🏦 Üç merkez bankası kararı

^{Küresel piyasalarda son durum ve haftalık değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.}

•  BIST 100 endeksi haftayı 114,4 milyar TL ortalama hacim ve %5,16 kayıpla 11.116 puan seviyesinden tamamladı.

• Ayrıntılar: Fon krizi ve MSCI'nin Türkiye endekslerine ilişkin kararının ardından haftaya satış baskısıyla başlayan endeks, Pazartesi günü yaşadığı kaybın ardından Salı günü gelen tepki alımlarıyla 11.800 seviyelerini test etmiş olsa da, Çarşamba günü satışların yeniden hızlanmasıyla 11.500’lere çekildi. Perşembe ve Cuma günü satışların devam etmesiyle 10.707 puana kadar inerek haftanın en düşük seviyesini gören endeks, bu noktadan bir miktar toparlanmış olsa da haftayı kayıpla bitirdi ve kayıp serisini altıncı haftaya çıkardı. 
• Kazanç-kayıp: Endeks son bir aylık dönemde %16,11 kayıp yaşarken, son bir yıllık kazanç %4,80 seviyesinde bulunuyor.
• Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından haftayı en yüksek kazançla kapatanlar sırasıyla %3,31 kazanç yaşayan Aksa Akrilik (AKSA), %1,99 kazanç yaşayan Halk Bankası (HALKB) ve yine %1,99 kazanç yaşayan Sabancı Holding (SAHOL) payları oldu. 
• Sektörler: BIST Malî Endeksi (XUMAL) haftayı %6,64 kayıpla tamamlarken, BIST Sanayi Endeksi (XUSIN) %8,47, BIST Hizmetler Endeksi (XUHIZ) ise %5,53 kayıp yaşadı.

•  Fon soruşturmasında 15 kişi daha tutuklandı: Fon soruşturması kapsamında Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik’in eski Genel Müdürü Taha Çakmak ile İnan Altınbaş’ın da aralarında bulunduğu 15 kişi tutuklanırken, yedi kişi adli kontrolle serbest bırakıldı; son kararla birlikte soruşturmadaki tutuklu sayısı 114’e yükseldi.

• Ayrıca: Sabah’tan Abdurrahman Şimşek’in savcılık kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, borsa ve fon piyasalarındaki manipülasyon iddialarına ilişkin soruşturmada 24 kişi toplam 9 milyar TL geri ödeme yaptı.

• Öte yandan: Eski AK Parti milletvekili Ertan Aydın, ev hapsi ve yurt dışına çıkış yasağıyla serbest bırakılmasına savcılığın itiraz etmesi üzerine Ankara’da yeniden gözaltına alındı.

•  Norveç Varlık Fonu, fon krizinden mağdur olduğunu açıkladı: Norveç Varlık Fonu'nu yöneten Norges Bank Investment Management (NBIM), Türkiye'de yaşanan yatırım fonu krizinden zarar gördüklerini belirterek, ülkedeki hisse senedi yatırımlarını ve birlikte çalıştıkları dış portföy yönetim şirketlerini incelemeye aldıklarını açıkladı.

•  Sektörel enflasyon beklentileri: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından düzenlenen sektörel enflasyon anketine göre Ekim ayında hanehalkının 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi 1,85 puan azalışla %43,75’e, reel sektörün beklentisi 0,70 puan azalışla %31,80’e gerilerken, piyasa katılımcılarının beklentisi 0,19 puan artışla %23,89’a yükseldi.

•  GSS borçlarına düzenleme: Ekonomim’in haberine göre yaklaşık 1 milyon kişinin Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesi için TBMM’ye sunulacak torba kanun teklifine düzenleme eklenmesi planlanıyor. 

• Ayrıntılar: Habere göre prim borçlarını ödeyemeyenlerin borçlarının, 10 yıllık zaman aşımı süresi dikkate alınarak silinmesi öngörülüyor.

•  Beyin göçü oranı veri setinin zirvesinde: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranının 2025’te %2,2’ye yükselerek veri setinin başlangıcı olan 2015’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştığını açıkladı.

• Ayrıntılar: TÜİK verilerine göre 2025 yılında lisans programları arasında en yüksek beyin göçü oranı %13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik alanında görülürken, bu bölümü %13 ile işletme mühendisliği, %11 ile matematik mühendisliği ve %10,9 ile elektronik mühendisliği izledi. Mezunların en fazla göç ettiği ülkeler ise Almanya, ABD, Birleşik Krallık, Hollanda ve Kanada oldu. 

