Takvimler 2 Mayıs 1954’e yaklaşırken Türkiye artık 1950 tarihindeki siyasi atmosferden farklı bir no

Takvimler 2 Mayıs 1954’e yaklaşırken Türkiye artık 1950 tarihindeki siyasi atmosferden farklı bir noktaya gelmişti. Bu noktada DP ve CHP harici partiler de seçmenleri kendi taraflarına çekmeye uğraşıyor, yeni kurulan partiler DP iktidarını farklı eksenlerde sıkıştırmaya çalışıyordu.

Bu yeni partilerin ilki Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) idi. CMP aslen 1954 senesinde kapatılan Millet Partisi (MİLLET) yerine kurulmuş bir partiydi. MİLLET 1 vekili ile muhalefet sırasında olduğu 1950-1954 yılları arasında parti içerisinde pek çok anlaşmazlığa şahit olmuş, partinin kurmayları MİLLET’in gericilerin eline geçtiği düşüncesiyle istifalarını vermişlerdi. Sert muhalefeti yumuşatma fırsatını gören Başbakan Menderes ise MİLLET’in kapatılması için çalışmaya girişmiş, MİLLET Ankara 3. Sulh Ceza Mahkemesi tarafından kapatılmıştı. Partinin kapatılmasına neden olan karar ise MİLLET’in “dini esasa dayanan ve gayesini saklayan bir cemiyet olduğu” kararıydı.

Bu atmosferde Osman Bölükbaşı önderliğinde bir grup siyasi CMP ile MİLLET’i yeniden kurdu. CMP temel olarak merkezin sağında kalan bir parti idi. CMP üyelerini bir araya getiren faktörler ise DP iktidarına duyulan rahatsızlık ve sağ-milliyetçi bir hükümet kurulması talebiydi. Parti 10 Şubat 1954 tarihinde kurulmuş olup, 2 Mayıs 1954’te yapılacak seçim için hızlı bir hazırlığa girişmişti.

1954 seçimine hazırlanan bir diğer parti ise Demokrat İşçi Partisi (DİP) idi. DİP 1950 yılında kurulmuş küçük bir partiydi. Parti kendisini bolşevizm ve faşizmden ayrı tutarak merkezin solunda olduğunu savunuyordu. Partinin kurucu isimlerinden Av. Orhan Arsal, DP tarafından adaylığı solcu olduğu gerekçesiyle reddedilmiş bir siyasiydi. Dolayısıyla DİP de DP iktidarının baskısı sonucu kurulan partiler arasında yer alıyordu. DİP 1950-54 yılları arası kurulan partilere göre daha küçük boyutta kalmış, bütçe sıkıntısı ve ülkedeki sol karşıtlığı gibi sebeplerle ülke çapındaki organizasyonu küçük çapta kalmış bir parti idi. Partinin en büyük talebi ise siyaset arenasında temsil hakkını bulamamış işçi sınıfını temsil edebilmek, seslerini yasama sürecine aktarabilmekti.

Dönem Türkiye’sinde kurulmuş son parti ise DP sıralarındaki huzursuz vekillerin partisiydi. Türkiye Köylü Partisi (TKP) DP sıralarından ayrılan vekillerin kurduğu bir muhalefet partisiydi. TKP ilk bakışta isminden yola çıkarak sol bir parti gibi görülse de aslen merkezin sağında yer alıyordu. TKP lideri Remzi Oğuz Arık, partinin sınıfsal bir temele dayanmadığını ve hem DP hem CHP dönemlerinde sesini duyuramayan köylülerin partisi olduğunu ileri sürüyordu.

Bu koşullar altında Demokrat Parti her ne kadar gelecek seçimin kendileri için zaferle sonuçlanacağına emin olsa da muhalefet partilerinin kalabalıklaşması endişe verici bir durumdu. Başbakan Adnan Menderes özellikle Osman Bölükbaşı liderliğindeki CMP’nin sert muhalefetine karşı rahatsızlık duyuyor, iktidar partisi karşısında güçlü bir muhalefet bulunmasını kesinlikle istemiyordu.