dozu: Japonya Maliye Bakanı Shunichi Suzuki, JPY'deki aşırı dalgalanmalar konusunda gerekli adımları atmaya hazırlıklı olduklarını bildirerek, "Piyasadaki gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Buna dayanarak uygun şekilde yanıt verme kararlılığımızda hiçbir değişiklik yok" açıklamasını yapmıştı.
Yapı Kredi Portföy Koç Holding İştirak ve Hisse Senedi Fonu ile Türkiye’nin en büyük şirketler topluluğu Koç Holding* şirketlerine yatırım yapmak çok kolay

Koç Holding şirketlerine yatırım yapma fırsatı, Yapı Kredi Portföy’de.
Nasıl? Geniş fon evrenindeki ürünlerle müşterilerine en kaliteli hizmeti sağlamak için çalışan Yapı Kredi Portföy, Koç Holding iştiraklerinden oluşan bir portföye, tek bir fon altında yatırım yapmak isteyen yatırımcılar için Yapı Kredi Portföy Koç Holding İştirak ve Hisse Senedi Fonu’nu (Hisse Senedi Yoğun Fon) sunuyor.
Yapı Kredi Portföy Koç Holding İştirak ve Hisse Senedi Fonu (YAS)’a yatırım yaparak Koç Holding şirketlerinin performanslarına ortak olunabiliyor. Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak Sermaye Piyasası Kurulu’nun finansal raporlama standartlarına ilişkin düzenlemeleri kapsamındaki Koç Holding iştiraklerinin para ve sermaye piyasası araçlarından ve fon toplam değerinin en az %80’i ortaklık paylarından oluşuyor.
Yapı Kredi Portföy: Yaratıcı çözümler sunarak sektörde fark yaratan ve müşterilerine yatırımlarını değerlendirmeleri için çeşitli varlık sınıflarında geniş bir ürün yelpazesi sunan Yapı Kredi Portföy’de, TEFAS platformu aracılığıyla tüm banka ve yatırım kuruluşlarının şubelerinden, internet bankacılığı ve mobil bankacılık kanallarından Yapı Kredi Portföy fonlarına kolayca erişiliyor.
Yapı Kredi Portföy Koç Holding İştirak ve Hisse Senedi Fonu (YAS) hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilir, birikimlerinizi Yapı Kredi Portföy’de güvenle değerlendirebilirsiniz.
*Koç Holding; Cirosu, ihracatı, Borsa İstanbul’daki payı ve yarattığı istihdam ile Türkiye’nin en büyük şirketler topluluğu olarak sektörde yer almaktadır.
Merkez'in Nisan toplantısı: Sakin karar, şahin ton
TCMB, Nisan ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini beklentiler dahilinde %50,0 seviyesinde sabit bırakma kararı aldı. Piyasa bu hamleyi önceden fiyatladığından Nisan toplantısında karardan çok kararın ardından yayımlanan metne odaklanıldı. Metinde ise şahin ton korundu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini beklentiler dahilinde %50,0 seviyesinde sabit bırakma kararı aldı. Piyasa bu hamleyi önceden fiyatladığından; Nisan toplantısında karardan çok kararın ardından yayımlanan metne odaklanıldı. Metinde ise şahin ton korundu.
Metinde neler var?
Metinde öncelikle Mart ayında enflasyonun bir önceki aya kıyasla zayıflamasına rağmen beklentilerin üzerinde gerçekleştiği ifade edilerek tüketim malı ve altın ithalatındaki azalışların cari dengeye olumlu katkı verdiği, ancak yakın döneme ilişkin diğer göstergelerin yurt içi talepte direncin sürdüğüne işaret ettiği vurgulandı.
“Hizmet enflasyonundaki yüksek seyir ve katılık, enflasyon beklentileri, jeopolitik riskler ve gıda fiyatları enflasyonist baskıları canlı tutmaktadır. Kurul, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının öngörüler ile uyumunu yakından takip etmektedir.”
Mart ayında atılan adımların etkisiyle finansal koşulların önemli ölçüde sıkılaştığına işaret edilen metinde, parasal sıkılaştırmanın krediler ve iç talep üzerindeki etkilerinin yakından izlenmekte olduğu ifade edildi. Aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin bir düşüş sağlanana kadar sıkı parasal duruşun sürdürüleceğinin vurgulandığı karar metninde, “Enflasyonda belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda ise para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır” mesajı bir kez daha yinelendi.
“Para politikasındaki kararlı duruş; yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerinde düzelme vasıtası ile aylık enflasyonun ana eğilimini düşürecek ve dezenflasyon 2024 yılının ikinci yarısında tesis edilecektir.”
Metne eklenen yeni bir cümle ile makroihtiyati tedbirlerin piyasa mekanizması ve finansal istikrarı desteklemek adına sürdürüleceğini ifade eden Merkez, “Bu çerçevede, kredi büyümesi ve mevduat faizinde öngörülenin dışında gelişmeler olması durumunda parasal aktarım mekanizması desteklenmeye devam edilecektir. Likidite gelişmeleri yakından takip edilerek, gerektiğinde sterilizasyon araçlarının etkin şekilde kullanılması sürdürülecektir” mesajını verdi.
Karar sürpriz olmadı
TCMB’nin politika faizini sabit bırakma kararı pek çok insan için sürpriz bir sonuç değildi. Fiyatlamalar da buna göre yapılmış olacak ki kararın ardından piyasalarda "şok" olarak adlandırılabilecek mahiyette büyük hareketler yaşanmadı. Enflasyonun istenilen patikada hareket etmesi hâlinde muhtemelen önümüzdeki aylarda da politika faizi bu seviyede sabit bırakılacaktır. Ancak ani bir dövize hücum, jeopolitik gerilimler veyahut başka sebepler nedeniyle enflasyon görünümü bozulursa ek faiz artışları gelebilir.
