Nezihe Muhiddin Tepedelengil

19. yüzyılın sonunda doğan Nezihe Muhiddin 59 yıllık yaşamına pek çok şey sığdırmıştı. Daha 8 yaşındayken annesi Zehra Hanım ile kadın cemiyetlerinin faaliyetlerine gitmeye başlayınca kadın hareketinin bir diğer önemli ismi Fatma Aliye ile tanışma fırsatı bulmuştu. Her ne kadar çocukluk dönemi II. Abdülhamid’in baskıcı yıllarına denk gelse de modern, yeniliklere açık ve cesur karakteri içinde bulunduğu kadın çevresi tarafından da şekillenmişti.

20 yaşına geldiğinde ise artık “harici hayata atılmak ve bir erkek gibi çalışmak” istiyordu. Böylece bir kız lisesinde fen dersi öğretmenliği yapmaya başladı. Bir yandan da çeşitli dergi ve gazetelerde eğitim üzerine yazılar yazıyordu. Adını ilk defa duyurması ise 1912’de verdiği iktisat konferanslarıyla olmuştu. Bu konferanslarda kadınları yerli malı kullanmaya teşvik ediyor, Türk tüccar ve zanaatkârların tercih edilmesini tavsiye ediyordu.

Nezihe Muhiddin

Kurtuluş Savaşı kazanıldıktan sonra, daha Cumhuriyet dahi ilan edilmeden arkadaşlarıyla beraber kadın hakları mücadelesine hız verdi. 1923 Haziran’ında Kadınlar Halk Fırkası’nın kuruluşunu ilan ettilerse de bu kadınların henüz siyasi hakları olmadığı için partiyi kuramayacakları gerekçesiyle gerçekleşmeyince onlar da Türk Kadınlar Birliği’ni kurdular. Nezihe Muhiddin’in Birlik aracılığıyla kadınların siyasi haklar elde etmesi yolundaki tavizsiz tutumu tepkileri üzerine çekti. 1927’de yapılan Birlik toplantısında kendisi ihraç edildi, hakkında pek çok dava açıldı. Onun ayrılışından sonra Birlik’in muhalif çizgisi iktidara yakınlaşmayla sonuçlandı.

1930’daki Sultanahmet Mitingi’nde Birlik kendisinin konuşmasına izin vermese de onun bir konuşma yapacağı iddiaları yayılmıştı. Ancak kendisi bu mitinge katılmadı. 1935 yılındaki seçimlerde ise İstanbul’dan bağımsız aday olduysa da seçilemedi.

Hayatını Türkiye'de kadınların haklarını elde etmesi yolunda mücadele etmeye vakfeden Nezihe Muhiddin, bu mücadele haricinde geriye pek çok eser bıraktı.