15 Ekim 1961 tarihi yaklaşırken Türkiye değişen yasalara ayak uydurmaya çalışıyor, yeni sistemle bir
15 Ekim 1961 tarihi yaklaşırken Türkiye değişen yasalara ayak uydurmaya çalışıyor, yeni sistemle birlikte nasıl bir siyasi atmosferin hayata tesir edeceğini herkes merak ediyordu. Demokrat Parti’nin kapatılmasının ardından yeni partiler kurulmuş, bu partilerin bazıları da DP’nin mirasına sahip çıkmıştı. Bu partilerin en büyüğü Adalet Partisi (AP) idi.
Adalet Partisi, DP’nin ardılı olarak siyasete atılmıştı. DP’nin seçmen tabanını ve darbeden huzursuz olan vatandaşları tek çatı altında toplayabileceğini iddia ediyor, siyasi spektrumda merkezin sağında kalıyordu. Parti farklı grupların birleşmesinden oluşuyor; liberaller, muhafazakarlar ve sekülerler gibi gruplarla nüfusun büyük bir kısmını temsil edebileceğine inanıyordu. Piyasa ekonomisi ve kalkınmayı hedefleyen politikalara sahip bu partinin lideri ise eski Genelkurmay Başkanı Ragıp Gümüşpala idi. Gümüşpala’nın liderliği eski bir asker olması açısından MBK üyelerini tatmin etmiş, Gümüşpala’nın siyasi görüşleri ise AP’nin kabul ettiği bir lider olduğunu göstermişti.
DP mirasçısı bir diğer parti ise Yeni Türkiye Partisi (YTP) idi. YTP AP’nin aksine Menderes-Bayar çizgisinde değil, DP’nin bu isimlere muhalif olan kadrosunun bir devamı olduğunu savunuyordu. Partinin duruşu liberal muhafazakarlık olarak ortaya çıkıyor, dolayısıyla da parti merkezin sağında kalıyordu. YTP liderliğinde ise Ekrem Alican bulunuyordu. Alican MBK yönetimi sırasında maliye bakanlığı yapmıştı. Bu sebepten ötürü Alican’nın liderliği hem MBK tarafından onanıyor hem de YTP’yi DP mirasçısı olarak zorlu bir koşula sokmuyordu.
AP ve YTP haricinde ise Türkiye İşçi Partisi (TİP) bu dönemde siyasete giriş yapmıştı. TİP diğer partilerin askine açıkça bir sınıf mücadelesi vereceğini haykırıyor kendisini merkeze yakın değil daha radikal bir çizgide sol olarak tanımlıyordu. TİP ezilenin yanında olduğunu kitlelere anlatmaya çalışıyor, Türkiye demokrasisinde solun da yeri olduğunu savunuyordu. TİP’in kuruluşu sağ partilerin de dikkatini çekmiş ve onlarca yıl sürecek olan sağ-sol çekişmelerinin fitilini ateşlemişti. CHP de TİP’e seçmen kaybetmek istemediği için konumunu merkezin solu olarak belirlemeye başlamıştı.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Bu sayıda çok partili sisteme geçilmesinin ardından yaşanan ilk askeri müdahaleyi inceleyecek ve bu müdahalenin sonuçlarını irdeleyeceğiz.
19 Tem 2022

İLGİLİ OKUMALAR


