"Çalınan Dikkat: Neden Odaklanamıyoruz?" kitabının yazarı Johann Hari, bir göreve odaklanmadan önce düşüncelerimizi “boş gezer” beyin moduna bırakmamızın yaşam deneyimlerini işlemeye, geleceği zihinde prova etmeye ve yaratıcı çağrışımlar kurmaya yaradığını söylüyor. Bisiklet üstünde ufka bakarak dağ-tepe aşmak ya da yağmur altında saatlerce yürümek, bu akış hâlinde zihni serbest bırakmanın en iyi yollarından.

Yazı: İrem Çağıl

Genelde böyle konuların, son yıllarda moda olduğu hâliyle bir “kişisel gelişim” kitabı formatında ele alınmasına alışkınız fakat Hari, bu önemli becerilerimizin gerçekte nasıl çalıştıklarını ve “gözetim kapitalizminin” etkileriyle nasıl bozulduklarını, kişisel bir mesele olmaktan çıkarıp toplumsal bağlamına oturtarak yapısal sebepleriyle birlikte çok geniş bir çerçevede ele alıyor. Bu yüzden okurken yavan bir “Başıma bunlar geldi, ben de işte böyle çözüp kişisel geliştim” anlatısına değil, çok akıcı yazılmış derin ve kapsamlı bir araştırmaya eşlik ediyoruz.

Peki odağı yolculuk olan bir yazıda ben bunları niye anlatıyorum? Çünkü bu kitap vesilesiyle hayatımın belirli dönemlerinde, hâlihazırda yapmakta olduğum her şeyi bırakıp, bir süreliğine alıştığım gerçeklikten kopup, tamamen uzaklaşabildiğim uzun ve yalnız yolculuklara neden böylesine ihtiyaç duyduğumu daha iyi anladım.

Aslında kendimi bildim bileli bu “uzaklaşma” işini yapıyorum. Fakat bu yolculuklarda kendimce ustalaşmam, akabinde diğer insanlar tarafından da daha “epik öğeler içerir hâle geldikleri için” bilinmeye başlaması, 20’lerimin ortasına denk geliyor. Bir de tabii seyahat eden özne, Türkiye’den bir kadın olduğu, konunun yaygın patriyarkal normlarla ters düştüğü için dikkat çekmesi var. Kültürümüzde özgürleşme ve hareket içeren eylemler, toplumsal cinsiyete sahip ve alışılagelmiş cinsiyeti de erkek. Erkeklerin binlerce yıldır yaptığı sıradan bir eylem, örneğin bir yerden bir yere yürüyerek ya da bisikletle gitmek bir kadın tarafından yapıldığında olay oluyor; patriyarkanın değil de kadın öznenin etrafında bir “olay” yaratılıyor.

YAZININ DEVAMI