Bir işçinin çalışma sınırları nedir? Kaç gün çalışmanın ardından izne ihtiyaç duyarız? Ya da bir insana ne kadar iş yüklenebilir? Turizm sektörünü kapsayacak yeni düzenlemeyle Türkiye’de işçilerin çalışma sınırlarını esneten ve uzatan bir uygulamaya ilk adım atıldı. 10 gün çalışmanın ardından bir gün izin kullanma hakkı verilen turizm çalışanları, karara tepki gösterirken, “5 gün mesai 2 gün izin beklerken başımıza gelene bak” diyor.

Yazı: Ayça Örer

İşçilerin çalışma koşulları İş Kanunu tarafından belirleniyor. Buna göre, 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi çalışan işçiler 6 gün çalıştıktan sonra 7. gün hafta tatiline hak kazanıyor. Turizm sektörü çalışanlarına özel yapılan düzenlemeyle beraber, bu kuralın dışına çıkıldı. Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yasayla, turizm işletme belgeli otellerdeki işçiler 10 güne kadar çalıştırıldıktan sonra 11. gün hafta tatili yapabilecekler. Yani çalışma periyodu 10 gün olacak.

Uygulamaya getirilen eleştiriler arasında en önemlisi, bunun bir “deneme” niteliği taşıması. Önce turizm sektöründe denenen sistemin yaygınlaşması endişesi var.

16 yaşından beri turizm sektöründe çalışan ve 8 yıllık deneyimi olan Serdar’a göre, 10 gün sonunda verilen izin kararı “kölelik” sistemine duyulan arzudan kaynaklanıyor:

“Ben bu işe girdiğim günden beri turizm sektörü kriz içinde. Önceden ‘Turist çok ama niteliksiz’ diye şikayet edilirdi, sonra zaten pandemi başladı, ondan sonra ‘Yerli turist cimri’ diye şikayet edildi. Şimdi ne yerli ne yabancı turist var. Fethiye’de sezonun ortasındayız ve normalde iğne atsan yere düşmeyecek mekanlar günü siftahsız kapatıyor. 15 Temmuz geçti, o zaman böyle bir nabız alır gibi olduk, sonra yine aynı hızla boşaldı.

Bunun bize faturasıysa az elemanla çok çalışmak oldu. Biz normalde iki binası olan 5 yıldızlı bir otelin çalışanıyız. Benim yaptığım iş bazen mutfakta, bazen resepsiyonda. Bazen oda temizliğine bile yardım ettiğim oluyor. Odanın boşaltılmasından sonra dikkat edilmesi gereken şey ayrıdır, mutfakta dikkat edilmesi gereken şey ayrıdır, resepsiyonda apayrıdır. Birini bilen eleman diğerini bilmeyebilir. Zaten bilmesi de gerekmez normal koşullarda.

Şimdiki koşullara baktığımızda herkes her işi yapıyor, bir de canı çıkana kadar yapıyor. Bu patronların kölelik düzenine geçme arzusunu yerine getiren bir karar.”

Serdar’ın gün içindeki mesaisi bazen 10-11 saati buluyor:

“Turizm sektöründeki ihmaller hiç konuşulmuyor. Mesela Grand Kartal Oteli yangını. O otelin o kadar belgeyi nasıl aldığı, alabildiği sorgulanabiliyor mu? Bunu sektördeki herkes bilir. İhmalde en az suçlu olan da çalışandır. Çünkü bütün yük çalışanın omuzlarındadır. Patronlar muazzam paralar kazanır, o paraları rüşvet olarak dağıtır ama sıra çalışana gelince her türlü hamallığı da onlara uygun görür. Bizim doğru düzgün soyunma yerimiz bile yok. Yaz sıcağında saatlerce çalıştıktan sonra doğru düzgün bir duş bile alamadan, leş gibi kokarak eve gidiyoruz.”

YAZININ DEVAMI