Türkiye'den Manşetler
Dünyadan Manşetler
Politika
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Piyasalar & Ekonomi

🗞️ Yirmi ayın zirvesi, bildiri gündemi

TÜİK'in verilerine göre üst üste altıncı ayında yükselen enflasyon, yirmi ayın zirvesine çıktı. Haftanın ilk gününde 104 amiralin bildirisinin yansımaları sürdü.
Miboso - 6 Nisan
Miboso Wellbeing ile birlikte

Daha Erdemli Bir Yaşam İçin 10 Evrensel İlke: Niyamalar ve Yamalar

Yoga, bedeni çalıştıran hareketlerin yanı sıra felsefî bir yaşam öğretisini içinde barındırır. Yaklaşık olarak bin yedi yüz yıl önce yaşadığına inanılan yoga felsefesinin babası olarak bilinen Patanjali’nin Yoga Sutra’larında geçen…

Daha fazlasını öğren →

🗞️ Yirmi ayın zirvesi, bildiri gündemi

6 abril

Aposto Gündem

6 abril

6 Nisan Salı sabahından herkese günaydın. Kombiyi hâlâ kapatmayanları, dışarı çıkarken yanlış giysiler tercih edenleri, "gölgeler hâlâ üşütüyor" diyenleri ve güneşe aldanan erik ağaçlarını sevgiyle selamlıyoruz. Bugün tam saatinde gelen kutularınızda olmayı diliyor ve dünkü aksaklık için özürlerimizi iletiyoruz.

  • Güne başlarken: Cazın bugününde türleri iç içe geçiren, birden çok kültürden beslenen; elektroniği, funk'ı, cazı, afrobeat'i harmanlayan bir Londra sahnesi var. Alfa Mist, Ezra Collective, KOKOROKO, Vels Trio ve diğerleri; Loewie Crepain isimli bir Spotify kullanıcısının Nu Jazz - London Scene listesinde bir araya geliyor.
Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

Türkiye'den Manşetler

• Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre tüketici fiyat endeksi 2021 Mart ayında bir önceki aya göre %1,08, bir önceki yılın aynı ayına göre %16,19 arttı. Böylece enflasyon, 2019 Temmuz ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

  • ENAGrup: Enflasyon Araştırma Grubu'nun açıkladığı verilere göre ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi'nde mart ayında %3,36 artış görüldü.

• 104 emekli amiralin yayımladığı bildiriye ilişkin dün bir değerlendirme toplantısı gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplantının ardından yaptığı açıklamada Montrö Anlaşması'nın "Ülkemize sağladığı kazanımları önemli görüyor, sözleşemeye bağlılığımızı sürdürüyoruz" ve "Milleti ve milletin seçtiği yönetimi tehdit etme cüretini gösterenlere hadlerini yine milletimizle göstereceğiz" ifadelerine yer verdi.

  • Bir adım geriden: 104 emekli amiralin cumartesi gecesi yayımladığı "Montrö Sözleşmesi'nin tartışmaya açılması endişe ile karşılanmaktadır" ifadelerine yer verilen bildirisi hükümetten ve muhalefetten tepkiyle karşılanmıştı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının açtığı soruşturma kapsamında dün 10 kişi gözaltına alındı, 4 kişiye de 3 gün içinde Emniyet'e gelmeleri yönünde tebligat yapıldı. Öte yandan CHP Sözcüsü Faik Öztrak, partisinin MYK toplantısının ardından gerçekleştirdiği açıklamada "Türkiye'de darbe olmasın istiyorsanız emekli amirallerden değil sarıklı amirallerden çekineceksiniz. ...Amirallerin gözaltına alınmasını anlamakta güçlük çekiyoruz." ifadelerine yer verdi. Konu hakkında yaşananlara ilişkin ayrıntılı bir özeti bugünkü Politika kanalımızda okuyabilirsiniz.

• Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz; Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum'un Twitter hesabından paylaştığı "Kanal İstanbul'u yapacağız! Şimdi her zamankinden daha çok inanıyoruz." başlıklı açıklamada geçen "Türkiye'nin tüm projelerine itiraz eden takozcu odalar ve birlikler" ifadesine "TMMOB olarak bizim defalarca dile getirdiğimiz endişe ve uyarılarımız hakkında hiçbir cevabı bulunmayan Çevre Bakanı, dün yayınladığı bildiri ile Birliğimizi ve bağlı odalarımızı “projeye takoz olmakla” suçlamıştır. Anayasa’nın 135. Maddesi’nde belirtilen kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından biri olan Birliğimizi hedef alan bu suçlama ve kullandığı yakışıksız ifadeler nedeniyle Çevre Bakanı Murat Kurum’u kınıyoruz." açıklamasıyla yanıt verdi. 

• Anadolu Ajansı'nda yer alan habere göre Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 553 milyon kullanıcısının verilerinin düşük seviye hacker'ların yer aldığı forumunda ücretsiz olarak paylaşıldığı belirtilen Facebook hakkında inceleme başlattı. Söz konusu veriler içinde Türkiye'den 19,6 milyon kişinin verilerinin yer aldığı belirtilmişti.

Dünyadan Manşetler

• Güney Kore merkezli tüketici elektroniği üreticisi LG; elektrikli araç parçaları, bağlı cihazlar, akıllı ev, robotik, yapay zekâ teknolojileri ve kurumsal çözümler gibi alanlara yönelmek için akıllı telefon birimini kapatacağını duyurdu. Şirket; bölgeye göre bir süre daha hizmet desteği ya da yazılım güncellemeleri sunacağını ve istihdamla ilgili ayrıntıların yerel düzeyde belirleneceğini açıkladı. Şirket, sürecin 31 Temmuz'da sona ermesini planlıyor.

• ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, katıldığı bir etkinlikte "çok uluslu şirketlerin vergilendirilmesinde küresel ekonominin daha eşit bir oyun alanına dayalı olarak gelişmesini, inovasyonu, büyümeyi ve refahı teşvik etmesini sağlamak için küresel bir asgari vergi kullanılabileceğini" söyledi. Bu, G20 ülkelerine ve diğer ülkelere bu konuda ABD'nin çalışmalarına katılmaları yönünde bir çağrı olarak yorumlandı.

  • Bir adım geriden: ABD Başkanı Joe Biden'ın ayrıntılarını geçtiğimiz haftalarda paylaştığı 2 trilyon doları aşan altyapı yatırımları planının finansmanının, ülkede kurumlar vergisinin %21'den %28'e çıkarılmasıyla sağlanması öngörülüyordu. Bu hamlenin, dünya genelinde kurumlar vergisi oranlarının sürekli azalması eğiliminden çıkmayı sağlayacağı ve ABD'nin çok taraflı müzakerelerle küresel bir minimum vergi oranı üzerinde anlaşmaya varmak istediği vurgulanıyordu.

• Video oyunu, elektronik alet ve oyun ürünleri satıcısı GameStop'ın hisseleri, şirketin 1 milyar dolarlık hisse satmayı planladığını açıklamasının ardından %12 düştü. Şirket; sosyal haber sitesi Reddit üzerinde bir araya gelen bir grup küçük yatırımcının yaptığı yüklü miktarda yatırımla bir yükseliş yaşamıştı.

• Rusya ve Ukrayna sınırında iki ülke arasında yaşanan gerginlik, hafta sonu 5 yaşındaki bir çocuğun ölümüyle yükseldi. Tarafların birbirini suçladığı olayın ardından Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell Twitter hesabından Ukrayna'ya "tereddütsüz destek" verdiklerini ifade etti. Rusya ve Ukrayna arasında yaşanan gerginliğe ilişkin ayrıntıları perşembe günü yayımlanacak bültenimizde okuyabilirsiniz.

