“Nerede o eski komşuluklar” cümlesi bir nostalji olmaktan çıkıyor, aksine belki de bir süre sonra yeni bir nesil, yeniden güçlü komşuluklar kurmaya başlarken kahraman bakkal da süpermarketle olan mücadelesini -en azından bu dönemde- kazanmış gibi görünüyor.

40 milyonu aşkın bilinen vakayla insanlık tarihinin en büyük salgınlarından birisi olan Covid-19, yaşam alışkanlıklarını ve dinamiklerini de değiştirdi. Her geçen gün farklı bir normali ‘yeni’ olarak hayatımıza dahil eden bu felaket, başta yerel işletmelere olan ilgi ve komşuluk ilişkileri olmak üzere eskiyi aratmayacak günlere dönmemizi sağladı.

Mastercard tarafından 16 ülkede yapılan araştırmaya göre Covid-19’la eş zamanlı başlayan fiziksel mesafe, karantina ve izolasyon, tüketicilerin mahallelerini yeniden keşfetmesine yardımcı olurken komşuluk ilişkilerini de güçlendirdi. Bu dönemde evlerini ofise çeviren ve toplu taşımayı kullanmak kaçınan insanların tercihi de kendi bölgelerindeki işletmeler oldu. Türkiye’nin de dahil olduğu 16 ülkede 13 bini aşkın kişiyle yapılan araştırmaya katılanların %80’i, mahallelerindeki mağazaları Covid-19 kısıtlamalarından sonra keşfettiğini söylüyor.

Bu dönemde, alışverişlerini tanıdık/bildik yerden yapmayı tercih ettiğini söyleyenlerin oranı %86 olarak hesaplanırken alışverişlerinde yerel işletmeleri tercih edenlerin %77’si, salgın bitse bile alışverişlerini aynı yerden sürdüreceğini ifade ediyor. Yerel mağazalardan alışveriş yapanların %75’i de esnafların tavsiyelerine saygı duyduğunu ifade ediyor.

Geçtiğimiz yıla oranla, komşularına selam verenlerin oranı %64 artarken her 4 kişiden 1’i komşusunun yedek anahtarını taşıyor. Araştırmaya katılanların %46’sı ise komşularının online siparişlerini teslim alıp, ilettiğini belirtiyor. %24’lük bir kesim ise komşularıyla iletişimi WhatsApp grubu üzerinden sürdürüyor.

Yerel mağazaların tercih edilmesindeki en önemli etken %56 ile kolay ve hızlı erişim imkânı. Her 2 kişiden 1’i büyük marketlerdeki kuyruğa girmek istemediği için, 3 kişiden 1’i ise ulaşım kısıtlamaları sebebiyle yerel mağazaları tercih ediyor. Yerel işletmelerin daha katma değerli ve kaliteli ürünler sattığını düşünenlerin oranı ise %32.

Eş-dost tavsiyesi önemli

Harcamalarını kendi semtinde yapanlar için en önemli gerekçe %61 ile "kolaylık". Tüketicilerin %49’u "yerel işletmelerin toparlanmasına destek olmak’ amacıyla yereli tercih ederken esnafla kurduğu dostluk ve işletmenin bağımsız olması %37 ile üçüncü neden olarak sıralanıyor. Yerel esnafın tercih edilme sebepleri arasında eş-dost tavsiyesi %33 olarak öne çıkarken bu mağazalarda satılan ürünlerin daha kaliteli / kıymetli olduğunu ifade edenlerin oranı ise yine %33’lerde.

Ödeme sistemleri teknolojilerinin lideri Mastercard da ekonominin bel kemiği yerel işletmelerin toparlanmasına yardımcı olacak çözümler sunuyor. İnsanlar kendi mahallelerini, semtlerini yeniden keşfettikçe, kendi muhitlerinde farklı iş kollarında faaliyet gösteren esnafı da yeniden keşfetmeye başladı. Mastercard da ekonominin yerel kahramanlarını teşvik etmek ve toparlanmalarına destek olmak amacıyla, MasterKOBI platformu üzerinden küçük işletmelere destek veriyor. Covid-19 salgınına paralel olarak hayata geçirilen KOBİ Destek Paketi ile özellikle yerel işletmelerin dijitalleşme süreçlerinde ihtiyaç duyabilecekleri temel çözümleri kendilerine ulaştırıyor.