Bu çağ kapana kısılmışlıkların çağı mı yoksa özgürlüklerin yeniden değerlendirildiği ışığı bol, gönlü temiz bir umut ışığı mı?
Sorumuz hayata ve onun ihtiyaçlarına göre değişse de bazen yaşanan bu dönüşüm, tahminimizden fazlasını getirirken beklediğimizden fazlasını da çekip alıyor. Soluduğumuz havanın kontrolünü elimizde bulundurmak ama boğazdaki müsilaja çözüm üretememek (!) galiba tam da bu özgürlük ve dönüşümün kapana kısılmış sonuçlarından biri.
Up: GoldRush
Antro: Fotoğrafçı Ed Freeman röportajı: "Ben konuları olduğu gibi fotoğraflamıyorum; olmalarını istediğim gibi fotoğraflıyorum."
Spell: Haşlanmış harikalar diyarı ve dünyanın sonu: Haruki Murakami
Dot: Özgürlük nerede temellenir?
Haftalık sanat ve kültür dozunu almak için bu e-postayı birincil klasörüne taşıyabilirsin.
Keyifli okumalar!
EZA
GoldRush
Araç ve sonuç

Črtomir Just, Slovenya’lı bir tasarımcı. Ljubljana Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra beş yıl profesyonel olarak 3D görseller tasarlamakla uğraşmış, yedi yıl grafik tasarımcılık yapmış, son birkaç yıldır da TRIK ismini verdiği stüdyosunda çalışıyor.

Kendisi özellikle dijital sanat, peyzaj mimarlığı, reklamcılık ve fotoğrafçılıkla ilgileniyor. Birçok dikkat çekici ve vurucu projesi olan sanatçı, ‘GoldRush’ isimli projesini açıklarken altının bir obsesyon olduğunu hatırlatmayı amaçlıyor. Altını nadide olma halinde çıkarıp; jelibon, sigara, fincan gibi sıradan nesne ve olağan durumların organik bir parçası gibi eklemliyor. Seçtiği altın tonunu canlı pembeyle harmanlayarak arka planda soluk mavi/yeşil renklerini kullanıyor. Bunun yanında dumanı sigaradan, kahveyi fincandan taşırarak onlara bir eylemsellik atfediyor.
Sanatçının çalışmalarını buradan inceleyebilirsin.
Fotoğrafçı Ed Freeman röportajı
"Ben konuları olduğu gibi fotoğraflamıyorum; olmalarını istediğim gibi fotoğraflıyorum."

Fotoğraf çekmeye ne zaman başladın?
On yaşından beri yani altmış yılı aşkın süredir fotoğraf çekiyorum. Fakat sadece 25 yıl önce fotoğrafçılığı ciddiye almaya başladım. Ondan önce, profesyonel hayatımı müzisyen ve yapımcı olarak sürdürüyordum.
İşinin senin için en özel yanı?
Ben fotoğraf çekmiyorum; ben fotoğraf yaratıyorum. Ben konuları olduğu gibi fotoğraflamıyorum; olmalarını istediğim gibi fotoğraflıyorum.

En zor yanı nedir?
Bilgisayar başında fotoğraf rötuşlarken çok fazla zaman harcıyorum.
Nasıl çalışıyorsun? Projelerini nasıl seçiyorsun?
Aslında, her gün çalışıyorum. Her zaman aynı anda yürütülen en az yarım düzine projem oluyor. Birçok fikrim var, kendimi tek düşünceyle sınırlandırmak çok zor.
Hayata bakışını iki cümleyle söyler misin?
Çok basit: Ben dünyanın barışçıl ve iyilik dolu olmasını istiyorum. Güzellik ve mutluluk içinde bir dünyanın hayalini kuruyorum ve sanatın bunu gerçekleştirebileceğine inanıyorum.
Freeman'ın çalışmalarına buradan erişebilirsin.
• Kafatasları, tek boynuzlu atlar ve rüyalardaki hayatlar…
Zihninin derinlerindeki o rengarenk dünyada kendi tutsaklığının çemberine sıkışmış, özgürlüğü kovalayan bir yaşam…
Murakami, modern edebiyatın konuşulan isimlerinden. Her kitabında yarattığı dünya ve hayal gücü ile okurlarını şaşkına çevirme adetini hiç bırakmayan yazar, “Haşlanmış Harikalar Diyarı ve Dünyanın Sonu” kitabında bu konuyu biraz abartmış sanıyorum. Benim bayıla bayıla okuduğum, metnin içindeki deryalarda boğulduğum bir romandı kendisi.

Murakami benim için aynı zamanda aşırılıkların ve olağandışılıkların da yazarı. Olağan dışına karşı karakterlerinin verdiğini sıradan tepkiler çoğu zaman gündelik hayatın rutini gibi yansıtılıyor kitapta. Ve düşününce kendisine sıklıkla hak vermişimdir.
Oldukça keyifli ve sürükleyici bir eser, Murakami’nin diğer yazdıklarına ek okunmalı, tartışılmalı derim.
Özgürlük nerede temellenir?
Sınırları aşmak…

Özgürlük tanımı bölgelere, kültürlere yaşam tarzlarına göre değişiklik gösterse de temelde benzer şeyler ifade eder. Tek fark kültürel ve siyasal açıdan toplumda yer etmiş olan değerler ya da öğretilerde gizlidir. Dünya tarihine bakıldığında savaşların çoğu belki de “özgürlük” amacıyla verilmiştir. Dolayısıyla taraflar dahilinde konuşacaksak herkesin söyleminde özgürlük kavramı mutlaka yer etmiştir. Kimisi anavatanı özgür kılmak isterken kimisi tüm insanlığı özgür kılmayı hedefler, kimisi icra ettiği sanatı ya da işi özgürleştirme çabasındayken kimisi davranışlarını özgür kılmaya çalışır.
İnsan zihni kısıtlamalarla karşılaştığında bile sınırları aşmak, daha fazla düşünebilmek ve sorgulamak için harekete geçer. Elbette ki dogmalara alışma konusu da gözardı edilmemeli ama bu irade ve tercihle ilişkilidir. Aynı zamanda dogmayı tercih etmek de bir özgürlük tanımlaması içinde yer alabilir.
Bize dayatılan
Hayat kurmak ve stabil düzene sahip olmak ne denli özgürlük kavramına dahil olsa da bu stabilitenin dışına çıkma çabası ya da hayalleri gerçekleştirme hevesi de aynı derecede özgürlükle bağlantılıdır. Bize dayatılanlar değişik faktörlerin etkisiyle normalleşmiş bir hayat üstünden şekillense de bazı durumlarda kısıtlayıcı birçok etkenin hayatımıza temas ettiği durumlar olur. Bunlara en güzel örneklerden biri de vizedir bence. Evet bir ülkeden başka bir ülkeye geçmek, orayı gezmek ya da orada yaşamak için birilerinin iznine tabii olma durumu. Kimi zaman kısıtlayıcı olsa da bir ülkenin kendi şartları dahilinde kendi bölgesine başka yerlerden insanların gelmesine izin vermesi de aynı özgürlük kapsamına girebilir ve bu tartışma elbette taraflar arasında uzar gider…

TDK’daki anlamıyla özgürlük: 1) Herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu, serbestî, 2) Her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumu, hürriyet şeklinde yer alır.
Dünya genelinde değerlendirdiğimizde siyasal, ekonomik ve kültürel sistemlerin de özgürlüğe etki ettiğini biliyoruz. Ne giymemiz gerektiğine fashion endüstrisi karar verirken nasıl konuşmamız gerektiğine hükümetler karar verebiliyor. Dijitalleşen dünyadaki kapitalist sistemse bireyselliğin getirdiği satın alma alışkanlıklarımız üstündeki baskısıyla aslında özgürlüğümüze bir yönlendirici olarak damga vuruyor.
Sosyal yaşamda tüm alanlar girift hareket ettiği için kaçmak ya da sınırlara dahil olmak çoğu zaman kendi elimizde olsa da bazı durumlarda öz bilincimizin dışında, bu içinde bulunma durumuna maruz kalabiliyoruz. Yani kendi isteklerimizi ve ihtiyaçlarımızı dış etkenlerin yoğun bombardımanı altında bulabiliyoruz. Bu aşamada bir çözüm olarak düşünürsek bilmek, daha fazla öğrenmek ve ondan da fazla sorgulamak gerekiyor. Özellikle güncel şartlar göz önünde bulunduğunda kendimizi tüm bu enformasyon ağının dışına atmak ya da koruma amaçlı her şeyden uzaklaşmak çok doğru bir karar olmasa gerek.
Haftaya görüşmek dileğiyle hoşça kal!



