Spektrum'dan herkese merhaba,
Bugün İlkim, seçime doğru giderken gündeme gelen adaylık tartışmalarını ele aldı.
Bültende ayrıca Türkiye'deki değişim talebini ve geçim sıkıntısını gözler önüne seren kamuoyu araştırmalarına yer verdik.
Dünyadaki giderek artan gelir eşitsizliğine, gıda krizine, nükleer silahlanma beklentisine ve savaşlara; ülkemizdeki seçim sistemine, iş güvenliğine, 15 aboneden birinin doğal gazının kesilmesine sebep olan enerji pahalılığına ve deprem riskine dair raporları derledik.
Bizi Twitter'dan da takip edebilirsiniz.
Yarın görüşmek dileğiyle,
Bartu Özden
• Türkiye Raporu'nun araştırması, ekonominin önümüzdeki bir yıl içinde daha kötü/çok daha kötü bir seyir izleyeceğini düşünenlerin oranının mayıs ayında önceki aya göre %5 azalarak %53 olduğunu gösterdi. Gidişatın değişmeyeceğini düşünenlerin oranı %2 artarak %23 seviyesinde, umutlu olanların oranı ise %4 artarak %24 seviyesine bulundu.

- Parti tercihlerine göre dağılım: Cumhur İttifakı partilerinin seçmenlerinin ekonominin geleceğine dair en umutlu grup olduğu tespit edildi.

- Sponsorlu: Bireysel üyelik paketini satın alarak İstanbul Ekonomi Araştırma Şirketi'nin ayda iki kez hazırladığı Türkiye Raporu'nun tüm ayrıntılarına erişmek için bu bağlantıyı kullanabilirsiniz.
• Yöneylem Araştırma'nın anketi, erken seçim isteyenlerin oranında son üç ayda %9 artış olduğunu gösterdi. Erken seçim isteyenlerin oranı %62, istemeyenlerin oranı %34 oldu.

- Erdoğan'ın oy potansiyeli: Yöneylem'in anketi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a kesinlikle oy vereceğini söyleyenlerin oranının %32, asla oy vermeyeceğini söyleyenlerin oranının %55,6 olduğunu gösterdi. Oy kullanmayacağını ifade edenlerin oranı %2'de kalırken %10,4'lük kararsızların da eklenmesiyle Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın oy potansiyeli %43 oldu.

- İkinci tur senaryoları: Ankete göre seçimin ikinci turuna Erdoğan ile Ekrem İmamoğlu'nun kaldığı senaryoda Erdoğan %34,5, İmamoğlu %49,4 oranında oy alıyor. Kararsızların oranı %4,8, oy kullanmayanların oranı %10,4 oluyor.
- İkinci tura Erdoğan ile Kemal Kılıçdaroğlu'nun kalması halindeyse Erdoğan %35,1, Kılıçdaroğlu %43,5 oranında oy alıyor. Kararasızların oranı %5,6'ya, oy kullanmayacakların oranıysa %14,5'e yükseliyor.
• Gezici Araştırma Merkezi'nin anketi, toplumda muhalefete duyulan güvenin hükümete duyulan güvenden yüksek olduğunu gösterdi.
- "Ekonomik sorunları kim çözer?" sorusuna %51,6 "Millet İttifakı", %48,4 "Cumhur İttifakı" yanıtını verdi.
- "Muhalefetten bir lider ülkeyi daha iyi yönetir mi?” sorusuna %56,8 “evet", %43,2 "hayır" yanıtını verdi.
- "Parlamenter sisteme geçilmeli mi?” sorusuna %55,3 "evet" %44,7 "hayır" yanıtını verdi.
- İktidarın oylarının düştüğüne düşünenlerin oranı %72,8 olurken AK Parti'ye oy verenlerin %42,6'sı da partilerinin oylarının düştüğünü belirtti.
• Yöneylem Araştırma'nın anketi, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun vakıflar üzerinden ABD'ye para kaçırıldığını ve bunun Cumhurbaşkanı Erdoğan ve yakınları için bir "kaçış planı" olduğuna dair iddialardan haberdar olan vatandaşların oranının %62 olduğunu gösterdi.

