The Walt Disney Company ve MCU

Bugün sinema sektörüne baktığımızda, son on küsür yılda çizgi roman filmlerinin popülerlikte diğer türlerden çok daha ileride olduğunu görüyoruz. Bu yazıda biraz Kevin Feige ve Marvel Cinematic Universe -kısaca MCU- ikilisinden ve Marvel’ın belki de en popüler karakteri olan Spider-Man’den bahsedeceğiz.

Marvel Cinematic Universe (MCU) Nedir? Neden Önemli?

MCU şu anda -yan ürünlerini saymazsak- resmi olarak 23 filmden oluşuyor. 2008 yılında Iron Man ile başlayan serinin, bugünkü son girdisi 2019 tarihli Spider-Man: Far From Home. Bugün sokaktan birini çevirseniz size filmleri izlememiş olsa dahi filmlerin konusuyla ilgili az buçuk bir şeyler anlatabilir; ama MCU şimdiki haline gelene kadar Marvel birçok zorlu sınavdan geçti ve kimse -bu hayalin sahibi olan Feige’nin kendisi bile- başarısının bu noktaya geleceğini tahmin edemezdi.

Kaynak: Pinterest

Kısa Tarihi

Marvel Studios, 1993 yılında Marvel Films adıyla kuruldu, ilk CEO’su iş adamı Avi Arad’dı. Marvel sürüyle finansal problemlerle boğuşurken, 1970-1990 yılları arasında birçok karakterinin haklarını çeşitli şirketlere satmıştı, bu kararları finansal sorunlarının yanında bir sebebi daha vardı; o yıllarda Marvel’ın kendisi bir film yapım şirketi olmadığından her halükarda herhangi bir film üretebilmek için bir yapım şirketiyle çalışmak zorundaydı. Marvel 2000’li yılların başlarına kadar farklı farklı yapım şirketleriyle çalışmayı sürdürdü. Bugün Marvel Studios, The Walt Disney Company’nin şirketlerinden biri olan Walt Disney Studios’un alt şirketlerinden biri.

Kaynak: Polygon

Fikri Mülkiyet, Spider-Man ve Disney'in Yayılmacı Politikası

Disney Marvel’ı satın almasının ardından diğer şirketlerdeki önemli ve esas karakterleri toplamaya başladı fakat Spider-Man sorununu Fox’la olduğu gibi çözemedi. Sony film haklarını satmaya yanaşmadığı için yeni bir anlaşmayla, belirli bir süreliğine birlikte çalışmaya karar verdiler. 2017’de yapılan bu anlaşma iki taraf için de faydalı oldu; MCU Marvel’ın çok popüler ve temel bir karakterine film evreninde yer verebilme şansını elde etti, bu arada da MCU Spidey’nin filmleri Sony’nin yapımcılık tarihinde onlara en çok kazandıran filmlerin başında geliyor. Fakat film hakları hala bütünüyle Sony’ye ait ve Sony MCU’dan bağımsız Spidey filmleri üretmeye devam ediyor: örneğin Miles Morales’in Spider-Man olduğu 2018 yılı yapımı animasyon filmi Spider-Man: Into the Spider-Verse hem seyirci hem de eleştirmenler tarafından çok beğenildi; devam filminin de 2022 yılında çıkması bekleniyor.

Kaynak: Netflix

Sony ve Marvel'ın Anlaşması

Marvel, 1998 yılında Spidey’in film haklarını Sony Pictures’a sattı. 2015’te Disney ile Sony arasında yapılan anlaşmayla Spidey’nin MCU filmlerinde yer alması sağlanabilmiş olsa da, haklar hala Sony’ye ait. Film hakları dışında çizgi roman ve eşya üretiminde karakterin kullanım hakkı ise tamamen Marvel’da, dolayısıyla Sony için Spidey’nin filmlerinin büyük bir önemi var. 1998 yılındaki karakter haklarının satışının önemli bir şarta bağlandığını da belirtelim: Sony her beş yılda bir piyasaya en azından bir tane Spidey filmi sürmek zorunda, yoksa haklar tekrar Marvel’a geçecek, bu yüzden Sam Raimi’nin filmlerinden hemen sonra yeniden Marc Webb yönetmenliğinde The Amazing Spider-Man filmleri çekildi.

