Son yıllarda özellikle konuşma dilinde sözcükleri ya yanlış anlamda kullanıyoruz ya da belirtilecek kavram için en uygun sözcüğü seçmekte özenli davranmayıp çağrıştıran başka bir sözcüğü tercih ediyoruz. Konuşma dilinde karşılaştığımız bu özensizliklere, İngilizce zaman kalıplarıyla düşünülüp Türkçe söylenmiş sözlerin, dile bir virüs gibi yerleşmesini de ekleyebiliriz.

Yazı: Suha Çalkıvik

Çağrı merkezi görevlileri, telefonla aradıklarında garip bir kurguyla tercüme edilmiş, Türkçe sözcüklerin özensizce serpiştirildiği tuhaf cümlelerle konuşuyorlar:

“Size … kurumundan arama sağlıyorum. Onay verirseniz taahhüdünüzü yeniliyor olacağım. Kontrollerimi sağlıyorum, ekranlarımın yanıt vermesini bekliyorum, işlemlerime devam ediyorum, devam edemiyorum, sağlayamıyorum, hem devam edemiyor hem de sağlayamıyorum, sizi beklemeye alıyorum, ne yapabilirize bakacağız, size geri dönüş yapıyor olacağız. Sizlere hizmet etmekten gurur duyuyoruz, sizlerin bir sorusu varsa cevaplandırmaya hazırım. İyi günler.”

Çağrı merkezi çalışanının muhatap olduğu müşteri sayısı tek iken sanki bir gruba hitap ediyormuş gibi çoğul konuşması, dinleyiciye daha da tuhaf geliyor.

Son yıllarda özellikle konuşma dilinde sözcükleri ya yanlış anlamda kullanıyoruz ya da belirtilecek kavram için en uygun sözcüğü seçmekte özenli davranmayıp çağrıştıran başka bir sözcüğü tercih ediyoruz. Konuşma dilinde karşılaştığımız bu özensizliklere, İngilizce zaman kalıplarıyla düşünülüp Türkçe söylenmiş sözlerin, medya diline bir virüs gibi yerleşmesini de ekleyebiliriz:

“Yapıyor olacağım!” “Konuşuyor olacağız.” “Miting alanına giriş yapıyor olacak.” “Biz de gelişmeleri anbean aktarıyor olacağız.”

Fazladan bir ikinci fiil ekleme modasını da bu özensizlikler arasına katabiliriz. “Olmak”, “gerçekleştirmek” ve “sağlamak” fiillerinin asıl fiilin yanına gereksizce eklenmesi, medyada da eğitim düzeyi yetersiz olan genç gazeteciler arasında kaygı verici biçimde kabul görüyor.

Özellikle cümle sonlarını “sağlıyorum” eylemi ile bitirme saplantısıyla söze dökülen bir anlatım biçimi yaygınlaştırıldı. “Yaygınlaştırıldı” diyorum, çünkü bu eğreti ve yamalı bohça dil, bilinçli olarak yerleştirilmeye çalışılıyor.

YAZININ DEVAMI