Hiçbir çağda insanlar uzun yaşam üzerine bu kadar çok okumadı, konuşmadı, kaygılanmadı. Kitapçı rafları, “uzun yaşam”, “longevity”, “mavi bölgeler” başlıklarıyla dolu. Eskiden bu biraz sihirken, bugün giderek bilimin ve ekonominin konusu hâline geliyor. Alandaki bilimsel keşifler, Foucault’nun “biyo-iktidar” kavramına da yeni bir anlam kazandırıyor.

Yazı: Yasemin Kaya ve Utku Özer

İnsanın ölümsüzlük arayışı yeni değil. En eski anlatılardan beri insanlar, ölümsüz olmanın ya da en azından daha uzun yaşamanın yolunu arıyor. Dört bin yıl önce yazılan Gılgamış Destanı, bir kralın sonsuz yaşam arayışının boşuna olduğunu anlatır. Yunan mitolojisinde, ölümsüzlüğü kazanmasına rağmen gençliğini yitiren ve sonsuz bir çürümeye mahkum Tithonus, ibretlik bir karakterdir. Orta Çağ simyacıları yaşam iksirinin, Rönesans kaşifleri “gençlik çeşmesi”nin peşindeydi. 20. yüzyılda bilimkurgu yazarları dijital ölümsüzlük senaryoları kurdu.

Yüzyıllar boyunca vaat değişmedi: Zamanı kontrol etmek, yaşlanmanın önüne geçmek, ölümü yenmek. Eskiden bu biraz sihirken, bugün giderek bilimin ve ekonominin konusu hâline geliyor.

Kitapçı raflarında uzun yaşamanın sırları

Hiçbir çağda insanlar uzun yaşam üzerine bu kadar çok okumadı, konuşmadı, kaygılanmadı. Kitapçı rafları, “uzun yaşam”, “longevity”, “mavi bölgeler” başlıklarıyla dolu. Doktorlar yazarlığa, araştırmacılar influencer’lığa yöneldi; bir zamanlar kader sayılan yaşlanma, kişisel bir projeye dönüştü. Bu konuda yazılan kitaplar küresel çok satan listelerine giriyor, Türkçe çevirileri İngilizce baskıların hemen ardından yayımlanıyor.

• Beslenme ve egzersiz reçetelerinin arkasında ise daha derin bir soru var: Daha uzun yaşamayı başarırsak bunun maliyetini kim üstlenecek, kimler bakım görecek, “uzun yaşam” gerçekte ne anlama gelecek?

Bugün "longevity" ile ilgili kitapçı raflarına baktığımızda, iki ana hattın kesiştiğini görüyoruz: Bir yanda medikal bulgularla beslenen yaşam tarzı ve beslenme önerileri, diğer yanda demografik, ekonomik ve etik tartışmalar.

YAZININ DEVAMI