Festivaller, ritüel coşkunun kurulu düzene zarar vermeden yaşanabileceği yerler olarak algılanabilir. Günümüzde ise şirketleşmenin, işbirliklerinin, yıl boyu süren kampanyaların ve siyasetin mesken tuttuğu bir alana dönüştü festivaller. Peki festival dinamiklerinin pazar odaklı işlediği, pazarın ise tamamen kişi odaklı optimize edildiği bu manzarada festival tanımı neye dönüşüyor?

Yazı: Emin Gök

Festivaller, iyi icra edildiği noktada, ritüel coşkunun kurulu düzene zarar vermeden yaşanabileceği yerler olarak algılanabilir. Günümüzde ise şirketleşmenin, işbirliklerinin, yıl boyu süren kampanyaların ve siyasetin mesken tuttuğu bir alana dönüştü festivaller. Bahsi geçen vecd hâlini, taşkınlığı, tüm bu sarmalın içinde ifade etmeye çalışıyorlar.

Festivallere ilgi gösteren bireyler ise sayısız farklı amaca sahip: Doğru sosyal medya materyalini arayanlar, doğru deneyimi, doğru kaçışı, doğru logo bandını arayanlar ve daha birçoğu… Tek ortak noktaları, bu “doğru”larının sübjektif, kişisel ve pek tabii algısal olduğu gerçeği olsa gerek.

Festival kavramının toplumsal ve kolektif yönü gitgide arka plana itilirken, insanların festivallere yaklaşımı da bireysel hikayelerinin gölgesinde şekilleniyor. Tanımı gereği "kişilik" dediğimiz şeyin önem arz etmediği bir alanın, tamamen kişiliklere, bu kişiliklerin heyecanına ve ilgisine göre şekillendiği bu noktada, “festival” kelimesinin bu kadar rahat kullanılıyor olmasının ve her belediyenin üç festival düzenlemesinin çok da şaşkınlıkla karşılanmaması lazım sanırım.

Byung-Chul Han, Ritüellerin Yok Oluşuna Dair isimli çalışmasında, kolektif duygular ile bireysel duygular arasında kategorik bir ayrım yapar. Ona göre kolektif duygular, mesela bir cenaze/yas ritüeli, içinde nesnel bir üzüntü, ortak bir duygu barındırırken bireysel ve psikolojik duygular, gerçeklik ile bağı zayıf gelip geçici önergeler olmaktan öteye geçemez.

YAZININ DEVAMI