Dadanizm,

Popüler kültür yayını ilgi duyduğu her şeye dadanmaya devam ediyor.

Dört bir yandan sorularla dadandık: Sanat TikTok için midir?

Ilgaz Gökırmaklı

“Aa TikTok mu? Hiç kullanmadım” diyerek içten içe TikTok’u küçümseyenlerden misiniz? Çünkü, “Hiç korona olmamış, hiç TikTok yüklememiş, kendine saygısı olan kaç kişiyiz?” gibi tweet’ler bile düşüyor önümüze. Kabul edelim, sosyal medya platformları günlük rutinimiz olsa da TikTok denilince önyargılar şelalesi birden önümüzü kesebiliyor.

TikTok ve sanat dünyası ilişkisine dadandığımız yazı için kapısını tıklattığımız, TRT World’deki kültür sanat programı Showcase’in sunuculuğunu da üstlenen gazeteci Elif Bereketli’nin anlattığı bir anı aslında tam olarak halimizi özetliyor: “Birkaç yıl önce Van Gogh Müzesi’nin dijital strateji sorumlusuyla yaptığım röportajda müzenin Instagram'daki başarılarından bahsediyorduk. ‘TikTok hesabı açmayı da düşünür müsünüz?’ şeklinde bir soru sordum. Kendi soruma kendim bile kıkırdamıştım.” Evet, Van Gogh Müzesi’nin resmi bir TikTok hesabı yok (hâlâ) ama şu an TikTok’ta #VanGoghMuseum etiketinin 20.8 milyon görüntülenmesi mevcut. Belki de ‘ciddi’ düşünmelerinde fayda var, kim bilir…

Evet, yorumlar kişiden kişiye farklılık gösteriyor, önyargı duvarları yıkılıyor ya da bu duvarlara yeni tuğlalar taşınmaya devam ediyor ancak hepimizin kabullendiği bir gerçek var: Moda endüstrisi, gazeteler, içerik üreticileri, ünlüler, sanatçılar, sanat kurumları ‘‘TikTok’ta nasıl var olabiliriz’’ sorusunun peşindeler. Hem de en ‘saygın’ olarak kabul edilenler, TikTok’un hızlı ve eğlenceli dinamikleriyle yan yana düşünülemeyenler bile... Biz de TikTok’un hayatın her alanına dokunmaya başlayan hızlı yükselişine meraklı bir dalış yapıyor; özellikle de TikTok’un sanat dünyasındaki etkilerine dadanıyoruz.

Dans, müzik, eğlence: İşte TikTok!

2016’da Çinli ByteDance tarafından kurulan TikTok’un gerçekten baş döndürücü bir hızı var. Bilmeyenler için (hâlâ mı?) TikTok’un çalışma prensibini kısaca açıklayalım: TikTok kullanıcıları kendi kısa videolarını oluşturup paylaşabiliyor. Bu videolara ayrıca özel filtreler, eğlenceli etiketler ve çıkartmalar ile sevdikleri şarkı veya sesleri de ekleyebiliyorlar. Tabii hızlı ve kolay bir şekilde viral olma potansiyeli sunmasına da ayrıca değinmek gerekiyor. Günümüz koşullarında viral olmanın ne kadar önemli olduğunu düşünürseniz, TikTok’un gücünü anlamak daha kolay olacaktır. TikTok kullanıcılarının ne kadar kalabalık olduğunu da düşünürsek (Insider Intelligence'ın tahminine göre TikTok, 2022'de dünya çapında 750 milyon aylık kullanıcıya sahip olacak) hızlıca viral olmak, TikTok kullanıcıları için “çocuk oyuncağı” gibi bir şey.

Böylesine güçlü bir etki alanı olan TikTok’un büyüsüne galeriler, müzeler, sanat kurumları ve sanatçılar da kapılıyor. Kurumlar ‘‘resmi’’ ve ‘‘ciddi’’ kimliklerini bir kenara bırakıp kendilerini TikTok’un eğlenceli kollarına bırakıyor; sanatçılar TikTok’u da açık bir portfolyoya dönüştürüyor. Sanat dünyası TikTok’un bu denli büyüyüp etki alanını genişleteceğini başından beri öngörüyor muydu bilinmez ancak TikTok oyun kurucusu pozisyonuna geçtiğinden beri bu “takımın” dinamiklerini anlamaya hevesli yeni oyuncuları da bünyesine katmaya devam ediyor. Sanatı insanların en çok vakit geçirdiği alanlara taşıması ve sanata dikey, yeni nesil bir boyut getirirken kültür sanat kurumları için de daha fazla kişiye sanatı ulaştırması, kitlesini yakalaması, çağa entegre olması ve yeni nesli sanata yaklaştırması TikTok’u bu anlamda daha da güçlü kılıyor çünkü.

TikTok’un köklü isimleri

Platformun “güçlü” transferlerinden biri 2019’da, resmi TikTok hesabı açan ilk müzelerden biri olan Metropolitan Sanat Müzesi olmuştu. Şimdi hemen müzenin profilini incelerseniz, “Met’te gece buluşması”, eser açıklamaları ya da eğlenceli müze tanıtım turları gibi çeşitli konseptlerde videolarla karşılaşacaksınız. Hesabın 244.3 bin beğenisi var.

Platform kısa bir süre önce de 75. Cannes Film Festivali’nin resmi ortağı oldu. Festival öncesinde yaratıcılığa ilham vermek için küresel bir yarışma olan #TikTokShortFilm başlatıldı hatta. Evet, TikTok’a yönelik bir kısa film yarışması yani… İçerik üreticilerinin kendi kısa filmlerini TikTok topluluğuyla paylaştığı yarışmada sinematografi becerileri, TikTok'un araçları ve efektleri aracılığıyla sergilendi. Jüri tarafından seçilen üç içerik üreticisi, para ödülünün yanı sıra ve Mayıs ayında Cannes'da düzenlenen festivale katıldı. Takvimler 2021 yılını gösterirken de Japonya’da ilk kez TikTok film festivali organize edildi. Biz, “Pandemi sinema salonlarını bitirdi mi; filmler dijital platformların tekeline mi girecek?” tartışmalarına devam ederken, çok uzaklarda ise gündem farklıydı anlayacağınız. İçerik üreticileri TikTok’u kullanarak filmlerini üretirken izleyiciler de yenilikçi yapımları TikTok sayesinde takip edebildi.