Mavi ekonomi nedir?

Hazır bu haftamızın konusunda bolca mavilerden bahsetmişken, son zamanlarda sıklıkla gündemde yerini almaya başlayan “Mavi Ekonomi” kavramına da bir değinelim istedik.

Yeşil ekonomi ve mavi ekonomi, artan finansal belirsizliği ve kırılganlığı ele almak için alternatif ekonomik yaklaşımlar olarak, özellikle gelişmekte olan devletlerde büyük ilgi görmüştür. Yeşil veya mavi ekonominin ne anlama geldiği konusunda hala tartışmalar olsa da, daha esnek ve sürdürülebilir bir ekonomik yol sundukları aşikar. Mavi ekonominin kökenleri yeşil ekonomi konseptinden gelmektedir. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), yeşil ekonomiyi “çevresel riskleri ve ekolojik kıtlıkları önemli ölçüde azaltırken, insan refahını ve sosyal eşitliği iyileştiren” bir ekonomi olarak tanımlamaktadır. Her ekonomi konsepti de iklim değişikliğini azaltma ve adaptasyonuna yönelik stratejiler içerir. Ana farkına gelecek olursak da yeşil ekonomi stratejileri enerji, ulaşım, bazen tarım ve ormancılık sektörlerine odaklanma eğilimindeyken, mavi ekonomi balıkçılık sektörlerine ve deniz ve kıyı kaynaklarına odaklanmaktadır.

'Mavi Ekonomi', okyanuslarımızın veya 'mavi' kaynaklarımızın daha iyi yönetilmesini teşvik eden gelişmekte olan bir kavramdır. Özellikle okyanus, iklim değişikliği ve halkın refahı arasındaki yakın bağlantıları vurgular. Birleşmiş Milletler'in tüm Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini (SDG'ler), özellikle de SDG14 'su altındaki yaşam'ı destekler ve bunun okyanuslarımızı sürdürülebilir bir şekilde yönetmek ve korumak için iddialı, koordineli eylemler gerektireceğini kabul eder. Mavi ekonomi, okyanus ekonomisini yalnızca ekonomik büyüme için bir mekanizma olarak görmenin ötesine geçer. “Yeşil Ekonomi”ye benzer şekilde, mavi ekonomi modeli de, çevresel riskleri ve ekolojik kıtlıkları önemli ölçüde azaltırken, insan refahını ve sosyal eşitliği iyileştirmeyi amaçlar. Bazen zengin okyanus kaynaklarını yönetme kapasitesinden yoksun olan kıyı devletlerinin bu kaynakların faydasını herkese yaymaya sağlayabilecekleri kapsayıcı bir model sağlar. Mavi ekonominin tüm potansiyelini gerçekleştirmek, etkilenen tüm sosyal grupların ve sektörlerin dahil edilmesi anlamına gelir.

Özellikle küçük ada devletleri, kara kütlelerine kıyasla, ekonomik büyümelerini artırmak ve işsizlik, gıda güvenliği ve yoksullukla mücadele etmek için büyük bir fırsat sunan geniş okyanus kaynaklarına sahiptir. Deniz kaynaklarının bozulmasından en çok kaybedecek olan bu devletler için Mavi Ekonomi modeli felaketlerden bir kaçış yoludur adeta.

Mavi ekonomi sadece pazar fırsatlarından ibaret değildir; ayrıca, savunmasız devletlerin iklim değişikliğinin genellikle yıkıcı etkilerini hafifletmesine yardımcı olmak için geleneksel yaşam biçimleri, karbon tutma ve kıyı direnci gibi daha somut olmayan 'mavi' kaynakların korunmasını ve geliştirilmesini sağlar.

Daha fazla bilgi, video açıklamaları için https://oceanfdn.org/blue-economy/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.