PİYASALAR & EKONOMİ
İŞ DÜNYASI & FİNANS
POLİTİKA‎ |‎ TÜRKİYE
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
POLİTİKA‎ |‎ DÜNYA
TEKNOLOJİ & GİRİŞİM
SPOR
GÜNÜN HİKAYESİ
AYRILMADAN ÖNCE

Uydu kentler, Ukrayna'ya ziyaretler

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa ve Anadolu yakasında 500 bin konutluk uydu kentler planlandıklarını açıkladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ilk kez Ukrayna’daki Herson ve Luhansk bölgelerini ziyaret etti.
19 Nisan - Girişim Savaşçısı
Girişim Savaşçısı ile birlikte

Harekete geçme zamanı: Girişim Savaşçısı İntibak Eğitimi

Hangi girişimcilik profiline daha yatkınsınız? Sizin için en uygun girişimcilik projesini ve iş fikrini nasıl tespit edebilirsiniz?

Daha fazlasını öğren →

TRT Haber

TRT Haber

Aposto Altı Otuz | 19 Nisan Çarşamba - Uydu kentler, Ukrayna’ya ziyaretler

Aposto Gündem

Aposto Altı Otuz | 19 Nisan Çarşamba - Uydu kentler, Ukrayna’ya ziyaretler

19 Nisan Çarşamba sabahından herkese günaydın. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa ve Anadolu yakasında 500 bin konutluk uydu kentler planlandıklarını açıkladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, işgalin başlamasından bu yana ilk kez Ukrayna'daki Herson ve Luhansk bölgelerini ziyaret etti. TÜİK, İstatistiklerle Çocuk 2022 Raporu'nu yayımladı, verilerde çocuk işçiliğin artması dikkat çekti. 

İyi okumalar…

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

PİYASALAR & EKONOMİ

• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz işlemlerine kısıtlama getirdi. Buna göre, bankalar müşterileri için piyasadan saat 13.00’e kadar döviz alabilecek. Kararı sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla duyuran Başkent Üniversitesi Uluslararası Finans ve Bankacılık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şenol Babuşcu, TCMB’nin ayrıca müşterilere bankanın satabileceği toplam döviz miktarına günlük limit getirdiğini belirtti.

  • Çin ekonomisi, Covid-19 kısıtlamaları sonrası yeniden açılmayla birlikte ilk çeyrekte beklentileri aşarak bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,5 büyüme kaydetti. Ekonomistler ülke ekonomisinin bu çeyrekte %4 büyümesini bekliyorlardı. Çin Ulusal İstatistik Bürosu tarafından açıklanan diğer Mart ayı verilerinde, perakende satışlar da piyasa tahminlerini aştı ve yıllık bazda %10,6 arttı. 
  • Öte yandan: Ülkede sanayi üretimi ise hızlandı ancak piyasa beklentilerinin kıl payı altında kaldı. Sanayi üretimi Mart 2023'te bir önceki yıla göre %3,9 artarken beklentiler göstergenin %4,0 yükselmesi yönündeydi.

• Türkiye Ekonomi Politikalarını Araştırma Vakfı (TEPAV), yayımladığı raporda 6 Şubat’ta yaşanan depremler sonrası bölgede sigortalı çalışan sayısının yıllık bazda 465 bin 695 (%26,8), aylık bazda ise 614 bin 272 (%32,5) oranında düştüğünü belirtti. İstihdam İzleme Bülteni’nde yer verilen rapora göre, Kahramanmaraş 113 bin 330 (%68,1), Hatay ise 111 bin 344 (%57,9) çalışan kaybı ile istihdamı en fazla daralan iki il oldu.

• Almanya'da yatırımcı güveni küresel bankacılık sektöründe yaşanan son çalkantılar ve yüksek enflasyon endişeleriyle kötüleşti. Ekonomik düşünce kuruluşu ZEW'in hazırladığı iş dünyası güven endeksi Nisan'da beklenmedik şekilde 4,1’e düştü. Uzmanların tahminleri, Mart’ta 13 değerini alan endeksin 15,6'ya yükselmesi yönündeydi.

• Birleşik Krallık’ta işsizlik oranı, Şubat ayında 0,1 puan artışla %3,8'e yükseldi. Ulusal İstatistik Ofisi'nden (ONS) yapılan açıklamada, ülkede toplam işsiz sayısının 1 milyon 292 bin seviyesinde olduğu bildirildi.

  • Dahası: Toplam ücret artışı Aralık-Şubat döneminde yıllık bazda %5,9 olurken, reel ücretler %3,0 oranında gerileyerek Şubat-Nisan 2009 çeyreğinden bu yana en büyük düşüşü kaydetti.

