Türkiye, sadece dört yıl aradan sonra yeni bir mega orman yangını serisinin içine girmiş gibi görünüyor. Kamuoyunda tartışma, yangının ilk kıvılcımını kimin çaktığı ve ormanlardaki insan etkinliklerinin etkisi üzerinden yürütülüyor. Ancak insan etkisi, sadece ihmaller ve ormanların parçalanmasıyla ilgili değil. Artan orman yangınları insan kaynaklı, çünkü iklim krizinin faili insan.

Yazı: Ümit Şahin

Yıllardır şöyle bir ikilem yaşıyoruz: Bir yandan iklim felaketleri de dediğimiz aşırı hava ve iklim olayları (orman yangınları, sıcak dalgaları, seller vb.) artıyor ve şiddetleniyor. Bir yandan da bu felaketlerle başa çıkma kapasitemiz giderek daha yetersiz kalıyor. Bu yetersizlik iyi yönetilmemekten, liyakat eksikliğinden, yeterince bütçe ayırmamaktan ve bilim insanlarını dinlememekten kaynaklanıyor olabilir. Ama bu yetersizlik aynı zamanda felaketlerin boyutu ülkenin başa çıkma kapasitesini aşmaya başladığı için de daha belirgin hâle gelmiş olabilir. Bence bunların ikisi de doğru.

Ancak ne zaman böyle bir olay yaşasak ve örneğin bir orman yangınının iklim kriziyle bağlantılı olduğunu söylesek mutlaka bunun yönetim hatalarının üzerini örtme çabası olduğunu söyleyenler çıkıyor. Tabii bu eleştiriyi haklı çıkaracak örnekler hemen akla geliyor. Acil kurtarma çalışmalarının bile geciktiği 2023 depremlerinin hiçbir ülkenin başa çıkmayacağı kadar büyük olduğunu bizzat hükümet yetkilileri açıklamıştı. Pek çok sel olayında da belediye başkanlarının veya ilgili bakanların çıkıp selin hesaba katmadıkları kadar büyük olduğunu söylediklerini ve iklim krizini sorumlu tuttuklarını biliyoruz.

Elbette kimi yöneticiler kendi hatalarını ve sorumluluklarını örtmek için iklim krizini bir bahane olarak kullanıyor olabilir. İklim krizini ortaya atınca yanlış kentleşmeden dere yataklarını imara açmaya, yeterince söndürme uçağına sahip olmamaktan ormanlarda ve yeşil alanlarda yapılaşmaya kadar pek çok yanlış politikanın sorumluluğundan kurtulacaklarını düşünüyor olabilirler.

Peki sırf bazı yetkililer ve politikacılar böyle yapıyor diye biz de iklim krizinin etkisini konuşmayı bırakmalı mıyız?

YAZININ DEVAMI