Karar metninde belirtildiği gibi yurt içi talepte direnç sürmekte. Özellikle konut piyasasında belirgin bir sıkılaşma gözlemlense de, otomotiv ve dayanıklı tüketim malı satışlarında henüz istenen soğuma sağlanabilmiş değil. Ancak bu soğumanın ek faiz artışlarıyla değil, astronomik bir hızla büyüyen kredi kartları da dahil olmak üzere birtakım kredi türlerine getirilecek ek düzenlemeler ile sağlanmasını bekliyorum.
TCMB tarafından yapılan Piyasa Katılımcıları Anketi'nin Nisan ayı sonuçlarına göre piyasanın yıl sonu manşet enflasyon beklentisi %44,16 seviyesinde. Dolayısıyla Merkez –Enflasyon Raporu'nda belirlenen %36 hedefinden bağımsız olarak– piyasa beklentilerine göre en az 4 puan reel faizde olduğunu ve bu seviye ile eşgüdümlü hareket eden piyasa faizlerinin liralaşmayı sağlamak için şimdilik yeterli düzeyde olduğunu düşünüyor olabilir.
Ancak banka, sonuç metninde verdiği “bozulma görülürse politika duruşu sıkılaştırılacaktır” mesajı ile rehavete kapılmadığını ve enflasyon beklentilerinde bir bozulma olması durumunda faiz silahını tekrar kullanmaktan çekinmeyeceğini de açıkça gösteriyor diyebiliriz.
Uzmanlar ne diyor?
Konuyla ilgili Aposto’ya konuşan Sipay Hazine Direktörü Eralp Ersoy, PPK toplantısından çıkan kararın beklentilere paralel olduğunu ve TCMB’nin faiz artırımlarının gecikmeli etkilerini görmek istediğini ifade ederek şu şekilde konuştu:
“Para Politikası Kurulu'ndan çıkan karar beklentilere paralel. Enflasyonun öngörülenden yüksek ve yerel talebin halen dirençli olduğunun ifade edildiği karar metninde, önceki aya göre önemli bir değişiklik söz konusu değil. Buradan, kurumun faiz artırımlarının gecikmeli etkilerini görmek istediği net bir şekilde anlaşılıyor. İlerleyen dönemde beklentilerin dışında gelebilecek olumsuz verilere karşı ilave sıkılaştırma ihtimalinin de canlı tutulması kurumun sözlü yönlendirme aracını etkin bir şekilde kullanma arzusunun bir göstergesi.”
Ersoy, önümüzde bir enflasyon verisi ve bir de Enflasyon Raporu sunumu olduğunu ve bu süreçte TL mevduata geçişleri kolaylaştıracak birtakım ek makroihtiyati tedbirler alınabileceğini söyleyerek şöyle dedi:
“Beklentilere paralel gelen karar ve metnin ardından piyasada önemli bir fiyat hareketi yaşanmadı. 23 Mayıs tarihindeki bir sonraki toplantıya kadar bir enflasyon verisi ve bir de enflasyon raporu toplantısı geçireceğiz. Buradaki gerçekleşmeler ve TCMB'nin yıl sonu beklentileri önemli ve tamamlayıcı olacak. Bu süreçte, zorunlu karşılıklara uygulanan faiz oranının liralaşmayı destekleyecek şekilde revize edilmesi gibi düzenlemeleri görmeye devam edebiliriz. Para politikası gerçekleşmelerinin yanında, beklenen sıkılaştırıcı maliye politikası adımları da yakın vadeli ajandanın en önemli unsuru olmayı sürdürüyor.”
Konuyla ilgili Aposto’ya görüşlerini aktaran İstanbul Topkapı Üniversitesi Rektörü Emre Alkin ise TCMB’nin aldığı kararın beklendik bir karar olduğunu ve bu tarihten itibaren enflasyonun baz etkisiyle düşmesinin bekleneceğini söyleyerek “Merkez Bankası enflasyonun baz etkisiyle düşmesini bekliyor. Dolayısıyla şu anki faiz seviyesiyle enflasyon oranının sonbahar aylarına doğru kesişeceğine inanarak yola devam etti. Bu beklentiler doğrultusunda sonbaharda enflasyonun baz etkisiyle düştüğünü görüp faiz indirmeye kalkarlarsa bir facia olur” ifadelerini kullandı.
Mevcut ekibin "kale çizgisinden top çıkarmaya" alışık olmadığını ve yapabileceklerinin sınırlı olduğunu söyleyen Alkin, “Merkez Bankamız baz etkisiyle birlikte 3 Temmuz’da açıklanacak Haziran enflasyonunun tavan yapacağını biliyor. Bu noktada tahminler %75’e kadar çıkıyor. TCMB kendi kafasında bir patikaya sahip, bu patika ‘göz açıp kapayıncaya kadar her şeyin geçmesi’ üzerine kurulu. Ancak Haziran ayında enflasyon %70’in üzerine çıktığında, insanlar seslerini yükselttiğinde, rezervlerde sorunlar devam ettiğinde programla ilgili şikayetler başlayabilir” dedi.
Gün içinde TCMB tarafından alınan zorunlu karşılık kararını da yorumlayan Alkin, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Merkez Bankası liralaşma için efor sarf ediyor; ancak burada bir hatası var. Şahap Kavcıoğlu döneminde başlayan birtakım uygulamalara hâlâ devam ediliyor. Bankaları sıkıştırarak ya da mudîleri TL’ye geçişe zorlayarak, politika faizini artırmaksızın bankalara faiz artırmaya çalışılıyor. ‘Normal vatandaş TL’de kalmışsa çok umursamayın, önemli olanlar dövizden dönenler’ deniyor.”