• İki günlük resmî ziyaret kapsamında Hindistan'da bulunan Rusya Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, Avrasya Ekonomik Komisyonu ile Hindistan arasında serbest ticaret anlaşmasını tamamlamak için görüşmeleri artırmayı planladıklarını bildirdi.

İŞ DÜNYASI & FİNANS

• E&Y, ABD'deki işgücünde 3 bin pozisyon kapatacağını açıkladı. Şirket ayrıca, denetim ve danışmanlık birimlerini iki ayrı şirket olarak ayırmaya yönelik planından vazgeçtiğini de duyurdu. Bundan önce, şirketin rakiplerinden de benzer açıklamalar gelmiş, Accenture, küresel işgücünün %2,5'ine denk gelen 19 bin kişiyi işten çıkarırken, McKinsey de çalışanlarının %3'ünü oluşturan 1.400 pozisyonu kapatacağını duyurmuştu.

• Mondelēz International Türkiye markası Kent, bayram döneminde %10’u deprem bölgesinden olmak üzere 7 bin kişilik ek istihdam ve 15 bin 850 ton şeker üretimi planlıyor.

  • Ek bilgi: Marka, bayram dönemleri için üreteceği 15 bin 850 tonluk şeker üretiminin şeker bayramı dönemi için planladığı 13 bin tonluk üretimini tamamladı.

• Enka iştiraki Entrade Gmbh’in Técnicas Reunidas ve FCC ile oluşturduğu konsorsiyum Almanya’daki Stade nehir limanında inşa edilecek LNG Yeniden Gazlaştırma Terminali için EPC sözleşmesi imzaladı.

  • Önemli detay: Bedeli 1 milyar avro olan sözleşmede Entrade’nin payı %25 olacak.

• Samsung'un, cihazlarında varsayılan arama motoru olarak kullandığı Google'ı, Microsoft'un arama motoru Bing ile değiştirmeyi düşündüğünü açıklamasından sonra Alphabet'in hisselerinin düşüşe geçtiği kaydedildi. Şirketin, Nasdaq borsasında işlem gören hisseleri %4'e yakın değer kaybetti.

• ABD'nin büyük bankalarından Goldman Sachs'ın net karı, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 azalırken, Bank of America'nın net karı aynı dönemde yüzde 15 arttı.

• ABD'nin büyük bankalarından Goldman Sachs'ın net karı, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 azalırken, Bank of America'nın net karı aynı dönemde yüzde 15 arttı.

• Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Joe Biden’ın 2030’a kadar tüm yeni araç satışlarının %50’sini elektrikli hale getirmeyi hedeflediği aktarıldı. Elektrikli araçlara geçişin desteklenmesi için yeni özel ve kamu sektörü yatırımları yapılacağı açıklandı. 

  • Bununla beraber: Açıklamada, aralarında Blink Charging, Ulusal Otomobil Satıcıları Derneği, Pacific Gas & Electric, Uber ve Zipcar’ın da bulunduğu şirketler ve kar amacı gütmeyen kuruluşların elektrikli araç filolarını genişletmek, tüketici eğitimini artırmak ve elektrikli araç şarjının kullanılabilirliğini artırmak için yeni taahhütlerde bulunduğu da kaydedildi.

• JPMorgan Chase stratejisti Marko Kolanovic, ABD teknoloji hisselerinin aşırı alım bölgesinde göründüğünü, sektörün düşen tahvil getirilerinden fayda sağlamalarının muhtemel olmadığını söyledi. Kolanovic, yaptığı açıklamada:

"Teknoloji sektöründe, karlı olmayan parçaların endeksin üzerinde performans gösteremeyeceklerini savunuyoruz, kaliteli, iyi nakit akışı olan parçalar için daha pozitif duruş içindeyiz" Teknoloji hisselerinde kısa pozisyon alınmasını savunmuyoruz ve hala sektörün geçen yıldan daha iyi işlem göreceğini düşünüyoruz. Ancak teknoloji sektöründeki yukarı hareketin gerildiğini düşünüyoruz." dedi.

POLİTİKA‎ |‎ TÜRKİYE

• Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa ve Anadolu yakasında 500 bin konutluk uydu kentler planlandıklarını açıkladı. İstanbul'da acilen dönüştürülmesi gereken 1,5 milyon konut olduğunu dile getiren Erdoğan, "Avrupa ve Anadolu yakasında 500 bin konutluk uydu kentler planlıyoruz. Bu çerçevede kentsel dönüşüm kredilerinin limitlerini 600 binden 1 milyon 250 bin liraya çıkardık" dedi.