- Bu grubun %54'ünün iddiaların doğru olduğuna, %33,5'inin ise yanlış olduğuna inandığı tespit edildi.
• BUPAR Araştırma Danışmanlık'ın 17-24 yaş arasındaki gençlerle yaptığı anket, gençlerin yarısının gelirinin giderini karşılamadığını gösterdi. Ailesinden yardım alarak geçinen gençlerin oranı %30 olarak bulundu.

- Ekonomik beklenti kötü: “2022’de sizin ekonomik durumunuz ile ülkenin ekonomik durumu nasıl olur?’’ sorusuna "daha kötü olur’’ diyenlerin oranı %75 oldu. Kendini genel olarak mutsuz hissedenlerin oranı %70, yurtdışında okumak isteyenlerin oranı %77 oldu.
- Gezi kararları siyasi: Gezi eylemlerinin demokratik bir hak kullanımı olduğunu düşünenlerin oranı %40 iken, Gezi Davası’nda açıklanan kararları "doğru ve hukuki bir karar" olarak değerlendirenlerin oranı %20, "siyasi bir karar" olarak görenlerin oranı %40 oldu.
- Tercih Milet İttifakı: İlk defa oy kullanacak seçmenlerin %65’i Millet İttifakı’na, %23'ü ise Cumhur İttifakı’na, %12'si ittifakların dışındaki partilere oy vereceğini söyledi.
- Değişim arzusu: “Yapılacak ilk Cumhurbaşkanlığı seçiminde Recep Tayyip Erdoğan’ın tekrar seçilmesini mi istersiniz yoksa yeni biri mi Cumhurbaşkanı olsun?’’ sorusuna gençlerin %72'si "yeni biri", %20,5'i "Erdoğan" yanıtını verdi.
- Sığınmacı politikasına eleştiri: Katılımcı gençlerin %90’ı sığınmacıların ülkelerine dönmeleri gerektiğini ve sığınmacılara vatandaşlık verilmesinin doğru olmadığını belirtti. Konut alan yabancılara vatandaşlık verilmesine karı çıkanların oranı da %90 oldu.

