İnternet ve sosyal medya sayesinde herkesin sesini dünyaya duyurma ve gündemi belirleme şansı oldu. En azından ilk başlarda böyle düşünüyorduk. Ne kadar çok insan aynı konu hakkında konuşuyorsa onun daha önemli hâle gelmesi ve gündeme dönüşmesi doğal bir süreç ve sosyal medya daha fazla insana söz hakkı vererek burada iyiye dönük bir gelişime yol açtı. Fakat trend topic gibi özellikler ve algoritmaların ne gördüğümüzü daha fazla belirlemeye başlaması, bunun da farklı amaçlar için manipüle edilmesini beraberinde getirdi.&nbsp;Astroturfing dediğimiz kavram da tam olarak burada devreye giriyor. Adını <a fr-original-style="" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Astroturfing#Origins" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">reklamını yapmak için sahte postalar gönderen</a> yapay çim markası AstroTurf’ten alan bu kavram, herhangi bir konuda gündem yaratmak için gerçek insan izlenimi veren sahte içerikler ile kalabalık yaratmak anlamına geliyor. Özetle gündem belirlemek, dikkat çekmek veya dikkat dağıtmak için farklı yollarla içerik kalabalığı yaratmak. Burada önemli detay, bu içeriklerin “organik” olduğu izlenimini yaratmak.Sosyal medya ve trendler ile birlikte bunu daha sık görmeye başladık. Farklı uygulamalar, <a fr-original-style="" href="https://firstdraftnews.org/articles/the-not-so-simple-science-of-social-media-bots/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">botlar</a> ve ekipler ile birçok farklı grup bu şekilde gündem belirleme veya değiştirme yoluna başvuruyor. Bu kimi zaman kendisini iyi göstermek isteyen bir şirket, kimi zaman da politik gündemi değiştirmek isteyen bir siyasetçi olabiliyor.İşin içine siyaset ve politik gruplar girdiğinde buna etki operasyonu (influence operation) deniliyor. Bu operasyonlar ise artık tüm dünyada siyasetin <a fr-original-style="" href="https://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/download/10801/9723" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">doğal bir parçasına</a> dönüşmüş durumda. Hindistan’da Müslümanlara karşı <a fr-original-style="" href="https://firstdraftnews.org/articles/anti-muslim-disinformation-israel-palestine/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kullanılmasından</a>, Facebook’un <a fr-original-style="" href="https://about.fb.com/news/2021/05/influence-operations-threat-report/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">küresel etki operasyonları raporuna</a> kadar birçok örnek durumun ciddiyetini bizlere gösteriyor.Ülkemizde de bunun ne kadar sık kullanıldığını hemen herkes biliyor. Neredeyse her gün Twitter’ın trend sayfasına baktığınızda birkaç farklı politik etiket bulmak mümkün. İsviçre’deki EPFL (Lozan Federal Politeknik Enstitüsü) akademisyenleri tarafından yayınlanan yeni bir araştırma da <a fr-original-style="" href="https://actu.epfl.ch/news/mass-scale-manipulation-of-twitter-trends-discov-2/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">gördüklerimizi onaylıyor</a>. Araştırma Türkiye’deki yerel trendlerin yüzde 47’sinin, global trendlerin ise yüzde 20’sinin tamamen sahte olduğunu ortaya koyuyor. Yani botlar tarafından oluşturulup paylaşılıyor.&nbsp;Tüm bunlar gazeteciler için internet üzerinden araştırma ve haber takibi yapmayı da <a fr-original-style="" href="https://firstdraftnews.org/articles/digital-astroturfing/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">zorlaştırıyor</a>. Gündemin bu kadar manipüle edilebilmesi ve botların yaygın kullanımı sahte içerik ve gündemler ile gerçekten insanların konuştuğu konuları ayırt etmeyi zorlaştırıyor. Maalesef bu da, astroturfing yoluna başvuranların başarılı oldukları anlamına geliyor.Her ne kadar <a fr-original-style="" href="https://about.fb.com/news/tag/coordinated-inauthentic-behavior/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">platformlar</a> bunları <a fr-original-style="" href="https://transparency.twitter.com/en/reports/information-operations.html" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">inceliyor</a> ve birçok kurum tarafından bu operasyonlar <a fr-original-style="" href="https://firstdraftnews.org/articles/how-to-spot-a-bot-or-not-the-main-indicators-of-online-automation-co-ordination-and-inauthentic-activity/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">araştırılıyor</a> olsa da soruna daha köklü bir çözüm bulmamız gerektiği de bir gerçek. Gazetecilerin işini zorlaştırmak bir yana, astroturfing toplumun gündeme dair algısını ve yaklaşımını dönüştürebilecek bir yöntem. Böyle bir ortamda da demokrasi ve özgürlük gibi kavramların altı tamamen boşalma riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Astroturfing ile ilgili hikayeler