  • Bununla birlikte: Erdoğan "Bayramın ilk günü kentsel dönüşüme ivme katacak yeni bir müjdeyi milletimizle paylaşacağız" dedi.
  • Öte yandan: Erdoğan, Kılıçdaroğlu’na "Bay Bay Kemal Londra'dan ne kadar para aldın da geldin? Emperyalistlerin Truva Atı. Bay Bay Kemal, çıkmış her zamanki iğrenç üslubuyla bize antiemperyalizm dersi vermeye çalışıyor" diye seslendi.
  • Dahası: Erdoğan ayrıca, DEVA Partisi lideri Babacan için de "Bu kardeşiniz, Başbakan olduğunda, Davos'ta IMF Başkanı ile görüşme yapıyoruz. Şu anda masada olan birisi daha vardı. O zaman ekonomi ile ilgileniyordu. IMF başkanına dedim ki Türkiye'yi ben yönetirim ben. Yanımızda olan kimdi, bebecan... Şimdi atıyor tutuyor. Vah zavallı." dedi.

• TÜİK, 2022 yılının İstatistiklerle Çocuk raporunu yayımladı, verilere göre Türkiye'de nüfusun 22 milyon 578 bin 378'i çocuklardan oluşuyor. Türkiye nüfusu 2022 yılı sonu itibarıyla 85 milyon 279 bin 553 kişi iken, nüfusun %26,5'i çocuklardan oluştu.

  • Çocuk işçiliği arttı: Hanehalkı İşgücü Araştırması 2022 yılı sonuçlarına göre, 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı %18,7 oldu. Bu oran 2021 yılında 16,4'tü. İşgücüne katılma oranı erkek çocuklar için %27,0 kız çocuklar için %10,0 olduğu görüldü.

• Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Millet İttifakı cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu'nun 300 milyar dolar temiz yatırım getireceği vaadine ilişkin, "Şimdi de '300 milyar dolar getireceğiz' diyor, nasıl gelecek? 300 milyar dolarlık bir fonun gelmesi için çok ama çok özel bir ikramı olması lazım. Bu bunun Türkçesi tefeciliktir" ifadelerini kullandı.

  • Öte yandan: Seçimlerin bir “beka meselesi” olduğunu vurgulayan Nebati, Türkiye Ekonomi Modeli kapsamında alınan tedbirler ve konulan hedeflere ilişkin yaptığı değerlendirmede ise ortaya konulan hedeflerin büyük bir kısmına ulaşıldığını belirtti. Nebati, temel gıda maddelerinde fiyatların aşağı yönlü bir seyir izlediğini belirterek, mayıs ayı itibarıyla da düşüşlerin hızlanacağını belirtti.

• Millet İttifakı cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 300 milyar dolar söylemine ilişkin "300 milyar dolar tefecilerin parası değil. Temiz para, helal para yatırım için gelecek, tefeciler gelmeyecek buraya. Yüksek faiz vereceğiz diye değil. Gelecekler helalinden yatırım yapacaklar, üretim yapacaklar, istihdam yaratacaklar. Alışmışlar tefecilere para vermeye sanıyorlar biz tefecilerin peşinde koşuyoruz" açıklamasında bulundu.

• Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Memleket Partisi lideri Muharrem İnce'nin HDP'yle ilgili "PKK'lılarla anlaşma yapmam" sözlerine ilişkin, "Siyaset ilkeler üzerinden yapılmayınca bu tür savrulmalar normaldir. Kendisine bu sözleri yakıştıramıyorum. Muharrem Hoca çok ayıp ediyor, bu yakışıksız sözler seçimden sonra da üstüne yapışıp kalacak. Üç beş oy uğruna milyonlarca HDP’liyi aşağılamaya, incitmeye kimsenin hakkı yok" değerlendirmesinde bulundu.

• Büyük Birlik Partisi lideri Mustafa Destici, Türkiye İşçi Partisi (TİP) lideri Erkan Baş hakkında söylediği “Tito artığı” sözleri hakkında yaptığı açıklamada “Ben hiçbir Boşnak, Makedonyalı, Arnavut, Kosovalı, Karadağlı, Batı Trakyalı ya da Bulgaristan’daki Türkleri incitmek istemem. Onlar zaten ödemesi gereken bedeli ödemişler, canlarını vermişler, topraklarını vermemişler. Orada hâlâ Türklük ve İslam adına nöbet tutuyorlar. Eğer ağzımdan da yanlış bir şey çıkmışsa onlardan özür dilerim, özür dilemekten hiç çekinmem" dedi.

• 14 ay önce kuruluş dilekçesini veren, “Ebedi yurdumun üstünde tüten en son ocak” sloganını kullanan Ocak Partisi, İçişleri Bakanlığı tarafından “alındı belgesi” verilmediği için seçimlere katılamadığını açıkladı. Partinin Başkanvekili Gökhan Güngör, İçişleri Bakanlığı'nın Anayasal suç işlediğini söyledi.