Seçime -erken seçim olmaması hâlinde- neredeyse bir yıl kalmışken ittifaklar belirginleşiyor, siyasiler de çalışmalara başlıyor. Türlü çalışmalar, toplantılar yapılırken aslında kamuoyunun aklında oluşan yegane soru işareti ise: adaylar kim olacak? Bu yazıda bu soruya cevap arayacağım.
Cumhurbaşkanı Erdoğan geçtiğimiz hafta "İşte söylüyorum, Cumhur İttifakı'nın adayı Tayyip Erdoğan. Seçim önümüzdeki yıl haziran ayının ortasında yapılacak" açıklamasında bulundu. Cumhur İttifakı'nın ortaklarından MHP lideri Devlet Bahçeli daha önce Erdoğan'ın aday olacağını dile getirmişti. Erdoğan'ın bu açıklaması da siyasi çevrelerce "adaylık ilanı" olarak yorumlandı.
Erdoğan aday olabilecek mi?
Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın olası adaylığı hukukçular arasında bir tartışma yaratıyor. Hukukçular, Anayasa'nın 101'inci maddesine göre cumhurbaşkanının en fazla 2 kez seçilebileceği düzenlemesi nedeniyle Erdoğan'ın adaylığı üzerine tartışıyor.
Bir grup, Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için seçim kararının meclis tarafından alınması gerektiğini savunurken bir kısım da 2017'de yapılan anayasa referandumu sonucunda Erdoğan'ın 2014'teki ilk cumhurbaşkanlığı döneminin kabul edilmemesi gerektiğini değerlendiriyor.
Siyasetçi ve yazar Fikri Sağlar, anayasaya göre Erdoğan'ın 3'üncü kez cumhurbaşkanı adayı olamayacağını belirtiyor. Bunun tek istisnasının meclisin 360 oyla seçim kararı alması olduğunu öne süren Sağlar, "Bu sayıya AK Parti+MHP oyları yetmiyor. Buna rağmen YSK Erdoğan'ın adaylığını onaylarsa anayasa suçu işler, seçim meşru olmaz." diyor.
Konuya ilişkin Euronews'e değerlendirmede bulunan eski Anayasa Mahkemesi Raportörü Prof. Dr. Osman Can, hukukî açıdan mevcut cumhurbaşkanlığı müessesesinin referandum öncesi cumhurbaşkanlığı müessesenin devamı olduğunu düşünüyor; ancak teknik olarak net bir durum olmadığını belirterek "Şu an içinde bulunduğumuz sistem zaten demokratik bir sistem değil ve hukukun metodolojiye uygun bir şekilde yorumlanıp uygulanmasına müsaade etmiyor. Aynı şekilde uyuşmazlıklarda karar verecek olan merciler bütünüyle yürütmenin kontrolünde. Öncelikle bu parametreleri koymamız lazım. Hangi yorumu yaparsak yapalım o yorumun bu çerçeve içinde anlamlandırılması lazım. Teknik bir hukuk meselesi olarak değerlendirdiğimizde konu açık ve net değil. 'Erdoğan'ın adaylığını koyması imkânsızdır ve bu anayasaya tamamen aykırıdır' demek zor. Yani metodoloji ile incelenmesi ve yorumlanması gerekiyor. Ama başta dediğim gibi ortada hukuk yoksa neyi nasıl yorumlayacağız bunu hatırda tutmak zorundayız." ifadelerini kullanıyor.
Zafer mi, pes mi?
Tartışmalara rağmen Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın seçimde Cumhur İttifakı'nın adayı olacağına kesin gözüyle bakılıyor. Yaklaşık 30 yıldır siyasetin içinde olan Erdoğan'ın ekonomik kriz ve ayrışmış bir toplumun bulunduğu bu dönemde seçime katılıyor olması kimi çevrelerde "kaybetmeyeceği seçime girmezdi" ifadeleriyle yorumlanıyor.
Hürriyet yazarı Abdülkadir Selvi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın adaylığını açıklamasını "muhalefetin kozunu elinden alma" olarak nitelendiriyor. Erdoğan'ın seçim çalışmalarına başladığı yorumunda bulunan Selvi, erken seçime bu ekonomik ortamda gidilmeyeceğini belirterek "AK Parti, ekonomik refah sağladığı için girdiği seçimleri kazanan bir parti. Enflasyonun %70’i geçtiği bir ortamda her şey günlük gülistanlık demek mümkün mü? Dar gelirli kitlelerin yaşadığı geçim sıkıntısı karşısında üzülmemek mümkün mü? Ancak millet yine düzeltirse AK Parti düzeltir diyor. Çareyi yine Erdoğan'da görüyor." diyor.
Gazeteci Ruşen Çakır ise Erdoğan'ın adaylığını açıklamasını, Kılıçdaroğlu'na karşı "sonunda pes etmesi" olarak görüyor. "Aleni açıklama yapmayı geciktirmesi Erdoğan’ın güçsüzlüğünü değil, hâlâ 'oyun kurucu' olabileceğini, yeri ve zamanı sadece kendisinin belirleyebileceğini gösteriyordu." diyen Çakır, şu cümleleri kuruyor:
"Nihayet Erdoğan cevap vermek zorunda kaldı. Şu cümleler onun: 'Ha bire 'Cumhur İttifakı'nın adayı belli olsun' diyor. İşte söylüyorum, Cumhur İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı Recep Tayyip Erdoğan.' milletten ziyade ilk olarak Kılıçdaroğlu'na duyurması Erdoğan'ın epey güç kaybettiğine delalet ediyor."
Tabii, tüm bu değerlendirmelerin yanında Cumhur İttifakı'nda Cumhurbaşkanı Erdoğan dışında herhangi bir adayın isminin geçmediği de bir gerçek.
Millet İttifakı'nda aday kim olacak?
Millet İttifakı'nın cumhurbaşkanlığı seçimi için adayı olacak isimler için uzun zamandır CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş zikrediliyor. Günbegün tartışılsa da özellikle CHP lideri Kılıçdaroğlu'nun adaylığı son dönemde öne çıkıyor.
Geçtiğimiz hafta İYİ Parti Ankara Milletvekili Halil İbrahim Oral, Kılıçdaroğlu'nun cumhurbaşkanı adayı olması hâlinde mezhebi aidiyetinin toplumun %70'inde "çekince yaratacağına" ilişkin açıklamalarda bulunmuş, bu ifadeler tepki toplamış ve İYİ Parti lideri Meral Akşener sözler nedeniyle Kılıçdaroğlu'dan özür dilemişti.
Gazeteci Levent Gültekin Diken'de kaleme aldığı 21 Mayıs tarihli "Kılıçdaroğlu aday olursa…" başlıklı yazısında bu konuda değerlendirmelerde bulunuyor. Gültekin belirli kişilerin, Kılıçdaroğlu'nun mezhebi nedeniyle aday olmasını "risk" olarak değerlendirdiğini ancak bunu "Alevi biri cumhurbaşkanı olamaz" düşüncesinden ziyade bu düşüncenin yaratacağı tahribattan kaçınmak amacıyla durumu riske atmamak için uyarıda bulunulduğunu ifade ediyor. Gültekin ayrıca "İktidarın seçimi bir mezhep yarışına dönüştürmesinin toplumda bir karşılığı olmaz" diyenlerin de mevcut olduğuna dikkat çekerek "Umarım yoktur, umarım Türkiye bu hastalıklı anlayıştan bir an önce kurtulur." diyor.
Halil İbrahim Oral'ın ifadelerini bu hassasiyetle söyleyip söylemediğini bilemeyiz; ancak bu konuda farklı bir perspektif de bulunduğunu belirtmekte fayda var.
Öte yandan Sözcü Yazarı Aytunç Erkin, geçtiğimiz günlerde kaleme aldığı yazısında 6 partinin çalışmalarında uzlaştıkları mutabakat metnine dikkat çekerek metne göre Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin 7 yıl olarak düzenleneceğinin, yalnızca 1 kez seçileceğinin ve görevinin sona ermesinin ardından aktif siyasette görev almayacağının altını çiziyor. Erkin, "Şimdi bu metin üzerinden okuma yaparsak, 2023 seçimlerinde aday olacak kişi yalnızca bir dönem için seçilecek. Görevi sona erdikten sonra da aktif siyasette yer almayacak. Peki durum bu kadar açıkken…Akıl yürütelim: Ekrem İmamoğlu, Mansur Yavaş veya Meral Akşener'den biri aday gösterilir/seçilirse ve bu anlaşmaya uyarsa, görev süreleri bittikten sonra siyaseti bırakmaları gerekmiyor mu? Peki bu üç isim de siyaseti bırakmak ister mi?" sorusunu soruyor.
Gezici Aratırma'nın anketinde de katılımcıların %72,5'i "Hangi lider başkanlık sistemindeki gücü bırakarak demokratik parlamenter sisteme geçmeyi sağlar?" sorusuna Kılıçdaroğlu yanıtını veriyor. Diğer liderlerin oranları oldukça düşük kalıyor.
Öte yandan Yavaş ve İmamoğlu'nun da adaylık için ısrarla isimlerinin zikredildiğini unutmamak gerekiyor. Millet İttifakı'nın altı parti ittifakıyla ortak aday çıkarıp çıkarmayacağı da soru işaretinin bulunduğu konulardan bir diğeri. Siyasi çevrelerin bir kısmı da adayın mümkün olan son dakikaya kadar açıklanmayacağını ve Kılıçdaroğlu'nun ismini bilerek öne koyduğunu düşünüyor. Gazete Duvar yazarı Nergis Demirkaya bu duruma ilişkin "Muhalefet partilerinin iş birliği sürecine bakılırsa, bugüne kadar dört toplantı yapan altılı masanın turu bitmeden bu konu ele alınmayacak. Cumhurbaşkanı adayı konusunun en erken ağustos ayında ele alınması, o zaman da bir isimden çok aday belirleme sürecindeki mekanizmanın, anketler ve açıklama takviminin konuşulması bekleniyor." diyor.
• Uluslararası Af Örgütü'nün hazırladığı "Herkes her an ölebilir" başlıklı raporda Rusya'nın Ukrayna'nın Harkiv kentinde uluslararası anlaşmalarla yasaklanan misket bombası kullanarak savaş suçu işlediği belirtildi. BBC de kentte beş ayrı yerleşim bölgesinde yürüttüğü araştırmayla misket bombası kullanımını doğruladı.

