Ben-Sen-Onlar

Meşher, 7 Ekim – 27 Mart

Meşher, Ben-Sen-Onlar: Sanatçı Kadınların Yüzyılı başlıklı sergide yaklaşık 1850’lerden 1950’lere kadar Türkiye topraklarında yaşamış ve çalışmış sanatçı kadınların yapıtlarından oluşan bir seçkiye yer veriyor. Çiğdem Simavi hamiliğinde gerçekleşen serginin küratörlüğünü ise Deniz Artun üstleniyor. İsmini Şükran Aziz’in sergideki bir eserinden alan sergi, çoğunluğu “ben”leşememiş ve dolayısıyla sanat tarihi tarafından kaydedilmemiş kadın sanatçıları tek tek fark etmenin yanı sıra, kolektif bir “biz”in oluşabilme koşullarını araştırıyor. Sergide Eren Eyüboğlu’ndan Hale Asaf’a, Bilge Friedlaender’den Yıldız Moran’a, Harika Lifij’den Maryam Şahinyan’a 117 sanatçıdan 232 eser yer alıyor.

• Ben-Sen-Onlar sergisi derinlikli bir araştırmanın ürünü. Türkiye sanat tarihi araştırmacılarının dahi adını duymadığı birçok sanatçı kadın sergide yer alıyor. Devasa katalogu da hesaba katarsak önümüzdeki on yıllara ışık tutacak bir sergiyle karşı karşıyayız. Serginin metinlerinde "kadın sanatçı" yerine "sanatçı kadın" denmesi de önemli bir ayrıntı. Ancak yine de bu kadınlar neden 100'den fazla yıl boyunca görünmez kılındılar meselesi sergide açılmıyor. Umarım sergiye paralel çalışmalarda bu meseleler de açılır.

Dün, Bugün, İstanbul / Grup Sergisi

Sakıp Sabancı Müzesi, 3 Eylül-28 Kasım 2021

Sakıp Sabancı Müzesi’ndeki Dün, Bugün, İstanbul sergisi, 22 genç sanatçının gözünden İstanbul’a dair bir durum tespitinde bulunuyor. Sabancı Üniversitesi öğretim görevlisi ve sanatçı Murat Germen’in çağrısıyla buluşan, yolu Sabancı Üniversitesi Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı programından geçmiş 22 sanatçının bir araya geldiği sergide mekâna özel hazırlanan eserler, çevre, hayvan popülasyonu, kentsel dönüşüm, toplumsal yaşam, tarihi mekânlar, su kaynakları, ulaşım ve ütopya / distopya kavramlarının da aralarında bulunduğu temalar ışığında, kent dinamiklerine dair yorumlar içeriyor.

Sergide Ahu Akgün, Aslı Narin, Begüm Yamanlar, Beril Ece Güler, Burak Dikilitaş, Canan Erbil, Cemre Yeşil Gönenli, Deniz Ezgi Sürek, Didem Erbaş, Ege Kanar, Eren Sulamacı, Eser Epözdemir, Korhan Karaoysal, Mekânda Adalet Derneği, Neslihan Koyuncu Bali, Nora Bryne, Onur Özen, Örsan Karakuş, Serkan Taycan, Sıla Ünlü İntepe, Sinan Tuncay ve Zeynep Kaynar’ın eserleri yer alıyor.

• Bu sezon gördüğüm ilk sergilerden biri Dün, Bugün, İstanbul oldu. Açıkçası biraz çekinceyle gitmiştim, çünkü böyle büyük isimli sergiler her zaman beklentileri karşılamıyor. Neyse ki çekincelerim boşa düştü. Günümüz İstanbul'una dair önemli meseleler güncel sanatçıların ve araştırmacıların işleriyle sergide açılıyor. Sadece sanat meraklılarının değil İstanbul'a dair derdi olan herkesin görmesi gereken bir sergi.

Burası / Koleksiyon sergisi

Yapı Kredi Kültür Sanat, 21 Eylül 2021-27 Şubat 2022

İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık işbirliğiyle hazırlanan Burası sergisi, adını Füsun Onur’un 1993 tarihli aynı adlı yapıtından alıyor. İBB müze koleksiyonu ile Atatürk Kitaplığı koleksiyonlarından İstanbul bağlamında kent, çevre ve doğa ile ilgili resimler, hat çalışmaları, haritalar, fotoğraflar, albümler, gazeteler, dergiler dahil çeşitli yayınlar ile kentin farklı tarihsel dönemlerinden günlük yaşama dair parçalardan oluşan bir seçkinin sunulacağı sergide, çağdaş sanatçıların kent bağlamında ekoloji ve çevre adaleti temalarını çeşitli perspektiflerden yorumlayarak ürettikleri yapıtlar da yer alıyor.

• Bu sezon görebileceğimiz, İstanbul'u odağına alan ikinci sergi Burası. Kendine has tarzıyla uzun yıllar çalışmalarını gördüğümüz Kevser Güler küratörlüğünde hazırlanan sergi arşiv ve koleksiyonlarla güncel sanatçıların yakın tarihli işlerini bir araya getiriyor. Güler arşivi, koleksiyonları ve sanat eserlerini ince teğellerle birbirine bağlayıp İstanbul'a başka nasıl bakabiliriz diye soruyor. Herkese kesinlikle görmesini tavsiye ettiğim sergilerden biri Burası.

Candeğer Furtun / Retrospektif

Arter, 16 Eylül 2021-17 Nisan 2022

Arter, yeni sezonu Candeğer Furtun’un 60 yıla yayılan yapıtlarını kapsayan ilk retrospektif sergisiyle karşılıyor. Küratörlüğünü Selen Ansen’in üstlendiği sergi, sanatçının 1960’lı yıllardan bu yana ürettiği seramik ağırlıklı heykellerden ve nesnelerden oluşan geniş bir seçkiyi üretim süreçlerine eşlik eden arşiv malzemeleriyle buluşturuyor. Sergi, Furtun’un seramiğe dair özgün yaklaşımlarını sunarken pratiğinin yaşamsal, felsefi, tarihsel, toplumsal ve siyasi sorunsallardan beslenen katmanlarına da ışık tutuyor. Sanatçının üretiminde sıklıkla referans verdiği “kabuk” kavramı etrafında kurgulanan ve 100’den fazla yapıtını içeren sergi, Furtun’un sanatında biçimsel ve düşünsel bir öneme sahip doğa ve beden temalarını odağına alıyor.

• 15'inci İstanbul Bienali'nin sürpriz isimlerinden Candeğer Furtun nihayet hak ettiği retrospektif sergiye kavuştu. Son 10 yıldır 60'lı yıllardan bu yana üretim yapan sanatçı kadınların retrospektiflerini görüyoruz. Furtun retrospektifiyle halkaya bir sergi daha eklenmiş oldu.

Saint-Joseph: Fevkalade bir Makinenin Kalbi. Biçimler, Sahneler ve Öykülerle 150 Yıllık Bir Pedagoji Hikayesi / Grup sergisi

İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, 1 Ekim 2021 – 21 Ocak 2022

Saint-Joseph Fransız Lisesi’nin 150. kuruluş yıl dönümü kutlamaları vesilesiyle Aslı Seven küratörlüğünde tasarlanan sergi, Dilşad Aladağ & Eda Aslan, Emre Hüner, Ekin Kano, Komet, Maude Maris, Daniel Otero Torres, Emin Fırat Övür, İz Öztat, Julien Prévieux, Sergen Şehitoğlu ve Virginie Yassef’in çalışmalarını bir araya getiriyor. Fransa Büyükelçiliği ve Fransız Kültür Merkezi’nin desteği ile gerçekleşen sergi, okulun arşivleri ve eğitim araçları etrafında, uzun süreli bir sanatsal araştırma ve üretim sürecinin sonucu olarak ortaya çıkıyor.

CANAN / Hayal-i Alem

Odeabank O’art, 7 Ekim – 20 Kasım

CANAN Odeabank O’Art’taki Hayal-i Alem sergisinde mitoloji ve masalları toplumsal cinsiyet eşitliği üzerinden feminist bir bakış açısıyla yorumluyor. Sergide sanatçının üç boyutlu büyük minyatür heykeller ya da minyatür enstalasyonlar olarak tanımladığı çalışmalarına, 71 minyatürden oluşan Büyü serisi ve kendi sesinden masal kayıtları da eşlik ediyor.

Dikenden Sığınak / Grup Sergisi

Depo İstanbul, 14 Ekim – 19 Aralık

Depo, Türkiye ve Almanya arasında imzalanan İşgücü Anlaşması’nın 60. yıl dönümü vesilesiyle Erden Kosova, Marina Papazyan ve Mert Sarısu’nun hazırladığı Dikenden Sığınak adlı sergiye ev sahipliği yapıyor. Türkiye’den yola çıkıp çalışmak ve yaşamak amacıyla Almanya’ya göç eden farklı kuşakların yaşamını konu alan sanat yapıtları, araştırmalar ve şiirleri bir araya getiren sergide Želimir Žilnik, bi’bak, DiasporaTürk, Özlem Sarıyıldız, Semra Ertan ve Cana Bilir-Meier’in çalışmaları yer alıyor. Aynı zamanda Red Thread adlı e-derginin önümüzdeki aylarda yayınlanacak olan 6. sayısına hazırlık niteliği de taşıyan serginin Almanya’ya gönderilen işçilerin muayene edildiği Tophane’deki irtibat bürosunun yanı başında olan Tütün Deposu binasında gerçekleşmesi de ayrı bir tarihsel öneme sahip.

Kundura’nın Hafızası: Bir Fabrikaya Sığan Dünya / Arşiv sergisi

Beykoz Kundura, 17 Haziran- Süresiz (güncellenerek devam edecek)

Kundura Hafıza Kültürel Mirası Koruma Derneği’nin düzenlediği Kundura’nın Hafızası: Bir Fabrikaya Sığan Dünya adlı sergi, Beykoz Kundura’nın hikâyesini aktarıyor. Sümerbank Deri ve Kundura Fabrikası’nın üretim tarihine fabrikadan kalan makineler, belgeler, eski çalışanlar ve ailelerinin bağışladığı nesnelerin yanı sıra 2015’ten beri sürdürülen sözlü tarih görüşmelerini de bir araya getirerek bakan sergi, Beykoz Kundura’da güncellenerek süresiz devam edecek.

Serkan Taycan / Kente Doğru

Müze Gazhane, 27 Temmuz 2021-1 Ocak 2022

Modern kentleşme sürecinin taşradan kent çeperlerine, kent meydanlarına uzanan izleğini sunan Kente Doğru sergisi, Serkan Taycan’ın Habitat, Kabuk, Agora ve İki Deniz Arasında serilerini bir bütün olarak ilk defa izleyiciyle buluşturuyor. Kentleşme, taşranın ve kentin dönüşümü ile ekoloji konularını odağına alan sergi, bireysel olandan toplumsallığa, gündelik olandan uzmanlığa çeşitlenen öznellikte anlatılar içeriyor.

Cooking Sections / İKLİMCİL: Mevsimler Sürüklenirken

Salt Beyoğlu, 7 Nisan / 24 Ekim

İnsan faaliyetleri iklimleri değiştirirken nasıl beslenilmesi gerektiğini inceleyen İKLİMCİL: Mevsimler Sürüklenirken, hem bir sergi hem de iş birliklerine dayalı bir kamu programı olarak SALT Beyoğlu’nda gerçekleştiriliyor. Londra merkezli Cooking Sections tarafından gerçekleştirilen sergi (Daniel Fernández Pascual ve Alon Schwabe), bir zamanların mevsimlerine, haritadan silinen bölgelere ve geleceği meçhul kıyılara doğru bir yolculuk sunuyor. Cooking Sections ekibinin dünyanın en prestijli sanat ödüllerinden Turner Ödüllerine bu sene aday olduğunu da hatırlatalım.

Bu 10 sergi dışında daha birçok sergi izleyicisini bekliyor. İstanbul'da Eylül ve Ekim ayında açılan sergiler için iki derleme yaptık. İzmir'deki sergileri de ayrı bir yazıda bir araya getirdik. Bağlantılardan erişebilirsiniz.