• TİP Hatay Milletvekili adayı Can Atalay, eski Hatay Valisi Rahmi Doğan ve Hatay İl Sağlık Müdürü Mustafa Hambolat hakkında suç duyurusunda bulundu. ANKA’nın haberine göre; iletilen dilekçede Kahramanmaraş merkezli depremlerde İskenderun Devlet Hastanesi’nin yıkılması sonucu en az 76 kişinin ölmesi nedeniyle Rahmi Doğan ve Mustafa Hambolat hakkında yakalama kararı çıkartılması talep edildi.

• Habertürk yazarı Sevilay Yılman, Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş'ın kendisini aradığını belirterek "Hatay Havalimanı 17 Mayıs’a kadar kapanmış. Nedenini bilmiyorlar. Ve başkan yazımı doğruluyor. Şu an en az 500 bin seçmenimiz yok diyor." ifadelerini kullandı. Yılman "Bu Millet İttifakı'nın da aleyhine diyor" dedi.

  • Ne olmuştu? 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde büyük hasar alan Hatay Havalimanı, Ankara Büyükşehir Belediyesi ekiplerince onarılmıştı. Ancak onarım işlemlerinin uçakların yolculu şekilde inmesine engel teşkil ettiği belirtilmişti. Pistin yeniden onarımı için mayıs ayı işaret edilirken kente 17 Mayıs’a kadar olan gidiş uçuşları durdurulmuştu.

• Arnavutluk Yüksek Mahkemesi, kripto para borsası Thodex kurucusu Faruk Fatih Özer’in 3 Mayıs’a kadar Türkiye’ye iadesini onayladı. Yaklaşık 391 bin kişinin işlem yaptığı Thodex’in kurucusu Özer’in 2 milyar dolarlık kripto parayla Tayland’a kaçtığı iddia edilmiş, Özer hakkında Interpol tarafından kırmızı bülten çıkarılmıştı.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Harekete geçme zamanı: Girişim Savaşçısı İntibak Eğitimi 

Hangi girişimcilik profiline daha yatkınsınız?
Sizin için en uygun girişimcilik projesini ve iş fikrini nasıl tespit edebilirsiniz?

Girişimcilik rutinleriniz nasıl olmalı?
Hayat amacınızı nasıl keşfeder, bunu bir sosyal mesele ile kesiştirerek kazanan ve kazandıran bir girişimcilik projesine nasıl dönüştürürsünüz?

Tüm bu sorulara kapsamlı yanıtlar almak ve haritanızı oluşturarak yeni nesil girişimcilikte yola koyulmak için Girişim Savaşçısı İntibak Eğitimi’ne davetlisiniz.

Nedir? Dünyanın ilk disiplinlerarası girişimcilik eğitimlerinden biri olarak kabul gören Girişim Savaşçısı, küresel çapta bir girişimciye dönüşebilmek için yapılması gerekenleri bir haftaya yayılan Girişim Savaşçısı İntibak Eğitimi ile aktarıyor. 18-55 yaş aralığındaki girişimci adayları için toplam 40 saat süren eğitim; 50 ders, dokuz özel uygulama ve özel networking etkinlinliğini kapsıyor. 

Neden önemli? 

Yeni dönemin girişimcilik dinamikleriyle tanışma fırsatı sunan eğitimde kendi geleceğinizi tasarlarken nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenecek, yeni nesil bir girişimciye ve lidere dönüşebilmek üzere yol haritanızı belirleyebileceksiniz. 

Eğitimin sonunda kendi girişimcilik rutinlerinizi oluşturabilecek, iş fikirleri ve problemleri disiplinlerarası şekilde değerlendirebileceksiniz. Bir projeyi hayata geçirmeye başlayabilecek ve networking buluşması sayesinde meraklı ve yenilikçi girişimcilerle tanışarak yepyeni bir çevreye adım atabileceksiniz. 

Nerede ve ne zaman? Online sınıfta canlı şekilde gerçekleşecek eğitim için en yakın tarihler 29 Nisan - 5 Mayıs veya 3 - 9 Haziran. 

Girişim Savaşçısı İntibak Eğitimi’yle paralel bir okuma yapmak için Alfa Yayınları’ından rafa çıkan Girişim Savaşçılığı Perspektifi kitabını inceleyebilir, eğitime başvurmak ve detaylı bilgi almak için ise bu bağlantıyı kullanabilirsiniz. 

POLİTİKA‎ |‎ DÜNYA

• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, işgalin başlamasından bu yana ilk kez Ukrayna’daki Herson ve Luhansk bölgelerini ziyaret etti. Kremlin'den yapılan açıklamada ziyaretin zamanına ilişkin bilgi verilmedi. Putin, 18 Mart’ta Mariupol kentine gitmişti.