Spider-Man şu anda Sony’nin elindeki en popüler ve şirkete en çok para kazandıran fikir haklarından biri, belki de listenin en başındaki. Hele de MCU sayesinde çizgi roman karakterlerinin diğer sanat formlarında altın çağını yaşadığı bu dönemde, Sony’nin Spidey’den vazgeçmemesi en akıllıca karar.

Filmlerin yapımcılarından söz etmek ortalama film izleyicisinde pek rastlanan bir durum değildir; oyuncular, yönetmenler, yazarlar veya görüntü yönetmenleri daha ön plandadır bir film hakkında konuşurken. Aslında bir filmin üretilmesinde ilk basamak olmasına rağmen, birkaç ünlü isim dışında bahisleri geçmez; hatta diğer saydıklarımız filmi sanat yapmak için üretirken, yapımcı sanki sadece para kazanma güdüsüyle hareket ediyormuş gibi gelebilir birçok kişiye. Bunun yanında bir de bir yapımcının bir filmin üretiminde ne şekilde ve ne denli yer aldığının kolayca kestirilemiyor olmasıdır, örneğin bir oyuncunun ya da kostüm tasarımcısının görevleri ve yaptıkları açıktır ama bir yapımcı nihai üründe somut bir şekilde seyirciye kendini göstermez. 

İsimleri bilinenlerin popüler kültürde çok ses getiren filmler veya film serileri sayesinde tanındıklarını görürüz. 

• Kevin Feige ve MCU 
• Jerry Bruckheimer ve Pirates of the Caribbean
•  Kathleen Kennedy ve Star Wars
• David Heyman ve Harry Potter
• Barbara Broccoli'nin James Bond ile tanınırlar. 

10 Yıldır Takip Edilen bir Hikaye Örgüsü

Kevin Feige’nin daha önce benzeri görülmemiş bir şey başardığını söyleyebiliriz: bütün filmlerin birbirine bağlı olduğu, karakterlerin çeşitli filmlerde görünüp kaybolabildiği, on yıldır takip edilen bir hikaye örgüsü. 

Feige’nin yıllardır bitmek tükenmek bilmeyen tutkusu olmasaydı, MCU olmazdı. 

Marvel hayranları ya da ortalama bir film seyircisi için işte tam da bu yüzden Feige Marvel deyince ilk akla gelen isim oldu. Bryan Singer’ın 2000 yılı yapımı X-Men filminde yardımcı yapımcı, 2002 yılı yapımı Sam Raimi’nin Spider-Man’inde de idari yapımcı oldu. 2000’li yılların başı da Marvel’ın film alanında yapımları açısından çok çalkantılı bir dönemdi ve Feige o sıralarda bugün çizgi roman film türünün en önemlileri arasında sayılan birçok filmin yapımcılığını yaptı. Raimi ile Spider-Man filmlerinde birlikte çalıştıkları dönem hakkında Feige yıllar sonra birkaç röportajında kafasında ortak bir film evreni fikrinin o sıralarda oluşmaya başladığını söyledi. 

Kaynak: The New York Post

Feige'nin Marvel Karakterlerine Olan Tutkusu

Her fırsatta Marvel’ı, bu karakterileri ve yolculuklarını ne kadar sevdiğinden bahseden Feige, izleyicinin ve Marvel hayranlarının onu kendilerinden biri olarak görmesini sağladı ve yapımcı ile seyirci arasındaki o mesafeyi kapatmayı başardı. Böylelikle şu anda sinema tarihinde en çok para kazanan (ve hala devam eden) film serisinin yapımcısı olsa da, bu film serisinin onun için ticari bir kaygı değil de severek, ruhunu katarak yaptığı bir iş olarak seyircinin gözünde yer edindi ve güvenini kazandı. 

Kaynak: The Wrap

Marvel Neden Tuttu?

Diğer yapım şirketleri bu sıcaklığı ve güvenilirliği sunamadığından, piyasaya beğenilmeyen bir film sürdüklerinde “para kazanma arzusuyla, sanatla ilgisi olmadan,” iş yapmakla itham edilirken, MCU’nun beğenilmeyen filmleri bile bu kinik ve soğuk eleştiriye tabi tutulmadılar ve tutulmuyorlar; Feige (ve MCU’nun diğer bütün isimleri) bu filmleri sevdiği için ürettikleri hissini veriyorlar. 

Bu çok akıllıca bir oyun mudur yoksa samimi bir tavır mıdır, buna karar vermek sizin ne kadar alaycı biri olduğunuza kalmış.