•  Bitkisel üretim tahminleri: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yılın ikinci bitkisel üretim tahmininde 2026 yılında tahıl üretiminin yıllık bazda %30,9 artışla 44,8 milyon tona, meyve, içecek ve baharat bitkileri üretiminin %60,8 artışla 31,5 milyon tona ulaşmasını, sebze üretiminin ise %0,8 azalarak 33 milyon tona gerilemesini beklediğini açıkladı.

• Ayrıca: Buğday üretiminin %37,9 artışla 24,8 milyon tona, arpa üretiminin %66,7 artışla 10 milyon tona çıkacağı tahmin edilirken, mısır üretiminin %4,7 azalışla 8,1 milyon tona düşmesi öngörüldü. Ayçiçeğinde %21,8 artışla 2,4 milyon ton, patateste ise %3,1 düşüşle 6,2 milyon ton üretim bekleniyor.

•  Rusya ile dizel mutabakatı: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar,  Rusya ile Türkiye'ye dizel yakıt tedariki konusunda genel bir mutabakata varıldığını ifade ederek, “Şirketlerin bunu teyit etmesi gerekiyor, ancak bu konuda bir mutabakatımız var" açıklamasında bulundu. 

• Arka plan: Türkiye'nin 2025 yılında dizel ithalatının %85'ini yaptığı Rusya, Temmuz ayında rafineri saldırıları nedeniyle dizel ihracatını yasaklamıştı. Ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Trump tarafından yapılan geçici anlaşmanın ardından ihracat yasağı Ekim ayından itibaren sınırlı biçimde kaldırıldı. 

•  ABD tüketici güveninde 5 ayın en düşüğü: ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi Ekim ayında bir önceki aya kıyasla 0,1 puan azalışla 48,0 seviyesine gerileyerek son 5 ayın en düşük seviyesini kaydetti. 

• Ayrıntılar: Alt endeksler arasından tüketicilerin mevcut ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerini ölçen mevcut ekonomik durum endeksi 4,2 puan düşüşle 46,7’ye gerilerken, geleceğe ilişkin tüketici beklenti endeksi ise 2,5 puan artışla 48,8’e yükseldi.

•  Trump Kanada vergilerinin kapsamını değiştirdi: ABD Başkanı Donald Trump, imzaladığı kararnameyle Kanada'dan ithal edilen belirli ürünlere uygulanan %50 oranındaki ek gümrük vergilerinin kapsamını değiştirdi; 30 Ekim'de yürürlüğe girecek düzenlemeyle bazı tarım ve sanayi ürünleri vergi kapsamından çıkarılırken, çeşitli tüketim ve sanayi mallarına %50 ek vergi getirildi.

• Arka plan: Karar, Maine eyaletinin Cumhuriyetçi Senatörü Susan Collins'in ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile görüşerek, seçim öncesinde Kanada'dan ithal edilen tarım ekipmanları ve ambalaj malzemelerine yönelik tarifelerin kaldırılmasını istemesinin ardından alındı. 

•  Fransa'da tahvil faizi 24 yılın zirvesinde: Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi, %5 seviyesini aşarak Temmuz 2002'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. 

• Ayrıca: Fransız tahvilleri ile aynı vadeli Alman tahvilleri arasındaki getiri farkı 177 baz puana kadar çıkarak Avro Bölgesi borç krizinin yaşandığı 2011'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. 
• Bir adım geriden: Fransa'nın kamu borcu 2026'nın ikinci çeyreğinde 3 trilyon 595 milyar EUR'a, kamu borcunun millî gelire oranı ise %119'a yükselmişti. Hükümet, İran savaşının etkileri ve yaz aylarında yaşanan kuraklık nedeniyle 2026 bütçe açığı tahminini millî gelirin %5'inden %5,4'üne çıkarmıştı. 

Kripto dünyasını Garanti BBVA Kripto ile keşfedin. 

Tüm kripto varlık işlemleriniz için kolay ve hızlı arayüzü, sürekli zenginleşen kripto varlık portföyüyle Garanti BBVA Kripto sizleri bekliyor.

Garanti BBVA Kripto mobil uygulaması üzerinden Basit Al / Sat ve Gelişmiş Al/Sat seçeneklerinden size en uygun deneyimi seçerek dilediğiniz an kolayca işlemlerinizi yapmaya başlayabilir; ihtiyacınız olan her an 7/24 canlı destek hizmetinden yararlanabilirsiniz. Üstelik, piyasa yapıcı TL limit emirleriniz yıl sonuna kadar komisyonsuz!

Kripto işlemlerinizi Garanti BBVA Kripto ile kolayca yönetin, içiniz rahat olsun.

Garanti BBVA Kripto’yu keşfetmek ve detaylı bilgi almak için tıklayın.