  • Tepki: Ukrayna Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mykhailo Podolyak, Putin’in ziyaretini “Toplu cinayetlerin yazarının, işgal altındaki harap olmuş bölgelerde kölelerinin işlediği suçların son kez tadını çıkardığı özel turu” ifadeleriyle nitelendirdi.
  • Bununla birlikte: G7 Dışişleri Bakanları, Japonya'nın dönem başkanlığında bir araya geldi. Görüşmenin ardından yapılan açıklamada Rusya'ya karşı uygulanan yaptırımların önemi vurgulanarak yaptırımların ve ülkeye yönelik askerî yardımların önlenmesine ilişkin iş birliğinin artırılacağı vurgulandı. Açıklamada Rusya’nın nükleer söylemine ilişkin de “biyolojik veya nükleer silah kullanırsa ciddi sonuçlarla karşılaşacaktır" denildi.

• Avrupa Parlamentosu (AP) Kosova pasaportu sahipleri için AB'ye vizesiz seyahat imkanı tanınması kararını onayladı. Böylece Batı Balkanlar bölgesinin tümü, AB'nin vizesiz seyahat bölgesi Schengen ile vize muafiyeti kapsamına alındı.

• Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, dün Suriye'nin başkenti Şam'a gitti. Söz konusu ziyaret, Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad'ın 12 Nisan’da, Suriye’de başlayan iç savaştan 12 yıl sonra Suudi Arabistan'a yaptığı ilk resmî ziyaretin ardından geldi.

• ABD'de Ohio Eyalet Başsavcılığı, 2022 yılında polisin açtığı ateşte 46 kurşunun vücuduna isabet etmesiyle yaşamını yitiren Jayland Walker'ın ölümüne ilişkin davada jurinin 8 polisi “suçsuz” bulduğunu açıkladı. Konuya ilişkin açıklamada Walker'ın polisin dur emrine uymadığı, aracından çıkıp kaçtıktan sonra elini beline götürerek polis memurlarına silah çekecek algısı oluşturduğu ve ilk ateş açanın Walker olduğu iddia edildi.

  • Ne olmuştu? Akron Polis Departmanı'na göre, Haziran 2022'de Jayland Walker, polis tarafından trafik ihlali nedeniyle durdurulmuş, kovalamacada polislerin silahından çıkan 90'dan fazla kurşundan 46'sı Walker’a isabet ederek ölümüne sebep olmuştu. Ailenin avukatı Bobby DiCello, hastaneye kaldırıldığında Walker'ın ellerinin arkadan kelepçelenmiş olduğunu kaydetmişti. Siyah gencin vurulması kentte büyük tepki toplamıştı.

• Tunus'ta Nahda Hareketi Lideri ve eski Meclis Başkanı Raşid el-Gannuşi'nin geçtiğimiz gün evine düzenlenen operasyonda gözaltına alındı. AFP’nin haberine göre; partinin ülke genelindeki bütün büroları kapatıldı, buradaki toplantı ve faaliyetler yasaklandı.

  • Öte yandan: Avrupa Birliği (AB) yönetimi, Tunus’taki gelişmeleri endişeyle izlediklerini bildirdi. Gözaltı işlemine yönelik resmî bilginin beklendiği kaydedilen açıklamada, adil yargılama ve savunma hakkına saygı gösterilmesine önem verilmesi çağrısı yapıldı.
  • İddia: Gannuşi, cumartesi günü, "Nahda'sız, siyasal İslam'sız, sol olmayan veya başka bir bileşeni eksik olan Tunus, bir iç savaş projesidir" açıklamasında bulunmuş, ayrıca “darbeyi kutlayanların aşırılıkçı ve terörist olduğunu” söylemişti. Tunus medyası İçişleri Bakanlığı'na dayandırdığı haberlerde Gannuşi'nin bu açıklaması nedeniye gözaltına alındığını aktardı.

• Yunanistan ana muhalefet partisi Radikal Sol İttifak (SYRIZA) Avrupa Parlamentosu Milletvekili Aleksis Georgulis'in, dün, hakkında çıkan taciz iddiaları üzerine partisinden istifa ettiği bildirildi.

TEKNOLOJİ & GİRİŞİM

• Rekabet Kurumu, dijital pazarları rekabet hukuku açısından incelediği "Dijital Dönüşümün Rekabet Hukukuna Yansımaları" isimli çalışma metnini yayımladı. Açıklamada, internet kullanımındaki artış ve teknolojik gelişmelerin hızının, tüm dünyada teşebbüslerin iş yapma modellerini ve çalışma prensiplerini derinden etkilediğine değinildi. Bu değişimin tüketicilerin üzerindeki olası etkilere ek olarak, yatırımların, inovasyon güdüsünün ve dijital pazarların rekabetçi yapısının da olumsuz etkilenme riskini doğurduğuna dikkat çekildi.