  • Ayrıca Reuters'ta yer alan bir haberde; internet sitesinde yayımlanan bir dokümanın, görev süresi 2024'te bitecek Rusya Devlet Başkanı Putin'in iki dönem daha aday olmasının önünü açan yasayı onayladığını gösterdiği belirtildi.

• Japonya merkezli otomobil üreticisi Subaru, küresel çip kıtlığı sebebiyle Yajima fabrikasında üretime geçici olarak ara vereceğini duyurdu. Öte yandan Güney Kore merkezli Hyundai'ın da Asan tesisinde üretimi durdurabileceği belirtildi. Çip krizinden etkilenen diğer şirketler arasında Ford, Honda, General Motors, Volkswagen; Türkiye'den de Oyak Renault, Tofaş, Ford Otosan yer alıyor.

• Ürdün'de "dış güçlerle birlikte ülkenin güvenliğini hedef alan birtakım faaliyetlere karışmakla" suçlanan ve ev hapsinde tutulan eski Veliaht Prens Hamza bin Hüseyin; sosyal medyada yayımlanan yeni ses kaydında "evden çıkmama, sosyal paylaşımda bulunmama ve aile dışında insanlarla iletişim kurmama yönündeki talimatlara uymayacağını" ifade etti.

  • Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ürdün Kralı II. Abdullah'la bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Dün de Dışişleri Bakanlığı "Kral II. Abdullah ve Ürdün Hükümeti ile dost ve kardeş Ürdün halkının huzur, refah ve esenliğine olan güçlü desteğimizi ifade ediyoruz," açıklamasını paylaşmıştı.

• Endonezya'da ve Doğu Timor'da meydana gelen toprak kayması ve sel felaketlerinde 100'ün üzerinde kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili taziye mesajı yayımladı.

Politika

Emekli amirallerin bildirisi

104 emekli amiralin imzaladığı "Montrö ve sarıklı amiral" konulu bildiri siyasetin gündeminde.

Emekli amirallerin bildirisi

104 emekli amiralin “son zamanlarda gerek Kanal İstanbul, gerekse uluslararası antlaşmaların iptali yetkisi kapsamında Montrö Sözleşmesi'nin tartışmaya açılması endişe ile karşılanmaktadır. Montrö, Türkiye'nin herhangi bir savaşta, savaşan taraflardan birinin yanında istemeden savaşa girmesini önleyen bir sözleşmedir”, “TSK ve Deniz Kuvvetlerimizi Atatürk'ün çizdiği çağdaş rotadan uzaklaşmış gösterme çabalarını kınıyor ve tüm varlığımızla karşı çıkıyoruz” gibi ifadelere yer verilen bir bildiri yayımlaması siyasetin gündemine oturdu.

  • Bir adım geriden: Geçtiğimiz haftalarda TBMM Başkanı Mustafa Şentop'un “Cumhurbaşkanı’nın teknik olarak Montrö’yü feshedebileceğini” söylemesinin yanı sıra üniformalı ve sarıklı bir amiralin namaz kıldığı görüntüler yayımlanmıştı.

  • Soruşturma: Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, bildiri hakkında "devletin egemenliğine, birliğine ve Anayasa düzenine karşı suçları” düzenleyen TCK’nın 316. maddesi kapsamında soruşturma başlattı. Aralarında hükümetin Doğu Akdeniz politikasının temelini oluşturan “Mavi Vatan” doktrininin önde gelenlerinden, FETÖ kumpası Balyoz davasında hapis yatan emekli Amiral Cem Gürdeniz’in de olduğu 10 imzacı gözaltına alındı ve evleri arandı. Yaşları daha ileri 4 kişi ifadeye çağrıldı. Soruşturmada bildirinin hazırlanma sürecinden, yayımlanan son içeriğinden, yayımlanacağı tarih ve saatten haberdar olup olmadıklarının sorulacağı, muvazzaf subaylarla bağlantıların araştırılacağı ve yeni gözaltılar olabileceği öğrenildi. Bildiriye imza atan emekli askerlerin lojman ve koruma hakları iptal edildi.

