ABD’de yaşayan medya sanatçısı ve yönetmen Refik Anadol’un yapay zekâ ve sanatı harmanlayarak oluşturduğu kişisel sergisi Machine Hallucination, geçtiğimiz yıl New York’ta sanatseverlerle buluştu. Sergi, bir yemek hali ve market olan Chelsea Market’in tarihî kazan dairesinden bir teknolojik sanat platformuna dönüştürülen Artechouse’da yer aldı. Machine Hallucination

Sanat, bilim ve mimari bir arada: Machine Hallucination

İlayda Veyisoğlu

Anadol, sergide makine öğrenim algoritmalarını 3 milyondan fazla görüntünün veri kümesi üzerinde kullanarak deneysel bir gerçeklik algısı yarattı. New York şehrine ait görüntülerin yer aldığı sergi, bilim ve sanatı buluşturmasının yanı sıra geleneksel üç boyutlu mekân algısına meydan okuyarak sanatseverleri mimari bir yolculuğa da çıkardı. Sanatçının deyimiyle Machine Hallucination, görüntüleri işleyip bu görüntülere verilerle yanıt veren ve "makinenin zihnine" açılan bir pencere olma özelliği taşıyor.

Nasıl çalışıyor? Kullanılan tüm veriler ortak kullanıma açık alanlardan alınarak kişisel veri ihlalini engellemek amacıyla filtreleniyor. Fotoğrafların toplanmasının ardından bir görüntü tanıma algoritması, fotoğrafların kaynağını tanımlıyor ve başka bir algoritma da görünen kişisel verileri siliyor. Görüntüler arasındaki geçişler ise bu anlar arasındaki tarihi bağlantıları ortaya çıkarıyor. New York şehrine ait fotoğrafların kullanılmasına rağmen sanatçı, bu resimlerin şehrin bir betimlemesi olmadığını, resimlerin gerçek yerlere karşılık gelmediğini, fakat buna rağmen hatıraları canlandırdığını söylüyor.

Mekanın farklı boyutları ve Artechouse: Serginin tamamı bilinen boyut ve gerçeklik algılarını yıkarak; aynı zamanda yapay zekâ ile iş birliği yaparak ziyaretçilerine yeni bir perspektif oluşturma amacını taşıyor. Örneğin sergi girişinin yanında yer alan barda, telefonunuza indireceğiniz bir uygulama sayesinde, sipariş ettiğiniz mokteylleri (alkolsüz kokteyl) soyut bir algı düzleminde görebiliyorsunuz. Alışılagelen sergilerin aksine, sergiye ev sahipliği yapan Artechouse’a adımınızı attığınız andan itibaren yapay bir gerçekliğin içinde yolculuğa çıkmaya başlıyorsunuz ve gördüğünüz her şey yepyeni bir deneyime kapı açıyor. Mekânın mimari altyapısı ve teknolojiyle olan entegrasyonu ve sanatçının yarattığı yapay ve bir o kadar da gerçekçi düzlem içerisinde zaman ve mekan tanımları kayboluyor. Bu nedenle bu baş döndürücü sergiyi yalnızca tek boyutuyla düşünmeyip bir bütün olarak deneyimlemenin Refik Anadol’un yaratım amacıyla da uyuştuğu şüphesiz bir gerçek.

Her gün yeni bir gelişmenin habercisi olan bilim dünyası, sanata dair kalıpları da yıkacak ve diğer her alanda olduğu gibi bu alanda da yapay zekânın varlığı kaçınılmaz olacak gibi gözüküyor. Peki sanat, bilimden ve diğer disiplinlerden ari olarak varlığını korumalı mı yoksa diğer disiplinlerle iş birliği içinde mi olmalı?

Artechouse’un Refik Anadol ile bir röportaj dahilinde sergiyi tanıttığı videosuna buradan göz atabilirsiniz.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

yapay zekâ

fotoğraf

MACHINE HALLUCINATION

İlayda Veyisoğlu

Refik Anadol

New York

Artechouse