• Ürün yenileme merkezlerinin, cep telefonu ve tabletten sonra artık kullanılmış bilgisayar, akıllı saat, oyun konsolu ve modemleri de yenileyerek satışa sunabileceği açıklandı. Resmî Gazete'de yayımlanan, yenilenmiş ürünlerin satışı hakkında yönetmelikte değişiklikler öngören Ticaret Bakanlığı tebliğine göre, yenileme merkezleri, ilgili standarda göre alınmış hizmet yeri yeterlilik belgesine sahip olması şartı ile ayrıca yenileme yetki belgesi almasına gerek olmaksızın belirtilen tüm ürünler için yenileme yapabilecek.

• Apple, Hindistanda ilk perakende satış mağazasını açtı. Apple'ın üst yöneticisi Tim Cook’un da katıldığı açılışa, vintage Apple t-shirtleri giyen, saçını Apple'ın logosu şeklinde kazıtmış bir sürü genç katıldı. Perşembe günü Mumbai’de Apple'ın ikinci mağazasının açılışı gerçekleşecek.

• Apple, Apple Card kullanıcılarının Daily Cash kazançlarını büyütebilmeleri için Goldman Sachs'ten mevduat hesabı açma özelliği getirdi. Bu hesapların yıllık faiz getirisinin %4,15 olduğu ve hesabın açılması için herhangi bir ücret ödenmediği ya da minimum depozito gerekleri bulunmadığı kaydedildi. Wallet uygulamasından açılabilen hesaplara Apple Card'ın kullanımıyla kazanılan Daily Cash'lerin otomatik transfer edildiği belirtildi.

• 2023 Sony Fotoğrafçılık Ödülleri'nin kazananları arasında yer alan Alman sanatçı Boris Eldagsen, fotoğrafının yapay zeka ürünü olduğunu açıkladı. Yaptığının ukalaca olduğunu bildiğini belirten ve ödülü reddeden Eldagsen, "Pseudomnesia: The Electrician" adlı eserle yarışmaya katılma gerekçesinin, fotoğrafçılığın geleceği hakkında bir tartışma ortamı yaratmak olduğunu söyledi. Ödül komitesi yetkilileri ise Eldagsen’in kendilerini, yapay zekanın fotoğraftaki etkisi konusunda yanılttığını belirtti.

• Bir süredir yapay zeka yarışına dahil olmak üzere çalışmalar yürüttüğü bilinen Elon Musk, "TruthGPT" isimli bir yapay zeka platformu başlatacağını açıkladı. TruthGPT'yi "evrenin doğasını anlamaya çalışan maksimum doğruyu arayan bir yapay zeka" olarak tanımlayan Musk, "insanları yok etme olasılığı düşük" olan "güvenliğe giden en iyi yol" olacağını söylediği TruthGPT'nin Microsoft ve Google'ın hizmetlerine üçüncü bir alternatif olacağını ifade etti.

• Elon Musk, henüz yayımlanmamış olan konuk olduğu bir programda, devlete ait bazı kurum ve kuruluşların Twitter'daki verilere erişmek içim tam yetkiye sahip olduklarını öne sürdü. Musk'ın bu son derece ciddi iddiası, hükümetlerin doğrudan mesajlar (DM) da dahil olmak üzere kullanıcıların pek çok verisine erişebildiği anlamına geliyor.

SPOR

•🏆 UEFA’nın 14 Mayıs’ta Türkiye’de gerçekleşecek olan seçimlerle ilgili herhangi bir huzursuzluğun yaşanması ihtimaline karşı Şampiyonlar Ligi finalinin yer değişikliğine dair acil durum planları yaptığı öne sürüldü

🏆 UEFA’nın 14 Mayıs’ta Türkiye’de gerçekleşecek olan seçimlerle ilgili herhangi bir huzursuzluğun yaşanması ihtimaline karşı Şampiyonlar Ligi finalinin yer değişikliğine dair acil durum planları yaptığı öne sürüldü.

🎽 Boston Maratonu'nu erkeklerde Kenya’dan Evans Chebet, kadınlarda ise Kenya’dan Hellen Obiri kazandı. Chebet, yarışı 2 saat 5 dakika 54 saniyede tamamladı, Obiri de 2 saat 21 dakika 38 saniyelik zamanıyla ilk sırayı aldı.

🏋🏻‍♀️ 2023 Avrupa Halter Şampiyonası'nın 3. gününde millî sporcular 3 madalya kazandı.