  • Diğer bildiriler: Daha önce 126 emekli büyükelçi “Kanal İstanbul’un Montrö’yü tartışmaya açacağını” ifade eden bir bildiri yayımlamıştı. Dün, bildiride ismi yer alan eski MHP milletvekili Ertuğrul Kumcuoğlu partisinden kesin ihraç talebiyle disipline sevk edildi. Ayrıca 1976-1984 yılları arasında Deniz Lisesi ve Deniz Harp Okulu’nda eğitim almış "Deniz Aslanları” adlı bir grup da “çeşitli tarikat ve cemaat faaliyetlerine alenen ve resmi üniforma ile katılma cüreti gösteren Silahlı Kuvvetler personelinin görüntüleri kaygı verici gelişmelerdir” cümlelerinin kullanıldığı bir bildiri yayımlamıştı. Bildiride imzacı olarak gösterilen 10'dan fazla isim ise imzacı olmadığını açıkladı. Öte yandan, dün de 96 eski milletvekili “Kişi ya da kurumların ülke çıkarları söz konusu olduğunda, görüş açıklamalarından daha doğal ne olabilir? Darbecilik suçlamalarını kınıyoruz. Montrö Sözleşmesi’nin tartışılmaya açılmasını doğru bulmuyoruz.” ifadelerine yer verilen bir bildiri paylaştı.

  • Erdoğan’ın açıklaması: Bildiriyi “art niyetli, ifade özgürlüğü kapsamının dışında ve darbe imalı” olarak tanımlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “milletin seçtiği yönetimi tehdit etme cüretini gösterenlere hadlerinin yine milletimizle gösterileceğini”, “sarıklı amiralin münferit bir olay olduğunu ve sıcak bakmadıklarını”, “Montrö’den çıkmak gibi bir niyet olmadığını, Kanal İstanbul’un Türkiye’yi Montrö'deki sınırlamaların dışında tamamen kendi egemenliğinde bir alternatife kavuşturacağını” söyledi. “İhtiyaç ortaya çıkarsa, ülkemizi daha iyisine kavuşturmak üzere her sözleşmenin gözden geçirilebileceğini” ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “işin merkezinde olan” CHP’yi “demokrasiden yana tavır almaya” çağırdı ve tartışmanın “sivil anayasaya geçişin ispatı” olduğunu vurguladı.

  • Tepkiler: Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar “bildirinin demokrasiye zarar vereceğini, askerî personelin motivasyonunu olumsuz etkileyeceğini, düşmanları sevindireceğini” söyledi. Bildirinin darbe çağrıştırdığını söyleyen pek çok hükümet üyesi çok sert tepki gösterirken 910 dernek, 408 vakıf, 27 üniversite, 114 oda, 550 sendika ve 46 federasyon bildiriye ilişkin suç duyurusunda bulundu. MHP lideri Devlet Bahçeli de “muhtıra tarzındaki bildiriye imza atan vesayetçi amirallerin rütbelerinin sökülmesi” çağrısı yaptı. Öte yandan, Bahçeli’nin 2004’te 313 generale "siyasi iktidarı uyarmaları" için mektup yazdığı haberi yeniden gündem oldu.

  • Muhalefetten tepkiler: CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu "Bu sahte gündemler tutmaz. Halkımızın tek gerçek gündemi sofrasıdır" açıklamasında bulunmuş, İYİ Parti lideri Meral Akşener, pazar günü bildiriyi “zevzeklik” olarak tanımlarken ekonomik sorunların konuşulması gerektiğini, iktidara bildirinin “üzerinde tepinme” şansı doğduğunu söylemişti. Akşener dün ise “şekil olarak yanlış bulduğu” bildiriye imza atanlar hakkında verilen gözaltı kararlarını eleştirdi ve “muhalefete hakaret eden kamu görevlilerinin zevzekliklerinin de gözaltına alınarak soruşturulmasının takipçisi olacaklarını” belirtti. “Askerlerin siyasete yönelik hadsiz müdahaleleriyle dolu acı hafızanın depreştirilmemesi” çağrısı yapan DEVA Partisi lideri Ali Babacan hükümetin Kanal İstanbul tartışmasını lehine çevirmek için bu bildiriyi kullanabileceğini söyledi. Bildiriyi “kötü niyetli bir sorumsuzluk” olarak tanımlayan Gelecek Partisi lideri Ahmet Davutoğlu ise “Montrö konusunda Türkiye’nin ve Boğazların geleceğini riske edecek hiçbir adım atmama” çağrısı yaptı. Saadet Partisi lideri Temel Karamollaoğlu da bildiri yöntemini eleştirirken ifade özgürlüğü hatırlatması yaptı.

  • İddia: Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı, “6 Şubat’ta yayımlanan ve askeriyedeki tayin ve terfilerde Milli Savunma Bakanlığı’nı yetkili kılan kararnamenin ulusalcı subaylarda tasfiye paniği yarattığını, emekli amirallerin muvazzaf askerler tarafından dolduruşa getirildiğini”, konunun Montrö’yle ilgisi olmadığını iddia etti.

  • NATO’culuk tartışması: Her ne kadar Vatan Partisi lideri Doğu Perinçek “bildirinin Atlantik kaynaklı olduğunu” söylese ve Sabah gazetesi yazarı Hilal Kaplan “NATO'culara geçit verilmeyeceğini” ifade etse de Birgün gazetesi hükümetin Montrö’ye yönelik tutumunu “Biden’a selam çakmak” olarak yorumladı. Cumhuriyet gazetesi de son haftalarda Rusya ile savaşın eşiğine gelen Ukrayna’ya açık ABD desteğini ve Montrö’nün ABD donanmasının boğazdan geçmesine engel olduğunu hatırlattı.
     
  • Ne olacak? Gazete Duvar yazarı Ümit Kıvanç, “bildirinin iktidara verebileceği esas zararın koalisyon ortakları arasında yaratacağı şüphe, tedirginlik ve güvensizlik ortamı” olabileceğini söylerken gazeteci Murat Yetkin, “Erdoğan’ın bildiriden çıkan mağdur söyleminin rüzgârıyla erken seçime gidebileceğini ya da muhalefeti susturacak yeni önlemlere başvurabileceğini” belirtti. Sabah yazarı Hasan Basri Yalçın ise “her türlü muhtıra denemesinin darbeci zihniyetin ve dış bağlantının göstergesi olduğunu, dış bağlantıyı yakında göreceğimizi” savundu.
Hikâyeyi paylaşmak için:
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Daha Erdemli Bir Yaşam İçin 10 Evrensel İlke: Niyamalar ve Yamalar
 

Yoga, bedeni çalıştıran hareketlerin yanı sıra felsefî bir yaşam öğretisini içinde barındırır. Yaklaşık olarak bin yedi yüz yıl önce yaşadığına inanılan yoga felsefesinin babası olarak bilinen Patanjali’nin Yoga Sutra’larında geçen Niyamalar ve Yamalar, doğru yaşam yolları ve ahlaki kodlar olarak tanımlanabilir. 5 adet Niyama ve 5 adet Yama, bolluk, bereket, mutluluk, barış, neşe ve özgürlük için gerekli olan iç ortamın nasıl yaratılacağına dair güçlü ilhamlar içerir. 

Niyama’lar kişisel davranışımıza yönelik kuralları yani kendimizle olan ilişkimizi güçlendirir:

  1. Saucha: Yaşamın her alanını temiz tutmak. Daha hafif, daha esnek ve daha canlı yaşamak için, içten dışa arınma, saflaşma ve temizlik de diyebiliriz. Yani düşüncenin saflığı, ilişkilerin saflığı, iletişimin saflığı, bedenin saflığı, anın saflığı, evimiz ve çevremizdeki saflık.
     
  2. Santosha: Hayatın akışına güvenmek için elimizde olanın farkına varmak, kim olduğumuzu kabul etmek, bulunduğumuz yerde teslimiyet halinde mutlu olmak ve bu halimizi onurlandırarak şükretmek. Bu şekilde “şartlara bağlanan mutluluğun” ve “FOMO”nun üstesinden gelebiliriz.
     
  3. Tapas: Öz disiplin ile gelen içsel ateş, kişinin bu hayattaki varoluşunu bulmasını sağlar. Düzenli meditasyon yapmak, yaptığımız işlerde sorumluluk almak ya da belki sadece yemememiz gereken gıdalardan uzaklaşmak.
     
  4. Svadhyaya: İç gözlem yani kendine dışarıdan bakabilmek olarak tanımlayabileceğimiz Svadhyaya çalışmaları kendini tanımanın önemli bir adımıdır. Ördüğümüz duvarları, ön yargılarımızı, korkularımızı, güvensizliklerimizi gerçekten anlarsak hayatımızın kontrolünü elimize alarak dönüşebiliriz.
     
  5. Ishwara Pranidhana: “Teslimiyet” olarak tanımlayabileceğimiz bu basamak hayata olan güveni anlatır. Duygu ve düşüncelerimizin sorumluluğunu alarak, yapabileceğimizin en iyisini yapmak ve elimizde olmayan konuları tamamen akışa bırakarak varoluşun ritmine teslim olmak hayattaki tatminliğimizi artırır ve huzur verir.
     

Yama’lar ahlaki, etik ve toplumsal kurallara vurgu yaparak sosyal sorumluluklarımızı tanımlar, çevremizle olan ilişkimizi güçlendirir:

  1. Ahimsa: Hem dış hem de iç dünyamızda barış, huzur, bolluk ve bereket içinde yaşayabilme sanatı olan ‘şiddetsizlik yasası’dır. Fiziksel şiddetsizlik, zihinsel şiddetsizlik, duygusal şiddetsizlik olarak yaşamın her alanına yayıldığında herkese barış ve huzur getirir. 
     
  2. Satya: Kendimizle ve çevremizdekilerle olan ilişkilerimizde kurduğumuz iç ve dış iletişimde dürüst olmayı, yalan söylememeyi anlatan “doğruluk yasası”dır.
     
  3. Asteya: Başka insanların hayatlarından, zamanlarından, emeklerinden, fikirlerinden, duygularından ve sahip oldukları maddiyattan çalmamak anlamında bütünsel olarak hem maddi hem de manevi anlamda “hırsızlık yapmama yasası”dır.
     
  4. Brahmacharya: Hayatın her alanında dengede olmayı anlatan "aşırıya kaçmamak, şehvete düşmemek yasası"dır.
     
  5. Aparigraha: Evrenin bolluk ve bereketini hayatımıza davet etmeyi amaç edinen “takıntılardan kurtulmak, biriktirmemek yasası”dır. Arzulardan, şehvetten, hırstan, ihtirastan, sahip olma, “bir gün lazım olur” duygusuyla biriktirme telaşından kurtulup, hayatın akışına güvenmemizi ve sade bir yaşam sürmeyi anlatır.
     

Küçük adımlarla büyük değişimler yaratabileceğimizi biliyoruz. Tıpkı Yoga öğretisinin kökleri olan Niyama ve Yama’lar gibi… Siz de bireyden başlayan bu bütünsel değişim yoluna adım atmak isterseniz, günlük hayatta kolayca uygulayabileceğiniz önerileri MİBOSO Wellbeing’in Instagram sayfasından takip edebilirsiniz.

Piyasalar & Ekonomi

SPAC dalgası mı, balonu mu?

SPAC'lerin olağanüstü halka arz patlaması ve hızlı yükselişi balon tartışmasını da beraberinde getirdi.


SPAC dalgası mı, balonu mu?

Pandeminin hayatımıza girmesiyle sermaye birikimine odaklanan piyasa ekonomisinin, GameStop çılgınlığından Bitcoin rallisine kadar birçok sıra dışı piyasa aktivitesine yönelmesiyle artan risk iştahının diğer göstergesi de özel amaçlı satın alma şirketlerine (special purpose acquisition company – SPAC) olan rağbet sayılabilir. Refinitiv'in bu hafta yayımlanan bir raporuna göre, piyasalardaki artan coşkunun fevkalede olduğu 2021'in ilk çeyreğinde; küresel birleşme ve satın alma faaliyeti, geçen yılın ilk çeyreğine göre %94 artışla 1,3 trilyon dolara ulaştı. 1980 ilk çeyreğinin ve milenyum başındaki dot-com patlamasının yüksek seviyelerini bile aşan bu rakamın yanı sıra basketbol yıldızı Shaquille O'Neal ve tenisçi Serena Williams gibi ünlü isimler de SPAC’lerin hızla popülerleşmesinde yardımcı oldu. Bu yılki halka arz piyasasının %70’ini oluşturan SPAC’lerin piyasada ulaştığı boyutlar, akıllara balon oluşup oluşmadığına dair soru işaretlerini getirdi. 

  • SPAC nedir? Salgınının ve sıfıra yakın faizlerin olduğu bu dönemde gösterdiği artışla dikkat çeken SPAC’ler, aslında 1980’li yıllarda ortaya çıktı ve “penny stock” olarak bilinen en düşük kaliteli hisse senetleriyle ilişkilendiriliyorlardı. "Açık çek şirketleri" olarak da bilinen SPAC'ler, herhangi bir ticari faaliyet göstermiyor ve sadece halka arzlarından elde ettikleri sermayeyle başka bir şirketi satın almak amacıyla kuruluyor. Halka arzından sonra yatırım yapacak bir şirket bulmak için genellikle iki yıl süresi olan SPAC’ler, bu süreçte doğru hedefi bulamazsa şirketi tasfiye ederek yatırımcılarına sermayelerini geri veriyor.

  • SPAC-21: 2020'de 175'ten fazla SPAC halka açıldı ve 65 milyar dolar sermaye topladı. 2021'e hızlı başlayan şirketler ise bir işlem gününde 5’ten fazla birleşme ve satın alma anlaşmaları yapıyor ve analistler bu akışın yakın zamanda durmasını beklemiyor. Uzman yatırımcı Bill Ackman’dan sporculara ve Colin Kaepernick ve Jay-Z gibi ünlülere kadar birçok isim SPAC şirketi kurdu. Bloomberg’e göre 31 Mart itibarıyla, tüm SPAC'leri satın almak yaklaşık 81,4 milyar dolara oluyor. Yakın zamanlarda teknoloji girişimleri için ortak çalışma alanları sunan WeWork, SPAC şirketi BowX Acquisition ile anlaşarak borçlar dâhil 9 milyar dolar değerlemeyle halka açılmayı kabul etti. Tesla’nın rakibi elektrikli otomobil üreticisi Lucid Motors, SPAC şirketi Churchill Capital IV Corp ile 24 milyar dolarlık bir birleşmede halka açılacağını; çevrim içi broker eToro, bankacı Betsy Cohen tarafından kurulan bir SPAC ile halka açılmak üzere 10 milyar dolarlık bir işlem yapacağını duyurdu. 2021, General Electric'in uçak kiralama işini İrlanda merkezli rakibi AerCap'e satmaya yönelik 30 milyar dolarlık anlaşması ve Canadian Pacific'in yaklaşık 29 milyar dolarlık bir anlaşmayla Kansas City Southern'ı devralması da dâhil olmak üzere bir dizi mega anlaşmanın sağlanmasıyla rekor başlangıca imza atmış oldu. Türkiye’de de SPAC dalgası, geçtiğimiz ay İstanbul Portföy'ün Pre-Ipo Girişim Sermayesi Yatırım Fonu'nun kuruluşuna Sermaye Piyasası Kurulu tarafından izin verilmesiyle başlamış oldu.

  • Balon: Latham&Watkins'deki M&A ortağı Farah O'Brien, piyasalardaki SPAC çılgınlığını "Umutsuzca bir ev bulmaya çalışan bir ton sermaye var ve piyasaların da dikkatli olduğunu söyleyemem.” şeklinde yorumluyor. Küresel özel sermaye anlaşması, geçen yılın aynı dönemine göre %116 artarak 2021’e güçlü başladı. Piyasalardaki bu ciddi artışın arka planı için UBS'ten Simona Maellare “Geçen yılın ilk yarısında birçok müşteri temkinli davrandı. Kaybedilen zamanı telafi etmeleri gerekiyor.” yorumunu yaparken hızlı şekilde yapılan bu anlaşmaların, anlaşma yapanların “en yüksek fiyatları ödemek zorunda kalmalarını” gerektirdiğini, hızlı şekilde yapılması için durum tespit raporlarının da hızlandırılması baskısını artırdığını belirtti. Ancak, "İkisini birleştirdiğinizde, patlayıcıdır. Çünkü, yüksek bir fiyat ödediğinizde, her şeyin plana göre gitmesi gerekiyor.” diyerek sonuçların ciddiyetini belirtti. Yatırım uzmanı Marc Cooper, faiz oranlarının %2 veya %3'ü aşması hâlinde "değerlemeler düşecek, para daha pahalı hâle gelecek ve bunların tümü birleşme ve satın almalar üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olacak" tahmininde bulunuyor.
     
  • SPAC balonu hakkındaki endişelerden biri ise piyasada sınırlı sayıda satın alınacak hedef şirket olmasına karşılık, bu şirketleri takip eden yüksek miktarda SPAC şirketi mevcut olması ve bu şirketlerin kurulmaya devam etmesi. SPAC'lerin artışı hakkında “Adı bilinen herkesin bir SPAC şirketi var” diyen William&Mary’nin Ekonomi Profesörü Peter Atwater, “SPAC şirketleri 2021’de on milyarlarca dolar elde ederken bu yıl görülen rakamlar 2020 yılına kıyasla %2,000’in üzerinde bir yükselişe işaret ediyor.” diye de ekliyor. Bu ciddi artışın, SPAC şirketlerini henüz olgunlaşmamış ve büyüme beklentilerini karşılayamayacak şirketleri satın almaya ya da kârsız anlaşmalar yapmaya itmesi sonucunu doğurabileceği tahmin ediliyor. Bu bağlamda, Deloitte’un SPAC uzmanı Will Braeutigam “bu kadar fazla SPAC sponsoru aynı şirkete yatırım yaparken orada olduğunu sandığınız yukarı yönlü değeri elde edemeyebilirsiniz” ifadelerini kullanıyor.

  • Regülasyon? The Financial Times’ın haberine göre ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), son zamanlarda oldukça gelişen finansal faaliyet alanının düzenleyici incelemesini yoğunlaştırdı ve özel amaçlı halka arz şirketlerinin listelenmesinde yer alan gruplara bilgi talepleri gönderdi. 8 ay önce, SEC Başkanı Jay Clayton, halka arz pazarına daha fazla rekabet getirdiği için SPAC şirketlerinden övgüyle bahsetmiş ancak genellikle bu şirketlerin %20 hissesini ücretsiz olarak alan SPAC sponsorlarının aldığı ücretler konusunda daha şeffaf olması gerektiğini de ifadelerine eklemişti. SEC'nin soru sormaya başlamasının "sürpriz olmadığını" söyleyen Linklaters ortağı Doug Davison ayrıca, "Bu durum, söz konusu işlemlerin artmasından kaynaklanan ticaretin ve yatırımcılara yönelik açıklamaların incelenmesinin de artmasını beklediğim yeni sürecin bir başlangıcıdır."
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir