2013'teki Gezi Parkı olayları, Türkiye Cumhuriyeti tarihine damga vurdu. İstanbul'da başlayan eylemler, ülkenin dört bir yanını harekete geçirdi. Eylemlerin yankıları ise devam ediyor.

İstanbul Taksim'deki Gezi Parkı için hazırlanan kentsel gelişim planına karşı çıkmak ve inşaat çalışmalarını protesto etmek amacıyla başlayan ve daha sonra Türkiye'nin birçok noktasına yayılan Gezi Parkı eylemlerinin üzerinden 11 yıl geçti.

İlk eylem, 28 Mayıs 2013'te iş makinelerinin Gezi Parkı'na girdiği ve çalışmalara başladığı bilgisinin sosyal medya üzerinden yayılmasıyla başladı. Çevreci aktivistlerin nöbet tuttuğu çadırların yakılması, tepkilerin artmasına ve ülke geneline yayılmasına neden oldu.

Üç haftaya yakın süren eylemde göstericiler, Gezi Parkı ve çevresinde nöbet tuttu. Güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle son bulan eylemler boyunca, biri polis 8 kişi yaşamını yitirdi, 10 bine yakın kişi yaralandı. Ayrıca onlarca kişi tutuklandı.

Bilanço

• Emniyet Genel Müdürlüğü raporlarına göre, Gezi Parkı'ndaki eylemlere destek vermek için Bayburt hariç Türkiye'nin tüm kentlerinde protesto gösterileri düzenlendi. Bu gösterilere 4 milyona yakın kişi katıldı.
• Biri polis 8 kişi yaşamını yitirdi. Toplam 10 bine yakın kişi yaralandı. Yüzlerce kişi tutuklandı, bunlardan 120'den fazlası hakkında dava açıldı. Hakkında dava açılanların çoğu beraat etti.
• Açılan soruşturmada Gezi Parkı protestoları "bir darbe kalkışması" olarak tanımlandı. Aralarında Osman Kavala, Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Yiğit Aksakoğlu, Meltem Arıkan Memet Ali Alabora ve Pınar Öğün'ün de bulunduğu 16 kişiye "protestoları örgütlemek ve finanse etmek", "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme" suçlamaları yöneltildi.
• AİHM, 10 Aralık 2019'da Osman Kavala'nın tutukluluğa itirazını öncelikli olarak görüştü ve birden fazla hak ihlali tespit etti. Mahkeme, Türkiye'nin Kavala'nın serbest bırakılması için gerekli olan her şeyi yapması ve Kavala'yı derhal serbest bırakması gerektiğine hükmetti.
• Ancak İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 25 Nisan'da görülen duruşmada, mahkeme heyeti, sanık Osman Kavala için "Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmaya teşebbüs etme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.
• Diğer sanıklardan Mücella Yapıcı, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Çiğdem Mater, Ali Hakan Altınay ve Mine Özerden'e de 18'er yıl hapis cezası verildi ve tutuklanmalarına karar verildi. Karar, Aralık 2022'de istinaf mahkemesinde onandı.

Gökçer Tahincioğlu, Ocak ayında Spektrum'da yayımladığımız "Atalay krizinden Gezi’ye bakmak: Dava nasıl bugüne geldi?" başlıklı yazısında şöyle diyordu:

"Kutuplara bölünmüş, yaşanan bütün olayları durduğu noktaya göre yorumlayan insanlar açısından artık Gezi eylemlerinde neler yaşandığı, davanın nasıl bu aşamaya geldiği de unutulmuş başlıklar. Aslında 'unutturulmuş' olduğunu söylemek daha doğru…

2013’te, Gezi Parkı’ndaki ağaçların kesilmek istenmesi üzerine başlayan ve Türkiye geneline yayılan eylemler, bu davanın ana konusu. Milyonlarca kişinin katıldığı eylemlerin Kavala tarafından finanse ve organize edildiği de mahkemeler ve Yargıtay’ın ortak kabulü…

Bu iddia ile hazırlanan iddianamede, Gezi eylemlerinin organize edilmesinde sacayağını oluşturan isimler; 'Soros, Maroviç, Kavala' olarak sıralanıyordu.

İddianame, Soros’un Açık Toplum Enstitüsü yoluyla iktidarları değiştirdiği, Sırbistan’da kurulan Otpor’un ABD bağlantılarıyla, para karşılığında iktidarları değiştirmek için çalıştığı, Kavala’nın da Soros ve Otpor bağlantıları ile Gezi’yi planlayarak, finanse ettiği temeline oturtuluyordu.

2013’teki Gezi eylemlerinden 6 yıl sonra hazırlanan 657 sayfalık iddianamenin neredeyse tamamında bu iddiayı kanıtlamaya yönelik tezler, konuşmalar, görüntüler, uçak biletleri vardı. Bunların tamamı yerel mahkeme, istinaf mahkemesi ve Yargıtay kararına da konu edildi. Bütün aşamalarda bu iddianın doğru olduğu belirtildi. Cezaların gerekçesi de bu…"

Otpor'un ne olduğu, hangi sembolleri kullandığı ve bu iddiaların Gezi'yle adım adım nasıl ilişkilendirildiğine dair garipliklerle dolu zaman çizelgesini Gökçer Tahincioğlu'nun yazısından okuyabilirsiniz.

YAZININ DEVAMI