  • Detaylar: Kaan Kahriman koparmada gümüş madalya, silkmede bronz madalya kazandı; Ferdi Hardal silkmede gümüş madalyanın sahibi olurken koparmada Avrupa 4'üncüsü oldu. Böylelikle millî takım adına madalya sayısı 3 altın, 4 gümüş, 1 bronz olmak üzere 8'e yükseldi.

🎾 2023 Sırbistan Açık Tenis Turnuvası, Bosna Hersek'in Banja Luka kentinde başladı. Turnuvanın ilk gününde Luca Van Assche, Stan Wawrinka'yla yaptığı mucdaleyi galibiyetle tamamladı.

GÜNÜN HİKAYESİ

Sudan’da neler oluyor?

Sudan’ın başkenti Hartum ve çeşitli şehirlerinde 15 Nisan Cumartesi günü Sudan Silahlı Kuvvetleri (Ordu) ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında çıkan anlaşmazlığın çatışmaya dönüşmesi sonucu en az 270 kişi hayatını kaybetti, 1800 kişi yaralandı.

Sudan’da neler oluyor?

Sudan’ın başkenti Hartum ve çeşitli şehirlerinde 15 Nisan Cumartesi günü Sudan Silahlı Kuvvetleri (Ordu) ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında çıkan anlaşmazlığın çatışmaya dönüşmesi sonucu en az 270 kişi hayatını kaybetti, 1800 kişi yaralandı. 

Dahası: Hartum’da hastanelere de sıçrayan çatışmalar sonucu Sudanlı Doktorlar Merkez Komitesi 12’den fazla hastanenin zorla kapatıldığını açıkladı. Sokaklardaki çatışmalar, Hartum’da yaşayanları elektriksiz ve susuz şekilde evlerinde bıraktı. İki rakip grubun önemli altyapıları kontrol etme isteği, havalimanlarının ve uçakların hedef alınmasıyla sonuçlanarak ülkeye giriş çıkışları zorlaştırdı. 

Neden? Ordu ile HDK arasında "HDK'nın tamamen orduya katılmasını" öngören askerî güvenlik reformu konusunda son birkaç aydır anlaşmazlık yaşanıyordu. Anlaşmazlık geçtiğimiz hafta silahlı çatışmaya dönüştü. 

Neler yaşandı? AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Sudan'daki AB Büyükelçisi'nin konutunda saldırıya uğradığını ve saldırganların üniformalarının HDK birliklerine ait olduğunu açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, ABD diplomatik konvoyuna ateş açıldığını ve ilk bulguların HDK birliklerinin olaya karıştığını gösterdiğini açıkladı. Blinken, taraflarla ayrı ayrı görüşerek insani yardımın ulaştırılması, Sudanlı ailelerin yeniden bir araya getirilmesi ve uluslararası toplumun Hartum'daki varlığının güvence altına alınmasına izin vermek için ateşkes çağrısında bulundu.

24 saatlik ateşkes: HDK Komutanı Dagalu, Blinken’a ek olarak birçok ulusun ateşkes çağrısında bulunması sonucu ateşkes ilan ettiklerini sosyal medyadan yaptığı "HDK, sivillerin güvenli geçişi ve yaralıların tahliyesini sağlamak için 24 saatlik ateşkesi onayladığını yeniden teyit ediyor" paylaşımıyla duyurdu.

Öte yandan: Ordudan yapılan açıklamada ise, "Arabulucular ve uluslararası toplumla bir ateşkes konusunda herhangi bir koordinasyondan haberdar değiliz. İsyancıların 24 saatlik ateşkes ilan etmesi, saatler içinde alacağı ezici yenilgiyi örtmeyi amaçlıyor" ifadelerine yer verildi; ancak bir süre sonra yapılan açıklamada 24 saatlik ateşkes uygulamasına saat 18.00’dan itibaren başlayacakları duyuruldu.

Arka plan: Aralık 2018’de hayat pahalılığı nedeniyle başlayan gösteriler ülke genelinde rejim karşıtı eylemlere dönüşmüştü. 2019’da ordu yönetime el koyarak 30 yıllık Ömer el-Beşir iktidarını sonlandırmış, Anayasal Bildiri Anlaşması’nın imzalanmasıyla asker-sivil ortaklığındaki ilk geçiş dönemi başlamıştı. Ekim 2021’de ise ordu hükümeti feshedip Başbakan Abdullah Hamduk’u gözaltına almıştı. Teknokrat bir hükümet kurması için görevi iade edilen Hamduk, 2022’de siyasi krizin çözülememesi nedeniyle istifa etmişti. 

