Döngüsel Ekonomi 101

, sürdürülebilir bir ekonomik düzenin temelinde yatan kavramlara ve alanındaki güncel gelişmelere odaklanıyor.

Sosyal adalet olmadan dönüşebilir miyiz?

Herkese merhaba. Döngüsel ekonominin son yıllarda küresel gündem içerisindeki yeri artmaya devam ediyor. Avrupa Yeşil Mutabakatı ile birleştirilip daha detaylı bir aksiyon planı haline gelen Avrupa Birliği Döngüsel Ekonomi Eylem Planı, özellikle 2022 ve 2023 yıllarında atılması planlanan adımlarla dikkat çekiyor. Mart 2022’de yenilenen Aksiyon Planı ile ilgili hazırladığımız yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Avrupa Birliği tarafından hazırlana bu eylem planı elbette sadece AB üye ülkelerini değil, AB ile herhangi bir şekilde ilişkisi olan neredeyse dünya üzerindeki tüm ülkeleri etkiliyor. Dolayısıyla döngüsel ekonomi ile ilgili gelişmeler de hızla artıyor. Atık oluşumunu azaltacak, malzeme kullanımını daha verimli hale getirecek, kaynakların değerinin korunmasını sağlayacak bu sayede su kaynaklarının ve biyolojik çeşitliliğin de korunmasına olanak tanıyacak bu aksiyon planı daha çok özel sektör ve ülke yönetimlerini ilgilendiren politikalar oluşturmayı hedefliyor. Peki bu çevresel etkiler düşünülerek oluşturulan politikaların sosyal alanlardaki etkileri neler, hiç düşündünüz mü?

Döngüsel ekonomi sosyal adaleti sağlayabilir mi?
Yukarıda bahsettiğimiz döngüsel ekonomi stratejileri sayesinde iklim krizi başta olmak üzere birçok çevresel sorunun çözümünde pozitif etki yakalamak mümkün olacak. Bu planlamalar başarılı olduğu taktirde ise sosyal adalet üzerinde de fazlasıyla olumlu etkilere sahip olacağını söylemek mümkün. Özellikle çalışanların ve toplumların refahını artırırken sağlık konularında da olumlu etkiye sahip olması beklenen döngüsel ekonomi dönüşümü için ne yapılması gerekiyor peki?

Her sene yayımladığı Circularity Gap Report’tan tanıdığımız Circle Economy bu konuda bazı endişeler sunuyor. Çevresel konuları merkezine alan yeni politika ve aksiyon planlarının sosyal adalet başta olmak üzere sosyal ve toplumsal konularda yetersiz etkiye sahip olacağına dair endişeler. Gelin bu endişelere birlikte bakalım;

• En temel endişe, gelişmiş ülkelerin bu alanda yapmış oldukları çalışmalar küresel ölçeğe odaklandığı için yerel sorunların göz ardı edilmesi olarak görünüyor. Bu da özellikle gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerin yerel sorunlarının tamamen yok sayılması nedeniyle bu ülkelerde oluşan güvensizlik ortamının gelişmiş ülkelere doğru önemli bir göç dalgası başlatması olarak karşımıza çıkıyor.
• Diğer bir problem de Avrupa Yeşil Mutabakatında da görülen ticari süreçlerdeki sert standartlar. Bu standartlar yasal olmayan ticari süreçlerin artmasına neden olabilir. Bu sorun elbette dayanıksız ve güvenilir olmayan tedarik zincirlerinin oluşmasına neden olacaktır. Bu da kaynaklara erişimde her zamankinden çok daha fazla sorun yaşanmasına neden olabilir.
• Dikkat çeken bir diğer endişe ise özellikle yine gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde ortaya çıkabilecek güvensiz ve belirsiz ortam dolayısıyla etik değerleri kuvvetli olan tüketicilerin döngüsel ekonomiye dahil olamaması olarak karşımıza çıkıyor. Döngüsel Ekonomi 101 olarak bugüne kadar ki yazılarımızda her zaman bahsettiğimiz gibi, tüketicilerin dahil olmadığı bir ekonomi model elbette işe yaramayacaktır.

Sürdürülebilir bir dünyaya doğru adım atmak, döngüsel ekonomiye geçiş yapmak olduğu haliyle sosyal adalete sahip olamayacaktır. Uzun zamandır bizi takip eden okuyucularımızın da artık duymaktan sıkıldığı ama bizim söylemekten vazgeçmeyeceğimiz gibi; döngüsel ekonomi tam da bu yüzden sadece birkaç stratejiden ibaret bir sistem değil. Döngüsel ekonomi bir düşünce yapısı, bir iş yapış şeklidir. Bu nedenle döngüsel ekonomiyi sadece geri dönüşüm, sadece az kaynak kullanmak veya sadece ileri dönüşüm gibi stratejilerle bağdaştırmak yapılabilecek en önemli yanlıştır.

Klasik mesajımızı da verdikten sonra bu yukarıda paylaştığımız endişelerin önüne geçmek için ne yapılması gerektiğin tartışmaya geçebiliriz.

Devamını oku

Abone ol