BBC
• Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), raporunda dünyadaki nükleer başlık sayısının 12 bin 705 olduğunu açıkladı. Bu silahların %90'ının Rusya ve ABD'ye ait olduğu, bu ülkelerin yanı sıra Birleşik Krallık, Fransa, Çin, Hindistan, Pakistan, İsrail ve Kuzey Kore'nin de nükleer başlık, taşıyıcı sistemler ve üretim tesislerinin modernizasyonu için kapsamlı ve masraflı programlar yürüttüğü ifade edildi.

- Raporda, nükleer silah kullanım riskinin Soğuk Savaş'tan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı ve o dönemden sonra ilk kez nükleer silahların sayılarının artacağı bir döneme girildiği tespitleri yapıldı.
• Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel fiyat gelişmeleriyle ilgili raporunda ülkelerin yurt içi fiyatların yükselmesine izin verip dar gelirli kesimleri koruyacak adımlar atması gerektiğini savundu. Fiyatları düşürmeye çalışmanın bütçeler için maliyetli olduğu belirtilen raporda "özellikle gıda güvenliğinin bir endişe kaynağı olduğu durumlarda, temel gıda maddelerine uygun fiyatlı erişimin sağlanmasına öncelik verilmeli ve ihracat kısıtlamalarından kaçınılmalı” denildi.
- Vergi indirimleri ve devlet yardımları yerine düşük gelir gruplarına doğrudan nakit transferleri yapılması ya da başka hedefli araçlar kullanılması önerildi. Yüksek enerji fiyatlarının enerjinin daha verimli kullanımını ve yenilenebilir enerji yatırımlarını, yüksek gıda fiyatlarının da daha fazla tarımsal üretimi teşvik etmesi talep edildi.
- Gıda krizi: Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün raporu, dünyada çiftçilerin girdi masraflarının enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Ukrayna'daki savaş sebebiyle rekor seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Geçtiğimiz yıla oranla %22,8 daha yüksek olan maliyetlerin bu yıl dünyada gıda ithalatı için ödenen meblağı %3 yükselterek 1,8 trilyon dolara çıkartacağı, gıda ithal eden ülkelerin gıda güvenliği konusunda sorun yaşayabileceği belirtildi.

Getty Images
• Birleşmiş Milletler, "İsrail'in Filistin topraklarındaki işgali ve Filistin halkına karşı ayrımcılığı devam ettirmesinin bölgede istikrasızlığın ve çatışmanın temel nedeni olduğu" tespiti yapılan bir rapor yayımladı. İsrail'in işlediği zorla yerinden etme, şiddet kullanma, ev yıkma ve işgali yerleşim bölgeleriyle genişletme gibi suçların cezasız kalmasının Filistin halkının öfkesini artırdığı belirtilen raporda işgalin sona erdirilmesinin "hayati önemde" olduğu ancak yeterli olmadığı vurgulandı. "Adaletsizliklerin tersine çevrilmesi" talep edildi.

AFP
- İsrail'den tepki: İsrail Dışişleri Bakanlığı, BM'nin raporu hazırlayan ilgili komisyonunu "cadı avı yapmakla ve "aşırı İsrail karşıtı önyargı ile hareket etmekle suçladı.
• Fransa merkezli danışmanlık şirketi Capgemini'nin raporu, geçen yıl dünyadaki dolar milyonerlerinin sayısının arttığın ve 22 buçuk milyona ulaştığını gösterdi. Rapor, zenginlerin varlıklarının önceki yıla kıyasla %8 artarak 86 trilyon dolar ile rekor düzeye çıktığını ortaya koydu.

Getty Images
• Almanya'nın iç istihbarat birimi BfV'nin yayımladığı 2021 raporu, terör örgütü PKK'nın yıl boyunca ülkede bağış kampanyası adı altında 16 milyon 700 bin avro topladığını ortaya koydu. Örgütün Avrupa genelinde topladığı paranın 30 milyon avro olduğu tahmin edilirken bu paranın Türkiye'de terörün finansmanı için kullanıldığı ifade edildi. Raporda, PKK'nın Almanya'da 14 bin 500 üyesi bulunduğu ve ülkedeki Türk hedeflerine yönelik eylem tehdidinin sürdüğü belirtildi.

AA
• Irkçılığa ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu, Avrupa'da Müslümanlara yönelik önyargı, ayrımcılık, hoşgörüsüzlük, korku ve şiddete karşı uyarıda bulundu. Müslümanların sakal, başörtüsü ya da isimleri sebebiyle ayrımcılığa uğradığına işaret eden kuruluş, bu durumun toplumda bölünme yarattığını dile getirdi. Komisyon, hükümetleri Müslümanlara karşı ırkçılık konusunda daha hızlı hareket etmeye çağırdı.

AA
• Veri analizi şirketi Polimetre’nin “2018 Genel Seçim İttifak Analizi” çalışmasını kamuoyuyla paylaştı.
- 2018’deki son genel seçimde yurtdışı oylar nedeniyle AK Parti’nin 5 milletvekili kazandığı, MHP’de değişiklik olmadığı, CHP ve HDP’nin 1’er, İYİ Parti’nin ise 3 milletvekili kaybettiği görüldü.
- Millet İttifakı kurulmasaydı AK Parti ve MHP’nin toplam 33, HDP’nin 2 fazla sayıda vekili olacağı, CHP’nin 26, İYİ Parti’nin 9 vekil kaybedeceği tespit edildi.
- 2018 Seçimleri öncesinde değişen seçim yasası sebebiyle Cumhur İttifakı’nın 16, HDP’nin 6 milletvekili kaybettiği, Millet İttifakı’nın ise 22 milletvekili kazandığı görüldü.
- Cumhur İttifakı için en iyi senaryonun kendilerinin ittifak yapıp diğer partilerin seçime tek başlarına girdiği senaryo olduğu, bu durumda 33 vekil fazla çıkartacakları sonucuna varıldı. Cumhur İttifakı için en kötü, Millet İttifakı için en iyi senaryonun ise HDP ve Millet İttifakı’nın beraber hareket etmesi olduğu görüldü. Bu durumdaysa Cumhur İttifakı’nın 13 vekil kaybedeceği, 9 koltuğun HDP, 4 koltuğun CHP ve İYİ Parti tarafından alınacağı hesaplandı.
- Millet İttifakı için en iyi senaryonun ise Cumhur İttifakı dışındaki partilerin seçime tek başlarına katıldıkları durum olduğu, bu modelde CHP’nin 26, İYİ Parti’nin 9 vekil kaybedeceği tespit edildi.
• İş Sağlığı ve İşçi Meclisi Güvenliği'nin raporu, yılın ilk beş ayında 646 işçinin iş cinayetinde öldüğünü ortaya koydu.

- Çocuk işçiliği: Suna-İnan Kıraç Vakfı çatısı altındaki Suna'nın Kızları'nın "Türkiye'de Kız Çocuklarının Eğitimi: Engeller, Müdahaleler ve Olanaklar" raporunda ise derinleşen yoksulluğun çocuk işçiliği çocukların karşı karşıya olduğu en büyük risk faktörlerinden biri haline getirdiği vurgulandı. Raporda, geçim sıkıntısı arttıkça kız çocuklarının da erkek çocukları gibi çocuk işçiliğinden etkilendiği ve eğitime erişmekte zorlandığı belirtildi.
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun verilerine göre 2021'de faturasını ödeyemediği için doğal gazı kesilen abone sayısı önceki yıla oranla %42 artarak 1 milyon 279 bin 990'a ulaştı. Bu verilere göre her 15 aboneden birinin doğal gazı kesildi.
• TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, fay hattı üzerine kurulu 18 kentte yaşanması muhtemel depremlerin sonuçlarına ilişkin raporlar hazırladı. İlgili tüm siyasetçi ve bürokratlarla raporları paylaşan kurum, hiçbir merciden yanıt gelmediğini duyurdu.

Getty Images