Nisan 2023’te ise asker ve sivil arasında “çerçeve anlaşma” imzalanmasına rağmen ordu ve HDK arasında anlaşma sağlanamaması nedeniyle nihai anlaşmanın imzalanması ertelenmişti. HDK’nin, ülkenin kuzeyindeki ve ordunun askerî hava üssünün bulunduğu Meravi şehrine çok büyük bir birlik sevk etmesine karşın ordu, "HDK'nin bu açılımları ve güçlerini yeniden konumlandırması, orduya bağlı kuvvetlerin görev ve çalışma sistemi ile çelişmekte olup açık bir hukuk ihlalidir. Bunların devamı, bölünme ve gerilime hatta kaçınılmaz olarak ülkedeki güvenliğin bozulmasına yol açabilecek. Tehlike sinyalini vermeliyiz” açıklamasını yapmıştı. Ordu sözcüsü Nebil Abdullah, bu durumun bir darbe girişimi olduğunu belirtmişti, daha sonra yapılan bir açıklamada ise HDK "milisleri"nin subay ve askerleri arasında silah bırakanlarını affeden bir kararname yayınladığı kaydedilmişti.

Geniş açı: 2019’da Ömer el-Beşir’in iktidardan devrilmesiyle diğer Afrika ve Arap ülkelerinde de benzer hareketlere umut veren Sudan’ın demokratik bir hükümet sistemine geçiş hayali, 2021’de darbe girişimiyle sekteye uğratılmıştı. 2022’de hükümetin istifası ile yönetim de facto Sudan Silahlı Kuvvetleri Komutanı General Abdulfettah el-Burhan’ın elinde olmakla beraber paramiliter HDK Komutanı General Muhammed Hamdan Dagalu ile bir güç ayrımı var idi. 

Yıllardır Sudan’ın de facto lideri sayılan Sudan Silahlı Kuvvetleri Komutanı General Abdulfettah el-Burhan, 2019 öncesi el-Beşir ile yakın ilişkilerde olmasına rağmen hükümetin devrilmesi sonrası oluşan belirsizlik ortamında yükseliş göstermişti. 2019’da siviller ve asker arasında yapılan anlaşma sonrası demokrasiye geçişi gözetmesi için kurulan Egemenlik Konseyi’nin Başkanı olmuştu. 

General el-Burhan’ın rakibi, Hızlı Destek Kuvvetleri Komutanı General Muhammed Hamdan Dagalu, HDK paramiliter grubunun lideri. Darfur’da zamanında ayaklanmaları bastırması sonucu el-Beşir tarafından 2013’te HDK’nin başına atanmıştı. 2021 yılında el-Burhan ile beraber darbe girişiminde bulunmuş ve Sudan’ın ortak liderleri olmuşlardı. General Hamdan, aynı zamanda Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı.

Perspektif: Afrika’nın yüzey alanı en büyük üçüncü ülkesi ve 45 milyon nüfusa sahip Sudan, coğrafi açıdan stratejik bir konuma sahiptir. ABD, giderek demokratikleşmesi ile Sudan’ı, terörizme devlet desteği sağlayan ülkeler kategorisinden kaldırmıştı. Son aylarda Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği, Arap Birliği ve Avrupa Birliği iki general arasında anlaşılması ve demokratik sivil hükümete geçişin tamamlanması için Sudan’a delegeler göndermişti.

Şimdi ne olacak? Bununla beraber, ülkenin en şiddetli tarihe sahip ve birçok isyancı grup barındıran bölgesi Darfur’un bu çatışmalara çekilmesi bekleniyor. Bu bölgede, Rusya bağlantılı paramiliter Wagner Grubu’nun üssü olduğu düşünülüyor. Rusya’nın bu bağlantılar ile bölgedeki altın madenciliği operasyonlarında söz sahibi olmaya çalıştığı ve Rus savaş gemilerinin Kızıl Deniz’de Sudan limanlarına yanaşabilmesini istediği belirtiliyor.

Mısır’ın ise, 2011’de rejim karşıtı gösterilerle devrilen hükümetin yerine gelen ordu-destekli hükümeti nedeniyle komşu ülkesinde de kendisine benzer bir hükümet biçimi olmasını istediği için sivil hükümete geçişi engellemek istediği düşünülüyor. Diktatörlüğün stabilite için gerekli olduğunu düşünen Mısır, el-Burhan’ın müttefiki konumunda. 

HDK askerleri haftasonu Sudan’daki otuz Mısır askerini ve yedi savaş uçağını ele geçirmişti. Bununla ilgili Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, “Sudan'daki Mısır kuvvetlerinin hedefi yalnızca eğitim vermektir, taraflardan birinin lehine diğerinin aleyhine destek vermek değildir. Sudan'daki olaylar bir iç meseledir müdahale edilmemelidir” ifadelerini kullandı.

Hikâyeyi paylaşmak için:
AYRILMADAN ÖNCE

📬 Aposto’dan:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir