Cody Mehmet

Nostalji, hızlı ve sık değişimin, bilinmezliğin olduğu dönemlerde artar. İnsanlar geçmişe, geçmişteki bir olaya, bir hisse, bir kişiye tutunma ihtiyacı duyarlar. Dalgalı denizde bir duba, başınız dönerken avucunuzun içine bakma tadında bir stabilite sağlar nostalji. Bazen de bizi ‘şimdi’ den uzaklaştırır, geçmişin romantikliğine ışınlar. Geçmişi tüm gerçekliği ile hatırlayamayız. Duygular devreye girer, beynimizin yazar kişiliği alır kalemi ve başlar; hikâyenin ana hatları aynıdır, evet, ama yoğunlaşmış duygular hikâyenin rengini değiştirir. Nostaljiye tutunma ihtiyacımızın yoğun olduğu bir dönemden geçiyoruz. Bu ihtiyaçları herkes farklı şekillerde tatmin etmeye çalışıyor. ‘Nerede o eski…’ diye başlayan cümleler sofralarda dönüyor da dönüyor. Kimileri (ben) eski alkol reklamlarını izliyor, rakının politika ile bağlantısı üzerine düşünüyor (yine ben), kimi de geçmişin Türkiye'si ile ilgili hikâyeler anlatıyor, resimlere bakıyor ve düşlüyor.

Nostalji enteresan bir şey çünkü geçmişe dönük bir duygu ama bence içinde geleceği de barındırıyor. Geçmişe hasret ama içinde umut da barındırabiliyor. Hatıra, hafıza ve nostalji üzerine düşünen sanatçı, oyun yazarı ve teorist Svetlana Boym, iki tip nostalji olduğunu paylaşıyor; onarıcı (restorative) ve değerlendirmeci (reflective).

Onarıcı nostalji, geçmişi geri getirmek üzerine kurulu. “Nostos” yani geri dönüşü temsil eder. Kaybolanı geri bulmak üzerine inşa edilmiş. Politikada sıkça kullanılırmış. Bu tür nostalji, kendini ‘gerçek’ olarak görüyor ve güç kimdeyse, hikâyeyi o kişinin kontrol etmesine izin veriyor.

Değerlendirmeci nostalji ise daha duygu yüklü. Harekete geçirmekten çok, senaryoları tekrar yaşamaya dayalı, daha melankolik bir tür nostalji. Bir açıdan daha romantik bile diyebileceğimizi söylüyor Boym.

Biz, sanırsam bu hafta daha çok içe bakan, değerlendiren bir yerden nostaljiye yaklaşıyoruz. Ama bakalım siz ne düşüneceksiniz.

• , nesiller arası nostalji anlayışının farkına değiniyor.
• Merve, yakın geçmişe duyulan nostaljiyi sorguluyor, Mart 2020 dönemine bakıyor ve gülümsüyor...
• Selen, hamburger lensinden alım gücüne duyulan nostaljiden bahsediyor.
• Irmak soruyor: geçmişi güzel yapan geçmiş olması mı?
• Gözde, nostalji duyduğu sofralarla ilgili bir yazı yazdı.

⚠️ Not: Dolu dolu bir bültenimiz var. Bu cümleleri e-posta üzerinden okuyorsanız, sağ üst köşede tarayıcıdan oku linkine tıklamanızı şiddetle öneriyorum.